Ir al contenido
The ConsciousLibrary

Capítulo 27 de 36

· 27

बोधश्च तौ नियतकाटौ यस्य तस्य, युक्ताहारविहारस्य युक्त- चेष्टस्य कमेसु युक्तस्वप्रावबोधस्य योगिनो योगो अवति दुःखहा दुःखानि सवाणि हन्तीति दुःखहा, सकेसंसारदुःख- श्यत्‌ योगः भवतीयथंः ॥

यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिषते ४९ ४ द निःस्पृहः सवेकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥

यदा विनियतं विरोषेण नियतं सयतम्‌ एकाम्रतामापन्ं चित्तं हित्वा बाह्या्थचिन्ताम्‌ आत्मन्येव केवे अवतिष्ठते, स्वात्मनि स्थिति रभते इत्यथः । नि.स्परहः स्वैकमेभ्यः निर्गता टष्टादृष्टविषयेभ्यः स्प्हा ठृष्णा यस्य योगिनः सः

युक्त. समाहितः इत्युच्यते तदा तस्मिन्कारे ॥

तस्य योगिनः समाहित यत्‌ चित्त तस्योपमा उच्यते-- यथा दीपो निवातस्थो नेङ्ते सोपमा स्ता ¦ योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥१९॥

यथा दीपः प्रदीपः निवातस्थः निवाते वातवर्जिते देशे स्थितः न इङ्गते न चरति, सा उपमा उपमीयते अनया

इत्युपमा योगज्ञैः चित्तप्रचारदाशभिः स्ता चिन्तिता योगिनो यतचित्तख्च संयतान्तःकरणस्य युखतो योगम्‌ अनु- तिष्ठतः आत्मनः समाधिमलुतिष्ठत इलयथेः ॥

एवं योगाभ्यासवरदेकाग्रीभूतं निबातभ्रदीपकल्पं सत्‌-

यल्लोपरमते चित्तं निरुडं योगसेवया । यत चैवात्मनात्मानं परयन्नात्मनि तुष्यति ।

यत्र यस्मिन कारे उपरमते चित्तम्‌ उपरति गच्छति निरुद्धं सवेतो निवारितभरचारं योगसेवया योगानुष्ठानेन, यत्र चैव यस्मिश्च कारे आत्मना समाधिपरिद्युद्धेन अन्त.क- रणेन आत्मानं परं चैतन्यं ज्योति. स्वरूपं पयन्‌ उपरभ- मानः स्वे एव आत्मनि तुष्यति तुष्टि भजते ॥

किच-- सुखमात्यन्तिकं यत्तट्ुदिग्राद्यमतीन्द्रियम्‌ । वेत्ति यच्च न चैवायं स्थितश्चलति तत्वतः ॥

सुखम्‌ आलयन्तिकं अलयन्तमेव भवति इव्यायन्तिकम्‌ अ-

नन्तमिदयथेः, यत्‌ तत्‌ बुद्धिभाद्यं बुद्धधेव इन्द्रियनिरपेक्षया गृह्यते इति वुद्धिभाह्यम्‌ अतीन्द्रियम्‌ इन्द्रियगोचरातीतम्‌

अविषयजनितमिलयथः, वेत्ति तत्‌ इंटश्चं सुखमनुभवति यत्र यस्मिन्‌ कारे, न च एव अयं विद्धान्‌ आत्मम्बरूपे स्थितः तस्मात्‌ नैव चरति तत्त्वतः तत्त्वस्वरूपात न भ्रच्यवत इयथः ॥ किच- यं ञ्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिक ततः। यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥ यं छ्ञ्ध्वा यम्‌ आत्मलाभ छल्ध्वा प्राप्य च अपरम्‌ अन्यत्‌ खाभं छाभान्तरं ततः अधिकम्‌ अस्तीति न मन्यते न

चिन्तयति । किच, यस्मिन्‌ आत्मतत्त्वे स्थितः दुःखेन शख- निपातादिटक्षणेन गुरुणा महता अपि न विचास्यते ॥

८ यत्रोपरमते इद्याद्यारभ्य यावद्भिः विषोषणेः विचष्ट आत्मावस्थाविश्चेषः योग उक्त- तं विद्यादुःखसंयोगवियोगं योगसंक्तितम्‌ । स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥

त विद्यान्‌ विजानीयात्‌ दुःखसंयोगवियोगं दुःखे. संयोगः दुःखसंयोगः, तेन वियोग" दुःखसंयोगन्रियोगः, त

दुःखसंयोगनियोगं योग इत्येव संज्ञितं विपरीतकक्षणेन विद्यात्‌ विजानीयादित्यथः । योगफङ्युपसंहत्य पुनरन्वा- रम्भेण योगस्य कव्यता उच्यते निश्चयानिर्वेदयो' योगसाध- नस्वविधानाथम्‌ । स यथोक्तफलो योगः निश्चयेन अध्यव- सायेन योक्तव्य. अनिर्विण्णचेतसा न निर्बिण्णम अनि्वि- ण्णम्‌ । क्रि तत्‌ £ चेत तेन निर्वेदरहितेन चेतसा चित्तेने- त्यथः ॥

+ * © भ, संकल्पप्रभ्वान्कामास्यतत्त्वा सवानङषलतः) मनसैवेन्द्रिययामं विनिथम्य समन्ततः ॥ २४।

संकट्पप्रभवान्‌ संकल्पः प्रभवः येषां कामानां ते संकट्प- प्रभवाः कामाः तान्‌ त्यक्त्वा परित्यञ्य सवौन अशेषतः निरखपेन । किच, मनसैव विवेकयुक्तेन इन्द्रियम्रामम्‌ इन्द्रि यसमुदाय विनियम्य नियमनं कृत्वा समन्तत. समन्तात्‌ ॥ चानः, चानेरुपरमेहु्दधथा धृतिगृहीतया । आत्मसंस्थं मनः करत्वा न किंचिदपि चिन्तयेत्‌ ॥

दानैः शनैः न सहसा उपरमेत्‌ उपरति कुर्यात्‌ । कया? बुद्धया । किंविशिष्टया? धृतिगृहीतया धृत्या धैर्येण गृहीतया..

धृतिगृहीतया धेर्चेण युक्तया इयथः । आत्मसंस्थम्‌ आत्मनि संस्थितम्‌ ‹ आत्मैव सर्व न ततोऽन्यत्‌ किंचिदस्ति ` इत्येव- मात्मसंस्थं मन. कृवा न किंचिदपि चिन्तयेत्‌ । एष योगस्य परमो विधिः ॥

तत्र 'एवमात्मसंस्थ मनः कर्तु प्रवृत्तो योगी--

यतो यतो निश्चरति मनश्चज्लमस्थिरम्‌ । ततस्ततो नियम्येतदात्मन्येव वहं नयेत्‌ ॥२६॥

यतो यतः यस्माद्यस्मात्‌ निमित्तात्‌ शब्दादेः निश्चरति निगैच्छति स्वभावदोषात्‌ मनः चच्चरम्‌ अयथ चलम्‌, अत एव अस्थिरम्‌, ततस्ततः तस्मात्तस्मात्‌ शब्दादेः निमित्तात्‌ नियम्य तत्तन्निमित्तं याथास्म्यनिरूपणेन आभासीडृय वैरा- ग्यभावनया च एतत्‌ मन. आत्मन्येव वशं नयेत्‌ आत्म- बहयतामापादयेत्‌ । एवं योगाभ्यासबलात्‌ योगिनः आत्म- न्येव प्रक्चाम्यति मनः ॥

परशान्तसनसं द्येनं योगिनं सुखसुत्तमम्‌ । उचैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकस्मषम्‌ ॥ २७ ॥

ग्रदणन्तमनसं भ्रकषेण शान्तं मनः यख सः भङ्चान्तमनाः

तं प्रशान्तमनस हि एनं योगिनं सुखम्‌ उत्तमं निरतिशयम्‌ उवैति उपगच्छति शान्तरजसं प्रक्षीणमोहादिङ्केदारजसमि- यथः, ब्रह्मभूतं जीवन्मुक्तम्‌ ब्रह्मैव सर्वम्‌ ` इयेवं निखय- वन्तं ब्रह्मभूतम्‌ अकस्मषं धमाधमोदिवर्जितम्‌ ॥ युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः । * © +

सुखेन ब्रह्मसंस्पशेमलयन्तं सखुखभरवुते ॥ २८ ॥

यु न्‌ एव यथोक्तेन क्रमेण योगी योगान्तरायवजित सदा स्वैदा आत्मानं विगतकल्मषः विगतपापः, सुखेन अनायासेन ब्रह्मसंस्पक्चं ब्रह्मणा परेण संस्पर्शो यस्य तत बह्मसंस्प्च सुखम्‌ अयन्तम्‌ अन्तमतीय वतत इयययन्तम्‌ उत्कृष्टं निरतिश्चयम्‌ अदनुते व्याप्नोति ॥

Usa las flechas ← → del teclado para pasar de capítulo.

· 27 · Comentario a la Bhagavadgītā — Adi Shankara · The Conscious Library