· 41

523 Aétius IV 5,11 (DDG p. 392b 1). Πυϑαγύρας, ᾿ναξαγόρας, Πλάτων. (Ξενοχράτης, Κλεάνϑης ϑύραϑεν εἰσκρίνεσϑαι τὸν νοῦν.

qui hoc de Cleanthe dixit, philosophum male intellexisse videtur.

524 Scholiasta ad. Nie. Ther. 447, p. 36,12 Keil. χραντῆρες λέ-

19 γονται οἱ ὕστερον ἀναβαίνοντες ὀδόντες παρὰ τὸ χραίνειν xai ἀπο- πληροῦν τὴν ἡλικίαν. νεωτέρων γὰρ ἤδη ἡμῶν γενομένων φύονται οἱ ὀδόντες οὗτοι. Κλεάνϑης δὲ σωφρονιστῆρας αὐτοὺς χαλεῖ. νῦν ἁπλῶς τοὺς ὀδόντας. σωφρονιστῆρες δὲ διὰ τὸ ἅμα τῷ ἀνιέναι αὐ- τοὺς «cal τὸ σῶφρον τοῦ νοῦ λαμβάνειν ἡμᾶς.

15 525 Seneca Epist. 113,18. nter Cleanthem οὐ discipulum | eius Chrysippum non. convenit. quid. sit. ambulatio: Cleanthes ait spiritum esse a. principali usque in. pedes permissum; Chrysippus ipsum principale.

526 Apollonius soph. lex. Homer. p. 114 ed Bekk. s. v. μῶλυ (x 305) Κλεάνϑης δὲ ὁ φιλόσοφος ἀλληγορικῶς φησι δηλοῦσϑαι τὸν λόγον. 20 δὲ ᾿οὗ μωλύονται αἱ ὁρμαὶ καὶ và πάϑη.

527 Epictet. Man. c. 58. ἄγου δέ μ᾽, à Ζεῦ, xol σύ γ᾽ ἡ πεπρωμένη, 25 ὅποι zo9' ὑμῖν εἰμὶ διατεταγμένος. ὡς ἕψομαί γ᾽ ἄοχνος" ἢν δέ ye μὴ ϑέλω κακὸς γενόμενος, οὐδὲν ἧττον ἕψομαι. Vs. 1 affert Arrian. Epiet. diss. II 23, 42 III 22, 96 IV 4, 84. Vs. 1. 2 idem IV 1,131. Seneca Epist. 107, 10. et sic adloquamur Iovem 80 cwius gubernaculo moles ista dirigitur, quemadmodum. Cleanthes noster versibus disertissimis adloquitur; quos máhé in nostrum sermonem mu-

4 τὰς μέχρι τῆς P, τὰς μέχρι (om. τῆς) BL. 5 μόνων BP. 11 fortasse: τελεωτέρων. 20 μωλύονται scripsi, μωλύνονται vulgo. — 24 γ᾽ neque in Disser- tationum codice Saibantino neque in Enchiridii codicibus a prima manu scrip- tum est, sed aut o? 7j aut σὺ καὶ 7; ys habent correctores et apogr. codicis 8, habet Vettius Valens Anthol. astrol VI 8 (in cod. Hamburg.,,Math. Gr. IIT 40" saec. XVII f. 116v). 96 ys om. Vettius. 27 χκαχὸς γενόμενος αὐτὸ τοῦτο πείσομαι Vettius (De loco Vettii me certiorem fecit Usener, qui lectionem eius in vs. 4 praeferendam putat).

tare. permittitur. Ciceronis. disertissimi viri exemplo. si placuerint, boni consules; si displicuerint, scies me in hoc secutum. Ciceronis exemplum. duc, o parens celsique dominator poli, quocumque placuit; mwlla parendi mora est. adsum impiger. fac molle, comitabor gemens, malusque patiar, quod pati licuit bono. ducunt volentem fata, nolentem trahunt.

528 Cicero de nat. deor. II 13—15. Cleanthes quidem noster quattuor de causis dixit, in. animis. hominum. | ónformatas deorum | esse notiones. primam. posuit eam, de qua modo dixi, quae orta esset ex praesensione rerum. futurarum; alteram, quam ceperimus ex magnitu- dine commodorum, quae percipiuntur caeli temperatione, fecunditate ter- rarum, aliarumque commoditatum. complurium copia; 14. tertiam quae terrere. animos fulminibus, tempestatibus, mimbis, nivibus, grandinibus, vastitate, pestilentia, terrae motibus et saepe fremitibus, lapideisque im- bribus et guttis àmbriwm quasi cruentis, tum. labibus aut repentinis ter- rarum. hiatibus, tum. praeter naturam | hominum | pecudumque | portentis, tum. facibus visis caelestibus, tum stellis dis, quas Graec? cometas. nostri cincinnatas vocant... twm sole geminato... quibus exterriti homines vim quandam esse caelestem et divinam | suspicati sunt. 15. quartam causam esse, eamque vel maximam, aequabilitatem motus conversionum- (que» caeli, solis, lunae, siderumque omnium distinctionem, varietatem, pulchritudinem, ordinem, quarum rerum aspectus?pse satis indicaret non esse ea fortuita. — Cic. de nat. deor. IIT 16. nam Cleanthes, ut dàcebas, quattuor modis formatas in animis hominum putat. deorum esse notiones. wmus is modus est...qus est susceptus ex praesensione rerum futurarum. | alter ex. perturbationibus tempestatum οἱ reliquis motibus.

terlius ex commoditate rerum quas percipimus et copia. | quartus ex astro-:

529 Sextus adv. math. IX 88. ὁ δὲ Κλεάνϑης οὕτως συνηρώτα" εἰ φύσις φύσεώς ἐστι κρείττων, εἴη ἄν τις ἀρίστη φύσις᾽ εἰ ψυχὴ ψυχῆς ἐστι κρείττων, εἴη ἄν τις ἀρίστη ψυχή" καὶ εἰ ξῷον τοίνυν χρεῖττόν ἐστι ξῴου, si ἄν τι κράτιστον ξῷον. οὐ γὰρ εἰς ἄπειρον ἐχπίπτειν πέφυκε τὰ τοιαῦτα. ὥσπερ οὖν οὔτε ἡ φύσις ἐδύνατο ἐπ᾽

18 labibus Gwlielmius, lapidibus libr? 23 conversionumque Vahlen, con- vereionem cod. 36 οὐδὲ libri, corr. Bekker.

ἄπειρον αὔξεσϑαι κατὰ τὸ κρεῖττον οὔϑ᾽ ἡ ψυχή, οὐδὲ τὸ ξῷον. (89) ἀλλὰ μὴν ξῷον ξῴου κρεῖττόν ἐστιν, ὡς ἵππος χελώνης, εἰ τύχοι; καὶ ταῦρος ὄνου καὶ λέων ταύρου" πάντων δὲ σχεδὸν τῶν ἐπιγείων ξῴων καὶ σωματικῇ καὶ ψυχικῇ διαϑέσει προέχει τε καὶ κρατιστεύει 5 ὃ ἄνθρωπος. τοίνυν χράτιστον ἂν εἴη ξῷον καὶ ἄριστον. (90) καί- {τοι οὐ πάνυ τι ὃ ἄνθρωπος κράτιστον εἶναι δύναται ξῷον, οἷον εὐθέως ὅτι διὰ κακίας πορεύεται τὸν πάντα χρόνον, εἰ δὲ μή ye, τὸν πλεῖστον (καὶ γὰρ εἴ movs περιγένοιτο ἀρετῆς, ὀψὲ καὶ πρὸς ταῖς τοῦ βίου δυσμαῖς περιγίγνεται), ἐπίχηρόν τ᾽ ἐστὶ καὶ ἀσϑενὲς καὶ μυρίων 10 δεόμενον βοηϑημάτων, καϑάπερ τροφῆς καὶ σχεπασμάτων καὶ τῆς ἄλ- λης τοῦ σώματος ἐπιμελείας, πικροῦ τινος τυράννου τρόπον ἐφεστῶ- vog ἡμῖν καὶ τὸν πρὸς ἡμέραν δασμὸν ἀπαιτοῦντος, x«i el μὴ παρ- ἔχοιμεν ὥστε λούειν αὐτὸ καὶ ἀλείφειν καὶ περιβάλλειν καὶ τρέφειν, νόσους καὶ ϑάνατον ἀπειλοῦντος. ὥστε οὐ τέλειον ζῷον ὃ ἄνθρωπος, 15 ἀτελὲς δὲ καὶ πολὺ χεχωρισμένον τοῦ τελείου. (91) τὸ δὲ τέλειον καὶ ἄριστον κρεῖττον μὲν ἂν ὑπάρχοι ἀνθρώπου καὶ πάθδαις ταῖς ἀρε- ταῖς συμπεπληρωμένον καὶ παντὸς κακοῦ ἀνεπίδεκτον" τοῦτο δὲ οὐ διοίσει ϑεοῦ. ἔστιν ἄρα ϑεός. --- cf. Cic. de nat. deor. II 88---8θ0. 530 Cicero de nat. deor. 1 817. Cleanthes autem, qui Zenonem 20 Qudivit una. cum. eo, quem. proxime nominavi (scil. Aristone), tum àp- sum mundum dewm dicit esse, tum totius naturae menti atque animo tribuit hoc nomen, tum ultimum οὐ altissimum atque undique circumfusum οὐ extre- mum ommnàa cingentem atque complexum ardorem, qui aether nominetur, 35 certissimum. deum iudicat; idemque quasi delirans im. iis libris, quos scripsit contra vo- luptatem, tum. fingit formam quandam et speciem deorum, twm divinitatem omnem tribuit astris, 30 twm. nihil ratione censet. divinius. 931 Philodemus περὶ εὐσεβ. c. 9 (DDG p.544). λόγον ἡγούμζενον τῶν» ἕν (v5Q xóoQuo». Cieero de nat. deor. I 81. tum. nihil ratione censet esse divinius. Philodemi frustulum ad Cleanthem probabiliter refertur, cum 86 propter locum, quem inter fragmenta obtinet (p. 5 Gomp.) tum propter Ciceronis similitudinem; qui hune locum libris κατὰ τῆς ἡδονῆς tribuit. 532 Aétius I 7,17 (DDG p. 302b 15). “Ζιογένης καὶ Κλεάνϑης xci Οἰνοπίδης (τὸν 950v) τὴν τοῦ κόσμου ψυχήν.

1 οὐδὲ necessario scribitur, οὔτε libri. 5 καίζτοι» Wachsm.; καὶ libri; ἀλλὰ Bk.

Cieero de nat. deor. I 57. fum totius naturae menti atque. animo iribuit hoc nomen. — Minucius Octav. XIX 10. Theoprastus et. Zeno et. Chrysippus οἱ Cleanthes sunt et ipsi multiformes, sed ad umitatem providentiae omnes revolvuntur. | Cleanthes enim mentem, modo animum, modo aethera, plerumque rationem.Dewm disseruit. 5

539 Tertullianus Apol. 21. haec Cleanthes im spiritum congerit quem permeatorem wnwersitatis affirmat.

934 Cicero de nat. deor. I 817. twm ultimum et. altissimum. atque undique circumfusum et extremum omnia cingentem atque. complexum ardorem, qui aether nominetur, certissimum deum 4udicat. — Lactantius 10 Inst. I 5. Cleanthes et. Anazimenes aethera. dicunt. esse summum Deum.

535 Plutarchus de aud. poét. 11 p. 31d. δεῖ δὲ μηδὲ τῶν ὀνο- μάτων ἀμελῶς ἀκούειν, ἀλλὰ τὴν uiv Κλεάνθϑους παιδιὰν παραι- τεῖσϑαι. κατειρωνεύεται γὰρ ἔστιν ὅτε προσποιούμενος ἐξηγεῖσϑαι τὸ (Γ 820) 15

Ζεῦ πάτερ Ἴδηϑεν μεδέων καὶ τὸ (II 233) Ζεῦ ἄνα ΖΙωδωναῖε κελεύων ἀναγιγνώσκειν ὑφ᾽ ἕν, ὡς τὸν ἐκ τῆς γῆς ἀναϑυμιώμενον ἀέρα διὰ τὴν" ἀνάδοσιν ἀναδωδωναῖον ὄντα. 20 Schol. BL Hom. Π 233 Ζεῦ ἄνα “ωδωναῖε) τινὲς δὲ ἀναδωδωναῖε ὑφ᾽ ἕν παρὰ τὴν ἀνάδοσιν τῶν ἀγαϑῶν.

536 Plutarchus de comm. not. 31 p. 1066a. ἀλλὰ Χρύσιππος καὶ Κλεάνϑης ἐμπεπληκότες, ὡς ἔπος εἰπεῖν, τῷ λόγῳ ϑεῶν τὸν οὐ- 96 ρανόν, τὴν γῆν, τὸν ἀέρα, τὴν ϑάλατταν, οὐδένα τῶν τοσούτων ἄφϑαρ- vov οὐδ᾽ ἀΐδιον ἀπολελοίπασι, πλὴν μόνου τοῦ zig, εἰς ὃν πάντας καταναλίσχουσι τοὺς ἄλλους... ταῦτα δὲ oO... τοῖς δόγμασιν ἔπε ται, ἀλλ᾽ αὐτοὶ μέγα βοῶντες ἐν τοῖς περὶ ϑεῶν καὶ προνοίας εἷμαρ- μένης τε χαὶ φύσεως γράμμασι διαῤῥήδην λέγουσι, τοὺς ἄλλους ϑεοὺς 80 ἅπαντας εἶναι γεγονότας καὶ φϑαρησομένους ὑπὸ πυρός, τηχτοὺς κατ᾽ αὐτοὺς ὥσπερ κηρίνους ἢ καττιτερίνους ὄντας.

537 Stobaeus Ecl. I 1, 12 p. 25,8. Κλεάνϑους.

Κύδιστ᾽ ἀϑανάτων, πολυώνυμε, παγκχρατὲς αἰεί, Ζεῦ, φύσεως ἀρχηγέ, νόμου μέτα πάντα κυβερνῶν, 86 χαῖρε" σὲ γὰρ πάντεσσι ϑέμις ϑνητοῖσι προσαυδᾶν.

ἐκ σοῦ γὰρ γένος εἴσ᾽ ἤχου μίμημα λαχόντες

6 antecedunt verba in Zenonis frg. n. 160 posita. 35 Ζεὺς F, corr. Brunck. 36 πᾶσι F, corr. Scaliger. 37 εἴσ᾽ scripsi, αὖ metrum sanarem; ἐσμέν F, quod ex Arati versu: τοῦ γὰρ καὶ γένος tiuév facile potuit irrepere. ἤχου μίμημα multis illud coniecturis temptatum recte dici puto de musica vel

μοῦνοι, ὅσα ξώει. τε x«l ἕρπει ϑνήτ᾽ ἐπὶ yate τῷ σε καϑυμνήσω καὶ σὸν κράτος αἰὲν ἀείσω. coi δὴ πᾶς ὅδε κόσμος, ἑλισσόμενος περὶ γαῖαν, πείϑεται, ἧ xev ἄγῃς, καὶ Éxüv ὑπὸ σεῖο κρατεῖται" τοῖον ἔχεις ὑποεργὸν ἀνικήτοις ὑπὸ χερσὶν ἀμφήκη, πυρόεντα, ἀειξώοντα κεραυνόν" τοῦ γὰρ ὑπὸ πληγῇς φύσεως πάντ᾽ ἔργα «τελεῖται)᾽ Q σὺ κατευϑύνεις κοινὸν λόγον, ὃς διὰ πάντων φοιτᾷ, μιγνύμενος μεγάλοις μικροῖς τε φάεσσι" ᾧ σὺ τόσος γεγαὼς ὕπατος βασιλεὺς διὰ παντός. 3,, * SAN * - - οὐδέ τι γίγνεται ἔργον ἐπὶ χϑονὶ σοῦ δέχα, δαῖμον, x, 3 / PO 3559 13 9 Nw ΄ οὔτε xov' αἰϑέριον ϑεῖον πόλον οὔτ᾽ ἐνὶ πόντῳ. an

πλὴν ὁπόσα ῥέξουσι κακοὶ σφετέραισιν ἀνοίαις" ἀλλὰ σὺ καὶ τὰ περισσὰ ἐπίστασαι ἄρτια ϑεῖναι,

καὶ κοσμεῖν τἄχοσμα καὶ οὐ φίλα σοὶ φίλα ἐστίν.

ὧδε γὰρ εἰς ἕν πάντα συνήρμοχας ἐσϑλὰ κακοῖσιν.

ὥσϑ᾽ ἕνα γίγνεσθαι πάντων λόγον αἷὲν ἐόντα,