· 39

490 Olympiodorus in Plat. Gorg. p. 53 (ed. Jahn nov. ann. philol. suppl XIV p. 239,240). Κλεάνϑης τοίνυν λέγει ὅτι τέχνη ἐστὶν ἕξις

Quintil. Inst. Or. II 117,41. nam sve, ut Cleanthes volwit, ars est potestas viam, id est ordinem efficiens. — Cf. Zeno n. 12sq.

491 Quintilianus Inst. Or. 11 15,84—35. hwic eius substantiae i5 maaime conveniet. finitio,rhetoricen esse bene dicendi scientiam." mam et orationis omnes virtutes semel complectitur, et protimus etiam mores oratoris, cum bene dicere mom possit misi bomus. dem valet Chrysippi finis ille ductus α Cleanthe,scientia recte dicendi." 492 Cicero de finibus IV Y. Quamquam scripsit artem rhetoricam 0 Cleanthes — sed sic wt siquis obmultescere concupierit, mihil aliud legere debeat.

25 493 Diogenes Laért. VII 184. δοκεῖ δ᾽ αὐτοῖς ἀρχὰς εἶναι τῶν ὅλων δύο, τὸ ποιοῦν χαὶ τὸ πάσχον. τὸ μὲν οὖν πάσχον εἶναι τὴν ἄποιον οὐσίαν, τὴν ὕλην, τὸ δὲ ποιοῦν τὸν ἐν αὐτῇ λόγον. τὸν ϑεόν. τοῦτον γὰρ ἀΐδιον ὄντα διὰ πάσης αὐτῆς δημιουργεῖν ἕκαστα. τίϑησι δὲ τὸ δόγμα τοῦτο... Κλεάνθης ἐν τῷ περὶ τῶν ἀτόμων.

80 494. Syrianus ad Ar. Metaph. (Aristot. Berol. Vol. V) 899} 14- 98. ὡς ἄρα τὰ εἴδη παρὰ τοῖς ϑείοις τούτοις ἀνδράσιν οὔτε πρὸς τὴν χρῆσιν τῆς τῶν ὀνομάτων συνηϑείας παρήγετο,. ὡς Χρύσιππος καὶ

12 viam... ordinem A, via... ordine B. 14 substantiae (Cleanthis Kiderlin ann. philol. vol. 131 p. 123, ut Cleanthis fuerit definitio »κἐπιστήμη τοῦ εὖ λέγειν.“ — Ohrysippi,,ἐπιστήμη τοῦ ὀρϑῶς λέγειν." 29 liber περὶ τῶν ἀτό- μὼν deest in indice Laértiano n. 481, nisi idem est, qui πρὸς “ημόκριτον voca- tur. 31 Socratem dieit Platonem Parmenidem Pythagoreos. De re cf. Vol. II p. 123 n. 360—305.

Ἀρχέδημος καὶ οἱ πλείους τῶν Στωικῶν ὕστερον φήϑησαν.... οὐ μὴν οὐδ᾽ ἐννοήματά εἰσι παρ᾽ αὐτοῖς αἵ ἰδέαι, ὡς Κλεάνϑης ὕστερον εἴρηκεν.

495 Hermiae Irris. Gent. Phil. 14 (DDG p. 654). ἀλλ᾽ ὁ Κλεάν- ὕϑης ἀπὸ τοῦ φρέατος ἐπάρας τὴν κεφαλὴν καταγελᾷ cov τοῦ δόγμα- τος χαὶ αὐτὸς ἀνιμᾷ τὰς ἀληϑεῖς ἀρχάς, ϑεὸν καὶ ὕλην. καὶ τὴν μὲν γῆν μεταβάλλειν εἰς ὕδωρ, τὸ δὲ ὕδωρ εἰς ἀέρα, τὸν δὲ ἀέρα (ivo) φέρεσθαι, τὸ δὲ πῦρ εἰς τὰ περίγεια χωρεῖν, τὴν δὲ ψυχὴν δι᾽ ὅλου τοῦ κόσμου διήκειν, ἧς μέρος μετέχοντας ἡμᾶς ἐμψυχοῦσϑαι.

496 Probus ad Verg. Ecl. 6,31 p. 10 Keil Omnem igitur hanc rerum naturae formam tenui primum et inam? mole dispersam refert (scil. Vergilius) àn. quattuor | elementa | concretam δὲ ex. his. omnia. esse postea effigiata. {Πα Stoici tradunt Zenon Ciliaeus οὐ Speusippus (leg. Chrysippus) Soleus et. Cleanthes Thasius (leg. Assius).

497 Stobaeus Ecl I 17, 3 p. 153, 7 W. (Arii Did. fr. 38 Diels). Κλεάνϑης δὲ οὕτω πώς qwuow' ἐχῳλογισϑέντος τοῦ παντὸς συνίζειν τὸ μέσον αὐτοῦ πρῶτον. εἶτα ζκατὰΣ τὰ ἐχόμενα ἀποσβέννυσθαι δι᾽ ὅλου. τοῦ δὲ παντὸς ἐξυγρανϑέντος, τὸ ἔσχατον τοῦ πυρός, ἀντιτυ- πήσαντος αὐτῷ τοῦ uécov, τρέπεσϑαι πάλιν {ποιεῖν εἰς τοὐναντίον, εἶϑ᾽ οὕτω τρεπομένου ἄνωϑέν φησιν αὔξεσϑαι καὶ ἄρχεσϑαι διακοσμεῖν τὸ ὅλον᾽ καὶ τοιαύτην περίοδον αἰεὶ καὶ διακόσμησιν ποιουμένου τὸν ἐν τῇ τῶν ὅλων οὐσίᾳ τόνον μὴ παύεσϑαι. ὥσπερ γὰρ ἕνός τινος τὰ μέρη πάντα φύεται ἔκ σπερμάτων ἐν τοῖς καϑήκουσι χρόνοις, οὕτω καὶ τοῦ ὅλου τὰ μέρη. ὧν xci τὰ ξῷα καὶ τὰ φυτὰ ὄντα τυγχάνει, ἐν τοῖς καϑήχουσι χρόνοις φύεται. καὶ ὥσπερ τινὲς λόγοι τῶν μερῶν εἰς σπέρμα συνιόντες μίγνυνται καὶ αὖϑις διακρίνονται γινομένων τῶν μερῶν, οὕτως ἐξ ἕνός τε πάντα γίνεσϑαι καὶ ἐκ πάντων [sic] ἕν συγκρίνεσθαι, ὁδῷ καὶ συμφώνως διεξιούσης τῆς περιόδου.

498 Αδίϊυβ I 14, 5 (DDG p. 312b). Κλεάνϑης μόνος τῶν Στωι- κῶν τὸ πῦρ ἀπεφήνατο κωνοειδές.

499 Eusebius praep. evang. XV 15,1 (Ar. Did. fr. 29 Diels p. 465).

7 μεταβαλεῖν vulgo, corr. Diels. | ἄνω add. Diels, εἰς πῦρ mavult Pearson, quod ad φέρεσϑαν non accommodatum est. Fortasse plura exciderunt: τὸν δὲ ἀέρα (sig πῦρ᾽ καὶ τὸ uiv πῦρ ἄνω» φέρεσθαι, τὸν δὲ ἀέρα sig τὰ περίγεια χω- ρεῖν. 13 (Ita». add. Keil. 11 κατὰ addidi; subiectum esse τὸ πᾶν probant v. δι᾽ ὕλου. 19 ποιεῖν addidi; ignis non ipse nunc convertitur in contrarium, sed mediam partem globi, quae adhuc paulatim in aquam vertebatur, rursus contrariam mutationem subire cogit. 20 τρεπομένου FP, τρεπόμενον Canter; illud praefero, quia non ignem converti, sed aquosam globi partem constal. || ἄνωθεν scripsi, ἄνω vulgo; ignis in altissima tantum caeli parte relictus nunc ad inferiores regiones paulatim descendens crescit et omnia format atque dis- ponit. 21 τοσαύτην FP, corr. Meineke, 21. 22 τοῦ--τόνου FP, corr. Mei- neke. 22 requiro: τινος ζξῴου». 26 γενομένων Meineke. 21 εἰς del. Diels.

ἡγεμονικὸν δὲ τοῦ κόσμου Κλεάνϑει μὲν ἤρεσε τὸν ἥλιον εἶναι διὰ τὸ μέγιστον τῶν ἄστρων ὑπάρχειν καὶ πλεῖστα συμβάλλεσϑαι πρὸς τὴν τῶν ὅλων διοίκησιν, ἡμέραν καὶ ἐνιαυτὸν ποιοῦντα καὶ τὰς ἄλλας ὥρας. Ps. Censorin. I 4 p. 75,14 Jahn. ef constat quidem (mundus) quat- s tuor elementis terra aqua igne aere. cuius principalem solem. quidam putant, ut. Cleanthes. — Diogenes Laért. VII 139. Aétius II 4,16 (DDG p. 832b). Κλεάνϑης ὁ Στωικὺς ἐν ἡλίῳ ἔφησεν εἶναι τὸ ἡγεμονικὸν τοῦ κόσμου. — Cicero Acad. pr. I1 126. Cleanthes, qui quas? maiorum est gentium Stoicus, Zenonis auditor, solem dominari et rerum potiri putat. 10 500 Plutarchus de facie in orbe lunae c. 6,3 p. 923a. ᾿Δρίσταρ- yov devo δεῖν Κλεάνϑης τὸν Σάμιον ἀσεβείας προσκαλεῖσϑαι τοὺς Ἕλληνας, ὡς κινοῦντα τοῦ κόσμου τὴν ἑστίαν, ὅτι (rà) φαινόμενα σώζειν ἁνὴρ ἐπειρᾶτο, μένειν τὸν οὐρανὸν ὑποτιϑέμενος, ἐξελίττεσθϑαι δὲ κατὰ λοξοῦ κύκλου τὴν γῆν, ἅμα καὶ περὶ τὸν αὑτῆς ἄξονα δὲε- 15 νουμένην. ὅ01 Aétius II 20,4 (DDG p. 849b). Κλεάνϑης ἄναμμα νοερὸν τὸ ἐκ ϑαλάττης τὸν ἥλιον. Cicero de naf. deor. III 81. Quid enim? mon eisdem vobis placet omnem ignem pastus indigere nec permanere ullo modo posse, misi ali- 20 (ur: ali autem solem, lunam, reliqua astra aquis, alia dulcibus, alia marinis? eamque causam Cleanthes adfert cur se sol referat mec longius qrogrediatur. solstitialài orbi itemque brumali, ne longius discedat a cibo. — Maerobius Sat. I 283, 2. ideo enim, sicut οὐ Posidonius. et. Cleanthes affirmant, solis meatus a. plaga, quae usta. dicitur, non recedit, quia sub as épsa currit. Oceanus, qui terram ambit et. dividit. Aétius II 23,5 (ὉΠ p. 353a). Οἱ Στωϊκοὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑποκειμένης τροφῆς διέρχεσϑαι τὸν ἥλιον. ὠκεανὸς δέ ἐστιν ἢ γῆ, ἧς τὴν ἀναϑυμίασιν ἐπινέμεται. 502 Clemens Alex. Strom. V 8,48 p. 614 P. οὐκ ἀνέγνωσαν δ᾽ so οὗτοι Κλεάνϑην τὸν φιλόσοφον, ὃς ἄντικρυς πλῆκτρον τὸν ἥλιον καλεῖ" ἐν γὰρ ταῖς ἀνατολαῖς, ἐρείδων τὰς αὐγάς, οἷον πλήσσων τὸν κόσμον εἰς τὴν ἐναρμόνιον zogsíav [τὸ φῶς] ἄγει. Of. Plut. de Pyth. orae. c. 16 fin. ὕστερον μέντοι πλῆκτρον ἀν- ἔϑηκαν τῷ ϑεῷ χρυσοῦν, ἐπιστήσαντες, ὡς ἔοικε, Σχυϑίνῳ λέγοντι 35 περὶ τῆς λύρας, ἣν ἁρμόξεται Ζηνὸς εὐειδὴς ᾿“πόλλων, πᾶσαν ἀρχὴν καὶ τέλος συλλαβών" ἔχει δὲ λαμπρὸν πλῆκτρον ἡλίου φάος. 12 τὰ add. Pearson; librum Cleanthis πρὸς Ἀρίσταρχον habet index Laér-

tianus n. 481. 32 τὸ φῶς seclusi; nam mundus est, qui agitur εἰς τὴν ἐναρ- μόνιον πορείαν.

509 Cornutus ep. 32 (de Apolline i.e. de Sole locutus) uovoi- xóg δὲ καὶ χιϑαριστὴς παρεισῆκται τῷ κρούειν ἐναρμονίως πᾶν μέρος τοῦ κόσμου καὶ συνῳδὺν αὐτὸν πᾶσι τοῖς [ἄλλοις] μέρεσι ποιεῖν, μη- δεμιᾶς αὐτῶν ἐχμελείας ἐν τοῖς οὖσι ϑεωρουμένης, ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν χρόνων πρὸς ἀλλήλους συμμετρίαν ἐπ᾽ ἄκρον ὡς ἐν ῥυϑμοῖς τηροῦν- τος αὐτοῦ καὶ τὰς τῶν ξῴων φωνάς, ὡς αὖ τοὺς τῶν ἄλλων σωμάτων ψόφους. ἰδίᾳ {διὰ τὸ ξηραίνεσθαι χρησίμως ὑπ᾽ (αὐτοῦ τὸν ἀέρα ἀποδιδόντος καὶ δαιμονίως ἡρμόσϑαι πρὸς τὰς ἀκοὰς ποιοῦντος.

504 Cicero de nat. deor. II 40. atque ea (sidera) quidem tota esse àgnea, duorum sensuwm testimonio confirmari Cleanthes putat, tactus et oculorum. | mam solis et. candor. illustrior est quam ullius ignis, quippe qui ànmenso mundo tam longe lateque colluceat, et 4s eius tactus est, non ut tepefaciat solum, sed etiam saepe comburat. quorum neutrum faceret, nisi esset igneus. ergo", inquit,cum sol igneus sit. Oceanique alatur. hwmoribus, quia nullus 4gnis sine pastu aliquo posset. permanere, necesse est aut ei similis sit igni, quem. adhibemus ad usum atque vic- ium, aut ei, quà corporibus animantium | continetur. — 41. atqui hic noster ignis, quem usus vitae requirit, confector est et consumptor om- nium idemque, quocumque invasit, cuncta disturbat ac dissipat. contra ille corporeus vitalis et salutaris omnia conservat, alit, auget, sustinel sensuque adficit.* negat ergo esse dubiwm, horum ignium sol utri simi- lis sil, cum 4s quoque efficiat, ut omnia. floreant et àn suo quaeque ge- nere pubescant. quare cwm solis ignis similis eorum dgnium sit, qui sunt in corporibus animantium, solem quoque amimantem €sse oportet, et quidem reliqua astra, quae oriantur in ardore caelesti, qui aether vel caelum nominatur.

De mundo et de meteoris. (Vol. II p. 167 et p. 195.)

505 Geminus elem. astron. Petav. Uranolog. p. 53. ὑπὸ τὴν δια- κεχαυμένην ξώνην τινὲς τῶν ἀρχαίων ἀπεφήναντο, àv ἐστι καὶ Κλε- άνϑης ὃ Στωικχὸς φιλόσοφος, ὑποχεχύσϑαιν μεταξὺ τῶν τροπικῶν τὸν ὠκεανόν.

$06 Stobaeus Ecl. I 20,11 p. 219,14 W. (Arii Did. fr. 84 Diels). Κλεάνϑης πυροειδῆ τὴν σελήνην, πιλοειδῆ δὲ τῷ σχήματι.

507 Aé&tius II 16,1 (DDG p. 345a 16). Ἀναξαγόρας Ζ]ημόκριτος

3 συνῳδὸν Osann, σύνοδον libri. | &AAotg seclusi. 6 ὡς αὖ vovg scripsi, ὧν αὐτὸς libri. 7 διὰ addidi. [ὑπ᾽ αὐτοῦ scripsi, ὑπὸ libri. 11 solis et candor Klotz, solis calor et candor libri. 16 possit codd., corr. C. F. W. Mueller.

17 atqui cod. Hehdig., atque ceteri. 25 atque item Orellius. 34 πηλοειδῇ libri, corr. Heeren.

Κλεάνϑης ἀπὸ ἀνατολῶν ἐπὶ δυσμὰς φέρεσθαι πάντας τοὺς ἀστέρας. — (Galen. hist. phil. 58 (DDG p. 625,9). A. καὶ zl. καὶ Κλεάνϑης ἀπὸ ἀνατολῶν εἰς δυσμὰς φέρεσϑαι τοὺς ἀστέρας νομίξουσιν.

608 Aétius II 14,2 (DDG p.343). οἱ μὲν ἄλλοι (ΣτωικοὶΣ σφαι-

n Quxobg αὐτούς, Κλεάνϑης δὲ κωνοειδεῖς (scil τοὺς ἀστέρας). --- 6Ga- lenus hist. phil. 56a (DDG p. 624,22). Κλεάνϑης κωνοειδεῖς (τοὺς ἀστέρας). — Achilles Tat. p. 183... Κλεάνϑης αὐτοὺς (8βο. τοὺς ἀστέ- ρας) κωνοειδὲς ἔχειν σχῆμά φησι. — "Theodoretus Gr. aff. cur. IV 20. (p. 105,15 Ra.) κωνοειδεῖς δὲ Κλεάνϑης ὁ Στωικός.

10 ὅ09 Philo de provid. II 48 (p. 19 Aucher) Age interim pona- mus inter nos wniersum ingenitum ac sempiternum, iuxta, illud. quod suggerit sermo celeberrimorum | philosophantium, | sicut. conscribunt. Par- menides, Empedocles, Zeno, Cleanthes alique divi homines ac velut verus quidam proprieque sacer coetus. Atqui ez (ngemita materia. quid

15 miramur si pars aliqua generetur. aut. corrumpatur, partim per provi- dentiam dei, partim ob verum ordinem? Namque et. ceterorum. artificum wnus quisque materiem generare haud solet, sed quam sibi sumit, eam figurat. formatque et artis ordinem ei imponit. — — Quare iuxta. hwius- modi hypothesim deus materiam primam non generavit. sempiterne, sed

90 materia ad usum sumpta, per eam caelwm et terram atque species ami- maliuwm plantarumque et. omnia, fecit — —. Quod mihilominus nulla- tenus àmpedàt esse providentiam, etsi una cum materia, mundus ingenitus supponatur. — 49. Quomodo? Quia non solum creare et edere materiam proprium est providentiae, verum etiam conservare moderarique, quod

510 Plutarehus de comm. not. 31 p. 1075d. ἔτι roí(vvv ἐπαγω- νιξόμενος ὁ Κλεάνθης τῇ ἐχπυρώσει λέγει τὴν σελήνην καὶ τὰ λοιπὰ ἄστρα τὸν ἥλιον ἐξομοιώδσειν πάντα ἑαυτῷ καὶ μεταβαλεῖν εἰς ἑαυτόν. ἀλλ᾽ ὅτι {καὶ οἱ ἀστέρες, ϑεοὶ ὄντες, πρὸς τὴν ἑαυτῶν φϑορὰν συν-