19

19. Thales sagte Sonnenfinsternisse voraus. 20. Epimenides lebte 150 Jahre.

FR. 11—21. ΣΙΛΛΟΙ, 22. ΠΑΡΩΙΔΙΑΙ. 23—27. ΠΕΡῚ ΦΥΣΕΩΣ 55

21 [28 K.] Scuor. Arıstopm. Pac. 697 ὃ Σιμωνίδης διεβέβλητο ἐπὶ φιλαρ- yvolai « «ὡς χαριέντως δὲ πάνυ τῶι αὐτῶι λόγωι διέσυρε [3 τοῦ ἰαμβο- ποιοῦ] χαὶ μέμνηται ὅτι σμικρολόγος ἦν. ὅϑεν Ξενοφάνης κίμβιχα αὐτὸν προσαγορεύει. Vgl.S.41 ἡ. 22.

ΠΑ͂ΡΩΙΟσΊΙΑ͂Ι |= ZIAA0R) 22 [17 K. 9 Cr. 3:W.] Arsen. Epitome II p.54E £. ὃ Κολοφώνιος ἐν Ile- ρωιδίαις ἱπαρώδαις Hdss.: corr. Menagius).

πὰρ πυρὶ χρὴ τοιαῦτα λέγειν χειμῶνος Ev ὥρηι ἐν χλίνηι μαλαχῆι naraxeluevov, ὄμτπελεον ὄντα, πίνοντα γλυχὺν οἶνον, ὑποτρώγοντ᾽ ἐρεβίνϑους" “τίς πόϑεν εἷς ἀνδρῶν, πόσα τοι ἔτε᾽ ἐστί, φέριστε;

IIEPI DYZE2>. 23 [1 K. 12 Cr.] Crem. Str. V 109 p. 714P. εἷς ϑεός, Ev τε ϑεοῖσι xal ἀνϑρώποισι μέγιστος, οὔτε δέμας ϑνητοῖσιν ὁμοίιος οὔτε νόημα. 24 [2 K. 18 Cr.] Sexr. adv. math. IX 144 οὖλος ὁρᾶι, οὖλος δὲ νοεῖ, οὖλος δέ τ᾽ ἀχούει. 25 [8 K. 14 Cr.] ΞΊΜΡΙ, phys. 28, 19 [A 81, 9] ἀλλ᾽ ἀπτάνευϑε πόνοιο νόου φρϑνὶ πάντα χραδαίνει. 26 [4 K. 15 Cr.] ΞΊΜΡι, phys. 22, 9 [A 31, 7] ο΄ αἰδξὶ δ᾽ ἐν ταὐτῶι μίμνει κινούμενος οὐδέν οὐδὲ μετέρχεσϑαί μιν ἐπιπρέτοδε ἄλλοτε ἄλληι. 27 [8 K. 11 Cr.] Aer. Theodor. IV 5 [vgl. A 36] ἐχ γαίης γὰρ πάντα χαὶ eig γῆν πάντα τελευτᾶι.

22. Solch Gespräch ziemt beim Feuer zur Winterszeit, wenn man auf weichem Lager gesättigt daliegt und süssen Wein trinkt und Kichern dazu knuspert: “Wer und woher bist du der Männer? Wieviel Jahre zählst du, mein Bester? (5) Wie alt warst du, als der Meder einbrach?’

23. Ein einziger Gott, unter Göttern und Menschen der grösste, weder an Gestalt den Sterblichen ähnlich noch an Gedanken.

24. Die Gottheit ist ganz Auge, ganz Geist, ganz Ohr.

25. Doch sonder Mühe schwingt er das All mit des Geistes Denkkraft.

26. Stets am selbigen Ort verharrt er sich nirgend bewegend, und es geziemt ihm nicht bald hierhin bald dorthin zu wandern,

27. Denn aus Erde ist alles, und zur Erde wird alles am Ende.

28 [12 K. 22 Cr.] Acaııı. Isag. 4 p. 34, 11 Maass [vgl. A 28 8. 25] γαίης μὲν τόδε σπιεῖρας ἄνω παρὰ ποσσὶν ὁρᾶται ἠέρι στιροστιλάζον, τὸ χάτω δ᾽ ἐς ἄπειρον ἱχγεῖται.

29 [10 K. 20 Cr.] Simpuic. phys. 188, 32 [vgl. A. 29 5. 30] γῆ χαὶ ὕδωρ πάντ᾽ 803° ὅσα ylvovrlaı) ἠδὲ φύονται.

30 [11 K. 11a. 23 Cr.) ScHOoL. GENAv. ad ®196 aus Krates von Mallos: Zevo-

φάνης ἐν τῶι Περὶ φύσεως": πηγὴ δ᾽ ἐστὶ ϑάλασσί(α) ὕδατος, σπτηγὴ δ᾽ ἀνέμοιο᾽ οὔτε γὰρ ἐν νέφεσιν {ζπνοιαί X ἀνέμοιο φύοιντο ἐχηινείοντοο) ἔσωϑεν ἄνευ πόντου μεγάλοιο οὔτε ὁοαὶ ποταμῶν οὔτ᾽ αἰϑέρος ὄμβριον ὕδωρ, ἀλλὰ μέγας πτόντος γενέτωρ νεφέων ἀνέμων TE χαὶ ποταμῶν. 91 [0] Heracrır. Alleg. Hom. c. 44 ἠέλιός ϑ᾽ ὑπεριέμενος γαῖάν τ᾽ ἐπιϑάλσων. 82 [18 K. 24 ΟΥ1] ὅσηοι,. BLT Eust. ad Hom. A 27 ἦν τ᾽ Ἶριν χαλέουσι, νέφος χαὶ τοῦτο πέρφυχξ, σορφύρεον χαὶ φοινίχεον χαὶ χλωρὸν ἰδέσϑαι. 33 [9 K. 21 Cr.] Sexr. adv. math. X 314 σιάνγτες γὰρ γαίης TE xal ὕδατος ἐχγενόμεσϑα. 84 [14 K. 19 ΟΥ.] Sexr. adv. math. VII 49 xal τὸ μὲν οὖν σαφὲς οὔτις ἀνὴρ γένετ᾽ οὐδέ τις ἔσται εἰδὼς ἀμφὶ ϑεῶν re χαὶ ἅσσα λέγω περὶ πάντωνγ᾽

28. Dieses obere Ende der Erde erblickt man zu unseren Füssen an die Luft stossen, das untere dagegen erstreckt sich ins Unermessliche.

29. Erde und Wasser ist alles, was da wird und wächst.

30. Das Meer ist Quell des Wassers, Quell des Windes. Denn in den Wolken würde kein Wehen des Windes, der von innen heraus- bläst, entstehen ohne den grossen Pontos, noch Fluten der Ströme, noch Regenwasser des Äthers; (5) der grosse Pontos ist vielmehr der Vater der Wolken, Winde und Ströme.

31. Die Sonne sich über die Erde schwingend und sie erwärmend.

32. Was sie aber Iris benennen, auch das ist dem Wesen nach nur eine Wolke, purpurn und hellrot und gelbgrün zu schauen.

33. Denn wir alle sind aus Erde und Wasser geboren.

34. Und was nun die Wahrheit betrifft, so gab es und wird es Niemand geben, der sie wüsste in Bezug auf die Götter und alle die Dinge, welche ich erwähne.

FR. 28-41. ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ. 42. ZWEIFELH. FRAGM. 57

εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα τύχοι τετελεσμένον ξἐπών, αὐτὸς ὅμως οὐχ οἶδε᾽ δόχος δ᾽ ἐπὶ πᾶσι τέτυχται. 35 (15 K. 26 Cr.) Pur. Sympos. IX 7 p. 746 B ταῦτα δεδοξάσϑω μὲν ἐοιχότα τοῖς ἐτύμοισι. 86 [27 Cr.] ΗΈΒΟΡΙΑΝ. π. διχρ. 296, 9 Örezedoa δὴ ϑνητοῖσι πιεφήνασιν εἰσοράασϑαι... 37 [29 Cr.) Heropıan. π. μον. λέξ. 30, 80 χαὶ μὲν ἐνὶ σπεάτεσσι τεοῖς καταλείβεται ὕδωρ. 38 [25 Cr.] ἨΈΒΟΡΙΑΝ. π. μον. λέξ. p. 41, ὅ εἰ μὴ χλωρὸν ἔφυσε ϑεὸς μέλι, πτολλὸν ἔφασχον γλύσσονα σῦχα πέλεσϑαι. 39 [20 K.] Ροιαῦὺχ VI 46 χέρασον τὸ δένδρον ἐν τῶι Περὶ φύσεως Ξενο- φώνους εὕρων. 40 [30 K.] Ετυμ. Gen. 8. v. βρόταχον τὸν βάτραχον Ἴωνες [καὶ ᾿Αριστο- φάνης φησὶ] καὶ παρὰ Ξενοφάνει. 41 Tzerz. ad Dion. Perieg. v. 940 p. 1010 Bernhardy περὲ τῶν εἰς ρος χανών (über gı 005) σιλλογράφος δὲ τις To GL μαχρὸν γράφει τῶι ῥῶ, δοχεῖ μοι, τοῦτο μηχύνας τάχα, σιλλογράφος νῦν ὃ Ξενοφάνης ἐστὲ χαὶ ὃ Τίμων καὶ ἕτεροι.

42 ἨΈΒΟΡΙΑΝ. π. μον. λέξεως 7,11 zul παρὰ ἀριστοφάνει ἐν δινσίλλων (Sic Havn.: Ξενοφάνει ἐν ὃ [ἃ] Σίλλων Seidler)

Denn spräche er auch einmal zufällig das allervollendetste, so weiss er’s selber doch nicht. Denn nur Wahn ist allen beschieden.

35. Dies nun soll als wahrscheinlich hingestellt sein!

36. Alles, was sich nur immer der menschlichen Anschauung offenbart hat...

37. Und in gewissen Höhlen fürwahr tropft das Wasser herab.

38. Wenn Gott nicht den gelblichen Honig erschaffen hätte, so würde man meinen die Feigen seien viel süsser.

ZWEIFELHAFTE FRAGMENTE. 42. Da würde Lust bekommen ein Junger nach einer jungen Μαρά.

58 11. XENOPHANES. 43—45. ZWEIFELH. FRAGM. 12. HERAKLEITOS.

43 ScHor. Hom. B ad 1 539 χλούνην οἱ μὲν ἀφριστήν" + Ξενοφῶντα [Ξενοφάνην 6. Hermann] δὲ γένος τι Ἰνδῶν φάναι τὸν “χλούνην εἶναι καϑά-

περ καὶ παρ᾽ Αἰσχύλωι ἐν Ἠδωνοῖς ᾿μαχροσχελὴς μέν; ρα μὴ χλούνης τις nV [FT 62 Nauck?].

44 Aruen.IV p.174F ‘yıyyoalvoıcı γὰρ οἱ Φοίνιχες, ὥς φησιν ὃ Zevo- φῶν, ἐχρῶντο αὐλοῖς σπιϑαμιαίοις τὸ μέγεϑος ὀξὺ καὶ γοερὸν φϑεγγομένοις᾽. τούτοις δὲ καὶ oi Κᾶρες χρῶνται ἐν τοῖς ϑρήνοις, εἰ μὴ ἄρα καὶ ἡ Καρία Φοινίχη ἐχαλεῖτο, ὡς παρὰ Κορίννηι zul Βακχχυλίδηι ἔστιν εὑρεῖν. ὀνομάζονται δὲ oi αὐλοὶ γίγγροι ὑπὸ τῶν Φοινίχων ἀπὸ τῶν περὶ Adwvır ϑρήνων᾽ τὸν γὰρ '᾿Αδωνιν Γίγγρην καλεῖτε ὑμεῖς οἱ Φοίνιχες, ὡς ἱστορεῖ Δημοκχλείδης [Ξενοφάνης Dümmler schwerlich richtig).

45 ScHoL. Hıprocr. ad Epid. I 13, 3 [Klein Erotian S. 18] βληστρι- σμός: ὃ διπτασμός" οὕτω Βακχεῖος τίϑησιν" ἐν ἐνίοις δὲ ἀντιγράφοις εὕρομεν βλητρισμὸν χωρὶς τοῦ ὃ. ὄντως δὲ τὸν διπτασμὸν σημαίνει χαϑὼς καὶ Ξενο- φάνης ὃ Κολοφώνιός φησιν" ᾿ ἐγὼ δὲ ἐμαυτὸν πόλιν ἐκ πόλεως φέρων ἐβλήστριζον᾽ ἀντὶ τοῦ ἐρριπταζοίμην [vgl. fr. 8, 21.

44. Die Phönikier gebrauchten spannenlange Gingrasflöten mit schrillem Jammerton.

45. Doch ich warf mich von Stadt zu Stadt (?).

Ἡράκλειτος Βλύσωνος ἤ, ὥς τινες, Ἡράχωντος Ἐφέσιος. οὗτος ἤχμαζε μὲν χατὰ τὴν ἐνάτην χαὶ ἑξηχοστὴν ὀλυμπιάδα [504---ὅ01]. μεγαλόφρων δὲ γέγονε παρ᾽ ὁντιναοῦν χαὶ ὑπερόπτης, ὡς χαὶ ἐχ τοῦ συγγράμματος αὐτοῦ δῆλον, ἐν ὧι φησι, -πολυμαϑέη — Ἑκχαταῖον᾽ [fr. 40]. εἶναι γὰρ ἕν τὸ σοφὸν ---πάντων᾽ [fr 41] “τόν τὸ "Oungov’ ἔφασκεν τς ὁμοίως" [fr. 42]. ἔλεγε δὲ zei “ὕβριν — πυρχαϊζήν᾽ (fr. 43] καί “μάχεσϑαι--ιτείχεος᾽ [fr. 44]. χαϑάπτεται δὲ χαὶ τῶν Ἐφεσίων ἐπὶ τῶι τὸν ἑταῖρον ἐχβαλεῖν Ἑ,ρμόδωρον, ἐν οἷς φησιν᾽ ἄξιον — μετ᾽ ἄλλων [fr. 121]. ἀξιού- μενος δὲ χαὶ γόμους ϑεῖναι πρὸς αὐτῶν ὑπερεῖδε διὰ τὸ ἤδη χεχρατῆσϑαι τῆι πονηρᾶι mwohrreiau τὴν τὐόλιν. ἀναχωρήσας δὲ εἰς τὸ ἱερὸν τῆς ᾿Δρτέμιδος μετὰ τῶν παίδων ἠστραγάλιξεν᾽ σπέερι- στάντων δ᾽ αὐτὸν τῶν Ἐφεσίων, “τί, ὦ χάχιστοι, ϑαυμαάζετε; εἶπεν" ἢ οὐ χρεῖττον τοῦτο ποιεῖν ἢ μεϑ' ὑμῶν "πολιτεύεσθαι; χαὶ τέλος μισανϑρωττήσας χαὶ ἐχητατήσας ἐν τοῖς ὄρεσι διηιτᾶτο, wong σι- τούμενος χαὶ βοτάνας. χαὶ μέντοι χαὶ διὰ τοῦτο περιτραπεὶς εἰς

ὕδερον χατῆλθϑεν εἰς ἄστυ χαὶ τῶν ἰατρῶν αἰνιγματωδῶς ἐπυνϑά- vero, εἰ δύναιντο ἐξ ἐπομβρίας αὐχμὸν τιοιῆσαι᾽ τῶν δὲ μὴ συνιέν- των, αὑτὸν εἰς βούστασιν χατορύξας τῆι τῶν βολίτων ἀλέαι ἤλ- σισεν ἐξατμισϑήσεσϑαι. οὐδὲν δὲ ἀνύων οὐδ᾽ οὕτως ἐτελεύτα βιοὺς ἔτη ἑξήχοντα. (Folgt Epigramm des Laertios). “Ἑρμιετίτιος [FHG III 42 fr. 28] δέ φησι λέγειν αὐτὸν τοῖς ἰατροῖς, εἴ τις δύ- varaı (TA) ἔντερα πιέσας τὸ ὑγρὸν ἐξερᾶσαι᾽ ἀπειπόντων δὲ ϑεῖ- var αὑτὸν εἰς τὸν ἥλιον χαὶ χελεύειν τοὺς γιαῖδας βολίτοις χατα- γιλάττειν, οὕτω δὴ χατατεινόμενον δευτεραῖον τελευτῆσαι χαὶ ϑαφϑῆναι ἐν τῆι ἀγορᾶι. Νεάνϑης δ᾽ ὅ Κυζικηνός [FHG IH 4 fr. 11] φησι μὴ δυνηϑέντα αὐτὸν ἀποσπάσαι τὰ βόλιτα μεῖναι χαὶ διὰ τὴν μεταβολὴν ἀγνοηϑέντα χυνόβρωτον γενέσϑαι. γέγονε δὲ ϑαυμάσιος ἐχ παίδων, ὅτε χαὶ νέος ὧν ἔφασχε μηδὲν εἰδέναι, τέλειος μέντοι γενόμενος πάντα ἐγνωχέναι. ἤχουσέ τε οὐδενός, ἀλλ᾽ αὑτὸν ἔφη διζήσασϑαι [fr. 101] χαὶ μαϑεῖν πάντα γίαρ᾽ ἑαυτοῦ. Σωτίων δὲ φησιν εἰρηχέναι τινὰς Ξενοφάνους αὐτὸν ἀχηχοέναι᾽" λέγειν τε ᾿Αρίστωνα ἐν τῶι Περὶ Ἡραχλείτου χαὶ τὸν ὕδερον αὐτὸν ϑερατιευϑῆναι, ἀποϑανεῖν δ᾽ ἄλληι νόσωι τοῦτο δὲ χαὶ Irreo- βοτός φησι. τὸ δὲ φερόμενον αὐτοῦ βιβλίον ἐστὶ μὲν Arco τοῦ συνέχοντος Ileoi φύσεως, διήιρηται δὲ εἰς τρεῖς λόγους, εἴς ve τὸν zregl τοῦ παντὸς χαὶ πολιτικὸν χαὶ ϑεολογικχόν. ἀνέϑηχε δ᾽ αὐτὸ εἰς τὸ τῆς ᾿Αρτέμιδος ἱερόν, ὡς μέν τινες, ἐπιτηδεύσας ἀσαφέστερον γράψαι, ὅπως οἱ δυνάμεγοι σπιροσίοιεν αὐτῶι χαὶ μὴ ἐχ τοῦ δημώδους εὐχαταφρόνητον ἦι. τοῦτον δὲ χαὶ ὁ Τίμων (fr. 29 W.] ὑπογράφει λέγων" ὑτοῖς δ᾽ ἔνι χοχχυστὴς ὀχλολοίδορος Ἡράχλειτος αἰνιχτὴς ἀνόρουσε᾽. Θεόφραστος δέ φησιν ὑπὸ μελαγ- χολίας τὰ μὲν ἡμιτελῆ, τὰ δὲ ἄλλοτε ἄλλως ἔχοντα γράψαι. ση- μεῖον δ᾽ αὐτοῦ τῆς μεγαλοφροσύνης ᾿Αντισϑένης φησὶν ἐν Δια- δοχαῖς [FHG III 1825]: ἐχχωρῆσαι γὰρ τἀδελφῶι τῆς βασιλείας. τοσαύτην δὲ δόξαν ἔσχε τὸ σύγγραμμα, ὡς χαὶ αἱρετιστὰς ἀπ᾽ αὐτοῦ γενέσϑαι τοὺς χληϑέντας ραχλειτείους.

ἐδόχει δὲ αὐτῶι χαϑολικῶς μέν τάδε᾽ ἐχ πυρὸς τὰ πάντα συνεστά- vaı χαὶ εἰς τοῦτο ἀναλύεσθαι" πάντα τὲ γίνεσϑαι χαϑ᾽ εἱμαρμένην χαὶ διὰ τῆς ἐναντιοδρομίας ἡρμόσϑαι τὰ ὄντα᾽ χαὶ πάντα ψυχῶν εἶναι χαὶ δαιμόνων schon. εἴρηχε δὲ χαὶ περὶ τῶν ἐν χόσμωι συνισταμέ- γων τάντων παϑῶν, ὅτι τε ὁ ἥλιός ἐστι τὸ μέγεϑος οἷος φαίνεται. (λέγεται δὲ καὶ" “ψυχῆς -- ἔχε ε᾽ [ἔν. 46]. τήν τε οἴησιν ἱερὰν νόσον |fr. 46] ἔλεγε χαὶ τὴν ὅρασιν ψϑεύδεσϑαι. λαμτιρῶς τε ἐνίοτε ἐν τῶι συγγράμματι χαὶ σαφῶς ἐχβάλλει, ὥστε χαὶ τὸν νωϑέστα- τον ῥαιδίως γνῶναι χαὶ δίαρμα ψυχῆς λαβεῖν" ἥ ve βραχύτης χαὶ

τὸ βάρος τῆς ἑρμηνείας ἀσύγχριτονγ). χαὶ τὰ ἐπὶ μέρους δὲ 8 αὐτῶν ὧδ᾽ ἔχει τῶν δογμάτων “τῦρ εἶναι στοιχεῖον χαὶ πυρὸς ἀμοιβὴν τὰ σιάντα |fr. 90], ἀραιώσει καὶ συχγνώσει γιγνόμενα " σα- φῶς δὲ οὐδέν ἐχτίϑεται. γίνεσϑαί τε σπιάντα χατ᾽ ἐναντιότητα χαὶ ῥεῖν τὰ ὅλα ποταμοῦ δίχην [vgl. fr. 12. 91], πτεττεράνϑαι τε τὸ γᾶν χαὶ ἕνα εἶναι χόσμον᾽ γεννᾶσϑαί τε αὐτὸν Ex zrvgög χαὶ scahıy ἐχητυυροῦσϑαι χατά τινας περιόδους ἐναλλὰξ τὸν σύμπαντα αἰῶνα" τοῦτο δὲ γίνεσϑαι χαϑ᾽ εἱμαρμένην. τῶν δὲ ἐναντίων τὸ μὲν ἐτεὶ τὴν γένεσιν ἄγον καλεῖσϑαι πόλεμον χαὶ ἔριν |fr. 80], τὸ δ᾽ ἐπὶ τὴν ἐχπύρωσιν ὁμολογίαν χαὶ εἰρήνην, χαὶ τὴν μεταβολὴν ὁδὸν ἄνω χάτω, τόν τὲ χόσμον γίνεσϑαι χατ᾽ αὐτήν. χτυχνούμενον γὰρ τὸ 9 zog ἐξυγραίνεσϑαι Ovvıordusvoy τὲ γίνεσϑαι ὕδωρ, πηγνύμενον δὲ τὸ ὕδωρ εἰς γῆν τρέπιεσϑαι᾽ xal ταύτην ὁδὸν ἐπὶ τὸ χάτω δῖναι λέγει. πάλιν τὸ αὖ τὴν γῆν χεῖσϑαι, ἐξ ἧς τὸ ὕδωρ γίνεσϑαι, &x δὲ τούτου τὰ λοιπτά, σχεδὸν πιάντα ἐπεὶ τὴν ἀναϑυμίασιν ἀνά- γων τὴν ἀπὸ τῆς ϑαλάττης᾽ αὕτη δέ ἔστιν ἡ ἐπὶ τὸ ἄνω ὁδός. γίνεσϑαι δὲ ἀναϑυμιάσεις ἀπό τὲ γῆς χαὶ ϑαλάττης, ἃς μὲν λαμ- oag χαὶ χαϑαράς, ἃς δὲ σχοτεινάς. αὔξεσθαι δὲ τὸ μὲν πῦρ ὑπὸ τῶν λαμπρῶν, τὸ δὲ ὑγρὸν ὑπὸ τῶν ἑτέρων. τὸ δὲ περιέχον ὁποῖόν ἐστιν οὐ δηλοῖ εἶναι μέντοι ἐν αὐτῶι σχάφας ἐττεστραμ- μένας χατὰ χοῖλον πρὸς ἡμᾶς, ἐν αἷς ἀϑροιζομένας τὰς λαμτιρὰς

ἀναϑυμιάσεις ἀποτελεῖν φλόγας, ἃς εἶναι τὰ ἄστρα. Aaurcoo- 10

τάτην δὲ εἶναι τὴν τοῦ ἡλίου φλόγα καὶ ϑερμοτάτην. τὰ μὲν γὰρ ἄλλα ἄστρα πιλεῖον ἀπέχειν Arco γῆς χαὶ διὰ τοῦτο ἧττον λάμτσεειν χαὶ ϑάληειν, τὴν δὲ σελήνην ττροσγειοτέραν οὖσαν μὴ διὰ τοῦ χαϑαροῦ φέρεσϑαι τόπου. τὸν μέντοι ἥλιον ἐν διαυγεῖ χαὶ ἀμιγεῖ χινγεῖσϑαι χαὶ σύμμετρον ἀφ᾽ ἡμῶν ἔχειν διάστημα᾽ τοιγάρτοι μᾶλλον ϑερμαίνειν ve χαὶ φωτίζειν. ἐχλείπειν τὲ ἥλιον καὶ σελή- γὴν, ἄνω στρεφομένων τῶν σχαφῶνγ᾽ τούς TE χατὰ μῆνα τῆς σε- λήνης σχηματισμοὺς γίνεσϑαι στρεφομένης ἐν αὐτῆι χατὰ μιχρὸν τῆς σχάφης. ἡμέραν τὸ χαὶ νύχτα γίνεσϑαι καὶ μῆνας χαὶ ὥρας ἐτείους χαὶ ἐνιαυτοὺς ὑετούς τε χαὶ πνεύματα Kal τὰ τούτοις ὅμοια χατὰ τὰς διαφόρους ἀναϑυμιάσεις. τὴν μὲν γὰρ λαμπρὰν ἀνα- 11 ϑυμίασιν φλογωσθεῖσαν ἐν τῶι χύχλωι τοῦ ἡλίου ἡμέραν στοιεῖν, τὴν δὲ ἐναντίαν ἐπιιχρατήσασαν νύχτα ἀποτελεῖν᾽ χαὶ ἐχ μὲν τοῦ λαμτιροῦ τὸ ϑερμὸν αὐξόμενον ϑέρος ποιεῖν, &x δὲ τοῦ σχοτεινοῦ τὸ ὑγρὸν zrheovalov χειμῶνα ἀπεργάζεσϑαι. ἀχολούϑως δὲ τού- τοις καὶ τιερὶ τῶν ἄλλων αἰτιολογεῖ. σπιερὶ δὲ τῆς γῆς οὐδὲν drro- φαίνεται ποία τίς ἐστιν, ἀλλ᾽ οὐδὲ περὶ τῶν σχαφῶν. καὶ ταῦτα μὲν ἦν αὐτῶι τὰ δοχοῦντα.

τὰ δὲ περὶ Σωχράτους χαὶ ὅσα ἐντυχὼν τῶι συγγράμματι eircor, χομίσαντος Εὐριπίδου, χαϑά φησιν ᾿Αρίστων, ἐν τῶι πίερὶ Σωχράτους εἰρήχαμεν [s. Α 4]. ΖΣέλευχος μέντοι φησὶν Ö γραμμα- 12 τιχὸς (fehlt FHG III δ00] Κρότωνά τινα ἱστορεῖν ἐν τῶι Karaxo- λυμιβητῆι Κράτητά τινὰ ττρῶτον εἰς τὴν “λλάδα χομίσαι τὸ βιβλίον χαὶ eisreiv 4ηλίου τινὸς δεῖσθαι χολυμβητοῦ, ὃς οὐχ ἀποτίνιγή- σεται ἐν αὐτῶι. ἐπιγράφουσι δὲ αὐτῶι οἱ μὲν Movoag, οἱ δὲ Περὶ φύσεως, Jıödorog δὲ ἀχριβὲς οἰάχισμα πρὸς στάϑμην βίου, + ἄλλοι γνώμην ἠϑῶν τρόπου χόσμον ἕνὸς τῶν ξυμτιάντων. φασὶ δ᾽ αὐτὸν ἐρωτηϑέντα, διὰ τέ σιωπᾶν, φάναι “ἵν᾽ ὑμεῖς λαλῆτε. ἐπόϑησε δὲ αὐτοῦ χαὶ “]αρεῖος μετασχεῖν χαὶ ἔγραψεν ὧδε τιρὸς αὐτόν. Folgt 8 13—14 ein Brief des Dareios (attisch) und Heraklits Antwort (ionisch), die wie die übrigen sieben (Hercher Epistologr. 280 ff.) den Abdruck nicht lohnen. τοιοῦτος μὲν ἁνὴρ χαὶ πρὸς βασιλέα. “ημήτριος δὲ φησιν 15 ἐν τοῖς Ὁμωνύμοις χαὶ ᾿ϑηναίων αὐτὸν ὑπερφρονῆσαι, δόξαν ἔχοντα scauscheiornv, χαταφρονούμενόν τε ὑπὸ τῶν Ἐφεσίων ἑλέ- σϑαι μᾶλλον τὰ οἰχεῖα. μέμνηται αὐτοῦ χαὶ ὁ Φαληρεὺς 4ημή- τριος ἐν τῆι Σωχράτους ἀπολογίαι [fehlt FHG III 866]. πλεῖστοί, τέ εἰσιν ὅσοι ἐξήγηνται αὐτοῦ τὸ σύγγραμμα᾿ χαὶ γὰρ ᾿Αντισϑένης χαὶ Ἡραχλείδης ö Ποντιχὸς [p. 88 Vossj Κλεάνϑης τε χαὶ Σφαῖρος ὁ Στωιχός, πρὸς δὲ Παυσανίας ὃ χληϑεὶς Ἡραχλειτιστής, Νιχο- μήδης τὲ χαὶ Φιονύσιος᾽ τῶν δὲ γραμματιχῶν Διόδοτος, ὃς οὔ φησι περὶ φύσεως δἶναι τὸ σύγγραμμα, ἀλλὰ σπιερὶ ττολιτείας, τὸ δὲ στερὶ φύσεως ἐν παραδείγματος εἴδει χεῖσϑαι. “Ιερώνυμος δέ 10 φησι (fr. 23 Hiller] zai Σχυϑῖνον τὸν τῶν ᾿Ιάμβων ττοιητὴν [vgl.C 8] ἐπιβαλέσθαι τὸν ἐχείνου λόγον διὰ μέτρου ἐχβάλλειν. πολλά τ᾽ εἰς αὐτὸν Errıyoauuara φέρεται, ἀτὰρ δὴ χαὶ τόδε" Ἡράχλειτος ἐγώ" τί u’ ἄνω χάτω ἕλχετ᾽ ἀμιουσοι; οὐχ ὑμῖν ἐτιόνουν, τοῖς δ᾽ ἔμ᾽ ἐπισταμένοιο. εἷς ἐμοὶ ἄνϑρωτπος τρισμύριοι, οἱ δ᾽ ἀγάριϑμοι οὐδείς. ταῦτ᾽ αὐδῶ χαὶ πταρὰ Φερσεφόνηι. χαὶ ἄλλο τοιόνδε" μὴ ταχὺς Ἡραχλείτου Err' ὀμφαλὸν εἴλεε βίβλον τοὐφεσίου" μάλα τοι δύσβατος ἀτρατιιτός. ὀρφνὴ χαὶ σχότος ἐστὶν ἀλάμτύξτον᾽ ἢν δέ σε μύστης eloayaynı, φανεροῦ λαμτπιρότερ᾽ ἠελίου. γεγόνασι δ᾽ Ἡράχλειτοι πέντε᾽ σπιρῶτος αὐτὸς οὗτος" δεύτερος 17 ποιητὴς λυριχός, οὗ ἐστι τῶν δώδεχα ϑεῶν ἐγκώμιον" τρίτος ἐλε-

γείας ττοιητὴς Akızaovaoosve, eig ὃν Καλλίμαχος seezcoinxev οὕτως. “εἶχέ τις --- βαλεῖ᾽ [epigr. 2 Wil)‘ τέταρτος “έσβιος ἱστορίαν γε- γραφὼς Ἰαχεδονιχήν᾽ τέμτύτος σπουδογέλοιος ἀπὸ χιϑαρωιδίας μεταβεβηχὼς εἰς τὸ εἶδος.

2. StrABo XIV 632. 633 [vgl. Diog. ὃ 6] ἄρξαι δὲ φησιν "4v600x40v τῖς τῶν Ἰώνων ἀποικίας ὕστερον τῆς Αἰολικῆς, υἱὸν γνήσιον Κόδρου τοῦ ᾿Αϑηνῶν βασι- λέως, γενέσϑαι ὁὲ τοῦτον Ἐφέσου χτίστην. διόπερ τὸ βασίλειον τῶν Ἰώνων ἐχεῖ συστῆναί φασι καὶ ἔτι νῦν οἱ ἐκ τοῦ γένους ὀνομάζονται βασιλεῖς ἔχοντές τινας τιμάς, προεδρίαν τε ἐν ἀγῶσι καὶ πορφύραν ἐπίσημον τοῦ βασιλικοῦ γένους, σκίπωνα ἀντὲ σκήπτρου, καὶ τὰ ἱερὰ τῆς Ἐλευσινίας Δήμητρος.

3. Cem. Strom. 1 θὅ p. 354 P. ‘H. γὰρ ὃ Βλύσωνος Μελαγχόμαν τὸν τύ-

Ὺ > \ > 4 T A as ραννον ἕπεισεν ἀποϑέσϑαι τὴν ἄἀρχῆν. οὗτος βασιλέα Δαρεῖον παραχαλοῦντα ἥχειν εἰς Πέρσας ὑπερεῖδεν.

4. Arısr. Rhet. T 5. 14075 11 ὅλως δὲ del’ εὐανάγνωστον εἶναι TO γεγραμ- μένον zul εὐφραστον᾽ ἔστιν δὲ τὸ αὐτό" ὅπερ οἱ πολλοὶ σύνδεσμοι οὐχ ἔχουσιν οὐδ᾽ ἃ μή ῥάιδιον διαστίξαι ὥσπερ τὰ Ἡρακλείτου. τὰ γὰρ Ἡρακλείτου διαστί- ξχι ἔργον διὰ τὸ ἄδηλον εἶναι ποτέρωι πρόσχειται, τῶι ὕστερον ἢ τῶι πρότε- οον, οἷον ἐν τῆι ἀρχῆι αὐτοῦ τοῦ συγγράμματος" φησὶ yao τοῦ λόγου τοῦδ᾽ ἐόντος ἀεὲ ἀξύνετοι ἄνϑρωποι γίγνονται᾽. ἄδηλον γὰρ τὸ ἀεὶ πρὸς ποτέρωι (det) διαστίξαι. DEMETR. 192 τὸ δὲ ἀσύνόετον καὶ διαλελυμένον ὅλον ἀσαφὲς πᾶν᾽ ἄδηλος γὰρ ἢ ἑχάστου κώλου ἀρχὴ διὰ τὴν λύσιν ὥσπερ τὰ Ἥρα- χλείτου᾽ καὶ γὰρ ταῦτα σκοτεινὰ ποιεῖ τὸ πλεῖστον ἡ λύσις. D10G. Π 22 φασὶ δ᾽ Εὐριπίδην αὐτῶι δόντα τὸ τοῦ Ἡραχλείτου σύγγραμμα ἐρέσϑαι “τί δοχεῖ᾽; τὸν δὲ φάναι “ἃ μὲν συνῆκα, γενναῖα οἶμαι δὲ καὶ ἃ μὴ συνῆχα᾽ πλὴν Amklov γέ τινος δεῖται κολυμβητοῦ᾽.

LEHRE. Vgl. die Auszüge aus Theophrasts Φυσιχῶν δόξαι Α 1,1 (mittelbar) und S—11 (unmittelbar).

5. Lucran. vit. auet. 14 Σὺ δὲ τί χλάεις, ὦ βέλτιστε; πολὺ γὰρ οἶμαι χάλ- λιόν σοι προσλαλεῖν. --- Ἡράκλειτος" Ἡγέομαι γάρ, 0) ξεῖνε, τὰ ἀνϑρωπήϊα πρήγματα ὀιξυρὰ χαὶ δαχρυώδεα χαὶ οὐδὲν αὐτῶν ὃ τι μὴ ἐπιχήριον᾽ τῶι δὴ οἰκτείρω τέ σφεας καὶ ὀδύρομαι" χαὶ τὰ μὲν παρεόντα οὐ δοχέω μεγάλα, τὰ δ᾽ ἐν ὑστέρωι χρόνωι ἐσόμενα πάμπαν ἀνιηρά, λέγω δὴ τὰς ἐχπυρώσιας χαὲ τὴν τοῦ ὅλου συμφορήν᾽ ταῦτα ὀδύρομαι. χαὶ ὅτι ἐμπεόον οὐδέν, ἀλλά χως ἐς χυχεῶνα πάντα συνειλέονται καὶ ἔστι τωὐτὸ τέρψις ἀτερψίη, γνῶσις ἀγνωσίη, μέγα μικρόν, ἄνω κάτω, περιχωρέοντα χαὶ ἀμειβόμενα ἐν τῆι τοῦ αἰῶνος παιδιῆι᾽ — Τί γὰρ ὃ αἰών ἐστιν; — “Ho. Παῖς παίζων, πεσσεύων, (συμφερό- μενος διαφερόμενος. --- Τί δὲ οἱ ἄνϑρωποι; — Ἡ. Θεοὶ ϑνητοί. - Τί δὲ οἱ ϑεοί; -- He. Ἄνϑρωποι ἀϑάνατοι. -Ξ Αἰνίγματα λέγεις, ὦ οὗτος, ἢ 70 ἰφους συντίϑης; ἀτεχνῶς γὰρ ὥσπερ ὃ “οξίας οὐδὲν ἀποσαφεῖς. — Ho. Οὐδὲν γάρ μοι μέλει ὑμέων. — Τοιγαροῦν οὐδὲ ὠνήσεταί σέ τις εὖ φόνων. πὸ Hg. Ἐγὼ δὲ χέλομαι πᾶσιν ἡβηδὸν οἰμώξειν, τοῖσιν ὠνεομένοισι χαὶ τοῖσιν οὐχ ὠνεο- μένοισι. — τουτοὶ τὸ καχὸν οὐ πόρρω μελαγχολίας ἐστίν.

6. SIMPL. Phys. 23, 33 (aus ‚Theophr. &.6. fr. 1, D. 475) Ἵππασος δὲ ὃ Μεταποντῖνος καὶ Ἡ. ὃ ᾿Εφέσιος ἕν καὶ οὗτοι χαὶ χινούμεγνον καὶ πεπερασμένον,

ἀλλὰ πῦρ ἐποίησαν τὴν ἀρχήν, χαὶ ἐχ πυρὸς ποιοῦσι τὰ ὄντα πυχνώσει καὶ μαγνώσει χαὶ διαλύουσι πάλιν εἰς πῦρ, ὡς ταύτης μιᾶς οὔσης φύσεως τῆς ὑπο- κειμένης" πυρὸς γὰρ ἀμοιβὴν εἶναί φησιν Ἡ. πάντα. ποιεῖ de zei τάξιν τινὰ καὶ χρόνον ὡρισμένον τῆς τοῦ Se μεταβολῆς κατά τινὰ εἱμαρμένην ἀναγ. aD. Arrıus 13, 11 [D. 283] © H. χαὶ Ἵππασος ὃ Meranovrivog ἀρχὴν τῶν ἁπάντων τὸ πῦρ. ἐκ πυρὸς γὰρ τὰ πάντα γίνεσϑαι καὶ εἰς πῦρ πᾶντα τελευ- τᾶν λέγουσι. τούτου δὲ κατασβεννυμένου κοσμοποιεῖσϑαι τὰ navıe' πρῶτον μὲν γὰρ τὸ παχυμερέστατον αὐτοῦ εἰς αὑτὸ συστελλόμενον γῆ γίγνεται, ἔπειτα ἀναχαλωμένην τὴν γῆν ὑπὸ τοῦ πυρὸς φύσει ὕδωρ ἀποτελεῖσϑαι, ἀναϑυμιώ- μενον δὲ ἀέρα γίγνεσθαι. πάλιν δὲ τὸν χόσμον χαὶ τὰ σώματα πάντα ὑπὸ τοῦ πυρὸς ἀναλοῦσϑαι ἐν τῆι ἐχπυρώσει. Gar. de el. sec. Hipp. I 448 Κ. οἵ τε τὸ πῦρ [nämlich στοιχεῖον εἰπόντες] ὡσαύτως ἐχ τοῦ συνιὸν μὲν καὶ πυχνού- μενον ἀέρα γίνεσϑαι, παϑὸν δ᾽ ἔτι μᾶλλον τοῦτο χαὶ σφοδρότερον πιληϑὲν ὕδωρ, ἐπὶ πλεῖστον δὲ πυχνωϑὲν γῆν ἀποτελεῖσϑαι, συλλογίζονται χαὲ οὗτοι τοῦτ᾽ εἶναι τὸ στοιχεῖον.

7. Praro Cratyl. p. 402 A λέγει που Ἡράκλειτος ὅτι πάντα χωρεῖ καὶ οὐδὲν μένει χαὶ ποταμοῦ ῥοῆι ἀπεικάζων τὰ ὄντα λέγει ὡς δὶς ἐς τὸν αὐτὸν ποταμὸν οὐκ ἂν ἐμβαίης [vgl. fr. 121. Arr. I 28, 7 [D. 820] Ἢ. ἠρεμίαν μὲν χαὶ στάσιν ἐκ τῶν ὅλων ἀνήιρει" ἔστι γὰρ τοῦτο τῶν νεχρῶν᾽ lonoi δὲ τοῖς πᾶσιν ἀπεδίδου, αἰδιον μὲν τοῖς αἰδίοις, φρϑαρτὴν δὲ τοῖς φϑαρτοῖς.

8. Arr.1 7,22 [D. 808] H. τὸ περιοδικὸν πῦρ ἀίδιον [nämlich εἶναι ϑεόν], εἱμαρμένην δὲ λόγον ἐχ τῆς Evavrıodoouiag δημιουργὸν τῶν ὄντων. — 127, 1 [D. 322] nach Theophrast: Ἡ. πάντα χαϑ᾽ εἱμαρμένην, τὴν δὲ αὐτὴν ὑπάρχειν χαὶ ἀνάγκην. 28, 1 [D. 323] nach Poseidonios: Ἡ. οὐσίαν εἱμαρμένης ἀπεφαί- vero λόγον τὸν διὰ οὐσίας τοῦ παντὸς διήχοντα. αὕτη δ᾽ ἐστὲ τὸ αἰϑέριον σῶμα, σπέρμα τῆς τοῦ παντὸς γενέσεως καὶ περιόδου μέτρον τεταγμένης.

9. Arıst. de part. anim. A ὅ. 645217 χαϑάπερ Ἡ. λέγεται πρὸς τοὺς ξένους εἰπεῖν τοῦς βουλομένους ἐντυχεῖν αὐτῶι, οἱ ἐπειδὴ προσιόντες εἶδον αὐτὸν ϑερό- μενον πρὸς τῶι ἴπνωι ἔστησαν (ἐχέλευε γὰρ αὐτοὺς εἰσιέναι ϑαρροῦντας᾽" εἶναι γὰρ καὶ ἐνταῦϑα ϑεούς), οὕτω zul πρὸς τὴν ζήτησιν περὲ ἑχάστου τῶν ζωιων προσιέναι δεῖ μὴ δυσωπούμενον ὡς ἔν ἅπασιν ὄντος τινὸς φυσιχοῦ zul καλοῦ.

10. Art. I 1. 2 ID. 327] ENG τὸν κόσμον. 4, 8 [Ὁ. 881] Ἡ. οὐ κατὰ

χρόνον εἶναι γενητὸν τὸν κόσμον, BR χατ᾽ ἐπίνοιαν. 11,4 [D, 340] Παρμε- νίδης H.... πύρινον εἶναι τὸν οὐρανόν.

11. — I 13, 8 [D. 342] Παρμενίδης χαὶ H. πιλήματα πυρὸς τὰ ἄστρα. 17, 4 [Ὁ)..546] Ἡ;,... τρέφεσϑαι τοὺς ἀστέρας ἐκ τῆς ἀπὸ γῆς ἀναϑυμιάσεως.

12. — II 20, 16 [D. 861] H.... ἀἄναμμα νοερὸν τὸ ἐχ ϑαλάττης εἶναι τὸν ἥλιον. — 22, 2 [D. 862] σχαφοειδῆ, ὑπόχυρτον. --- 24,3 [Ὁ. 354] (γένεσϑαι τὴν ἔχλειψιν) χατὰ τὴν τοῦ σχαφοειδοῦς στροφήν, ὥστε τὸ μὲν χοῖλον ἄνω γίγνεσθαι, τὸ δὲ κυρτὸν χάτω πρὸς τὴν ἡμετέραν ὄψιν. — 21, 2 [D. 358] Ἡ. σχαφοειδῆ (τὴν σελήνη»). --- 28, 6 [D. 359] H. ταὐτὸν πεπονϑέναι τὸν ἥλιον zul τὴν σελήνην. σχαφοειδεῖς γὰρ ὄντας τοῖς σχήμασι τοὺς ἀστέρας, δεχομένους τὰς ἀπὸ tig ὑγρᾶς ἀναϑυμιάσεως αὐγάς, φωτίξεσϑαι πρὸς τὲν φαντασίαν, λαμπρότερον μὲν τὸν ἥλιον (ἐν καϑαρωτέρωι γὰρ ἀέρι φέρεσϑαι), τὴν δὲ σε- λήνην ἐν ϑολωτέρωι᾽ διά τοῦτο zul ἀἁμαυροτέραν φαίνεσϑαι. — 29, ϑῊ. (ἐκλείπειν τὴν σελήνην) χατὰ τὴν τοῦ σχαφοειδοῦς στροφήν.

13. — 1132, 3 [D. 364] Ἡ. ἐχ μυρίων oxtexooiav ἐνιαυτῶν ἡλιαχῶν (τὸν μέγαν ἐνιαυτὸν eva). Vgl. Censorin 18, 11 über das Weltjahr (ϑεοῦ ἐνιαυτός, wohl aus Heraklit).

14, — ΠῚ 8, 9 [D. 309] Ἢ. βροντὴν μὲν χατὰ συστροφὰς ἀνέμων καὶ γεφῶν χαὶ ἐμπτώσεις πνευμάτων εἰς τὰ νέφη, ἀστραπὰς δὲ κατὰ τὰς τῶν ϑυ- μιωμένων ἐξάψεις, πρηστῆρας δὲ χατὰ νεφῶν ἐμπρήσεις χαὶ σβέσεις.

15. Arısrt. de anima A 2. 405% 26 χαὲ A. δὲ τὴν ἀρχὴν εἶναί φησι ψυχήν

(wie Diogenes), εἴπερ τὴν ἀναϑυμίασιν, ἐξ ἡ ἧς τάλλα συνίστησιν. MACROB. $. Scip- 14,19 (animam) H. physicus seintillam stellaris essentiae. Arr. IV 3,12 [D. 389] “HA. τὴν μὲν τοῦ κόσμου ψυχὴν ἀναϑυμίασιν ἐχ τῶν ἐν αὐτῶι ὑγρῶν, τὴν δὲ ἐν τοῖς ζώιοις ἀπὸ τῆς ἐχτὸς χαὶ τῆς ἔν αὐτοῖς ἀναϑυμιάσεως, ὁμογενῆ. ΠΡ εἴ 8922 14, not.] Ἡ. ἐξιοῦσαν (nämlich τὴν ψυχὴν τοῦ σώματος) γὰρ εἰς τὴν τοῦ παντὸς ψυχὴν ἀναχωρεῖν πρὸς τὸ ὁμογενές.

10. SEXT. adv. math. VII 126 ὁ δὲ Ἡράκλειτος, ἐπεὶ πάλιν ἐδόχει δυσὶν 126 ὠργανῶσϑαι ὃ ἄνϑρωπος πρὸς τὴν τῆς ἀληϑείας γνῶσιν, αἰσϑήσει τε zul λό- yo, τούτων τὴν μὲν αἴσϑησιν παραπλησίως τοῖς προειρημένοις φυσικοῖς ἄἅπι- στον εἶναι νενόμιχεν, τὸν δὲ λόγον ὑποτίϑεται κριτήριον. ἀλλὰ τὴν μὲν αἴσϑη- σιν ἐλέγχει λέγων κατὰ λέξιν “κακοὶ --- ἐχόντων [fr. 107], ὅπερ ἴσον ἣν τῶι ᾿βαρβάρων ἐστὶ ψυχῶν ταῖς ἀλόγοις αἰσϑήσεσι πιστεύειν. τὸν δὲ λόγον 127 κριτὴν τῆς ἀληϑείας ἀποφαίνεται οὐ τὸν ὁποιονδήποτε, ἀλλὰ τὸν χοινὸν χαὶ ϑεῖον. τίς δ᾽ ἐστὶν οὗτος συντόμως ὑποδειχτέον. ἀρέσχει γὰρ τῶι φυσιχῶι τὸ περιέχον ἡμᾶς λογικόν τε ὄν καὶ φρενῆρες. ἐμφαίνει δὲ τὸ τοιοῦτο πολὺ 123 πρόσϑεν Ὅμηρος [σ 165] εἰπών"

τοῖος γὰρ γόος ἐστὶν ἐπιχϑονίων ἀνθρώπων οἷον ἐπ᾿ ἦμαρ ἄγηισι πατὴρ ἀνδρῶν τε ϑεῶν τε. καὶ Ἀρχίλοχος Lir. 70) δὲ φησι τοὺς ἀνϑρώπους τοιαῦτα φρονεῖν ᾿ὁποίην Ζεὺς ἐφ᾽ ἡμέρην ἄγει. εἴρηται δὲ καὶ τῶι Εὐριπίδηι [Troad. 885] τὸ αὐτό" ὅστις ποτ᾽ εἰ σὺ δυστόπαστος εἰσιδεῖν Ζεύς, εἴτ᾽ ἀνάγχη φύσεος εἴτε νοῦς BOOzSn ἐπευξάμην σε.

τοῦτον δὴ τὸν ϑεῖον λόγον zug Ἡράνλειτον δι ἀναπνοῆς σπάσαντες 129 »οεροὶ γινόμεϑα, καὶ ἐν μὲν ὕπνοις ληϑαῖοι, κατὰ δὲ ἔγερσιν πάλιν ἕμφρονες" ἐν γὰρ τοῖς ὕπνοις μυσάντων τῶν αἰσϑητικῶν πόρων χωρίξεται τῆς πρὸς τὸ περιέχον συμφυΐας ὃ ἐν ἡμῖν νοῦς μόνης τῆς κατὰ ἀναπνοὴν προσφύσεως σωιζομένης οἱονεί τίνος δίζης, χωρισϑείς τε ἀποβάλλει ἣν πρότερον εἶχε uvn- μονιχὴν δύναμιν" ἐν δὲ ἐγρηγορόσι πάλιν διὰ τῶν αἰσϑητικῶν πόρων ὥσπερ 130 διά τινων ϑυρίδων προχύψας χαὶ τῶι περιέχοντι συμβαλὼν λογικὴν ἐνδύεται δύναμιν. ὅνπερ οὖν τρόπον οἱ ἄνϑρακες πλησιάσαντες τῶι πυρὶ zart’ ἀλλοίω- σιν διάπυροι γίνονται, χωρισϑέντες de σβέννυνται, οὕτω καὶ ἢ ἐπιξενωϑεῖσα τοῖς ἡμετέροις σώμασιν ἀπὸ τοῦ περιέχοντος μοῖρα κατὰ μὲν τὸν χωρισμὸν σχεδὸν ἄλογος γίνεται, κατὰ δὲ τὴν διὰ τῶν πλείστων πόρων σύμφυσιν ὁμοιοει- δὲς τῶι ὅλωι χαϑίσταται. τοῦτον δὴ τὸν χοινὸν λόγον καὶ ϑεῖον χαὶ οὗ 131. χατὰ μετοχὴν γινόμεϑα λογικοί, “χριτήριον ἀληϑείας φησὶν ὃ Ἢ." ὅϑεν τὸ μὲν κοινῆι πᾶσι φαινόμενον, τοῦτ᾽ εἶναι πιστὸν (τῶι κοινῶι γὰρ καὶ ϑείωι λόγωι λαμβάνεται), τὸ δὲ τινι μόνωι προσπῖπτον ἄπιστον ὑπάρχειν διὰ τὴν ἐναντίαν αἰτίαν. ἐναρχόμενος οὖν τῶν Περὶ φύσεως ὃ προειρημένος ἀνὴρ χαὶ τρόπον 132 τινὰ δεικνὺς τὸ περιέχον φησί" λόγου — ἐπιλανϑάνονται [fr.1]. διὰ 133 τούτων γὰρ ῥητῶς παραστήσας ὅτι χατὰ μετοχὴν τοῦ ϑείου λόγου πάντα

πράττομέν τε χαὶ νοοῦμεν ολίγα προσδιελϑών ἐπιφέρει “διὸ -- φρόνησιν᾽

fr.2. ἡ δ᾽ ἔστιν οὐχ ἄλλο τι ἀλλ᾽ ἐξήγησις τοῦ τρόπου τῆς τοῦ παντὸς διοι- κήσεως. Ei χαϑ᾽ 0 τι ἂν αὐτοῦ τῆς μνήμης κοινωνήσωμεν, ἀληϑεύομεν, & δὲ ἂν ἰδιάσωμεν, ψευδόμεϑα. νῦν γὰρ ῥητότατα καὶ ἐν τούτοις τὸν κοινὸν

λόγον χριτήριον “ἀποφαίνεται, χαὶ τὰ μὲν χοινῆι Κη σι φαινόμενα πιστὰ ὡς ἂν τῶι χοινῶι χρινόμενα λόγωι, τὰ δὲ zur’ ἰδίαν ἑχάστωι ψευδῆ. VIII 286 χαὲ μὴν ῥητῶς ὃ H. φησὶ τὸ μὴ εἶναι λογικὸν τὸν ἄνϑρωπον, μόνον δ᾽ ὑπάρχειν φρενῆρες τὸ περιέχον [8. VIL 127]. Danach Arorr. Tyan. ep. 18 Ἢ. ὃ φυσικὸς ἄλογον εἶναι χατὰ φύσιν ἔφησε τὸν ἄνϑρωπον [fr. 133 Byw.]). Zu VI 130 vgl. CHarom. c. 237 p. 272 Wrobel. at vero H. intimum motum, qui est intentio animi sive animadversio, por rigi dicit per oculorum meatus atque ita tangere tr en visenda.

1. [fr. 15 Byw.) PoLy». XII 27 δυεῖν γὰρ ὄντων χατὰ φύσιν ὡσανεί τινων ὀργάνων ἡμῖν οἷς πάντα πυνϑανόμεϑα καὶ πολυπραγμονοῦμεν, ἀχοῆς χαὶ δρά- σεως, ἀληϑινωτέρας δ᾽ οὔσης οὐ μιχρῶι τῆς ὁράσεως κατὰ τὸν Ἡράχλειτον" ὀφϑαλμοὶ γὰρ τῶν ὠὦτων ἀχριβέστεροι μάρτυρες κτλ.

18. Art. V 28 H. xai οἱ Στωιχοὶ ἄρχεσϑαι τοὺς ἀνθρώπους τῆς τελειό- τητος περὶ τὴν δευτέραν ξβδομάδα, περὶ ἣν ὃ σπερματιχὸς κινεῖται ὀρρός.

19. [fr. 81--89 Byw.] Prur. def. orac. 11. 415 Ὁ οἱ μὲν “ἡβώντων᾽ ἀναγιγνώ- σχόντες (in fr. Hesiod. 183, 2) ern τριάκοντα ποιοῦσι τὴν γενεὰν καϑ' Ἡράκλει- τον, ἐν ὧι χρόνωι γεννῶντα παρέχει τὸν ἐξ αὑτοῦ γεγεννημένον ὃ γεννήσας. Philo fr. Harris (Cambr. 1886) p. 20 δυνατὸν ἐν τριαχοστῶι ἔτει αὐ τὸν ἄνϑρω- πον πάππον γενέσϑαι, ὑβᾶν μὲν περὶ τὴν τεσσερεσκαιδεχαετῆ ἡλικίαν, Ev ἣι σπείρει, τὸ δὲ σπαρὲν ἐνιαυτοῦ γενόμενον πάλιν πεντεχαιδεχάτωι ἔτει τὸ ὅμοιον ξαυτῶι γεννᾶν. Vgl. CENSORIN 17,2 saeculum est spatium vitae humanae longissimum partu et morte definitum. quare qui ammos triginta saeculum pu- tarunt multum videntur errasse. hoc enim tempus genean vocari Heraclitus autor est, quwia orbis aetatıs in eo sit spatio,; orbem autem vocal aetatis, dum natura ab sementi humana ad sementim revertituwr. Missverstanden bei Joh. Lypus de mens. III 14 ὅϑεν οὐχ ano σχοποῦ Ἡ. γενεὰν τὸν μῆνα καλεῖ.