70

70. Unbegrenzte Wünsche sind Kindes, nicht Mannes Sache.

72. Die auf irgend ein Ziel heftig gerichteten Begierden verblenden die Seele gegen alles Übrige.

73. Nur die Liebe ist berechtigt, die ohne Frevel der Schönheit nachjagt.

74. Versage dir jeden Genuss, der nicht zuträglich ist.

75. Es ist besser für die Unverständigen zu gehorchen als zu herrschen.

76. Nicht Wort, sondern Unglück ist der Lehrmeister der Thoren.

77. Ruhm und Reichtum ohne Einsicht sind unsichere Besitz- tümer.

78. Geld zu erwerben ist nicht unnützlich, auf ungerechte Weise aber ist es das allerschlimmste.

79 [115 N.] Demorkrar. 44. χαλετὸν μιμεῖσϑαι μὲν τοὺς χαχούς, μηδὲ &HElsıy δὲ τοὺς ἀγαϑούς.

80 [104 Ν᾿] — 45. αἰσχρὸν τὰ ὀϑνεῖα σολυτέραγμονέ- ovra ἀγνοεῖν τὰ olxnia.

81 [126 N.| --- 46. τὸ dei μέλλειν ἀτελέας ποιεῖ τὰς σρήξεας [Stob. III 29, 67).

82 [123 N.] — 47. xißönhoı nal ἀγαθϑοφανέες οἱ λόγωι μὲν ἅπαντα, ἔργωι δὲ οὐδὲν Eodovrec.

— *48. μαχάριος, ὃς οὐσίαν καὶ νοῦν ἔχει" χρῆται γὰρ εἰς ἃ δεῖ καλῶς. In P= Menand. fr. 114 [III 84 K.], fehlt AL!.

83 [28 N.] — 49. ἁμαρτίης αἰτίη ἡ ἀμαϑίη τοῦ κρέσ- σονος.

84 [48 N.] — 50. ἑωυτὸν πρῶτον αἰσχύνεσϑαι χρεὼν τὸν αἰσχρὰ ἔρδοντα [vgl. Stob. III 81, 7).

85 [108 N.| — 51. ö ἀντιλογεόμενος καὶ πολλὰ λεσχη- γδυόμενος ἀφυὴς ἐς μάϑησιν ὧν χρή [Stob. II 81, 73].

86 [110 N.] — 52. πλεονεξέη τὸ πάντα λέγειν, μη δὲν δ᾽ ἐθέλειν ἀχούειν [Stob. III 86, 24].

87 [162 N.] — 53. τὸν φαῦλον παραφυλάττειν δεῖ, μὴ χαιροῦ λάβηται.

ss [82 N.] — 54. ὁφϑονέων ἑωυτὸν ὧς ἐχϑρὸν λυπέει [Stob. III 38, 47].

79. Den Bösen nachzuahmen, den Guten aber nicht, ja nicht ein- mal öhnen nachahmen zu wollen, ist schlimm.

80. Es ist schimpflich, sich um das Fremde überflüssige Mühe zu geben und das Eigne nicht zu kennen.

81. Immer zaudern lässt die Thaten nicht zur Vollendung kommen.

82. Falsche und heuchlerische Gesellen sind die, welche alles mit dem Mund und in Wirklichkeit nichts thun.

83. Die Unkenntnis des Besseren ist die Ursache der Verfehlung.

84. Wer Schamloses thut, muss sich vor allem vor sich selbst schämen.

85. Wer widerspricht und viel schwatzt, ist unfähig zum Lernen dessen, was not thut.

86. Eine Art Habgier ists, alles reden und nichts hören zu wollen.

87. Man muss den Schlechten überwachen; sonst nimmt er seine Gelegenheit wahr.

88. Der Neider schädigt sich selbst wie einen Feind.

89 [39 N.] — 55. ἐχϑρὸς οὐχ ὁ ἀδιχέων, ἀλλὰ ὃ Bov- λόμενος. 90 [187 N.] --- 56. ἡ τῶν συγγενῶν ἔχϑρη τῆς τῶν ὀϑνείων χαλεπωτέρη μάλα. 5 91 [223 N.] — 57. μὴ ὕποπτος πρὸς ἅπαντας, ἀλλ᾽ εὐ- λαβὴς γίνου χαὶ ἀσφαλής. 92 [228 N.] --- 58. χάριτας δέχεσϑαι χρεὼν προσχο- πδυόμενον χρέσσονας αὐτῶν ἀμοιβὰς ἀποδοῦναι. 98 [227 Ν) --- 59. χαριζόμενος προσχέτετξεο τὸν λαμ- 10 βάνοντα, μὴ χαχὸν ἀντ᾽ ἀγαϑοῦ κίβδηλος ἐὼν ἀποδῶι. 94 [225 N.] — 60. μεχραὶ χάριτες ἐν χαιρῶι μέγισται “τοῖς λαμβάνουσι. 95 [149 N.] --- 61. τεμαὶ παρὰ τοῖς εὖ φρονέουσι μέγα δύνανται, οὗ ξυνιᾶσι τιμώμενοι. 15 9% [226 N] — 62. χαριστιχὸς οὐχ ὃ βλέπων πρὸς τὴν ἀμοιβήν, ἀλλ᾽ ὃ εὖ δρᾶν προηιρημένος. 97 [210 N.] — 63. πολλοὶ δοκέοντες εἶναι φίλοι οὐχ εἰσί, καὶ οὐ δοκέοντες εἰσίν. 98 [211 N.] — 64. ἑνὸς φιλίη ξυνετοῦ χρέσσων ἀξυνέ- των πάντων.

89. Mein Feind ist nicht jeder, der mir Unrecht thut, sondern nur der es mit Willen thut.

%. Die Feindschaft mit Verwandten ist viel drückender als mit Fremden.

91. Zeige dich nicht argwöhnisch gegen alle, sondern vorsichtig und fest. |

92. Man soll Wohlthaten nur mit dem Vorsatze annehmen, grössere wieder zu erstatten.

93. Sieh dich vor, wenn du Wohlthaten erweist, dass der Empfänger dir nicht heimtückisch Gutes mit Bösem vergelte.

9%. Kleine Wohlthaten zur richtigen Zeit sind für die Empfänger die wertvollsten.

95. Ehrenbezeugungen fallen auf fruchtbaren Boden bei den Ver- ständigen, die sich der Ehre bewusst sind.

%. Wohlthätig ist nicht wer auf Erwiderung schaut, sondern wer entschlossen ist, aus freiem Antrieb wohlzuthun.

97. Viele, die Freunde scheinen, sind es nicht; und viele, die es nicht scheinen, sind es.

98. Eines einzigen verständigen Mannes Freundschaft ist besser als die aller Unverständigen zusammen.

99 [209 N.] Drmorrar. 65. ζῆν οὐχ ἄξιος, ὅτωι μηδὲ εἴς ἔστι χρηστὸς φίλος. 100 [216 N.] — 66. örewı μὴ διαμένουσιν [so AL] ἐπεὶ πολλὸν οἱ πειραϑέντες φίλοι, δύστροπος [fehlt Ρ]. 101 [215 N.] — 67. ἐκτρέπονται πολλοὶ τοὺς φίλους, ἐπὴν ἐξ εὐπορίης εἰς πενίην μεταπτιέσωσιν. 102 [61 Ν.} ---8. καλὸν ἐν παντὶ τὸ Toov' ὑπερβολὴ δὲ καὶ ἔλλειψις οὔ μοι δοκέει. 103 [208 Ν᾽] --- 69. οὐδ᾽ ὑφ᾽ ἑνὸς φιλέεσϑαι δοχέει μοι ὁ φιλέων μηδένα. 104 [206 N.] — 70. γέρων εὔχαρις ὃ αἱμύλος καὶ σπου- δαιόμυϑος. 105 [16 N] — 71. σώματος κάλλος ζωιῶδες, ἢν μὴ νοῦς ὑπῆι. 106 [214 N.] — 72, ἐν εὐτυχίηι φίλον εὑρεῖν εὔπορον, ἐν δὲ δυστυχίηι πάντων ἀπορώτατον. 101 [218 N.] — 73. φέλοι οὐ πάντες οἱ ξυγγενέες, ἀλλ᾽ οἱ ξυμφωνέοντες wegl τοῦ ξυμφέροντος. [219 N.] — *74. ἄξιον ἀνθρώπους ὄντας ἐπ᾽ ἀνθρώπων συμφοραῖς μὴ γελᾶν, ἀλλ᾽ ὀλοφύρεσϑαι [fehlt ΑΤ,}. 99. Wer keinen einzigen braven Freund besitzt, ist nicht wert zu leben. | 100. Bei wem die erprobten Freunde nicht lange ausharren, der hat einen unverträglichen Charakter.. 101. Viele gehen ihren Freunden aus dem Wege, wenn diese aus Wohlhabenheit in Armut geraten sind. 102. Schön ist überall das Gleichmass; Übermass und Mangel miss- fällt mir. 103. Wer niemanden liebt kann meines Bedünkens auch von nie- mandem geliebt werden. 104. Ein liebenswürdiger Greis ist wer in Scherz und Ernst zu plaudern weiss. 105. Körperschönheit ist etwas Tierisches, wenn sich nicht Verstand dahinter birgt. 106. Im Glück einen Freund zu finden ist leicht, im Unglück aber das allerschwierigste. 107. Freunde sind nicht alle Verwandten, sondern die, welche ge- meinsame Interessen haben.

B. ECHTE FR. 99—115 [DEMOKRATES]. 116. 425

108 [27 N.] — 75. διζημένοισιν τἀγαϑὰ μόλις σαρα- γίνεται, τὰ δὲ χακὰ καὶ μὴ διζημένοισιε [Stob. IV 98, 581. 100 [217 N] — 76. οἱ φιλομεμφέες εἰς φιλέην οὐχ εὐφυΐξέες. Ε 110 [178 N.] — 77. γυνὴ μὴ ἀσκείτω Aöyov' δεινὸν γάρ. 111 [170 N.] — 78. ὑπὸ γυναικὸς ἄρχεσϑαι ὕβρις ἂν ἀνδρὶ εἴη ἐσχάτη [Stob. IV 74, 89]. 112 [87 N.] — 79. ϑείου νοῦ τὸ ἀεί τι διαλογέζεσθϑαι χαλόν [vgl. fr. 18]. 10 *80. ἢν πιστεύην τίς ϑεοὺς ἐτπιισχογιδύειν σιάντα, οὔτε ἰ λάϑρη οὔτε φανερῶς ἁμαρτήσεται [vgl. DEI (Sentenzen des Dem,, i Epiktet., Isokr.) 9 = Porphyr. ad Mare. 20]. | 113 [116 N.] — 81. μεγάλα βλάπτουσι τοὺς ἀξυνέτους ol Ertaıv&ovrec. 15 114 [117 N.] — 82. βέλτερον ὕφ᾽ ἑτέρου ἢ ὑφ᾽ ἑαυτοῦ ἐπαινέεσθϑαι. 115 [118 N.] — 88. ἢν μὴ γνωρίζηις τοὺς ἐπαίνους, χολαχεύεσϑαι ἡγέο [folgt in AL Epigr. Anth. P.X 58], — δά. ὃ χόσμος σχηνή, ὃ βίος πάροδος" ἦλϑες, εἶδες, 2 ἀπῆλϑες. | — *85. ὅ χόσμος ἀλλοίωσις, ὁ βίος ὑπόληψις [fehlt AL! = Marc. Aur. 4, 8 extr.]. 135 N.] — *86. ziuıov ὀλίγη σοφία ὑπὲρ δόξαν ἀφροσύνης μεγάλης [fehlt P).

3 116. Droc. IX 36 [s. 8. 366, 4]. Cıc. Tusc. Υ 36, 104 intellegen- dum est igitur nec gloriam popularem ipsam per sese expelendam nec

108. Wer sucht, findet das Gute nur mit Mühe, das Schlimme aber auch wer nicht sucht. 109. Tadelsüchtige sind nicht geschaffen zur Freundschaft. | 110. Das Weib soll seine Zunge nicht üben; denn das wäre arg. 111. Einem Weib zu gehorchen ist für einen Mann wohl die | äusserste Schmach. | 112. Stets etwas Schönes sich auszudenken ist der Deruf eines | göttlichen Geistes, 113. Wer Unverständige lobt, schadet ihnen gewaltig. 114. Andrer Lob ist besser als Eigenlob. 115. Kannst du die Lobsprüche nicht anerkennen, so nimm an, es sei Schmeichelei.

ignobilitatem extimescendam. “veni Athenas’ inquit D. “neque me quis- quam ibi adgnovit’. constantem hominem et gravem, qui glorietur a gloria se afuisse. Vgl. A 11 8. 370, 6

116 ἦλθον γὰρ εἰς ᾿ϑήνας καὶ οὔ τίς με ἔγνωκεν.

BIS 1IX 78 [nach Zeno fr. 4 8. 140, 4] 4. δὲ τὰς “ποιότητας ἐχβάλλων, ἵνα φησί γόμωι ψυχρόν, νόμωι ϑερμόν, ἐτεῆι δὲ ἄτομα καὶ xevöv |fr. 125] καὶ πάλιν᾽

᾿ἐτεῆι δὲ οὐδὲν Löuev' ἐν βυϑῶι γὰρ ἡ ἀλήϑεια:

Vgl. Cıc. Ac. pr. I 10, 82 naturam accusa, quae in profundo veri- tatem, ut ait D., penitus abstruserit.

118. Dıonysıos, Bischof von Alexandrien, bei Eus. P. E. XIV 27,4 A. γοῦν αὐτός, ὥς φασιν, ἔλεγε βούλεσϑαι μᾶλλον μίαν εὑ- ρεῖν αἰτιολογίαν ἢ τὴν Περσῶν οἱ βασιλείαν γενέσϑαιε, χαὶ ταῦτα μάτην χαὶ ἀναιτίως αἰτιολογῶν ὡς ἀτπτὸ χεγῆς ἀρχῆς xal ὑποϑέσεως σιλανωμέγης ὁρμώμεγος χαὶ τὴν δίζαν χαὶ τὴν χοι- γὴν ἀνάγχην τῆς τῶν ὄντων φύσεως οὐχ ὁρῶν, σοφίαν δὲ μεγίστην ἡγούμενος τὴν τῶν ἀσόφως χαὶ ἠλιϑίως συμβαινόντων χαταγόησιν, χαὶ τὴν τύχην τῶν μὲν χαϑόλου χαὶ τῶν ϑείων δέσποιναν ἐφιστὰς καὶ βασιλίδα, καὶ “ἄντα γενέσϑαι κατ᾽ αὐτὴν ἀττοφαιγνόμενος, τοῦ δὲ τῶν ἀνϑρώπων αὐτὴν ἀπτοχηρύττων βίου χαὶ τοὺς χερεσβεύ- οντας αὐτὴν ἐλέγχων ἀγνώμονας. Er fährt fort (8 5):

119 [29.80 N.] τῶν γοῦν ὑποϑηχῶν ἀρχόμενος λέγει ᾿ἄνϑρω- wor — ἰδίης ἀνοίης. φύσει γὰρ γνώμηι τύχη μάχεται᾽ χαὶ τὴν ἐχϑίστην τῆι φρονήσει ταύτην αὐτὴν ἔφασαν noareiv‘ μᾶλλον δὲ χαὶ ταύτην ἄρδην ἀναιροῦντες χαὶ ἀφανίζοντες ἐχείνην ἀντικαϑιστᾶσιν αὐτῆς" οὐ γὰρ εὐτυχῇ τὴν φρόνησιν, ἀλλ᾽ ἐμφρονεστάτην ὑμνοῦσι τὴν τύχην. ὭΤΟΒ. 11 8, 16 /—ov. ἄνϑρωποι --- κατεϑύνει. Ericur, sent. 16 [p. 74, 17 Us.) βραχέα σοφῶι τύχη ταρεμτείτοτει, τὰ δὲ μέγιστα χαὶ χυριώτατα ὃ λογισμὸς διώιχησε χατὰ τὸν συν»- ex) χρόνον τοῦ βίου. Welche ethische Schrift der Bischof mit dem allgemeinen ὑσσοϑῆχαι (Lehren) bezeichnet, ist unsicher.

ἄνθρωποι τύχης εἴδωλον ErriAaoavro πρόφασιν ἐδίης

116. Denn ich kam nach Athen: da kannte mich keiner.

117. In Wirklichkeit wissen wir nichts; denn die Wahrheit liegt in der Tiefe.

118. D. sagte, er wolle lieber einen einzigen Beweis finden, als den Perserthron gewinnen.

119. Die Menschen haben sich ein Idol des Zufalls gebildet zur

ἀβουλίης. βαιὰ γὰρ φρονήσει τύχη μάχεται, τὰ δὲ πλεῖστα ἐν βίωι εὐξύνετος ὀξυδερχείη κατιϑύνει.

120. Erorıan. p. 131, 19 ΚΙ. φλέβας δὲ οὐ τὰς συνήϑως Asyo- μένας, ἀλλὰ τὰς ἀρτηρίας ὠνόμασε. χαὶ 6 A. δὲ φλεβοπαλίην χαλεῖ τὴν τῶν ἀρτηριῶν κίνησιν.

121. Eusrtarn. zu β 190 p. 1441 [aus Philoxenos IIeoi συγχριτι- χῶν]) 4. δὲ Enırndsigorarov φησί.

122. Ervm. Gen. ἀλατιάξαι: ἐχπυορϑῆσαι παρὰ τὴν Adrcadov τὴν βοτάνην ἥ ἔστι χεγωτιχὴ γαστρός. χαὶ A. τοὺς βόϑρους τοὺς παρὰ τῶν χυνηγετῶν γεγομέγους λαπάϑους χαλεῖ διὰ τὸ χεχεγῶσϑαι. ANECD. ΒΕΚΚ. Lex. VI 8374,.14 ἀμέλει A. τοὺς βό- ϑρους τοὺς πρὸς τῶν χυνηγῶν σχατύτομένους οἷς ὑτιεράνω χόνις λετυτὴ ἐπιχεῖται χαὶ φρύγανα ἐπιβάλλεται, ἵνα οἱ λαγωοὶ ἐμττί- πτώσιν εἰς αὐτούς, λαπιάϑους φησὶ χαλεῖσϑαι.

123. ἔτυμ. Gen. δεέχκελον: παρὰ δὲ A—wı xar’ εἶδος ὁμοία τοῖς πράγμασιν ἀττόρροια.

124. [GALEN.] defin. med. 439 [XIX 449 ΚΙ] ἐπικρίνεται τὸ στέρμα

᾿ὥσστερ Πλάτων φησὶ χαὶ Φηιοκλῆς [fr. 112 Wellm.] ἀτεὸ ἐγχεφιάλου

χαὶ νωτιαίου᾽ Πραξαγόρας δὲ χαὶ A. ἔτι τε Inmoroarng ἐξ ὅλου τοῦ σώματος, ὃ μὲν A. λέγων ᾿ἄνϑρωτποι εἷς ἔσται καὶ ἄν- ϑρωτίος πάντες, |l. ἀνϑρώτπου ἐξέσσυται χαὶ (ἀπτοσπᾶται ἄν- ϑρωτίος παντός ὕ; vgl. fr. 22]. Jedenfalls nicht zugehörig SEN. epist. 7, 10 2. ait: unus mihi pro populo est et populus pro uno; vgl. Herakl. fr. 49].

125. — de medic. empir. fr. ed. H. Schoene [Berl. Sitz. 1901] 1259, 8 ὃς γὰρ οὐδ᾽ ἄρξασϑαι δύναται τῆς ἐναργείας χωρίς, σῶς ἂν οὗτος πιστὸς Ein, rag ἧς ἔλαβε τὰς ἀρχάς, χατὰ ταύτης ϑρασυνόμεγος;: τοῦτο χαὶ A. εἰδώς, ὅτιότε τὰ φαινόμενα διέβαλε, “νόμωι χροιή,

Beschönigung ihrer eigenen Ratlosigkeit. Denn nur in seltenen Fällen wirkt der Zufall der Klugheit entgegen: das meiste im Leben weiss ein wohlverständiger Scharfblick ins Grade zu richten.

124. Aus dem ganzen Menschen fährt und löst sich ein Mensch (?),

125. Nachdem D. sein Mistrauen gegen die Sinneswahrnehmungen in dem Satze ausgesprochen: “Scheinbar ist Farbe, scheinbar Süssigkeit,

νόμωι γλυκύ, νόμωι πικρόν᾽, εἰπών, ᾿ ἐτεῆι δ᾽ ἄτομα καὶ χεγόν, δητοίησε τὰς αἰσϑήσεις λεγούσας γερὸς τὴν διάνοιαν οὕτως᾽ τάλαινα φρήν, παρ᾽ ἡμέων λαβοῦσα τὰς πίστεις ἡμέας καταβάλλεις; πτῶμά τοι τὸ κατάβλημα. δεΕὶ. τὰ ἔν. 9. 117.

126. — de differ. puls. I 25 [VIII 551K. über den χυματώδης und σχωληχίζων σφυγμός]: χοινὸν μέν, dp οὗ χαὶ τοὔνομα Exark- ροις, τῶν μὲν κυματώδει τὸ οἷον χύματα ἐπανίστασϑαι χατὰ τὴν ἀρτηρίαν ἕτερον Ep’ ἑτέρωι, τῶι δὲ σχωληχίζοντι σχώληκος ἐοικέ- vaı πορξδίαι χαὶ αὐτοῦ τοῦ ζώιου χυματωδῶς χινουμένου, χαϑάτσιερ καὶ A. λέγει που περὶ τῶν τοιούτων διαλεγόμενος τῶν ὅσα χυ- ματοειδῶς ἀνὰ τὴν πορείαν σπιλάζεται. Arıst. hist. anim. E 19. 551®6 γένονται δὲ χαὶ τὰ ὕπερα χαὶ τὰ:τηνία ἔχ τινων τοι- ούτων ἄλλων al χυμαίνουσι τῆι πορείαι χαὶ προβᾶσαι τῶι ἑτέρωι χάμψασαι ἐπιβαίνουσιν.

127. HERODIAN. 7. χαϑολ. προσ. bei Eustath. zu ξ 428 p. 1766 [II 445, 9L.] καὶ 4. “ξυόμενοι ἄνϑρωποι ἥδονται χαί σφιν γίνεται ἅπερ τοῖς dpgodıoıdlovoıy.

128. — — bei Theogn. p. 79 [1 355, 191,1 εἰς ων οὐδέτερον μο- γογενὲς ἢ εἰς ἣν ἢ εἰς αν ἢ εἰς ὃν ἢ εἰς τν ἢ εἰς vv οὐχ ἔστιν εὑρεῖν. τὸ γὰρ ἐϑύτρην παρὰ J—wı βεβίασται.

129. --- περὶ σπαϑῶν in Et. gen. s. vevoraı [11 253 L] χαὶ πάλιν ὡς χρυσόονται, χρυσοῦνται οὕτω καὶ νόονται νοῦνται. HJ. φρενὶ ϑεῖα νοῦνται. xal vevovraı ὡς πέποται. Περὶ παϑῶν. Vgl. fr. 18. 21. 112.

1298. — — Epimer. Hom. 396, 11 [II 224 n.L] χαὶ παρὰ τὸ χλίνω χέχλειται παρὰ τῶι A—wı χωρὶς τοῦ ν.

180. Ἡπβυοη. ἀμφιδήτιεοι: ὡς 3] κρίκοι διάχενοι σπταρὰ A—wı.

181. — - ἀπάτητογ: τὸ ἀνωμάλως συγχείμενον παρὰ A—wı.

scheinbar Bitterkeit: wirklich nur Atome und Leeres’, lässt er die Sinne gegen den Verstand reden: ‘Du armer Verstand, von uns nimmst du deine Beweisstücke und willst uns damit besiegen? Dein Sieg ist dein Fall!’

126. Alle Raupen, die bei ihrer Wanderung wellenartig irren.

127. Wenn die Menschen sich kratzen, haben sie ein Wohlgefühl, und es wird ihnen wie beim Liebesgenuss.

132, — ἀσκαληρὲς [ἀσκαληνές ἢ]: ἐσότελευρον scaga A—wı. 133. — βροχμώδης: ἡ voregd χαὶ ἁπαλή. J—og. 134. — βρόχος: ἀγχύλη A—0g, ἀγχόνη, δεσμός.

135. -- δεξαμεναί: ὑδάτων δοχεῖα, καὶ ἐν τῶι σώματι ὅ φλέβες. 4---ου.

137. — ovyyovn: σύστασις. J—og. Vgl. συντόνη. σύστασις.

Ohne Lemma: 138. — ausıWıxoouin: μεταχόσμησις.

139. — ausıwıgvouelv: ἀλλάσσειν τὴν σύγκρισιν ἢ uera- μορφοῦσϑαι. Vgl. S. 406, 5. | 140. — εὐεστώ:... εὐδαιμονία ἀπὸ τοῦ εὖ ἑστάναι τὸν οἶκον.

141. — ἐδέα: ἡ ὁμοιότης, μορφή, εἶδος. χαὶ τὸ ἐλάχιστον σῶμα.

142. OLymPIop. in Plat. Phileb.? p. 242 Stallb. τέ τὸ τοσοῦτον σέ- Pag περὶ τὰ ϑεῶν ὀνόματα τοῦ Σωχράτους; [vgl. p. 12C] ἢ ὅτι πάλαι καϑιέρωται τοῖς οἰχείοις τὰ οἰχεῖα χαὶ drorov κινεῖν τὰ ἀχίνητα ἢ ὅτι φύσει αὐτοῖς ὠιχείωται χατὰ τὸν ἐν Κρατύλωι Aö- γον ἢ ὅτε ἀγάλματα φωνήεντα χαὶ ταῦτα ἐστι τῶν ϑεῶν, ὡς Anuöxgırog; vgl. 5, 418,19. Hirerocı. in Pyth. c. aur. 25 τὸ τοῦ JIıös ὄνομα σύμβολόν ἐστι xal εἰχὼν ἐν φωνῆι δημιουργικῆς οὐ- σίας τῶι τοὺς πρώτους ϑεμένους τοῖς τράγμασι τὰ ὀνόματα διὰ σοφίας ὑπερβολὴν ὥσττερ τινὰς ἀγαλματοττοιοὺς ἀρίστους διὰ τῶν ὀνομάτων ὡς δι᾿ εἰχόνωγ ἐμφανίσαι αὐτῶν τὰς δυνάμειο.

143. PHILODEM. de ira 28, 17 χἀτιαντῶσι δὲ πολλάχι τιολλαὶ συμ- φοραὶ χαὶ φίλοις χαὶ σχύροσήχουσιν ἄλλοις, ἔστι δ᾽ ὅτε χαὶ χγιατρίσι χαὶ βασιλείαις, οὐ τιάλαι μόνον ὅϑ᾽ ἡ μῆνις ἐκείνη μυρί᾽ ᾿Αχαιοῖς Ν᾿ ᾿θ᾿θὀἘςὀὄἐἐόθἐἶξἶεὈπτιπς που τς εὐ έν λυ:

142. Die Worte sind redende Götterbilder.

ἄλγη EInnev, ἀλλ᾽ ὁσημέραι, χαὶ μιχροῦ δεῖν “ὅσα τις ἂν νώ- σαιτο᾽, χατὰ Amudroırov, χατὰ τιάντα πἀραχολουϑεῖ διὰ τὰς ὑχιδρμέτρους ὀργάς. ΜΕ]. ο. 57 Β ἔν. 1.

144. — de music. 36, 29 4. μὲν τοίνυν, ἀνὴρ οὐ φυσιολογώτατος μόνον τῶν ἀρχαίων, ἀλλὰ χαὶ τῶν ἱστορουμένων οὐδενὸς ἧττον rokvsroayuwv, μουσικήν φησι γδωτέραν εἶναι χαὶ τὴν αἰτίαν ἀπιοδίδωσι λέγων μὴ ἀποκρῖναι τἀναγχαῖον, ἀλλὰ ἐχ τοῦ περιξῦντος ἤδη γενέσϑαι. Vgl. Arıst. metaph. A 2. 982Ὁ929 fr. 53 p. 63Rose, PLAr. Critias p. 1104.

145 [105 N.| Prur. de puer. ed. 14 p. 9F [vgl. S. 366, 13] λόγος γὰρ ἔργου σκιή, κατὰ Anuörgırov.

146 [13N.] — de prof. in virt. 10 p. 81B durch Enthaltsam- keit zeigt man τὸν λόγον ἐντὸς ἤδη τρεφόμενον χαὶ διζούμενον ἐν ἑαυτῶι χαὶ χατὰ Anuöxgırov αὐτὸν ἐξ ἑαυτοῦ τὰς τέρψιας ἐϑιζόμενον λαμβάνειν.

147 [23 N.] --- ἀθ sanit. praec. 14 p. 129A drorcov γάρ ἐστι χοράχων μὲν λαρυγγισμοῖς xal χλωσμοῖς ἀλεχτορίδων χαὶ συσὶν ἐπεὶ φορυτῶι μαργαινούσαις, ὡς ὄφη A., ἐπιμελῶς προσέ- χεύν σημεῖα στοιουμένους τυνδυμάτων χαὶ ὄμβρων, τὰ δὲ τοῦ σώ- ματος χινήματα χαὶ σάλους καὶ τιροπαϑείας μὴ τερολαμβάνειν μηδὲ γτροφυλάττειν μηδὲ ἔχειν σημεῖα χειμῶνος ἐν ἑαυτῶι γενησομέγου χαὶ μέλλοντος. CLEM. protr. 92 p. 75P. οἱ δὲ σκωλήχων δίχην zeegi τέλματα χαὶ βορβόρους τὰ ἡδονῆς ῥεύματα χαλινδούμενοι ἀνονή- τους χαὶ ἀνοήτους ἐχβόσχονται τρυφάς, ὑώδεις τινὲς ἄνϑρωποι. ὕες γάρ, φησίν, ἥδονται Booßdowı μᾶλλον ἢ χαϑαρῶι ὕδατι [vgl. Heraklit fr. 13. 87] χαὶ ἐπὶ φορυτῶι μαργαίνουσεν κατὰ Ζ1η- μόχριτον. Vgl. |THEOPHR.] de sign. 49 xai τὸ πανταχοῦ δὲ λεγό- μένον σημεῖον δημόσιον χειμέριον, ὅταν μύες [σύες verb. Maass] χερὶ φορυτοῦ μάχωνται χαὶ φέρωσιν []. φύρωσιν].

148. Pur. de amore prol. 8 p. 495E ὅταν δὲ τὴν γονὴν ἀναλάβηι γυροστεεσοῦσαν ἡ ὑστέρα καὶ ττεριστείλην διζώσεως γενομένης (| ὃ γὰρ ὀμφαλὸς πρῶτον ἐν μήτρηισιν, ὥς φησι A., ἀγκυρή-

144. Die Musik sei eine junge Kunst. Denn nicht die Not habe sie geboren, sondern sie sei aus dem bereits entwickelten Luxus entstanden.

146. Der Geist,der sich gewöhnt, aus sich selbst die Freuden zu schöpfen.

148. Zuerst bildet sich in der Gebärmutter der Nabel, ein Ankerplatz

βόλιον σάλου xal πλάνης ἐμφύεται, πεῖσμα xal χλῆμα τῶι γεννωμένωι καρπῶν χαὶ μέλλοντι) τοὺς μὲν ἐμμήνους xal χαϑαρσίους ἔχλεισεν ὀχετοὺς ἡ φύσις χτλ. Vgl. de fort. Rom. 2. 317 A.

149 [49 N.| --- animine an corp. aff.2 p. 500D λέγωμεν οὖν ἐν ἡμῖν, ὅτε σπτολλὰ μέν, ὦ ἄνϑρωτιε, σοῦ xal τὸ σῶμα γοσήματα χαὶ πάϑη φύσει τὲ ἀνίησιν ἐξ ἑαυτοῦ χαὶ ττροσττίπτοντα δέχεται ϑύ- ραϑεν᾽ ἂν δὲ σαυτὸν ἔνδοϑεν ἀνοέξηις, ποικίλον τι καὶ πολυπαϑὲς χαχῶν Tauıelov δὑρήσεις Kal ϑησαύρισμα, ὥς φησι A., οὐχ ἔξωϑεν ἐπιρρεόντων, ἀλλ᾽ ὥστιερ ἐγγείους χαὶ αὐτόχϑονας στηγὰς ἐχόντων, ἃς ἀνίησιν ἡ χαχία πολύχυτος καὶ δαψιλὴς οὖσα τοῖς πάϑεσιν.

150 [109 N.] — quaest. conv. 1 1, ὅ p. 614DE οὕτω τὰς ψυχὰς αἱ μὲν ἐλαφραὶ ζητήσεις ἐμμελῶς χαὶ ὠφελίμως χινοῦσιν, ἐρι- δαντέων δὲ χατὰ Anuöxoırov χαὶ ἱμαντελιχτέων λόγους ἀφε- τέον. |Verderbt Stra. I p. 65 C. p. 85, 81 Μ. ἔριν διαιτώντων vgl. p- 86, 14] und Cem. Strom. I 22 p. 328P. ἐριδαντέες (so Clem. falsch statt ἐρεδάνται; vgl. Timon. fr. 28, 2) χαὶ ἱμαντελιχτέες (l. ἰχται)}.

151 [230 Ν] — — ΙΠ 10, 3 p.643F ἐν γὰρ ξυνῶι ἐχϑύι ἄκανϑαι οὐχ ἔνεισιν, ὥς φησιν ὁ Ζ4.

152. — — IV 2,4 p.665F τὸ χεραύνιον zrög ἀχριβείαι χαὶ λεπτότητι ϑαυμαστόν ἐστιν, αὐτόϑεν περὶ []. τε] τὴν γένεσιν ἐχ

χαϑαρᾶς χαὶ ἁγνῆς ἔχον οὐσίας χαὶ πᾶν εἴ τι συμμίγνυται γοτε-

ρὸν ἢ γεῶδες αὐτῶι τῆς τστερὶ τὴν χίνησιν ὀξύτητος ἀττοσειομένης

χαὶ διαχαϑαιρούσης. ἡ διόβλητον μὲν οὐδέν, ὥς φησι 4., (οἷον μὴ τὸν παρ᾽ αἰϑρίης στέγειν ζκαϑαρὸνν σέλας.

153 [150 N.| —-reip. ger. praec. 28 p. 821 A τήν γ᾽ ἀληϑινὴν τιμὴν χαὶ χάριν ἱδρυμένην ἐν εὐνοίαι καὶ διαϑέσει τῶν μεμνημέ-

gegen Schwall und Irrfahrt, Ankertau und Ranke für die entstehende und werdende Frucht.

149. Wenn du dein Inneres öffnest, wirst du darin eine Vorrats- und Schatzkammer von allerlei bösen Leidenschaften finden.

150. Zänker und Riemendreher [d. A. Sopkisten].

151. Im gemeinsamen Fisch sind keine Gräten [d. ἢ. beim Teilen bleibt der Rückgrat liegen).

152. Kein Zeusgesandter Blitz, (der nicht) die (reine) Ätherhelle bewahrte.

γων οὐχ ürregdöwerar srolırınög ἀνήρ, οὐδέ γε δόξαν ἀτιμάσει φεύγων τὸ τοῖς πέλας ἁνδάνειν, ὡς ἠξίου A.

154. Pur. de fac. lun. 16 p. 929C [8. 5. 197 n. 42] χατὰ στά- ϑμην, φησὶ A. ἱσταμένη τοῦ φωτίζοντος ὑπολαμβάνει χαὶ δέχεται τὸν ἥλιον.

104. — de sollert. anim. 20 p. 974A γελοῖοι δ᾽ ἴσως ἐσμὲν ἐτεὶ τῶι μανϑάνειν τὰ ζῶια σεμνύγνοντες, ὧν ὁ A. ἀποφαίνει μα ϑη- τὰς ἐν τοῖς μεγέστοις γεγονότας ἡμᾶς" ἀράχνης ἐν ὕφαν- τιχῆι χαὶ ἀκεστιχῆι, χελιδόνος ἐν οἰκοδομίαι, καὶ τῶν λιγυρῶν, κύχνου καὶ ἀηδόνος, ἐν ὠιδῆι κατὰ μίμησιν.

155. — de commun. not. 39 p. 1079E ἔτε τοίνυν ὅρα τίνα τρό- zcov ἀτηήντησε |Chrysippos] Anuoxgirwı διατιοροῦντε φυσικῶς καὶ ἐχειτυχῶς᾽ el χῶνος τέμνοιτο παρὰ τὴν βάσιν ἐπιπέδων Il. ἐπιτιέδοις], τί χρὴ διανοεῖσϑαιτὰς τῶν τμημάτων ἐτει- φανξδίέας, ἴσας ἢ ἀνίσους γιγνομένας; ἄνισοι μὲν γὰρ οὖσαι τὸν χῶνον ἀνώμαλον παρέξουσι πολλὰς ἀποχα- ράξεις λαμβάνοντα βαϑμοειδεῖς xal τραχύτητας, ἔσων δ᾽ οὐσῶν ἴσα τμήματα ἔσται καὶ φανεῖται τὸ τοῦ χυ-

λίνδρου πεπονθὼς ὃ κῶνος, ἐξ ἴσων συγχείμενος καὶ

οὐχ ἀνίσων κύχλων, ὅπδρ ἐστὶν ἀτοπώτατον.

156. — adv. Colot. 4 p. 1108 Ε' ἐγκαλεῖ δ᾽ αὐτῶι [Kolotes dem Demokr.| πρῶτον, ὅτι τῶν πραγμάτων ἕχαστον εἰπὼν οὐ μᾶλλον τοῖον ἢ τοῖον εἶναι συγχέχυχε τὸν βίον. ἀλλὰ τοσοῦτόν ye A. ἀποδεῖ τοῦ νομίζειν μὴ μᾶλλον εἶναι τοῖον ἢ τοῖον τῶν τύραγμά-

153. Man vermeide seinem Nachbar gefallen zu wollen.

154. Genau nach der Schnur stellt sich der Mond dem Lichtspender

gegenüber und nimmt so den Sonnenschein gastlich auf.

15ta. Die Menschen sind in den wichtigsten Dingen Schüler der Tiere geworden: der Spinne im Weben und Stopfen, der Schwalbe im Bauen und der Singvögel, des Schwans und der Nachtigall im Gesang, indem sie ihre Kunst nachahmen.

155. Wenn ein Kegel parallel zur Grundfläche durch Ebenen ge- schnitten wird, wie soll man sich die entstehenden Schnittflächen vor- stellen, gleich oder ungleich [d. ἃ. congruent oder incongruent|? Sind sie ungleich, dann werden sie den Kegel ungleichmässig machen, da er treppenartige Einschnitte und Vorsprünge erhält; sind sie dagegen gleich, so werden auch die Schnitte gleich sein und der Kegel wird die Er- scheinung eines Cylinders darbieten, insofern er aus gleichen, nicht aus ungleichen Kreisen bestehen wird, was doch sehr ungereimt ist.

τῶν ἕχαστον, ὥστε Πρωταγόραι τῶι σοφιστῆι τοῦτο δεἰττόντι με- μαχῆσϑαι xal γεγραφέναι στολλὰ χαὶ πιιϑανὰ πιρὸς αὐτόν᾽ οἷς οὐδ᾽ ὄναρ ἐντυχὼν 6 Κολώτης ἐσφάλη περὶ λέξιν τοῦ ἀνδρός, ἐν ἧι διορίζεται μὴ μᾶλλον τὸ δὲν ἢ τὸ μηδὲν εἶναι, δὲν μὲν ὀγο- μάζων τὸ σῶμα, μηδὲν δὲ τὸ χεγόν, ὡς χαὶ τούτου φύσιν τινὰ χαὶ ὑπόστασιν ἐδίαν ἔχοντος. Vel. Theodotions Septuagintaübers. b. Philop. d. opif. II1 p. 59, 12 Reichardt. ἡ δὲ γῆ ἦν ϑὲν χαὶ οὐϑέν, dazu Philop. 68, 16 ᾿ϑὲν nv’ τουτέστι “ἦν τὶ".

161 [133 N] — — 32 p. 1126 A &uol δὲ ττερὶ τούτων οἱ οἰχονομιχῶς xai στολιτιχῶς βεβιωκότες ἐγχαλείτωσαν;... ὧν A. μὲν παραινεῖ τήν τε πολιτικὴν τέχνην μεγίστην οὖσαν ἐκδιδάσχεσϑαι χαὶ τοὺς πόνους διώκειν, ἀφ᾽ ὧν τὰ με- γάλα καὶ λαμπρὰ γίνονται τοῖς ἀνϑρώποις. Vel. 1100C.,

158 [129 Ν] — de lat. viv.5 p. 1129E ὁ ἥλιος ἀνασχών.... συνώρμησε τῶι φωτὶ τὰς πράξεις χαὶ τὰς νοήσεις τὰς ἁτίάντων, ὥς φησι A. νέα ἐφ᾽ ἡμέρην. φρονέοντες ἄνϑρωτποι τῆι σπιρὸς ἀλλήλους ὁρμῆι χαϑάττιερ ἀρτήματι συντόγωι στιασϑέντες ἄλλος ἀλλαχόϑεν ἐπὶ τὰς πράξεις ἀνίστανται [νρ]. qu. conv. III 6, 4 p- 655D. VIII 3, 5 p. 722D] nach Heraklit fr. 6.

159 [22 N.] - fragm. de libid. et aegr. 2 ἔοιχε ταλαιά τις αὕτη τῶι σώματι διαδικασία πρὸς τὴν ψυχὴν σιδξρὶ τῶν παϑῶν δῖναι. χαὶ A. μὲν ἐπὶ τὴν ψυχὴν ἀναφέρων (τὴν αἰτίαν τῆς) χα- χοδαιμονζίας) φησίν" “si τοῦ σώματος αὐτῆι δίκην λαχόν- τος, παρὰ πάντα τὸν βίον ὧν ὠδύνηται (xal) κακῶς πέτονϑεν, αὐτὸς γένοιτο τοῦ ἐγχλήματος διζκαστήςν, ἡδέως ἂν χαταψηφίσασϑαι τῆς ψυχῆς, ἐφ᾽ οἷς τὰ μὲν ἀπώλεσε τοῦ σώματος ταῖς ἀμελεέαις χαὶ ἐξέλυσε ταῖς μέϑαις, τὰ δὲ χατέφϑειρε χαὶ διέσπασε ταῖς pılndo-

156. Das Nichts existiert ebensosehr wie das Ichts. 157. D. rät die Staatskunst als die höchste zu erlernen und die

- Mühen auf sich zu nehmen, aus denen das Grosse und Herrliche in

158. Die Menschen, die täglich frische Gedanken haben.

159. Wenn der Leib gegen sie [die Seele] einen Prozess anhängig machte wegen der Schmerzen und Misshandlungen, die er von ihr zeit- lebens erfahren, und er selbst als Richter über die Anklage zu ent- scheiden hätte, so würde er die Seele mit Vergnügen verurteilen, weil sie den Leib teils durch Vernachlässigung zu Grunde richtete und durch

Trunksucht schwächte, teils durch Wollüste vernichtete und verlotterte, Diels, Fragm. d. Vorsokr. 28

νέαις, ὥσπερ ὀργάνου τινὸς ἢ σχεύους χαχῶς ἔχοντος τὸν χρώμενον ἀφειδῶς αἰτια σάμενος". Vgl. de sanit. praee. 24 p. 135E ἐπηρεάζοντες ἑτέροις ἢ φϑονοῦντες ἢ φιλονιχοῦντες ἢ δόξας ἀκάρπους χαὶ χενὰς διώχοντες. πρὸς τούτους γὰρ οἶμαι μάλιστα τὸν AmuoxgLToV εἰπεῖν, ὡς εἰ τὸ σῶμα διχάσαιτο τῆς ψυχῆι κακώσεως, οὐχ ἂν αὐτὴν ἀποφυγεῖν.

160. ῬΟΒΡΗΥΕ, de abst. IV 21 τὸ γὰρ καχῶς ζῆν καὶ μὴ φρονίμως χαὶ σωφρόνως χαὶ ὁσίως Anuoxrodens |Amuörgırog Rhoer] ἔλεγδν οὐ καχῶς ζῆν εἶναι, ἀλλὰ πολὺν χρόνον ἀποϑνήισκειν.

161. ScHoL. in ΑΡοιμ, Ruop. [’ 533 τὸ παλαιὸν ὥιοντο ai φαρ- uaxides τὴν σελήνην καὶ τὸν ἥλιον καϑαιρεῖν. διὸ καὶ μέχρι τῶν “]ημοχρίτου χρόνων πολλοὶ τὰς ἐχλείψεις χαϑαιρέσεις ἐχάλουν.

162. — in Hom. AB zu N 137 4. δὲ τὸ χυλινδριχὸν σχῆμα ὀλοοίεροχον χαλεῖ.

163. Sextr. VII 265 4. δὲ ὁ τῆι Jıög φωνῆν χεαρδιχαζόμενος καὶ λέγων ᾳὋτάδε περὶ τῶν ξυμπάντων {(λέγων᾽ |Anfang d. Mixgög διάκοομος ἢ] ἐπεχείρησε μὲν τὴν ἐπίνοιαν [den Begriff ἄνϑρωπος] ἐχϑέσϑαι, ehetov δὲ ἰδιωτικῆς ἀποφάσεως οὐδὲν ἴσχυσεν εἰχεών᾽

164. “ἄἀνϑρωπός ἐστιν ὃ πάντες ἴδμεν Cıc. Ac. pr. U 23, 73 quid loquar de Democrito? quem cum eo conferre possumus non modo ingenii magnitudine, sed etiam animi? qui ia sit ausus ordiri haec loguor de universis.....alque is non hoc dicit quod nos qui veri esse aliquid non negamus, percipi posse negamus: ille esse verum plane negat sensusque idem non obscuros dieit, sed tenebricosos [wohl σχοτίας vgl. fr. 11]: sic enim appellat eos. Vgl. Arısr. de partt. anim. A 1. 640°29 si μὲν οὖν τῶι σχήματι χαὶ τῶι χρώματι, ἕκαστον ἔστι τῶν ve ζώιων χαὶ τῶν μορίων, ὀρϑῶς ἂν A. λέγοι φαίνεται γὰρ οὕτως ὑτιολαβεῖν. φησὶ γοῦν παντὶ δῆλον εἶναι οἷόν τι τὴν μορφήν ἔστιν ὁ ἄνϑρωπος, ὡς ὄντος αὐτοῦ τῶι τὸ σχήματι χαὶ τῶι χρώματι γνωρίμου. καίτοι χαὶ ὁ τεϑνεὼς

ΘΝ a τ τὰ τ' τς ὃ etwa wie er einen rücksichtslosen Benutzer verantwortlich machen würde, wenn ein Instrument oder Gerät sich im schlechten Zustande befände.

160. Das böse, unverständige, unkeusche und unheilige Leben sei nicht ein böses Leben, sondern ein langwieriges Sterben.

161. Mondfinsternisse nannte man häufig bis auf Demokrits Zeit Herabholungen des Mondes.

ἔχει τὴν αὐτὴν τοῦ σχήματος μορφήν, ἀλλ᾽ ὅμως οὐχ ἔστιν ἄν- ϑρωπος. 165. — ΥΠ 116 παλαιὰ.... δόξα περὲ τοῦ τὰ ὅμοια τῶν ὁμοίων εἶναι yrwgıorıza... (117) ἀλλ᾽ ὅ μὲν A. ἐπεί τε τῶν &u- ὃ ψύχων χαὶ ἀψύχων ἵστησι τὸν λόγον. “καὶ γάρ ζῶια, φησίν, ὁμογενέσι ζώιοις συναγελάζεται ὡς πδριστεεραὶ 7{8ρι- στδραῖς καὶ γέρανοι γεράνοις καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀλό- yov' ὡσαύτως δὲ χαὶ ἐπὶ τῶν ἀψύχων, κχαϑάτιερ ὁρᾶν πάρεστιν ἐπί τὲ τῶν χοσχινευομένων GTEQUATWV χαὶ 0 ἐπὶ τῶν παρὰ ταῖς χυματωγαῖς Ψψηφέδων᾽ ὅτεου μὲν γὰρ χατὰ τὸν τοῦ χοσκέγου divov διαχριτικῶς φακχκοὶ μετὰ φαχκῶν τάσσονται χαὶ χριϑαὶ μετὰ χρεϑῶν καὶ πυροὶ μετὰ πυρῶν, ὅτου δὲ χατὰ τὴν τοῦ χύματος χένησεν αἱ μὲν ἐπειμήχεις ψηφῖδες εἰς τὸν αὐτὸν τότιον ταῖς ἐπε- ὅ μήχεσιν ὠϑοῦνται, αἱ δὲ χεξδριφερεῖς ταῖς TWEQLPEOEOLV ὡς ἂν συναγωγόν τι ἐχούσης τῶν πραγμάτων τῆς ἐν τούτοις ὁμοιότητος. ἀλλ᾽ ὃ μὲν A. οὕτως. (Vgl. S. 889, 35. "Der Wortlaut des fr. scheint hier und da modernisiert. ] 166. — IX 19 [Göttervorstellungen, aus Poseidonios Περὶ ϑεῶν vgl. A 75] 4. δὲ εἴδωλά τιν φησιν Eumelalsıy τοῖς ἀν- ϑρώποις χαὶ τούτων τὰ μὲν εἶναι ἀγαϑοποιὰ τὰ δὲ χαχοποιά" ἔνϑεν χαὶ εὔχεται εὐλόγχων τυχεῖν εἰδώλων. εἶναι δὲ ταῦτα μεγάλα τὲ χαὶ ὑπερμεγέϑη χαὶ δύσφϑαρτα μέν, οὐχ ἄφϑαρτα δέ, προσημαίνειν τὲ τὰ μέλλοντα τοῖς ἀνϑρώποις ϑεωρούμενα χαὶ φωνὰς ἀφιέντα. ὅϑεν τούτων αὐτῶν φαντασίαν λαβόντες οἱ πα- λαιοὶ Örrevonoav εἶναι ϑέον, μηδενὸς ἄλλου παρὰ ταῦτα ὄντος ϑεοῦ τοῦ ἄφϑαρτον φύσιν ἔχοντος. [IX 24 vgl. oben 8. 382, 39.] BEE του τρια, ἀν er u a ee a 165. Denn alle Lebewesen gesellen sich zu ihrer Art wie Tauben zu Tauben, Kraniche zu Kranichen und so bei den übrigen Tieren. Ebenso ist es aber auch bei den leblosen Dingen, wie man es schen kann bei dem Durchsieben der Samen und bei den Steinen an der Brandung. Denn dort ordnet sich durch das Wirbeln des Siebes sich sondernd Linse zu Linse, Gerste zu Gerste und Weizen zu Weizen, hier dagegen werden durch den Wogenschlag die länglichen Steine zu den länglichen gerollt, die runden zu den runden, als ob die Ähnlich- keit der Dinge hierin eine gewisse Vereinigungskraft besässe. 166. D. behauptet gewisse Abbilder nahten den Menschen und diese ‚seien teils Gutes, teils Böses wirkend. Darum wünscht er auch glück- bedeutender Bilder teilhaftig zu werden.

167. SımpL. phys. 327, 24 [s. S. 381, 35] δῖνον ἀπὸ τοῦ “ταῦ - τὸς ἀποχριϑῆναι παντοίων εἰδέων.

168. — — 1318, 84 ταῦτα [n. ἄτομα] γὰρ ἐχεῖνοι φύσιν ἐχάλουν In. οἱ σπιερὶ “ημόκριτον] καὶ ἔλεγον κατὰ τὴν ἐν αὐτοῖς βαρύτητα χινούμενα ταῦτα διὰ τοῦ χενοῦ εἴχοντος χαὶ μὴ ἀντιτυττοῦντος χατὰ τόπον κινεῖσϑαι᾽ -περιπαλαίσεσϑαι [1. περιπαλάσσεσϑαι ἢ) γὰρ ἔλεγον αὐτά. |Vgl. 4.6]. Dionys. b. Eustath. p. 527, 18 Θουχυδίδου εἰπόντος τὸ ἐμπαλασσόμενοι᾽ (VII 84) ἀντὶ τοῦ ἐμπλεκόμενοι. Vgl. oben $. 360, 46. 393, 32. 36.|

169 [192 ΝΊ SroBAEus II (ecl. eth.) 1, 12 Wachsm. J—ov. μὴ πάντα ἐπίστασϑαιπροϑυμέο,μὴ πάντων ἀμαϑὴς γένη.

170 (9 N.] — 7, 8' [s. A 167] εὐδαιμονίη ψυχῆς καὶ κακο- δαιμον ἐη.

171 [10. 11 Ν] -- — [nach fr. 170] οὐδαἐμονίη οὐκ ἐν βο- σχήμασιν οἰχεῖ οὐδὲ ἐν χρυσῶι" ψυχὴ οἰχητήριον δαί- μονος.

172 [26 Ν] — 9,1 J—ov. ἀφ᾽ ὧν ἡμῖν τἀγαϑὰ yiyve- ται, ἀπὸ τῶν αὐτῶν τούτων nal τὰ χαχὰ ἐπαυρισχοί- μεϑ᾽ ἄν, τῶν δὲ χαχῶν ἐχτὸς εἴημεν. αὐτίκα ὕδωρ βαϑὺ εἰς πολλὰ χρήσιμον καὶ δαῦτε χαχόν᾽ κίνδυνος γὰρ ἀποπνιγῆναι. μηχανὴ οὖν εὑὐρέϑη, γήχεσϑαι Öt- δάσχειν.

173 [25 N] — — 2 [vgl. 1Π 4, 51] τοῦ αὐτοῦ. ἀνθϑθρώπουισε, χακὰ ἐξ ἀγαϑῶν φύεται, ἐπὴν τις τἀγαϑὰ un πιστῆται.

161. Ein Wirbel mannigfaltiger Formen sei von dem All abge-» sondert worden.

168. Die Atome nannten die Demokriteer Natur, sie würden in ı dem Leeren umhergeschleudert.

169. Bemüh? dich nicht alles wissen zu wollen, sonst lernst du nichts.

170. Seligkeit und Unseligkeit ruht in der Seele.

171. Seligkeit wohnt nicht in Herden oder Gold: die Seele ist! seligen Wesens Wohnsitz. |

172. Von wannen uns das Gute kommt, ebendaher wird uns auch; das Schlimme zu Teil und das Mittel es zu meiden. Tiefes Wasser z. B.! ist zu vielem nütze und auch wieder schädlich; denn man läuft Gefahr darin zu ertrinken. Dagegen hat man nun ein Mittel erfunden: schwimmen ı

lernen. 173. Den Menschen erwächst Schlimmes aus Gutem, wenn man

ποδηγετεῖν μηδὲ ὀχεῖν εὐπόρως [1]. εὐφρόρως)]. οὐ ὃδί- χαιον ἐν χαχοῖσι τὰ τοιάδε χρίνειν, ἀλλ᾽ ἐν ἀγαϑοῖσιεν ὧν" τοῖς ve ἀγαϑοῖσιν οἷόν re χρῆσϑαι καὶ τπιρὸς τὰ χαχά, εἴ τινι βουλομένωι, ἀλκῆι.

1τ4 [41 Ν] ---- 8 6 μὲν εὔϑυμος εἰς ἔργα αἰεὶ φερό- usvog δίχαια χαὶ νόμιμα καὶ ὕπαρ. xal Övao χαίρει τὸ χαὶ ἔρρωται χαὶ ἀναχηδής ἐστιν ὃς δ᾽ ἂν χαὶ δίκης ἀλογῆι καὶ τὰ χρὴ ἐόντα μὴ ἔρδηι, τούτωι τάντα τὰ τοιαῦτα ἀτερτδέη, ὅταν τευ ἀναμνησϑῆι, χαὶ δέδοικε χαὶ ἑωυτὸν καχέζει. [Das nach falscher Analogie gebildete ἀγα- χηδής kehrt fr. 254 wieder.)

175 [24N.] — — 4 οἱ δὲ ϑεοὶ τοῖσι ἀνθρώποισι ÖL- δοῦσι τἀγαϑὰ [τἄλλα Wachsmuth] πάντα χαὶ πάλαι χαὶ γῦν, πλὴν ὁκόσα χαχὰ καὶ βλαβερὰ καὶ ἀνωφελέα. τάδε δ᾽ οὔζτε) πάλαι οὔτε νῦν ϑεοὶ ἀνθρώποισι δωροῦνται, ἀλλ᾽ αὐτοὶ τοῖσδεσιν ἐμτιδλάζουσι διὰ νοῦ τυφλότητα χαὶ ἀγνωμοσύνην.

176 [64 N] — — 5 τύχη μεγαλόδωρος, ἀλλ᾽ ἀβέβαιος, φύσις δὲ αὐτάρκης διόπερ vırdı τῶι ἥσσονι χαὶ βε- βαίωι τὸ μεῖζον τῆς ἐλπέδος.

das Gute nicht zu lenken und wohl zu tragen versteht. Es ist nicht billig, solche Dinge unter die Übel zu rechnen, vielmehr unter das Gute; und man kann auch das Gute, wenn man will, zur Abwehr gegen die Übel verwenden.

174. Der Wohlgemute fühlt sich stets zu gerechten und gesetzlichen Handlungen hingetrieben und ist darum Tag und Nacht heiter und stark und unbekümmert. Doch wer der Gerechtigkeit spottet und seine Pflichten nicht erfüllt, dem wird das alles zur Unlust, wenn er sich an irgend ein Vergehen erinnert, und er befindet sich in steter Angst und Selbstpeinigung.

175. Die Götter aber gewähren den Menschen alles Gute, jetzt und ehedem mit Ausnahme dessen, was schlimm, schädlich und unnütz ist,

Dies schenken die Götter weder jetzt noch ehedem den Menschen,

sondern sie selbst tappen hinein in Folge ihrer Sinnesverblendung und Thorheit.

176. Der Zufall ist freigebig, aber unzuverlässig, die Natur dagegen ruht auf sich selbst. Und darum trägt sie mit ihren geringeren aber zuverlässigen Mitteln doch den Sieg davon über.die grösseren Ver- heissungen der Hoffnung.

[122 Ν.} Sros. II 15, 33 σπτολλοὶ δρῶντες — ἀσχέουσιν —= fr. 53, [121 N.] — — 36 = fr. 55.

172 [124 Ν) — — 40 A—ov. οὔτε λόγος ἐσϑλὸς φαύ- Anv πρῆξιν duavoloxsı οὔτε πρῆξις ἀγαϑὴ λόγου βλα- opnuinı λυμαίνξται.

178 [198 N.] --- 31, 56 A—ov (“ημοχράτους). πάντων χά- χεστον ἡ εὐπετείη παιδεῦσαι τὴν veörnru' αὕτη γάρ ἐστιν ἣ τίχτει τὰς ἡδονὰς ταύτας, ἐξ ὧν ἡ χαχότης γίνεται.

119 [197 N.] — — 57 τοῦ αὐτοῦ. ἐξωτεχῶς μὴ [1]. ἔξω ἢ χόσμωιν] πονεῖν παῖδες ἀνιέντες οὔτε γράμματ᾽ ἂν μάϑοιεν οὔτε μουσικὴν οὔτε ἀγωνίην οὐδ᾽ ὅπερ μάλι- στα τὴν ἀρδτὴν συνέχει, τὸ αἰδεῖσθαι μάλα γὰρ ἐκ τούτων φιλεῖ γίγνεσϑαι ἡ αἰδώς.

180 [183 N.| — — 58 τοῦ αὐτοῦ. ἡ παιδεία εὐτυχοῦσε μέν ἐστι χόσμος, ἀτυχοῦσι δὲ καταφύγιον [zweifelh., vgl. Aristoteles b. Stob. II 31, 35].

181 [44 Ν}] — — 59 τοῦ αὐτοῦ. χρείσσων ἐπ᾽ ἀρετὴν φανεῖται mooroonTı χρώμενος χαὶ λόγου πειϑοῖ ἤπερ νόμων χαὶ ἀνάγκηι. λάϑρηι μὲν γὰρ ἁμαρτέειν εἰχὸς τὸν δἰργμένον ἀδιχίης ὑπὸ νόμου, τὸν δὲ ἐς τὸ δέον ἠγμένον πειϑοῖ οὐχ εἰχὸς οὔτε λάϑρηι οὔτε φανερῶς

177. Eine treffliche Rede verdunkelt nicht eine schlechte That, und eine gute That wird nicht durch eine lästernde Rede zu schanden. 178. Das allerschlimmste was man der Jugend lehren kann ist der

Leichtsinn. Denn er ist es, der jene Lüste grosszieht, aus denen die

Lasterhaftigkeit erwächst. 179. Wenn die Knaben sich gehen lassen dürfen, so dass sie anders als in Ordnung ihre Arbeit verrichten, werden sie weder Lesen

noch Musik, noch Sport, noch, was vor allen Dingen die Tüchtigkeit |

bedingt, Respekt lernen. Denn gerade aus jenen Ordnungsübungen pflegt der Respekt zu erwachsen.

150. Die Bildung ist der Glücklichen Schmuck und der Unglück-

181. Besser wird es offenbar bei der Erziehung zur Tugend dem glücken, der Aufmunterung und überredende Worte als wer Gesetz und Zwangsmassregeln zur Anwendung bringt. Denn wer sich nur durch

‚las Gesetz am Übelthun gehindert sieht, wird vermutlich im Geheimen

sündigen, wer dagegen durch Überredung einmal auf den Weg der

ἔρδειν τι πλημμελές. διόπερ συνέσει τε χαὶ ἐπιστήμη: ὀρϑοπραγέων τις ἀνδρεῖος ἅμα καὶ εὐθϑύγνωμος yl- yverat.

182 [189 Ν] — — 66 τοῦ αὐτοῦ. τὰ μὲν χαλὰ χρήματα τοῖς πόνοις ἡ μάϑησις ἐξεργάζεται, τὰ δ᾽ αἰσχρὰ ἄνευ πόνων αὐτόματα χαρποῦται. * * ἡ χαὶ γὰρ οὖν οὐχ ἐϑ έ- λοντα πολλάχις ἐξείργει τοιοῦτον δῖναι οὕτω μεὲεγά- Ang τε τῆς φυτιχῆς ἐστι. Sinn vielleicht: καρποῦται" {(καΐ- τοι χρέσσων ἡ μάϑησις τῆς φύσιος)" καίπερ οὖν οὐχ ἐθέλοντα πολλάχις ἐξείργει τοιοῦτον |se. αἰσχροπτοιοῦντα] εἶῖναι᾽ οὕτω μετατίϑησι τὸ τῆς φυσιχῆς ἐστοῦς. Vgl. fr. 242.

183 [185 N.] — — 72 τοῦ αὐτοῦ. ἔστι του νέων ξύνεσες „al γερόντων ἀξυνεσίη" χρόνος γὰρ οὐ διδάσκει φρο- νεῖν, ἀλλ᾽ ὡραίη τροφὴ χαὶ φύσις.

[108 Ν)] -- --- 73 = fr. 85. 184 [194 Ν] — — 90 I—ov. φαύλων ὁμιλίη συνεχὴς ἕξιν χαχίης συναύξει. 185 [201 N.| — — 94 A—ov. χρέσσονές εἐσιν αἱ τῶν

γυδπαιδευμένων ἐλπίδες ἢ ὁ τῶν ἀμαϑῶν πλοῦτος. Pflicht geführt ist, wird voraussichtlich weder heimlich noch öffentlich etwas Verkehrtes thun. Darum also zeigt sich Jemand, der mit Ein- sicht und Bewusstsein das Rechte thut, zugleich als entschlossener und gradsinniger Mann.

182. Die edlen Dinge erarbeitet der Unterricht nur unter Mühen, die unedlen fallen dagegen sonder Mühe von selbst vom Baume. (Und doch ist der Unterricht der natürlichen Anlage überlegen.) Hält er doch selbst wider seinen Willen einen Menschen häufig davon ab, solche (unedle) Dinge zu treiben. So sehr verändert er den Charakter seines natürlichen Wesens. (?)

183. Es giebt wohl auch Verstand bei den Jungen und Unverstand bei den Alten. Denn nicht die Zeit lehrt denken, sondern eine früh- zeitige Erziehung und Naturanlage.

184. Beständiger Umgang mit Schlechten vermehrt schlechte Anlage.

185. Besser sind die Hoffnungen der Gebildeten als der Reichtum der Ungebildeten.

186 [212 Ν.] SroB.33,9 4—ov. ὁμοφροσύνη φιλέην wouei,.

181 [18 N.] — (flor.) ΠῚ. 1, 27 Hense [vgl. fr. 36] Anuoxolrov. ἀγϑρώτεοις ἁρμόδιον ψυχῆς μᾶλλον ἢ σώματος λόγον ποιεῖσθαι" ψυχῆς μὲν γὰρ τελεότης σχήνεος μοχϑη- θέην ὀρϑοῖ, σκήνεος δὲ ἰσχὺς ἄνευ λογισμοῦ ινυχὴν οὐδέν τι ἀμείνω τίϑη σιν.

[45 N.) — — 1,45 J—ov. = fr. 47. 188 [2N.| — — 46 ὅρος συμφόρων χαὶ ἀσυμφόρων τέρψις καὶ drsoWin. Vgl. fr. 4. 189 [7 Ν}] — — 47 ἄριστον ἀνθρώπω: τὸν βίον διά-

γεν ὡς πλεῖστα εὐθυμηϑέντι καὶ ἐλάχιστα ἀνειηϑέντι.

- EIER » » x > \ m - \ τοῦτο ὃ ἂν ein, el τις un ἐπὶ τοῖς ϑνητοῖσι τὰς ἡδο- vyac ποιοῖτο.

190 [107 N] — — 91 2--ουὐ. φαύλων ἔργων χαὶ τοὺς λόγους παραιτητέον. [46 N] — — 95 = ἔν, 41 [-Ὀ χρεὼν nach ἀπέχεσϑαι). 191 [52 N.] — — 210 J—ov. ἀνθρώποισι γὰρ εὐϑυμέη

γένεται μετριότητι τέρψιος καὶ βίου ovuusroinı τὰ δ᾽ ἐλλείποντα καὶ ὑπερβάλλοντα usraninteıv ve φιλεῖ καὶ μεγάλας κινήσιας ἐμποιεῖν τῆι ψυχῆι... αἱ δ᾽ &x μεγάλων διαστημάτων κινούμεναι τῶν ψυχέων οὔτε εὐσταϑὲέες εἰσὶν οὔτε εὔϑυμοι. ἐπὶ τοῖς δυνατοῖς οὖν

186. Übereinstimmung der Gedanken bewirkt Freundschaft.

187. Es schickt sich für die Menschen, mehr um die Seele als um den Leib sich zu kümmern. Denn der Seele Vortrefflichkeit richtet des Leibes Schwäche auf, Leibesstärke aber ohne Verstandeskraft macht die Seele um nichts besser.

188. Die Grenze zwischen Zuträglichem und Abträglichem ist Lust und Unlust.

189. Das Beste für den Menschen ist sein Leben soviel wie mög- lich wohlgemut und so wenig wie möglich missmutig zu verbringen. Dies wird aber dann der Fall sein, wenn er seine Lust nicht auf das Sterbliche richtet.

190. Von schlimmen Dingen muss man auch das Reden vermeiden.

191. Wohlgemutheit erringen sich die Menschen durch Mässigung der Lust und Harmonie des Lebens. Mangel und Überfluss aber pflegt umzuschlagen und grosse Erregungen in der Seele zu verursachen. Die in starken Gegensätzen sich aufregenden Seelen sind weder beständig noch wohlgemut. Man muss also sein Denken auf das Mögliche richten

δεῖ ἔχειν τὴν γνώμην nal τοῖς mwageovoıy ἀρχέεσϑαι τῶν μὲν ζηλουμένων χαὶ ϑαυμαζομένων ὀλίγην μνήμην ἔχοντα χαὶ τῆι διανοίαι μὴ προσεδρξύοντα, τῶν δὲ τα- λαιπωρεόντων τοὺς βίους ϑεωρέειν, ἐννοούμενον ἃ πάσχουσι χάρτα, ὅκως ἂν τὰ παρεόντα σοι nal ὑπάρ-᾿ χοντα μεγάλα χαὶ ζηλωτὰ φαίνηται, καὶ μηκέτι πλείο- γων ἐπιϑυμέοντι συμβαίνηι χαχοπαϑεῖν τῆι ψυχῆι. ὁ γὰρ ϑαυμάζων τοὺς ἔχοντας χαὶ μαχαριζόμενους ὑπὸ τῶν ἄλλων ἀνϑρώτιων χαὶ τῆι μνήμηι πᾶσαν ὥραν προσ- δὐρεύων ἀεὶ ἐπιχαινουργεῖν ἀναγκάζεται χαὶ ἐπιβάλ- λεσϑαι dı ἐπιϑυμίην {μέχρι τοῦ τι πρήσσειν ἀνήκε- στον ὧν νόμοι χωλύουσιν. διόπερ τὰ μὲν μὴ δίζεσϑαι χρεών, ἐπὶ δὲ τοῖς εὐϑθυμέεσϑαι χρεών, παραβάλλοντα τὸν ἑαυτοῦ βίον woöc τὸν τῶν φαυλότερον τρησσόντων

χαὶ μακαρίζειν ἑωυτὸν ἐγϑυμεύμενον ἃ πάσχου σιν, ὅχό-

σων αὐτῶν βέλτιον πρήσσϑει τε χαὶ διάγει. ταύτης γ᾽

ἄρ᾽ ἐχόμενος τῆς γνώμης εὐθυμότερόν τε διάξξις χαὶ οὐχ ὀλίγας κῆρας ἐν τῶι βίωι δεώσεαι, φϑόνον καὶ ζῆ- λον καὶ δυσμενίην.

192 [116 Ν] — 2,36 4—ov. ἔστι ῥάιδιον μὲν ἐπαι- ΠΝ το τ Ὁ SEE und sich mit dem Vorhandenen begnügen ohne der Beneideten und Bewunderten viel zu achten und in Gedanken ihnen nachzujagen. Viel- mehr muss man auf die Lebensschicksale der Trübsalbeladenen schauen und sich ernstlich ihre Leiden vergegenwärtigen, auf dass dir deine gegenwärtige Lage gross und beneidenswert erscheine und es dir nicht begegne Schaden zu erleiden an deiner Seele über der weiter schweifen- den Begier nach mehr. Denn wer die Besitzenden und von den andern Menschen selig Gepriesenen bewundert und zu jeglicher Frist mit seinen Gedanken ihnen nachjagt, wird dazu gezwungen, stets etwas Neues in seiner unersältlichen Gier auszuhecken und anzugreifen, bis er irgend ein unsühnbares, durch das Gesetz verbotenes Verbrechen vollführt. Deshalb also ist es Pflicht, das eine nicht zu verfolgen und mit dem anderen es sich wohlgemut sein zu lassen und sein eigenes Leben mit Leuten zu vergleichen, denen es noch schlechter geht, und in Beher- zigung ihrer Leiden sich selbst selig zu preisen, dass man es soviel besser hat und treibt. Hältst du dich also an diesen Spruch, so wirst du wohlgemuter leben und in deinem Leben nicht wenige Fluchgeister verscheuchen: Neid, Ehrsucht und Verbitterung.

192. Leicht ist zu loben, was man nicht loben, und zu tadeln, was

νεῖν ἃ μὴ χρὴ χαὶ ψέγειν, ἑχάτερον δὲ πονηροῦ ἤϑους.

193 [153 N.] Stop. III 8, 43 5--ουὐ. φρονήσιος ἔργον μέλ- β λουσαν ἀδιχίην φυλάξασϑαι, ἀναλγησίης δὲ τὸ γενο- μένην un ἀμύνασϑαι.

194 [36 N] — -- 46 4--ου. αἱ μεγάλαι τέρψεις ἀπὸ τοῦ ϑεᾶσϑαι τὰ χαλὰ τῶν ἔργων γίνονταν.

195 [172 N.] -- 4, 69 4---ου. εἴδωλα ἐσθητιχαὶ χόσμοων διασιρεπέα πρὸς ϑεωρίην, ἀλλὰ καρδίης neved.

196 [100 Ν1] -- --τθ λήϑη τῶν ἰδίων χαχῶν ϑρασύ-. τητὰ γεγνάι. 191 [38 Ν] — — 71 ἀνοήμονες δυσμοῦνται τοῖς τῆφι!

τύχης χέρδεσιν, οἱ δὲ τῶν τοιῶνδε δαήμονες τοῖς τῆς; σοφίης.

198 [900 Ν] -- — 72 τὸ χρῆιζον οἶδεν, ὁχόσον χρήιν-: ἕξει, 6 δὲ χρήιζων οὐ γινώσκει. Vorher zu ergänzen οὐδι (ὅσωι σοφώτερον τοῦ ἀνθρώπου τὸ $noiov,) τὸ (τοϊϑᾷ-- visch) χυλ.

199 [96 N] — — 73 ἀνοήμονες τὸ ζῆν ὡς [fehlt Escur,,, vielleicht ὅμως] στυγέοντες ζῆν ἐθέλουσι δείματι ἀίδεω..

200 [93 Ν] — — 74 ἀνοήμονες βιοῦσιν οὐ τερπόμ εν ΟΥἱ βιοτῆιν.

man nicht tadeln soll; beides aber fliesst aus einem schlechten Cha-- rakter.

193. Klugheit verrät es, sich vor einer drohenden Beleidigung zur hüten; Stumpfsinn dagegen eine erlittene nicht zu rächen.

194. Die grossen Freuden stammen aus der Betrachtung der schönen Werke.

195. Mit Gewand und Schmuck zum Schauen prächtig ausgestatteter Bilder, aber es fehlt ihnen das Herz

196. Vergessen der eigenen Leiden erzeugt Frechheit.

197. Thoren richten sich nach den erhofften Gewinnen des Glückes,: die Kenner solcher Gewinne dagegen nach denen der Philosophie.

198. (Um wieviel weiser als der Mensch ist das Tier), das ἴδ! seinem Bedürfnisse weiss, wieviel es bedarf! Der Mensch dagegen sieht! das nicht ein, wenn er ein Bedürfnis hat. |

199. Thoren, denen das Leben verleidet ist, wollen trotzdem lebenı aus Angst vor dem Hades. |

201 [94 N.) — — 75 ἀνοήμονες δηναιότητος ὀρέγον- ται οὐ τερπόμενοι δηναιότητι. 202 [60 N] — — 76 ἀνοήμονες τῶν ἀπεόντων ὀρέγον-

ται, τὰ δὲ παρεόντα καίζπερ τῶν) παρωιχημένων χερ- δαλεώτερα ἐόντα ἀμαλδύυνουσιν.

203 [90 N] — — 77 ἄνϑρωποι τὸν ϑάνατον φεύγον- τες διώκουσιν. 204 [98 N.] — — 78 ἀνοήμονες οὐδέν []. οὐδέν᾽) avda- vovoıv [οὐδὲν μανϑάνουσιν Valckenaer] ἐν ὅληι τῆι βιοτῆι. 205 [95 n.N.] — — 79 ἀνοήμονες ζωῆς ὀρέγονται {ἀν- ri) γήραος ϑάνατον δεδοιχότες. 206 [90 Ν)) — — 80 dvonuovss ϑάνατον δεδοιχότες ynoaoxsıvy ἐϑέλουσιν. [190 N] — — 81 = fr. 64. ee ee ῸΡ

207 [AN] — 5,22 4J—ov. ἡδονὴν οὐ ndoav, ἀλλὰ τὴν

ἐπὶ τῶι χαλῶε αἱρεῖσϑαι χρεών. Vgl. 8. 364, 12.

[87 ΝῚ — — 23 = fr. 73, BEEIBBEN] „— 224 πατρὸς σωφροσύνη μέγιστον τέχνοις παράγγελμα. 209 [67 N] — — 25 4—ov. αὐταρχείηι τροφῆς σμιχρὴ νὺξ []. χοῖνιξ] οὐδέποτε γίνεται.

201. Thoren wünschen sich langes Leben, ohne doch dessen froh zu werden.

202. Thoren haschen nach dem Abwesenden, das Gegenwärtige da- gegen, wenn es auch vorteilhafter ist als das ihnen Entgangene, lassen sie umkommen.

203. Die Menschen, die vor dem Tode fliehen, laufen ihm doch nach.

204. Thoren erfreuen Niemanden(?) in ihrem ganzen Leben.

205. Thoren wünschen sich das Leben, da sie den Tod fürchten statt des Alters. |

206. Thoren wünschen sich das Alter aus Furcht vor dem Tode.

207. Nicht jede Lust soll man erstreben, sondern nur die mit Edlem verknüpfte.

208. Vaters Selbstzucht ist für die Kinder die wirksamste Er- mahnung.

209. Für einen genügsamen Magen giebt es niemals eine schmale

210 [65 N.| Sros. III 5, 26 J—ov. τράπεζαν πολυτελέα μὲν τύχη παρατίέϑησιν, αὐταρχέα δὲ σωφροσύνη.

211 [56 N] — — 27 AJ—ov. σωφροσύγη τὰ τερπνὰ ἀέξει al ἡδονὴν ἐπιιμείζονα [ἔτι u.?| ποιεῖ.

212 [128 N.] — 6, 27 A—ov. ἡμερήσιοι ὕπνοι σώματος ὄχλησιν ἢ ψυχῆς ἀδημοσύνην ἢ ἀργίην ἢ ἀπαιδευσίην σημαίνουσι.

[86 Ν}] — 6,28 4—ov. ξυνουσίη -- ἐξ ἀνθρώπου - fr. 32. — — 59. 60 [τοῦ αὐτοῦ d.i. Ἐπικτήτου 1} = fr. 232. 233.

213 [127 N] — 7,21 A—ov. ἀνδρείη τὰς ἄτας μιχρὰς ἔρδει.

214 [63. 169 N.] — — 25 4“--ο. ἀνδρεῖος οὐχ ὁ τῶν πο- λεμίων μόνον, ἀλλὰ καὶ ὃ τῶν ἡδονῶν χρέσσων. ἔνιοι δὲ πολίων μὲν δεσπόζουσι, γυναιξὶ δὲ δουλεύουσιν.

215 [406 N] -- — 81 4-του. δίκης χῦδος γνώμης ϑάρ- σος καὶ ἀϑαμβίη, ἀδικίης δὲ δεῖμα ξυμφορῆς τέρμα. 916 (34 Ν] -- --- 74 42--ου. σοφίη ἄϑαμβος ἀξίη πάν-

τῶν τιμιωτάτη οὖσα. [388 Ν] 9,29 2--ου. — fr. 62. 217 [41 N] — — 30 A—ov. μοῦνος ϑεοφιλέες, ὅσοις ἐχϑρὸν τὸ ἀδικέειν.

210. Das Glück beschert einen reichen Tisch,, die Mässigkeit einen ausreichenden.

211. Mässigkeit mehrt das Erfreuliche und macht das Vergnügen noch grösser.

212. Schlaf bei Tage verrät eine Störung des Körpers oder Nieder- geschlagenheit, Erschlaffung oder Unbildung der Seele.

218. Tapferkeit verringert die Schicksalsschläge.

214. Tapfer ist nicht nur der Besieger der Feinde, sondern auch der Besieger seiner Lüste. Manche aber herrschen über Städte und dienen Weibern.

215. Der Segen der Gerechtigkeit ist zuversichtliches und unver- hlüffbares Urteil, das Ende der Ungerechtigkeit aber ist Angst vor kommendem Unheil.

216. Weisheit, die sich nicht verblüffen lässt, ist alles wert; denn sie verdient die höchsten Ehren.

217. Nur wem das Freveln verhasst ist, den haben die Götter lieb.

218 [75N.] — 10, 36 [IV 92, 15] #—vo. πλοῦτος ἀπὸ χαχῆς ἐργασίης περιγινόμενος ἐπιφανέστερον τὸ ὄνει- bog χέχτηται.

219 [70 N.] — 10, 43 τοῦ αὐτοῦ. χρημάτων ὄρεξις, ἢν μὴ δρίζηται χκόρωι, πενίης ἐσχάτης πολλὸν χαλεπίω- τέρη᾽ μέζονες γὰρ ὀρέξεις μέζονας ἐνδείας ποιεῦσεν.

220 [76 N.) — — 44 I—ov. κακὰ κέρδεα ζημίαν ἀρετῆς φέρει.

221 [00 Ν) -- - 58 4—ov. ἐλπὶς κακοῦ χέρδεος ἀρχὴ ζημέης.

222 [200 Ν] -- -- 64 “.--ου. ἡ τέκνοις ἄγαν χρημάτων συναγωγὴ πρόφασίές ἐστι φιλαργυρίης τρόπον ἴδιον ἐλέγχουσα.

228 [19 Ν}]} — — 65 τοῦ αὐτοῦ. ὧν τὸ σχῆνος χρήιζεει, πᾶσι πάρεστιν εὐμαρέως ἄτερ μόχϑου χαὶ ταλαιτπίω - θέης᾽ ὁχόσα δὲ μόχϑου καὶ vahaınwoing χρήιζει xai βέον ἀλγύνει, τούτων οὐχ ἐμείρεται τὸ σκῆνος, ἀλλ᾽ ἡ τῆς γνώμης κακοϑιγίη.

224 [69 Ν}] -- -- 68 J—ov. ἡ τοῦ πλέονος ἐσπιεϑυμίη τὸ παρεὸν ἀπόλλυσι τῆι Αϊσωπείηι κυνὶ ἰκέλη γινομένη.

225 [112N.] — 12,18 4—ov. ἀληϑομυϑέειν χρεών, ὃ πολὺ λώξον. Vel. fr, 44.

218. Reichtum, der aus schlimmem Handeln erwächst, besitzt einen um so offenkundigeren Makel.

219. Wenn die Gier nach Geld nicht im Genughaben ihre Grenze findet, ist sie noch viel schlimmer als die drückendste Armut. Denn grössere Begehrlichkeit erweckt grössere Bedürfnisse.

220. Schlimmer Gewinn bringt Verlust der Ehre,

221. Hoffnung auf schlimmen Gewinn ist der Anfang des Verlustes.

222. Allzustarkes Geldanhäufen für die Kinder ist nur ein Vorwand, durch die sich der eigentliche Charakter der Habgier verrät,

223. Wessen der Leib bedarf, das steht allen leicht sonder Mühe und Not zu Gebote. Aber alles, was Mühe und Not erfordert und das Leben betrübt, danach trägt nicht der Leib Verlangen, sondern die Ziellosigkeit des Urteils.

224. Die Gier nach Mehr verliert, was sie hat, und gleicht darin dem Hunde bei Äsop.

225. Es ist Pflicht, die Wahrheit zu sagen, was ja auch viel vor-

226 [111 Ν] — — 47 A—ov. olxyıov ἐλευϑερίης παρ-

θησίη, κίνδυνος δὲ ἡ τοῦ καιροῦ διάγνωσις. [106 N] -- 14,8 4—ov. = fr. 63 [aber χίβδηλον)].

227 [SON.| — 10,17 4--ου. οἱ φειδωλοὶ τὸν τῆς με- λέσσης οἶτον ἔχουσιν ἐργαζόμενοι ὡς ἀεὶ βιωσόμενοι.

228 [202 N] — --- 18 τοῦ αὐτοῦ. οἱ τῶν φειδωλῶν παῖς- δες ἀμαϑὲες γινόμεγοι ὥσπερ οἱ ὀρχησταὶ οἱ ἐς τὰς μαχαίρας ὀρούοντες, ἢν ἑνὸς μούνου μὴ τύχωσι κατα- φερόμενοι, ἔνϑα δεῖ τοὺς πόδας ἐρεῖσαι, ἀπόλλυνται" χαλεπὸν δὲ τυχεῖν ἕνός᾽ τὸ γὰρ ἔχνιον μοῦνον λέλει- πται τῶν ποδῶν οὕτω δὲ καὶ οὗτοι ἢν ἁμάρτωσι τοῦ πατρικοῦ τύπου τοῦ ἐπιμελέος καὶ φειδωλοῦ, φιλέουσι δειαφϑείρεσθϑαι.

229 [81 Ν))] -- — 19. τοῦ αὐτοῦ, φερδώ τοις καὶ λιμὰς χρηστή᾽ ἐνχαιρῶι δὲ καὶ δαπάνη γινώσκειν δὲ ἀγαϑοῦ.

280 [229 Ν}}] — — 22 4“--ου. βίος ἀνεόρταστος μαχρὴ ὁδὸς ἀπιανδόκχευτος.

231 [61 Ν] — 17,25 A—ov. εὐγνώμων ὃ μὴ λυπεόμε- vos ἐφ᾽ οἷσιν οὐχ ἔχει, ἀλλὰ χαίρων ἐφ᾽ οἷσιν ἔχει.

226. Freimut ist das Kennzeichen freier Gesinnung, aber die Ge- fahr liegt dabei in der Abmessung des richtigen Zeitpunktes.

227. Die Geizigen teilen das Loos der Biene: sie arbeiten, als ob sie ewig leben würden.

228. Den Kindern von Geizigen, wenn sie in Unwissenheit heran- wachsen, geht es wie den Tänzern, die über Schwerter Räder schlagen. Wenn sie beim Niederkommen nur ein einziges Mal den Fleck nicht treffen, wo sie die Füsse hinsetzen müssen, sind sie verloren. Es ist aber schwierig den Fleck auch nur einmal zu treffen. Denn nur das Plätzchen für die Fusssohlen ist frei. So geht es auch jenen. Wenn sie das väterliche Vorbild von Peinlichkeit und Kargheit verfehlen, pflegen sie zu Grunde zu gehen.

229. Geiz und Hungerleiden ist zwar eine nützliche Eigenschaft, zu Zeiten aber auch die Verschwendung. Die richtige Entscheidung zu treffen ist Sache eines tüchtigen Mannes.

230. Ein Leben ohne Feste ist ein langer Weg ohne Wirtshäuser.

231. Wohlverständig ist, wer sich nicht grämt um das, was er nicht hat, sich vielmehr freut über das, was er hat.

232 [57 N.] — — 37 [vgl, III 6,59] /—ov. τῶν ἡδέων τὰ σπανιώτατα γινόμενα μάλεστα τέρτέξι. 233 [555 N.] — — 38 [vgl. III 6, 60] τοῦ αὐτοῦ. εἴ τις ὑπεερ-

Bakkoı τὸ μέτριον, τὰ ἐπιτερπέστατα ἀτερτπέστατα ἂν γίνοιτο.

234 [21 N.] — 18,80 4--ου. ὑγιείην εὐχῆισι παρὰ ϑεῶν αἰτέονται ἄνϑρωποι, τὴν δὲ ταύτης δύναμιν Ev Eav- τοῖς ἔχοντες οὐκ ἴἔσασιν᾽ ἀχρασίηι δὲ τἀναντία πρήσ- σοντὲς αὐτοὶ προδόται τῆς ὑγείης τῆισιν ἐπιϑυμέηι- σιν γίνονται.

235 [08 Ν — — 55 [vgl. III 6, 65] 7—ov. ὅσοι ἀπὸ γα- στρὸς τὰς ἡδονὰς ποιέονται ὑπερβεβληκότες τὸν και- ρὸν ἐπὶ βρώσεσιν ἢ πόσεσιν ἢ ἀφροδισίοισιν, τοῖσι πᾶσιν αἱ μὲν ἡδοναὶ βραχεῖα τε καὶ δι’ ὀλίγου yivorv- ται, ὁχόσον ἂν χρόνον ἐσθίωσιν ἢ πίνωσιν, αἱ δὲ λῦ- σαι ττολλαὶ (καὶ uaxoat). τοῦτο [τούτοις Dyroff]| μὲν γὰρ τὸ ἐπιϑυμεῖν ἀεὶ τῶν αὐτῶν πάρεστι χαὶ ὁχόταν γένη - ται ὁχοίων ἐπιϑυμέουσι, δεὰ ταχέος τε ἡ ἡδονὴ παρο ἐ- χεται, καὶ οὐδὲν ἐν αὐτοῖσι χρηστόν ἐστιν ἄλλ᾽ ἢ τέρ- ψις βραχεῖα, καὶ αὖϑις τῶν αὐτῶν δεῖ.

236 [88 N.] --- 20, 56 [vgl. Heraklit fr. 85] 42---ου. ϑυμῶι μά- χεσϑαι μὲν χαλεπόν ἀνδρὸς δὲ τὸ χρατέειν εὐλογέστου.

232. Von Vergnügungen erfreut am meisten, was am seltensten kommt.

233. Überschreitet man das richtige Mass, so kann das Angenehmste zum Unangenehmsten werden.

234. Gesundheit fordern die Menschen in ihren Gebeten von den Göttern. Sie wissen aber nicht, dass sie selbst Macht darüber haben. Indem sie ihr durch ihre Unmässigkeit entgegenarbeiten, werden sie selbst in Folge ihrer Gelüste zu Verrätern an ihrer Gesundheit,

235. Allen, die den Lüsten des Bauches fröhnen und in Speise, Trank oder Liebe das Mass überschreiten, dauern diese Genüsse nur kurz und nur während des Augenblicks, solange sie eben essen und trinken; die Leiden aber danach sind zahlreich (und langwierig). Diese Begierde stellt sich eben stets wieder nach denselben Dingen ein, und sobald ihnen wird, was sie begehren, ist der Genuss rasch verflogen und es ist nichts weiter Brauchbares darin als eine kurze Freude, und dann stellt sich wieder dasselbe Bedürfnis ein.

236. Es ist schwer mit seinem Herzen zu kämpfen; aber der Sieg verrät den überlegenden Mann.

237 [221 N.] SrToB.III20,62 J—ov. yıhkovırin wdoa ἀνόη - Tog' τὸ γὰρ χατὰ τοῦ δυσμενέος βλαβερὸν ϑεωρεῦσα τὸ ἴδιον συμφέρον οὐ βλέτιει.

288 [145 Ν — 22,42 A—ov. τελευτᾶι γὰρ ἐς χαχοδο- ξέην [χενοδοξίην Buecheler]| χαχὴν 6 παρεχτεινόμενος τῶι χρέσσονι.:

239 [162 N.]| — 28,18 4--ου. ὅρκους οὗς ποιέονται ἐν ἀνάγχηισιν ἐόντες οὐ τηρέουσιν οἱ φλαῦροι, ἐτὴν ÖLe- φύγωσιν.

240 [181 N.] — 29, 68 42--ου. οἱ ἑκούσιοι πόνοι τὴν τῶν ἀκουσίων ὑπομονὴν ἐλαφροτέρην παρασχευάζουσι.

241 [132 Ν) -- — 64 τοῦ αὐτοῦ. πόνος συνεχὴς ἐλαφρό- TE00G ἑαυτοῦ συνηϑείην γίνεται.

242 [193 Ν] — — 66 J—ov. πλέονες ἐξ ἀσκήσιος ἀγα- Fol γίνονται ἢ ἀπὸ φύσιος.

[125 N.] -- — 67 τοῦ αὐτοῦ = fr. 81. 243 [130 N] — — 88 J—ov. τῆς ἡσυχίης πάντες oi

τόνοι ἡδίονες, ὅταν ὧν εἵνεκεν movEovdı τυγχάνωσιν ἢ εἰδέωσι κύρσοντ ες. ἐν δὲ ἑκάστηι ἀποτυχίηι τὸ {πο- velv) πᾶν ὁμοίως ἀνιηρὸν καὶ ταλαίπωρον.

244 [42 Ν) --- 31,7 A—ov. φαῦλον, κἂν μόνος ἦις, μή- τε λέξηις μήτ᾽ ἐργάσηιν᾽ μάϑε δὲ πολὺ μᾶλλον τῶν ἄλ- λων σεαυτὸν αἰσχύνεσϑαι. Vgl. fr. 84. 264.

237. Jede Rechthaberei ist unvernünftig; denn im Hinstarren auf den Schaden des Feindes sieht sie den eigenen Vorteil nicht.

238. Denn wer sich nach dem Mächtigeren reckt, endet mit schlimmer Aufgeblasenheit.

239. Die Schurken halten die Eide, die sie in der Not schwören, nicht, sobald sie durchgekommen sind.

240. Freiwillige Mühen gestalten das Ertragen unfreiwilliger leichter.

241. Fortgesetzte Arbeit macht sie leichter durch die Gewöhnung.

242. Mehr Leute werden durch Übung tüchtig als durch Anlage,

243. Alle Mühen sind angenehmer als die Ruhe, wenn man das Ziel der Mühen erreicht oder weiss, dass man es erreichen wird. Bei jedem Misslingen aber ist alle Mühe in gleicher Weise lästig und peinvoll.

>44. Auch wenn du allein bist, sprich und thu nichts Schlechtes. Lerne dich aber weit mehr vor dir selber schämen als vor den andern.

[110] — 36, 24 4—ov. = fr. 86. 245 [196 N.] — 37, 22 ἀγαϑὸν ἢ εἶναι χρεὼν ἢ nıuel- σϑαι. Vgl. ἔν. 39.

[14 N.] — — 25 4—ov. = fr. 61. [119 N.] — 38, 46 4—ov. = fr. 48. [82 N.] — — 47 (τοῦ αὐτοῦ) —= fr. 88. 246 [140 N.] — — 53 4—ov. οὐχ ἂν ἐκώλυον οἱ γόμοι

ζῆν ἕκαστον zer’ ἐδέην ἐξουσίην, εἰ μὴ ἕτερος ἕτερον ἐλυμαίνετο. φϑόνος γὰρ στάσιος ἀρχὴν ἀπεργάζεται.

241 [66 Ν] -- 40,6 4—ov. Sevırein βίου αὐτάρκειαν διδάσκει" μᾶζα γὰρ καὶ στιβὰς λιμοῦ καὶ κόπου γλυ- χύτατα ἐάματα.

EBEN] το γε ριαύξον, ἀνδρὶ σοφῶι scdoa γῆ βατή᾽ ᾿ Ψυχῆς γὰρ ἀγαϑῆς πατρὶς ὃ ξύμτσιας χόσμος.

248 [189 N.] Sros. IV (flor.) tit. 43, 33 Meineke. /—ov. ὃ νό- μος βούλεται μὲν δὐξεργετεῖν βίον ἀνθρώπων" δύναται δέ, ὅταν αὐτοὶ βούλωνται πάσχειν εὖ τοῖσι γὰρ πει- ϑομέγνοισι τὴν idinv ἀρετὴν ἐνδείχνυται.

219 [188 Ν}] — — 34 τοῦ αὐτοῦ. στάσις ἐμφύλεος ἐς ἑχάτερα χαχόνγ᾽ χαὶ γὰρ νιχέουσι χαὶ ἡσσωμένοις ὅμο ἔη φϑορή.

200 [186 Ν)) ---- 40 A—ov. ἀπὸ ὁμονοίης τὰ μεγάλα ἔργα καὶ ταῖς πόλεσι τοὺς πολέμους δυνατὸν κατεργά- ζεσϑαι, ἄλλως δ᾽ οὔ.

245. Man muss entweder gut sein oder ihm nachahmen. 246. Wenn Niemand den andern schädigte, würden die Gesetze nichts dagegen haben, dass jeder nach eigenem Belieben lebte. Denn

die Scheelsucht ist die Quelle der Zwietracht.

247. Das Leben in der Fremde lehrt Genügsamkeit. Ein Stück Brot und eine Streu sind hochwillkommene Mittel gegen Hunger und Ermattung.

218. Das Gesetz will das Leben der Menschen wohl gestalten, Das ist ihm aber nur möglich, wenn sie selbst den Wunsch haben wohl behandelt zu werden. Denn denen, die ihm folgen, erweist es seine ‚eigene Trefflichkeit.

249. Bürgerzwist ist für beide Parteien ein Unglück. Denn er ge- reicht den Siegern wie den Besiegten in gleicher Weise zum Verderben.

250. Nur mit Eintracht lassen sich grosse Dinge, wie die Kämpfe der Staaten, vollführen, anders nicht.

251 [147N.]| SroB.IV43,42 d—ov. ἡ ἐν δημοχρα τίηι τ.ἐν ίη τῆς παρὰ τοῖς δυνάστηισι χαλεομένης εὐδαιμονίης το- σοῦτόν ἐστι αἱρετωτέρη, ὅκόσον ἐλευϑερίη δουλείης.

252 [184 Ν] -- — 43 τὰ χατὰ τὴν πόλιν χρεὼν τῶν λοιπῶν μέγιστα ἡγεῖσϑαι, ὅκως ἄξεται εὖ, μήτε φιλο- νικέοντα παρὰ τὸ ἐπιειχὲς μήτε ἐσχὺν ἑαυτῶι περιτι- ϑέμενον παρὰ τὸ χρηστὸν τὸ τοῦ ξυνοῦ. πόλις γὰρ εὖ ἀγομένη μεγίστη ὄρϑωσίς ἔστι, χαὶ ἐν τούτων πάντα ἔνι, χαὶ τούτου σωιζομένου πάντα σώιζξεται καὶ τού- του διαφϑειρομένου τὰ πάντα διαφϑεέρεται.

253 [165 N.] — — 44 τοῖς χρηστοῖσιν οὐ συμφέρον ἀμελέοντας τῶν ἑωυτῶν ἄλλα πρήσσειν᾽ τὰ γὰρ ἴἔδια χαχῶς (ἂν) ἔσχεν. εἰ δὲ ἀμελέοι τις τῶν δημοσίων, κα- χῶς ἀχούειν γίγνεται, χαὶ ἢν μηδὲν μήτε χλέπτηιν μήτε ἀδικῆι. ἐπεὶ καὶ (μὴ) ἀμελέοντι ἢ ἀδιχέοντι κίνδυνος χαχῶς ἀκούειν χαὶ δὴ καὶ παϑεῖν Ti ἀνάγκη δὲ ἁμαρτά- γδιν, συγγινώσχεσθϑαι δὲτοὺς ἀνθρώπους οὐχ εὐπετές.

254 [161 Ν] -- --- 45 οἱ κακοὶ ἐόντες ἐς τὰς τιμὰς

ὁχόσωι ἂν μᾶλλον ἀνάξιοι ἐόντες ἴωσι, τοσούτωι

251. Die Armut in einer Demokratie ist dem gepriesenen Glücke bei den Despoten gerade so sehr vorzuziehen wie die Freiheit der Knechtschaft.

252. Die Staatsinteressen soll man unter allen am höchsten stellen, damit sie gut verwaltet werden. Man darf dabei nicht durch Streiterei die Billigkeit verletzen oder sich wider das allgemeine Beste irgend eine Gewalt anmassen. Denn eine wohlverwaltete Stadt ist der grösste Hort. Alles ist darin beschlossen: wenn dies Wesen gesund ist, dann ist alles gesund, und wenn es zu Grunde geht, denn geht alles zu Grunde.

253. Den wackern Bürgern ist es nicht zuträglich ihr Eigentum zu vernachlässigen, um fremde Dinge zu treiben. Denn dann würden die eigenen schlecht bestellt sein. Wenn man aber die öffentlichen vernachlässigen wollte, wird sich ein übler Ruf bilden, auch wenn man nichts stiehlt oder sonst begeht. Droht doch selbst dem, der nichts‘ vernachlässigt oder begeht, die Gefahr in üblen Ruf, ja sogar in Un- gelegenheiten zu geraten. Es ist ja auch unvermeidlich, Fehler zu be gehen, während es nicht leicht ist, die Menschen nachsichtig zu stimmen.

254. Je unwürdiger die schlechten Bürger, die Ehrenämter antreten,

μᾶλλον ἀναχηδέες γίγνονται καὶ ἀφροσύνης χαὶ ϑρά- σεος πέμπλανται. ex

255 [146 N.] — — 46 ὅταν οἱ δυνάμενοι τοῖς μὴ ἔχουσι χαὶ προτελεῖν τολμέωσι χαὶ ὑπουργεῖν χαὶ χαρίζεσϑαε, ἐν τούτωι ἤδη χαὶ τὸ οἰχτίρειν ἔνεστι χαὶ (τὸ μὴ ἐρή- μους εἶναι χαὶ τὸ ἑταίρους γένεσϑαι, καὶ τὸ ἀμύνειν ἀλλήλοισι χαὶ τοὺς πολιήτας ὅμογνόους εἶναι χαὶ ἄλλα ἀγαϑά, ἅσσα οὐδεὶς ἂν δύναιτο χαταλέξαι.

256 [156 N.] — — 15 τοῦ αὐτοῦ. δέχη μέν ἐστιν ἔρδειν τὰ χρὴ ἐόντα, ἀδιχίη δὲ μὴ ἔρδειν τὰ χρὴ ἐόντα, ἀλλὰ παρατρέσπεσθϑαι.

257 [168 N.] — --- 16 τοῦ αὐτοῦ. χατὰ δὲ ζώιων ἔστιν ὧν φόγου χαὶ μὴ φόνου ὧδε ἔχει" τὰ ἀδιχέοντα καὶ ϑέ- λοντα ἀδιχεῖνγ ἀϑῶιος ὃ χτείνων, zei TOÖG εὐεστοῦν τοῦτο ἔρδειν μᾶλλον ἢ μή. Vgl. ἔν, 140.

258 [160 Ν] — — 17 xreivsıv χρὴ τὰ πημαίνοντα χαρὰ δίχην πάντα περὶ παντός" καὶ ταῦτα ὁ πτοεῶν εὐθυμίέης χαὶ δίκης χαὶ ϑάρσεος χαὶ χτήσεως ἐν παντὶ χόσμωι μείζω μοῖραν μεϑέξρι.

259 [1569 Ν)Ὶ — — 18 ὅκωσπερ περὶ χιναδέων τε χαὶ EOTETEWV (νόμοι γεγράφαται τῶν πολεμίων, οὕτω χαὶ ππ ττἰἰἐ᾿πτΤΤτΤτἂι ς΄. ὁ...,... dazu sind, um so nachlässiger werden sie und um so mehr zeigen sie sich von Thorheit und Frechheit geschwollen.

255. Wenn die Vermögenden es über sich gewinnen den Unver- mögenden vorzustrecken und beizuspringen und wohl zu thun, so liegt bereits hierin das Mitleid und das Nichtalleinsein und die Verbrüderung und die gegenseitige Hilfe und die Eintracht der Bürger und andere gute Dinge, die Niemand alle aufzählen könnte.

256. Gerechtigkeit heisst: seine Pflichten erfüllen, Ungerechtigkeit:

seine Pflichten nicht erfüllen, sondern bei Seite schieben.

257. Mit dem Töten und Nichttöten gewisser Tiere steht es so: wer schadenbringende und schadenwollende tötet, bleibt straflos; und es trägt zum allgemeinen Besten mehr aus, dies zu thun als es zu unterlassen.

258. Alles, was widerrechtlich Schaden bringt, muss man um jeden Preis töten. Wer dies thut, wird in jeder Verfassung mehr Ruhe und Recht und Vertrauen und Besitz beanspruchen dürfen,

259. Wie Gesetze erlassen sind gegen feindliches Getier und Ge-

χατὰ ἀνθρώπων δοχεῖ μοι χρδὼν elvaı woıelv' κατὰ γόμους τοὺς πατρίους κτείνξδιν πολέμιον ἐν παντὶ χό- ouwı, ἐν ὧι μὴ νόμος ἀτιείργει" γόμος [φόνον] δὲ ἀπ εἰρ- γει ἱερὰ ἑκάστοισι ἐπιχώρια καὶ σπονδαὶ χαὶ ὅρχοι.

260 [161 N.] Κ'ΤΟΒ. IV 44, 19 κεξάλλην καὶ ληιστὴν πάντα χτείνων τις ἀϑῶιος ἂν εἴη καὶ αὐτοχειρίηινχαὶ κελεύων καὶ ψήφωι.

261 [155 N.| — 46,43 J—ov. ἀδιχεομένοισι τιμωρεῖν χατὰ δύναμιν χρὴ καὶ un παρὶίέναι τὸ μὲν γὰρ τοιοῦ- τον δίκαιον καὶ ἀγαϑόν, τὸ δὲ μὴ τοιοῦτον ἄδιχον zei κακόν.

262 [157 N] — — 44 4---ου. καὶ ol φυγῆς ἄξια ἔρδου - σιν ἢ δεσμῶν, ἢ ϑωιῆς ἄξιοι, καταψηφιστέον χαὶ μὴ ἀττολύειν᾽ ὃς δ᾽ ἂν παρὰ νόμον ἀπολύηι κέρδει ὁρίζων ἢ ἡδονῆι ἀδικεῖ, χαί οἱ τοῦτο ἐγκάρδιον ἀνάγκη εἶναι.

263 [148 N] -- — 45 τοῦ αὐτοῦ. δίκης καὶ ἀρδτῆς μὲ- γίστην μετέχει μοῖραν ὃ[τιμὰς)] ἀξέας τὰς μεγίστας τά- μνων {τοῖς ἀξιωτάτοιο).

264 [48 N] — — 46 τοῦ αὐτοῦ. μηδέν τε μᾶλλον τοὺς (ἄλλους) ἀνθρώπους αἰδεῖσθαι ἑωυτοῦ μηδέτι μᾶλλον

würm, so, mein’ ich, sollte man es auch gegen Menschen machen. Nach den hergebrachten Gesetzen sollte man einen Staatsfeind in jeder Ver- fassung töten dürfen, in der es ein Gesetz nicht verbietet. Mord?) verbieten aber einzelne Landesheiligtümer, Verträge und Vereidigungen.

260. Jeden Strassen- und Seeräuber zu töten, sollte jedem straflos gestattet sein, mag dies mit eigner Hand oder durch Anstiftung eines andern oder durch Gerichtsbeschluss geschehen.

261. Unrecht Leidenden muss man nach Kräften beispringen und es nicht geschehen lassen. Denn solches Verhalten ist gerecht und brav, das Gegenteil aber ungerecht und feig.

262. Zu verurteilen und nicht freizusprechen sind auch die, welche Verbrechen begehen, die Verbannung und Einkerkerung verdienen oder die Busse zahlen müssen. Wer dagegen widergesetzlich freispricht nach Gewinn oder nach Belieben urteilend, ist ein Verbrecher, und das muss ihm am Herzen nagen.

263. Den grössten Anspruch auf Gerechtigkeit und Tüchtigkeit hat der, welcher die grössten Belohnungen an die würdigsten verteilt.

264. Man soll sich vor den andern Menschen nicht mehr schämen

ἐξεργάζεσθαι χακόν, si μέλλει μηδεὶς εἰδήσειν ἢ εἰ οἱ πάντες ἀνϑρωποι" ἀλλ᾽ ἑωυτὸν μάλιστα αἰδεῖσϑαι, καὶ τοῦτον νόμον τῆι ψυχῆι χαϑεστάναι, ὥστε μηδὲν ποιεῖν ἀνεπιτήδειον.

265 [166 N] — — 47 τοῦ αὐτοῦ. τῶν ἡμαρτημένων ἄν- ϑρωποι μεμνέαται μᾶλλον ἢ τῶν εὖ πεποιημένων. καὶ γὰρ δίκαιον οὕτως" ὥσπερ {γὰρ τὸν) τὰς παρακχκατα- ϑήκας ἀποδιδόντα οὐ χρὴ ἐπαινεῖσϑαι, τὸν δὲ μὴ ἀπο- διδόντα χαχῶς ἀχούειν χαὶ πάσχειν, οὕτω χαὶ τὸν ἄρ- χοντα. οὐ γὰρ ἐπὶ τούτωι ἡιρέϑη ὡς χαχῶς ποιήσων, ἀλλ᾽ ὡς εὖ.

266 [1607 N] — — 48 τοῦ αὐτοῦ. οὐδεμέα μηχανὴ τῶι γῦν χαϑεστῶτι ῥδυϑμῶι μὴ οὐχ ἀδικεῖν τοὺς ἄρχοντας, ἢν καὶ πάνυ ἀγαϑοὶ ἔωσιν. οὐδενὶ γὰρ ἄλλωι ἔοικεν ἢ ἑωυτῶι τὸ αὐτὸν ὑφ᾽ ἑτέροισι αὖ γίγνεσϑαι" δεῖ δέ χως οὕτω χαὶ ταῦτα χοσμηϑῆναι, ὅκως ὃ μηδὲν ἀδιχέων, ἢν καὶ πάνυ ἐτάζηι τοὺς ἀδικέοντας, μὴ ὑπ᾽ ἐκείνοις γενήσεται, ἀλλά τις ἢ ϑεσμὸς ἢ ἄλλο τι ἀμυνεῖ τῶι τὰ δέκαια πιοιξῦντι.

als vor sich selber und um nichts mehr etwas Böses thun, ob es nie- mand erfahren wird oder ob alle Leute. Vielmehr soll man sich vor sich selbst am allermeisten schämen, und das sollte sich Jeder als Ge- setz in seine Seele schreiben, nichts Unnützes zu thun.

265. Die Menschen erinnern sich mehr an das Verfehlte als an das Gelungene. Und das ist ja auch so ganz in der Ordnung, wie ja auch nicht der Lob verdient, der anvertrautes Gut zurückgiebt, wohl aber der, der es nicht thut, üblen Ruf und Strafe, so steht’s auch mit dem Beamten. Denn er ist ja nicht dazu gewählt worden, seine Sache schlecht zu machen, sondern gut.

266. Nach der jetzt bestehenden Verfassungsform giebt es kein Mittel für die Beamten, selbst wenn sie sehr tüchtig sind, zu verhüten, dass diese ihnen Unrecht thue. Denn es ist mit nichts als mit sich selber zu vergleichen [d. h. eine einzig dastehende Einrichtung], dass er |d. h. der Beamte] selbst wieder in die Gewalt anderer geraten muss, Aber es muss doch auch dieser Missstand irgendwie und zwar so geordnet werden, dass der Beamte, der sich nichts zu schulden kommen lässt, wenn er die Schuldigen auch noch so scharf anfasst, nicht in jener Ge- walt geraten könne, sondern dass irgend ein Gesetz oder eine sonstige Einrichtung den Mann, der der Gerechtigkeit waltet, schütze.

267 [142 N.] SroB. IV 47,19 J—ov. φύσει τὸ ἄρχειν ol- “nLov τῶι x0E000V1.

268 [222 N.] — 48,13 J—ov. φόβος χολακηΐίην μὲν ἐρ- yaleraı, εὔνοιαν δὲ οὐκ ἔχει.

269 [126 Ν] — 51,16 4-οοὧ. τόλμα πρήξιος ἀρχή, τύ- χη δὲ τέλεος κυρίη.

270 [177 N.) -- 62,45 J—ov. οἰχέτηεσιν ὡς μέρεσιτοῦ σχήνδος χρῶ ἄλλω: πρὸς ἄλλο.

271 [175 N] --- 63,33 J—ov. ἐρωτιχὴν μέμψιν ἡ ἀγα- χπωμένη Ὁ] λύει.

212 [0 Ν] -- 70,18 4. ἔφη, ὧς ὃ γαμβροῦ μὲν ἐπιτυ- χὼν δὗρεν υἱόν, Ö δὲ ἀπτοτυχὼν ἀπώλεσε καὶ ϑυγατέρα. Zweifelhaft, da Apophthegmenform.

273 [14 Ν.}] — 73,62 A—ov. γυνὴ πολλὰ ἀνδρὸς ὀξυ- TEEN MOOS χαχοφραὺδμοσύνην.

274 [171 Ν] — 74, 38 J—ov. χόσμος ὀλιγομυϑέη yv- γαιχί᾽ καλὸν δὲ καὶ κόσμου λιτότης.

1170 N] — — 39 J—ov. = fr. 111 [doch fehlt ἂν u. ein].

275 [182 N.] — 76, 13 J—ov. τεχνοτροφίη σφαλερόν" τὴν μὲν γὰρ ἐπιτυχίην ἀγῶνος μεστὴν καὶ φροντίδος χέχτηται, τὴν δὲ ἀποτυχίην ἀνυπέρϑετον ἑτέρηι ὀδύνηι.

267. Das Herrschen ist dem bessern Mann von Natur eigen.

268. Einschüchterung bewirkt Liebedienerei, Zuneigung aber bringt sie nicht.

269. Mut ist der That Anfang, doch das Glück entscheidet über das Ende.

270. Verwende deine Diener wie deine Leibesglieder, den einen zu diesem, den andern zu jenem Dienste.

271. Ihr Liebesschmollen giebt die Frau auf, wenn man sie zärt- lich behandelt (?).

272. D. sagte: Wer Glück hat mit seinem Eidam, findet einen Sohn, wer mit ihm Unglück hat, verliert die Tochter obendrein.

273. Das Weib ist viel rascher bei der Hand Ränke zu spinnen als der Mann.

274. Wenig Reden ist ein Schmuck des Weibes; schön ist auch ihre Einfachheit im Schmuck. |

275. Kindererziehung ist eine unsichere Sache. Wenn’s glückt, 80 ist es eitel Kampf und Sorge gewesen; wenn’s aber missglückt, ist der Kummer darüber mit keinem andern zu vergleichen.

276 [180 Ν] — — 15 AJ—ov. οὐ δοχεῖ μοι χρῆναι wal- δας χτᾶσϑαι ἐνορῶ γὰρ ἐν παίδων χτήσεξι πολλοὺς μὲν χαὶ μεγάλους κινδύνους, πολλὰς δὲ λύπας, ὀλίγα δὲ τὰ εὐθηλέοντα [so die Hdss.] χαὶ ταῦτα λεπτά τε καὶ ἀσϑενέα.

277 [181 N] — — 16 τοῦ αὐτοῦ. ὅτεωι χρήμη red ἰχρή- ματα die Hdss.] ἐστε παῖδα ποιήσασϑαι, ἐκ τῶν φίλων τεύ μοι δοκεῖ ἄμεινον εἶναι. καὶ τῶν μὲν παῖς ἔσται τοιοῦτος, οἷον ἂν βούληται" ἔστι γὰρ ἐκλέξασϑαι οἷον ϑέλει nal ὃς ἂν δοχῆι ἐπιτήδειος εἶναι, κἂν μάλιστα χατὰ φύσιν ἕποιτο. χαὶ τοῦτο τοσοῦτον διαφέρει, ὅσον ἐνταῦϑα μὲν ἔστι τὸν παῖδα λαβεῖν χαταϑύμιον Ex πολλῶν, οἷον ἂν δέηι. ἢν δέ τις ποιῆται ἀπὸ ἑωυτοῦ, scohhol ἔνεισι κίνδυνοι ἀνάγχη γάρ, ὃς ἂν γένηται, τούτωι χρῆσϑιαι.

278 [118 Ν}] — --- 17 τοῦ αὐτοῦ. ἀνθρώποισι τῶν ἀναγ- χαέων δοχεῖ εἶναι παῖδας χτήσασϑαι ἀπὸ φύσιος καὶ χαταστάσιός τινος ἀρχαίης. δῆλον δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις ζώιοις" πάντα γὰρ ἔκγονα χτᾶται κατὰ φύσιν ἐπωφε- heine γε οὐδεμιᾶς εἵνεκα᾽ ἀλλ᾽ ὅταν γένηται, ταλαι- πωρεῖ καὶ τρέφει ἕκαστον ὡς δύναται χαὶ ὑπερδέδοικε,

276. Meines Bedünkens sollte man auf Nachkommenschaft ver- zichten. Denn ich erblicke im Kinderbesitz viel schwere Gefahren und viel Trübsal, dagegen wenig Segen und auch dies nur in geringem und schwachem Masse.

277. Wer irgend eine Nötigung hat, sich Nachkommenschaft zu sichern, thut dies meines Bedünkens besser durch Adoption von Freundes- kindern. Dann wird er auf diesem Wege einen Knaben bekommen wie er ihn wünscht. Denn er kann sich einen auswählen, wie er ihn will; und wer dazu tauglich zu sein scheint, wird ihm wohl auch in Folge seiner Naturanlage am meisten folgen. Und hierbei ergiebt sich folgen- der Unterschied: hier kann man den Knaben nach Herzenswunsch aus einer Menge, so wie man ihn braucht, auswählen: zeugt man ihn aber sich selbst, so sind viele Gefahren dabei: denn man muss doch mit dem, der einem gerade geboren wird, vorlieb nehmen.

278. Die Menschen glauben, es gehöre von Natur wie nach alt- ehrwürdigem Herkommen zu den notwenigen Pflichten, für Nachkommen- schaft zu sorgen; ebenso steht es offenbar auch bei den übrigen Lebe- wesen. Denn alle bringen Junge zur Welt der Natur gehorchend ohne jeden eignen Nutzen. Im Gegenteil, wenn sie geboren sind, müht sich jedes

μέχρι σμιχρὰ ἦι, χαὶ ἤν τι πάϑηι, ἀνιᾶται. ἡ μὲν φύ- σις τοναύτη πάντων ἐστὶ ὅσσα ψυχὴν ἔχει" τὸ δὲ δὴ ἀνϑρώπων νομίζον ἤδη |. ἐδίη] πεποίηται, ὥστε χαὶ ἐπαύρεσίν τινα γίνεσϑαι ἀπὸ τοῦ ἐχγόνου.

279 [203 N.] — 83,25 J—ov. τοῖς παισὶ μάλιστα χρὴ τῶν ἀνυστῶν δατεῖσϑαι τὰ χρήματα, χαὶ ἅμα ἐπιμέλε- σθαι αὐτῶν, μή τι ἁἀτηρὸν ποιέωσι διὰ χειρὸς ἔχοντες" ἅμα μὲν γὰρ πολλὸν φειδότεροι γίγνονται ἐς τὰ χρή- ματα χαὶ προϑυμότεροι χτᾶσϑαι χαὶ ἀγωνίζονται ἀλ- λήλοισιν. ἐν γὰρ τῶι ξυνῶι τὰ τελεύμενα οὐχ ἀνιᾶι ὥσπερ ἰδίην οὐδ᾽ εὐθυμεῖ τὰ ἐπιχτώμενα, ἀλλὰ πολλῶι ἧσσον.

280 [184 N] — — 26 τοῦ αὐτοῦ. ἔξεστιν οὐ πολλὰ τῶν σφετέρων ἀναλώσαντας παιδεῦσαί τε τοὺς παῖδας χαὶ τεῖχός τὲ nal σωτηρίην περιβαλέσϑαι τοῖς τε χρήμασι χαὶ τοῖς σώμασιν αὐτῶν.

281 [72 N.] --- 92,14 J—ov. ὥσπερ ἐν μὲν τοῖς ἕλχεσι φαγέδαινα κάκιστον νόσημα, οὕτως ἐν τοῖς χρήμασι τὸ μὴ [l. αἰεὶ προσαρμόσαι καὶ []. κατὰ] τὸ συν εχές.

ab und zieht sie auf, so gut es geht, und ängstigt sich um sie ab, so lange sie noch klein sind, und härmt sich, falls ihnen etwas zustösst. So ist der natürliche Instinkt bei allen Wesen, die eine Seele besitzen. Bei den Menschen dagegen hat sich offenbar die Anschauung in eigen- tümlicher Weise ausgebildet, dass man auch einen gewissen Vorteil von seinem Sprössling erwartet.

279. So weit es sich nur immer ausführen lässt, soll man sein Ver- mögen unter die Kinder verteilen und zugleich die Hand darüber halten, dass sie mit dem, was sie in Händen haben, keine Tollheit begehen. Denn einmal werden sie viel sparsamer mit dem Gelde wirtschaften lernen und eifriger im Erwerbe sein, und es entsteht ein Wetteifer unter einander. Denn in einer gemeinsamen Wirtschaft schmerzen die Aus- gaben nicht so wie im getrennten Haushalte, und die Einnahmen er- freuen nicht ebenso, sondern viel weniger.

280. Es ist möglich, ohne viel vom Eigenen aufzuwenden, die Kinder zu erziehen und um ihr Vermögen und ihr Leben eine rettende Mauer zu ziehen.

281, Wie bei den Geschwüren der Krebs die schlimmste Krankheit ist, so beim Vermögen das stete Angliedern angrenzenden Besitzes.

282 [79 N.) — 94, 24 A—ov. χρημάτων χρῆσις ξὺν νόωι μὲν χρήσιμον eig τὸ ἐλευϑέριον εἶναι χαὶ δημωφελέω, ξὺν ἀνοίέηι δὲ χορηγίη ξυνὴ ζἀξύνετος).

283 [08 N.]| — 97,23 A—ov. wevin πλοῦτος ὀνόματα ἐνδείης χαὶ κόρου" οὔτε οὖν πλούσιος (δὴ ἐνδέων οὔτε πένης ὃ μὴ ἐνδέων.

284 [69 N.] — -- 24.25 τοῦ αὐτοῦ. ἢν μὴ πολλῶν ἐπεϑυ- μέηις, τὰ ὀλίγα τοι πολλὰ δόξει" σμικρὰ γὰρ ὄρξξες wevinv ἰσοσϑενέα πλούτωι ποιέει.

(92 N.]| — — 61 (I—ov. ἅπαντες ἄνϑρ. συν. τῆς) = fr. 297. 285 [84 N.] —— 65 4—ov. γενώσχειν χρεὼν ἀνϑρωπίνην

βιοτὴν ἀφαυρήν τὲ ἐοῦσαν χαὶ ὀλιγοχρόνιον, πολλῆισι δὲχηρσὶ συμπιεφυρμένην καὶ ἀμηχανέηισιν, ὅχως ἄν τις ἰπρὸς Hdss.] μετρίης re χτήσιος ἐπιμέληται καὶ ἀμέ- τρηταϊμέτρηται Hdss.) ἐπὶ τοῖς ἀναγχαίοισι ταλαιτίωρ ἕη ι.

280 [71 N.] — 103,17 4—ov. εὐτυχὴς ὁ ἐπὶ μετρίοισι χρήμασιν εὐθυμεόμενος, δυστυχὴς δὲ ὁ ἐπὶ πολλοῖσι δυσϑυμεόμενοςο.

287 [185 N.] — 104, 20 47—ov. arrogin ξυνὴ τῆς ἑκάστου

χαλεπωτέρη" οὐ γὰρ ὑπολείπεται ἐλπὶς ἐπιχουρ ίης.

282. Geldausgeben mit Verstand dient dazu, sich freigebig und volks- freundlich zu erweisen, ohne Verstand aber ist es zwecklose Choregie für die Allgemeinheit (?).

283. Armut, Reichtum: Worte für Entbehrung und Überfluss, Also ist, wer noch etwas entbehrt, nicht reich, und wer nichts entbehrt, nicht arm.

284. Wenn du nicht nach vielem begehrst, wird dir das Wenige viel scheinen. Denn geringes Begehren verleiht der Armut dieselbe Stärke wie dem Reichtum.

285. Man soll einsehen, dass das menschliche Leben schwach und kurzdauernd und dass es mit zahlreichen Schäden und Schwierigkeiten verknüpft ist, auch nur mässigen Besitz zu verwalten und unmässige Mühe auf das Notdürftige zu verwenden.

286. Glücklich, wer bei geringem Vermögen wohlgemut, unglück- lich, wer bei grossem missmutig ist.

287. Gemeinsame Not ist schlimmer als die des einzelnen; denn da bleibt keine Hoffnung auf Beistand.

288 [176 Ν.] Sro». IV 104, 21 νόσος olxov χαὶ βίου yiyve- ται ὅχωσπερ nal σχήνξος. ἘΞ 105,59 A—ov. οὐχ ἔστιν οὕτως ἀσφαλὴς τιυλούτου zv- λεών, ὃν οὐχ ἀνοίγει τύχης χαιρός. 289 [91 Ν] -- 108, 64 4--ου. ἀλογιστίη μὴ ξυγχωρέεεν ταῖσι κατὰ τὸν βίον ἀνάγκαις.

290 [89 N.] — — 67 A—ov. λύπην ἀδέσποτον ψυχῆς vaordong λογισμῶε Enxgove. [90 N] — — 68 (τοῦ αὐτοῦ) = fr. 42. [218 Ν] — — 69 = fr. 46. 291 [83 N.] — — 70 τοῦ αὐτοῦ. πενέην ἐπιεικχέως φέ-

ρειν σωφρονέοντος. [102 N.] --- 110,18 4—ov. = fr. ὅ8.

292 [108 Ν] -- — 19 τοῦ αὐτοῦ. ἄλογοι τῶν ἀξυνέτων αἱ ἐλτείδες.

293 [220 N.] — 112,10 4—ov. οἷσιν ἡδονὴν ἔχουσιν αἱ τῶν πέλας ξυμφοραί, οὐ ξυνιᾶσι μὲν ὡς τὰ τῆς τύχης χοινὰ πᾶσιν, ἀπιορέουσι δὲ οἰκείης χαρᾶς.

294 [205 N.] — 115,19 4—ov. ἐσχὺς καὶ δὐμορφίη νεός τητος ἀγαϑά, γήραος δὲ σωφροσύνη ἄνϑος.

295 [204 N] — — 21 A—ov. ὁ γέρων νέος ἐγένετο, ὁ v&oc ἄδηλον εἰ ἐς γῆρας ἀφίξεται τὸ τέλειον οὖν day ϑὸν τοῦ μέλλοντος [ell χαὶ ἀδήλου χρέσσον. ΒΘ τα ον τ τ᾿ τ Ξ-

288. Es giebt Krankheit des Hauses und des Lebens wie des Leibes. | 289. Unüberlegtheit ist es, den Zwangslagen des Lebens keine Rechnung zu tragen.

290. Das unbotmässige Leid einer schmerzerstarrten Seele banne durch Vernunft.

>91. Armut mit Würde zu tragen ist ein Zeichen von Selbstzucht.

292. Der Unverständigen Hoffnungen sind unsinnig.

293. Leute, denen des Nächsten Unglück Freude bereitet, sehen nieht ein, dass des Schicksals Wechsel allen gemeinsam ist; sie haben wohl auch Mangel an Freude im eigenen Hause.

94. Kraft und Schönheit sind Vorzüge der Jugend, Blüte des Alters aber ist Besonnenheit.

995. Der Greis ist einmal jung gewesen, ob der Jüngling aber das Greisenalter erreichen wird, ist noch ungewiss. So ist das abgeschlossene Gut besser als das zukünftige und unsichere.

B. ECHTE FR. 288—298. UNECHTE FR. 299. 459

29% [207 N.] — 116, 41 J—ov. γῆρας ὅὁλόκληρός ἐστι πήρωσις" τἀντ᾽ ἔχει χαὶ πᾶσιν ἐνδεῖ.

*— — 45,“]ημοχρίτου. 1. Anuoxndovg = Herod. III 134.

297 [92 Ν))] — 120, 20 d—ov. ἔνεοι ϑνητῆς φύσιος dıd- λυσιν οὐχ εἰδότες ἄνϑρωποι, συνειδήσει δὲ τῆς ἐν τῶι βίωι χαχοπιραγμοσύνης, τὸν τῆς βιοτῆς χρόνον ἐν ταρα- χαῖς xal φόβοις ταλαιπωροῦσι, ψεύδεα περὶ τοῦ μετὰ τὴν τελευτὴν μυϑοπιλαστέοντες χρόνου. Vgl. ΙΝ 98, 61.

298 Sup. 85. ν. ἃ. βραχέως δὲ χαὶ δασέως (also ἅ) τὸ ἅτινα ὡς παρ᾽ Ἱπποχράτει, παρὰ δὲ «Τημοχρίτωι ἴδια, “ταρ᾿ Ὁμήρωι τὰ ἑαυτοῦ.

I. THRASYLLS YNOMNHMATA KAT’ IAIAN TETATMENA. Vgl. 8. 374, 23,

299. Cuem. Strom. I 15, 69 p. 356. 357P. Pythagoras, Eudoxos und Platon seien Schüler der Barbaren: A. γὰρ τοὺς Βαβυλωνίους λόγους ηϑικοὺς I. ἑλληνιχοὺς, Cobet ἐδέους] πεποίηται" λέγεται γὰρ τὴν Azxızaoov στήλην &0- μηνευϑεῖσαν τοῖς ἰδίοις συντάξαι συγγράμμασι. κἄστιν ἐπισημήνασϑαι παρ᾽ αὐτοῦ “τάδε λέγει Δημόκριτος γράφοντος. ναὶ μὴν zul περὶ αὑτοῦ [näml. γράφει], ἧι σεμνυνόμενός φησί που ἐπὶ πολυμαϑίαι" “ἐγὼ δὲ τῶν χατ᾽ ἐμαυτὸν ἀνθρώπων γῆν πλείστην ἐπεπλανησάμην ἱστορέων τὰ μήκιστα καὶ ἀέρας τε καὶ γέας πλείστας εἶδον καὶ λογίων ἀν- ϑρώπων πλείστων ἤχουσα χαὶ γραμμέων συνϑέσιος μετὰ ἀπο- δείξεως οὐδείς zw με παρήλλαξεν οὐδ᾽ οἱ Αἰγυπτίων χαλεόμενοι

290. Alter ist eine Verstümmelung bei ganzem Leibe: Alles hat es, und allem fehlt etwas.

297. Manche Leute, die von der Auflösung der menschlichen Natur nichts wissen, sich dagegen des menschlichen Elends wohl bewusst sind, mühen sich ihre Lebenszeit in Unruhen und Ängsten ab, indem sie über die Zeit nach dem Ende erlogene Fabeln erdichten.

I 1. ÜBER DIE HEILIGEN SCHRIFTEN IN BABYLON.

299. Dies sagt Demokritos.... Ich bin von meinen Zeitgenossen am meisten auf der Erde herumgekommen, wobei ich die weitgehendsten For- schungen anstellte, und habe die meisten Himmelsstriche und Länder gesehen und die meisten Gelehrten gehört; und in der Zusammensetzung der Linien mit Beweis hat mich noch keiner übertroffen, auch nicht die sogenannten Seil-

᾿Αρπεδονάπται" σὺν τοῖς δ᾽ ἐπὶ πᾶσιν En’ ἔτεα ὀγδώκοντα [so die Hds. u. Sozom. ἢ. 600]. II 24: richtig πέντε Dionor. I 98, 3 (oben $. 239, 35)] ἐπὶ ξείνης ἐγενήϑην᾽. ἐπῆλθε γὰρ Βαβυλῶνα τε καὶ Περσίδα zul Alyv- πτον τοῖς τε μάγοις καὶ τοῖς ἱερεῦσι μαϑητεύων. Das Motiv der Stele (aus Platos Krit. 119 Ὁ), das seit Euhemeros in der alexandrinischen Reiseromantik beliebt wird, die Ruhmredigkeit und die Gelehrsamkeit (Δ οπεδονάπται) machen die Fälschung ebenso evident wie die vermutlich aus Theophrasts Dialog Axiyaoos |Diog. V 50] übernommene Figur des weisen Chaldäers Akikaros [= bab. ass. Ahi-akar “mein Bruder ist freundlich’ nach C. F. Lehmann] vgl. ᾿Αχίχαρος (Ἀχιάχαρος, ᾿Αχίχαρος) des Buches Tobit A 1,22. Wie dieses Buch scheinen auch die Βαβυλώνιοι λόγοι in Agypten in gutalexandrinischer Zeit gefälscht zu sein. Von Bolos? Vgl. zu fr.300. Die Schriftstellerei des Hekataios von Abdera unter und für Ptolemaios I [s. ec. 60] hatte den Boden für den euhemeristiischen Roman wie für den barbarisierenden Demokritismus vorbe- reitet. Aus Pseudodemokrit stammt Ac]icar[us auf dem Trierer Musenmosaik. Vgl. Studemund Arch. Jahrb. V 1 ff.

I2. ΠΕΡῚ ΤΩΝ EN MEPOHI. 3. QKEANOY HEPIIAOY2. 4. ΠΕΡῚ I2TOPIH2.

Vgl. Suıp. unter Bolos’ Schriften: Περὶ τῶν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως

τῶν ἱστοριῶν εἰς ἐπίστασιν ἡμᾶς ἀγόντων [unten Z. 33]. 5. ΧΑΜΔΑΙΚΟΣ A0TO2. Vgl.n.1. 6. BPYTIOZ A0OTO2.

Vgl. [Diagoras] Φρύγιοι λόγοι, Fälschung d. II. J. v. Chr., zitiert bei Tatian. 28. Schol. Apoll. Rh. 1558. Plut. Is. et Os. 29 p. 362 D. Damasc. II 17 Ruelle. S. oben A 10a [S. 370, 3).

7. ΠΕΡῚ IIYPETOY ΚΑΙ ΤΩΝ AIO NOZOY BHZEZONT2N. 8. NOMIKA AITIA.

9. XEPNIKA [? oder XEPNIBA (Weihkessel); Salmasius XEIPO- KMHTA 5. fr. 300) H T POBAHMATA.

300. BQAOY XEIPOKMHTA ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ AYNAMEPA (ΠΕΡῚ ΣΥΜΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ANTINHAOEI2N).

1. Sum. Βῶλος Μενδήσιος Πυϑαγόρειος Περὶ τῶν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἱστοριῶν εἰς ἐπίστασιν ἡμᾶς ἀγόντων, Περὶ ϑαυμασίων, Φυσικὰ δυνα- μερά [ν8]. Promotos’ Heilmittelsammlung “υναμερόν Rhode Kl. Schr. 1380] ἔχει δὲ ῃ᾽ Περὶ συμπαϑειῶν zul ἀντιπαϑειῶν, “ίϑων κατὰ στοιχεῖον, Περὶ σημείων τῶν ἐξ ἡλίου καὶ σελήνης καὶ ἄρχτου καὶ λύχνου καὶ ἴριδος. Aus andrer Quelle Βωῶλος Δημοκρίτ(ει)ος φιλόσοφος Ἱστορίαν χαὶ Τέχνην ἰατρικήν (ἔχει δὲ ἰάσεις φυσικὰς ἀπὸ τινων βοηϑημάτων τῆς φύσεως). Zeit 1Π---Π. Jahrh. (vgl. Müller FHG UI 25).

knüpfer [Landvermesser] der Ägypter. Mit diesen bin ich am Schluss meiner Reise fünf Jahre auf fremdem Boden zusammen gewesen.

B. UNECHTE FR. 299. 300 [BOLOS], 1—#. 461

2. Vırruv. IX 1, 14 admiror etiam Democriti De rerum natura volumina et eius commentarium quod inscribitur Xeıgoxuntwv, in quo etiam utebatur anulo, ut signaret cera molli quae esset expertus ἃ. h. er drückte zum Zeichen der Echt- heit sein Siegel (παράπλασμαὶ auf die von ihm selbst durchprobierten Rezepte. Pııv. XXIV 160 Demoeriti certe Chirocmeta esse constat; at in his ille post Pythagoram Magorum studiosissimus quwanto portentosiora tradit! aglaophotim herbam quae admiratigne hominem propter eximium colorem acceperit nomen, in marmoribus Arabiae nascentem Persico(?) latere, qua de causa et marmaritim vocari. hac Magos uti, cum velint deos evocare. 167 adiecit his Apollodorus adsectator eius [vgl. unten c. 61] herbam aeschynomenen.

3. Cozum. VII 5, 17, sed Aegyptiae gentis auctor memorabilis Bolus Men- desius, cuius commenta quae appellantur graece Χειρόχμητα sub nomine Demo- eriti falso produntur, censet propter hanc [pusula, Rotlauf] saepius ac diligenter ovium terga perspicere, ut si forte sit in aliqua tale vitium deprehensum con- festim scrobem defodiamus in limine stabuli et vivam pecudem quae fuerit pusulosa resupinam obruamus patiamurque super obrutam meare totum gregem, quod eo facto morbus propulsetur. X13,53 nos autem leviore opera istud fieri apud Aegyptiae gentis Bolum Mendesium legimus, qui praecipit aprico et ster- coroso loco alternis ordinibus ferulas alternis rubos in hortis consitas habere. deinde eas confecto aequinoctio paululum infra terram secare etc. 3, 61 veteres quidam auctores ut Democritus praecipiunt semina ommia suco herbae quae se- dum appellatur medicare eodemque remedio adversus bestiolas uti. 64 sed D. in eo libro qui graece inscribitur Περὶ ἀντιπαϑῶν affirmat has ipsas bestiolas [Raupen] enecari, si mulier quae in menstruis est solutis erimibus et nudo pede unamquamque aream ter circumeat: post hoc enim decidere ommes vermiculos et ita emori.

4. ScHOL. NıcAnDR. Ther. 764 Βῶλος δὲ ὁ Δημοχρίτειος ἐν τῶι Περὶ ovu- παϑειῶν χαὶ ἀντιπαϑειῶν Πέρσας φησὶν ἔχοντας παρ᾽ ξαυτοῖς ϑανάσιμον φυτὸν φυτεῦσαι ἐν Αἰγύπτωι ὡς πολλῶν μελλόντων αἀναιρεϑήσεσϑαι, τὴν δὲ ἀγαϑὴν οὖσαν εἰς τοὐναντίον μεταβαλεῖν ποιῆσαί τε τὸ φυτὸν καρπὸν γλυ- χυτατον.

5. Puur. quaest.conv.II 7,1p.641B ἦσαν δὲ καὶ οἱ τὰς ἀντιπαϑείας ϑρυ- λοῦντες καὶ ἄλλα πολλὰ παϑόντων (ἢ ἦν ἀκούειν" ὅτι μαινόμενοι ἐλέφαντα χαταπαύει χριὸς ὀφϑείς κτλ.

6. Obgleich Φυσικὰ δυναμερά [natürliche Mittel] und Χειρόχμητα [künst- liche Mittel; vgl. Suidas Zuoıuog] einen Gegensatz andeutet, ist eine Verteilung der zahllosen Excerpte aus diesen Hypomnemata des Bolos-Demokritos auf je eine der beiden Abteilungen unmöglich, da alles denselben Mirabilien- und Charla- tancharakter trägt. Erschwert wird die Übersicht durch zahlreiche Untertitel, die als Monographien eitiert werden (wie Περὲ συμπαϑειῶν καὶ ἀντιπαϑειῶν aus den Φυσιχὰ duvausoa). Vgl. Plin. hist. nat. XXV 13 [nach Pythagoras] et Demoeritus, ambo peragratis Persidis, Arabiae, Aethiopiae, Aegypti magis [näml. volumen De effectu herbarum seripsit]; adeoque ad haec attonita antiquitas fuit, ut adfirmaverit etiam ineredibilia dietu. PErron. 88 priscis enim tempo- ribus cum adhuc nuda virtus placeret, vigebant artes ingenuae summumque certamen inter homines erat, ne quid profuturum saeculis diu lateret. itaque herbarum ommium sucos Democritus expressit, et ne lapidum virgultorumgque vis lateret, aetatem inter experimenta consumpsit.

1. Gegen Pin. XXVIH 112 chamaeleonem peculiari volumine (I) dignum ewistimatum Democrito ete. wendet sich Gerr. X 12,1; vgl. 6 his portentis ac praestigiis a Plinio Secundo scriptis non dignum esse cognomen Democriti puto, vel uUlud quale est quod idem Plinius in decimo libro [ὃ 137] scripsisse adseverat aves quosdam etc.... multa autem videntur ab hominibus istis male sollertibus huiuscemodi commenta in Democriti nomen data nobilitatis auctoritatisque eins perfugia utentibus. (Doch eitiert er selbst IV 13,2 vigerarum morsibus tibi- cinum scite moderateque adhibitum mederi refert etiam Democriti liber qui in- scribitur κα » x in quo docet plurimis hominum morbidis medicinae fuisse in- centiones tibiarum. [Der griech. Titel, etwa Περὶ συμπαϑειῶν, ist in den Hdss. ausgefallen).

7. Als Probe: Ανον. RoHDkI (Kl. Schr. 1 397) d. ὁὲ ἱστορεῖ, ὡς καὶ αὐτόπτης τοῦ ζώιου γεγονὼς ταῦτα" “ὃ βασιλίσχος ὃ κινάδης (οὕτω γὰρ αὐτὸν καλεῖ [Missverständnis der Form χιναδέων fr. 259 vgl. zu fr. 150)), ἔστι μὲν χατὰ τὸ σῶμα ὀλίγος, νωϑὴς δὲ κατὰ τὴν κίνησιν, ὀξυχέφαλος, ἄστερο- ειδὲς βασίλειον ἔχων ἐπὶ τῆς χεφαλῆς, ξανϑὸς τὴν χροιάν, ἀσύγκριτος τὴν ἰσχὺν καὶ ἀνυπέρβλητος. εὑρίσκεται δὲ ἐν τοῖς ἐπέχεινα τόποις τῆς «Ἱιβύης τῆς χατὰ Κυρήνην; ὅπου καὶ τὸ τῶν ἀνϑρώπων τῶν χαλουμένων Ψίλλων γένος. τὰ γὰρ ἀπὸ τοῦ κινάδου δήγματα ὑπὸ τῶν Ψύλλων ϑεραπεύεται. ἀντιπαϑὴς δὲ τῶι κινάδηι ἐστὶν ἡ κατοικίδιος γαλία [80; = gallina oder = γαλῆ }}" ταύτης γὰρ οἴτε τὴν φωνὴν οὔτε τὸ εἶδος φέρει, ἀλλ᾽ εὐϑὺς ἀπόλ- λυται. εἰ δὲ καὶ πρὸς τῶι φωλειῶι εὕροι, διασπαράσσει τοῦτον ἡ γαλία. αἵτη τῆς ἀντιπαϑείας ἡ ἐνέργεια. Fruchtbarkeit des Hasen bei ΤΉΞΒΟΡΗσΙ, colloqu 11,2 [_Physici ed. Id. 1178], der Demokrit neben Bolos als Quelle zitiert, quaest.

8. Naturgeschichtliche Mirabilien und Sympathiemittel aus ἡ Demoeritus’ häufig bei Puinıus: VIII61. ΧΙ80. XIII131. XIV20. XV 138. ΧΥΠ 28.602 [vgl.d. Georgikon 8.414]. X VIII 47.159. 321 [mit Citat von Verg. Georg.1276 ff.]. XX 19.28. 149. XX162. XXIV 156. XXV 13.14. XXVI19. XXVI 141. XXVUlL7.118. 153. XXIX 72. XXXI 49. XXXVLU 69. 146. 149. 160. 185. Sorm. 154 p. 13, 4? Momms; ΠῚ 3p. 45,15 (beides nicht aus Plin). Ammran. Marc. XXVIII 4, 34; Corum. V128. ΝΠ] 8,6. IX 14,6. XI 64[s. 8.461,22]; PALLAD. 135, 7. Ferner bei AnAToLıos in den Geoponica (vermittelt durch Cassius Dionysius, Celsus, Pli- nius, Africanus und Apuleius) überaus häufig (s. Beckh’s Index S. 531 u. bes. Oder Rhein. Mus. 45, 70): Wetterprophezeiungen, Sympathiemittel (gegen Un- kraut, Ungeziefer, wilde Tiere u. 5. w.). Vgl. Schol. Bodl. zu Epiet. p. LXXIII 20 Schenkl.. Über das Ὑδροσχοπιχὸν Amuoxeitov GEoPon. II 6 vgl. Oder Philol. Suppl. VII 240 ff.

9. Aus ΑΘ]. Ν. Η. 135—38. VII 7.8 und Anatolios |Geopon. B. XII u. XV] schöpft die byzantinische Doppelfälschung Δημοκρίτου Περὲ συμπαϑειῶν καὶ ἀντιπαϑειῶν ed. W. Gemoll Striegau 1884.

10. Umfangreich war in Bolos ΠΕΡῚ ANTIITAOEI2N offenbar der die menschlichen Krankheiten umfassende Teil. Ceusus I prooem. p. 2, 11 Dar. ideo- que multos ex sapientiae professoribus peritos eius [näml. medicinae) fuisse acce- pimus: clarissimos vero ex üüs Pyihagoram et Empedoclem et Demoeritum. Tarıam. 16. 17 p. 18, 6 Schw. εἰσὲν μὲν οὖν καὶ νόσοι καὶ στάσεις τὴς ἐν ἡμῖν ὑλης᾿ δαίμονες δὲ αἴτιοι τούτων, (οἷς) τὰς αἰτίας, ἐπειδὰν συμβαίνωσιν ἑαυ- τοῖς, προσγράφουσιν, ἐπιόντες ὁπόταν καταλαμβάνηι χάματος (ἔστι δὲ ὅτε καὶ

αὐτοὶ χειμῶνι τῆς σφῶν ἀβελτερίας χραδαίνουσιν τὴν ἕξιν τοῦ σώματος)" οἱ λόγωι ϑεοῦ δυνάμεως πληττόμενοι. δεδιότες ἀπίασιν, zul ὃ κάμνων ϑεραπεύε- ται. 11 περὶ γὰρ τῶν κατὰ τὸν ‚Anuoxgırov ξυμπαϑειῶν τε καὶ ἀντιπαϑειῶν τί χαὶ λέγειν ἔχομεν ἢ τοῦϑ'᾽ ὅτι κατὰ τὸν κοινὸν λόγον ἀβόη- ρολόγος ἐστὶν ὃ ἀπὸ τῶν ᾿Αβόδήρων ἄνϑρωπος; Auch hier erscheinen einzelne Kapitel als Monographien. Vgl. die Excerpte aus Soran bei CAEL. AUREL. ac. morb. III 14—16 Hydrophobie; tard. IV 1 (Elephantiasis) veterum autem medi- corum nullus istius passionis curationem ordinavit excepto Themisone atque ex philosophis Demoecrito, si vere eius de elephantiacis conscriptus dieitur liber- Anecv. Parıs. [ed. Fuchs Rh. Mus. 49, 557] τῆς δὲ ἐλεφαντιάσεως τῶν μὲν πα- λαιῶν οὐδεὶς ἐμνήσϑη ἰατρῶν, φιλοσόφων δὲ A. ἐν τῶι Περὲ ἐλεφαντιάσεως αὑτοῦ βιβλίωι. Schärfer als Soran Rufus Περὶ τῶν ἐχτὸς παϑῶν, WOTaUus Orızas. IV p. 68 Dar. τὸ γὰρ εἰς Δημόκριτον ἀναφερόμενον βιβλίον περὶ τοῦ νοσήματος [Elephantiasis] φανερῶς χατέψευσται. Dagegen ohne Bedenken III p. 607, 7 Ὁ. über Bubonen. Sympathiemittel gegen Fieber und Epilepsie bei THEoDor. Prısc. phys. IV 3 p. 251, 1 Rose. S. oben ὃ. 414, 10.

11. Excerpte im Varıc. gr. 299f 304ff. [Rohde Kl. Schr. 1 383] Anuo- χράτους [30] χεφαλαλγία, περὶ ὀφϑαλμῶν Δημοχρίτου [50], περὲ τριχιάσεως ὀφϑαλμῶν, περὶ χημώσεως, περὲ νεφελίων, πρὸς ὑπώπια χαὶ πελιώματα, περὶ φλεγμονῆς γαργαρεῶνος, πρὸς ἔμετον στομάχου, σταλτικὸν ἐμέτου ᾿Αβδηρίτου

12. Die graulichsten Sympathiemittel scheinen in Περὶ συμπαϑειῶν mit dem Namen des Magiers Ostanes [oder Osthanes] verknüpft gewesen zu sein. Tarıan. 17 p. 18, 15 [nach ὃ ἀπὸ τῶν ᾿Αβδήρων ἄνϑρωπος oben Z. 5] ὥσπερ δὲ ö τῆι πόλει τῆς προσηγοριᾶς αἴτιος [Abderos, Gründer der Stadt] φίλος ὦν, ὡς φασιν, Ἡραχλέους ὑπὸ τῶν Διομήδους ἵππων χατεβρώϑη, τρόπωι τῶι αὐτῶι χαὶ ὃ τὸν μάγον Ὀστάνην χαυχώμενος ἐν ἡμέραι συντελείας πυρὸς αἰωνίου βορᾶι παραδοθήσεται... πάϑος οὐχ ἔστι δι᾿ ἀντιπαϑείας ἀπολλύμενον οὐδὲ ὃ μεμηνὼς σχυτίδων ἐξαρτήμασι ϑεραπεύεται. APUL. apol. 27 eos vero vulgo magos nominent quasi facere etiam sceiant quae sciant fieri, ut olim fuere Epi- menides et Orpheus et Pythagoras et Ostanes.

13. Priv. n. hist. XXX 81{{ primus quod extet, ut equidem invenio, com- mentatus est de ea |n. magia) Osithanes Xerxen regem Persarum bello quod is Graeciae intulit comitatus ac velut semina artis portentosae sparsit obiter infecto quacumque commeaverant mundo. diligentiores paulo ante hunc ponuni Zoro- astren, alium Proconnesium [d.i. Aristean]... quod certum est, hic mascume Östhanes ad rabiem, non aviditatem modo, scientiae eius Graecorum populos egit, quamquam animadverto summam litterarum claritatem gloriamque ex ea scientia antiquitus et paene semper petitam. certe Pythagoras, Empedocles, Demoeritus, Plato ad hane discendam navigavere exsiliis verius quam peregri- nationibus susceptis. hanc reversi praedicavere, hanc in arcanis habuere. D. Apollobechen Coptiten et Dardanum et Phoenicem inlustrawvit, voluminibus Dar- dani in sepulchrum eius petitis [in sepulchro eius repertis?], swis vero ex disci- plina eorum editis, quae recepta ab ullis hominum atque transisse per memo- riam aeque ac nihil in vita mirandum est. in tantum fides istis fasque omne deest adeo, ut qui cetera in viro probant haec opera eius esse infitientur. sed frustra. hunc enim masxime adfiscisse animis eam dulcedinem constat. plerum- que miraculi et hoc pariter utrasque artis effloruisse, medicinam dico magicen- que, eadem aetate illam Hippocrate hanc Democrito inlustrantibus circa Pelo-

ponnesiacum Graeciae bellum, quod gestum est a. COC: urbis nostrae anmo... non levem et Alexandri Magni temporibus auctoritatem addidit professioni se- cundus Osthanes comitatu eius exornatus planeque, quod nemo dubitet, orbem terrarum peragravit.

Prin.n.h.XXVIII5ff. nec pauci apud Graecos singulorum viscerum membro- rumque etiam sapores dixere ommia persecuti usque ad resegmina ungwium, quasi vero sanitas videri possit feram es homine fieri morboque dignum in ipsa me- dieina, egregia, hercules, frustratione, sinon prosit. adspiei humana exta nefas habetur, quid mandi? quis ἰδία inwenit, Osthane? tecum enim res erit eversor iuris humani monstrorumque artifex qui primus ea condidisti credo, ne vita tur oblivisceretur. quis invenit singula membra humana mandere? qua coniectura inductus? quam potest medieina ista originem habwisse? quis vene- Ποῖα inmocentiora fecit gquam remedia? esto, barbari externique ritus invenerint, etiamne Graeci suas fecere has artis®? extant commentationes Democriti ad alia noxii hominis e capite ossa plus prodesse, ad alia amici et hospitis. Über Ὀστάνης, ᾿ἀπολλώβηξ, Δάρδανος in den Zauberpapyri vgl. Dieterich Pap. mag. Lugd., Jahrb. f. cl. Ph. Suppl. XVI 752ff. Weitere Ausbildung der Ostanes- litteratur zeigt Pruwo Bygr. Ὁ. Eus. P. E. I 10, 53 [nach Ζωροάστρης δὲ ὃ μάγος ἔν τῆι ἱερᾶι συναγωγῆι τῶν Περσικῶν über den ϑεὸς χεφαλὴν ἔχων ἱέραχος τὰ δ᾽ αὐτὰ χαὶ Ὀστάνης φησὶ περὶ αὐτοῦ ἐν τῆι ἐπιγραφομένηι Ὀκχτατεύχωοωι [ΑΗ: ὀχτατέχνωι cet.].

14. Senec. ep. 90, 82 “ Democritus’ ingwit [Poseidonios] “invenisse dieitur fornicem, ut lapidum ceurvatura paulatim inclinatorum medio saxo alligaretur'. hoc dicam falsum esse; necesse est enim ante Democritum et pontes et portas fuisse, quarum fere summa curvantur. esccidit porro vobis eundem Democritum invenisse, quemadmodum ebur molliretur, quemadmodum decoctus calculus in smaragdum converteretur, qua hodieque coctura inventi lapides (in) hoc utiles colorantur. Dies zeigt den teilweise bereits alchemistischen Charakter der Xeı- ρόχμητα.

15. Hieran knüpft im Ausgang des Altertums die Schwindellitteratur der

Goldmacherzunft an. In den Δημοκρίτου Φυσικὰ καὶ uvorıza erscheint D. als Adept des Magiers Ostanes, der ihn im Tempel zu Memphis in die alten Schriften einweiht, aus denen dann D. Auszüge mitteilt. Fünf Hauptschriften werden genannt: 1. Περὶ χρυσοῦ 2. Περὶ ἀργύρου 3. Περὶ λίϑων 4. Περὶ πορφύρας 5. Πρὸς Δεύχιππον. [Vgl. Kopp Beitr. z. Gesch. d. Chemie 1 1081] Es sind nur dürftige Excerpte daraus erhalten. S.n. 16ff.

16. Syscerr. 1471Dind. 4. ’Aßönoitng φυσικὸς φιλόσοφος ἤχμαξεν. ἐν Αἰγύπτωι μυηϑεὶς ὑπὸ Ὀστάνου τοῦ Μήδου σταλέντος ἐν Αἰγύπτωι παρὰ τῶν τηνικαῦτα βασιλέων Περσῶν ἄρχειν τῶν ἐν Αἰγύπτωι ἱερῶν ἐν τῶι ἱερῶι τῆς Μέμφεως σὺν ἄλλοις ἱερεῦσι zul φιλοσόφοις, ἐν οἷς nv καὶ Μαρία τις Ἕβραία σοφὴ καὶ Παμμένης, συνέγραψε περὶ χρυσοῦ. καὶ ἀργύρου καὶ λίϑων χαὶ πορ- φύρας λοξῶς, ὁμοίως δὲ χαὶ Μαρία. ἀλλ᾽ οὗτοι μὲν 4. καὶ Μαρία ἐπηινέϑης- σαν παρὰ Ὀστάνου ὡς πολλοῖς καὶ σοφοῖς αἰνίγμασι χρύψαντες τὴν τέχνην, Παμμένους δὲ χατέγνωσαν ἀφϑόνως γράψαντος.

17. [Synes.] ad Dioscorum comment. in Democr. [Berthelot Coll.d. Alchim. 156,7] 4. ἐλϑὼν ἀπὸ ᾿Αβδήρων φυσικὸς ὧν καὶ πάντα τὰ φυσιχὰ ἐρευνήσας χαὶ συγγραψάμενος τὰ ὄντα κατὰ φύσιν. ᾿Αβδηρα δέ ἐστι πόλις Θραιχης"

ἐγένετο δὲ ἀνὴρ Aoyıwrarog, ὃς ἐλϑὼν ἐν Αἰγύπτωι ἐμυσταγωγήϑη παρὰ τοῦ μεγάλου Ὀστάνου ἐν τῶι ἱερῶι τῆς Μέμφεως σὺν καὶ πᾶσι τοῖς ἱερεῦσιν Alyonrov. ἐχ τούτου λαβὼν ἀφορμὰς συνεγράψατο βίβλους τέσσαρας βαφιχάς, περὶ χρυσοῦ χαὶ ἀργύρου χαὶ λίϑων καὶ πορφύρας. λέγω δή, τὰς ἀφορμὰς λαβὼν συνεγράψατο παρὰ τοῦ μεγάλου Ὀστάνου. ἐχεῖνος γὰρ ἢν πρῶτος ὃ γράψας ὅτι “ἡ φύσις τῆι φύσει τέρπεται χαὶ ἡ φύσις τὴν φύσιν χρατεῖ καὶ ἡ φύσις τὴν φύσιν vızdı χτὲ. [= Nechepso fr. 28, 4 Riess Philolog. VI Suppl. 379. Kopp. a. Ο. 5. 180.]

18. Auszüge aus Demokrits alch. Schriften (bes. n. 4) unter dem Titel Anuoxoitov φυσιχὰ καὶ μυστικά in Berthelots Coll. des Alchim. I p. 41 ff. Proben:

p. 48,14 ὡς οὖν ἦμεν ἐν τῶι ναῶι ἐξ αὐτομάτου στήλη τις [ἢ xıovıov] διαρρήγνυται, ἦν ἡμεῖς ἑωρῶμεν ἔνδον οὐδὲν ἔχουσαν. ὃ δὲ οὐτ᾽ dv τις []. Ὀστά- νης] ἔφασχεν ἐν αὐτῆι τὰς πατρώιας τεϑησαυρίσϑαι βίβλους καὶ προχομίσας εἰς μέσον ἤγαγεν.. πλὴν τοῦτον τὸν λόγον εὕρομεν ἐχεῖ πάνυ χρήσιμον" “ἡ φύσις τὴν φίσιν 5

Δημοκρίτου βίβλος ὲ προσφωνηϑεῖσα Asvrinnwı

Ρ. 53, 16 ἰδοὺ μὲν ὃ ἦν, ὦ Δεύκιππε, περὶ τούτων τῶν τεχνῶν τῶν Αἰγυπτίων (ἐν ταῖς τῶν) προφητῶν (τῶν) Περσικῶν βίβλοις, ἔγραψα ἐν τῆι ποινῆς διαλέχτωι, πρὸς ἣν δὴ μάλιστα ἁρμόξονται'" n δὲ βίβλος οὐχ ἔστι κοινή. αἰνίγματα γὰρ ἔχει μυστικὰ παλαιά τε καὶ ὅσα ὑγιᾶ [1]. καὶ ὠγύγια], ἅπερ οἱ πρόγονοι. καὶ ϑείας Αἰγύπτου βασιλεῖς τοῖς Φοίνιξι ἀνέϑεντο. ἐγὼ δὲ ὃ φίλος σου ὡς ὑγιεῖσιν [1]. ὠγυγίοισιν] αἰνίγμασιν χρήσομαι οὐδεὶς γεγράφατε []. ἃ δὴ γεγράφαταί] μοι τοῖς Αἰγυπτίων παισίν. ἀλλὰ σοί, ἰατρέ, zul διηγερμένος ll. δι᾿ ἑρμηνέως] πάντα οὐ παύσομαι ἀναφανδὸν ἐνεξηγούμενος. περιέχει δὲ N συγγραφὴ λεὐχωσίν τε χαὶ ξάνϑωσιν 1 ἢ χαλκχολίϑου περὲ [τε Hdss.] μαλάξιος καὲ ἑψήσιος καὶ ἕως βαφικῆς, ὕστερον δὲ ὅσα πάλιν παράδοξα γίγνεται ἐξ αὐτοῦ τοῦ χαλχοῦ καὶ κινναβάρεως. ἔχεις ποιῆσαι χρυσὸν (Ex) τῆς χαόμίας τε καὶ ἄλλων εἰδῶν καὶ χαύσεων πάλιν (zul) ἐπιπλοχῶν, ἕως παράδοξα γίγνηται. Vgl. Olympiod. das. p. 78, 12. 79, 3ff. 97,6 (5. ἢ’

Zosimos a. 0. Il 122 aus Demokrit: ᾿δέξαι λίϑον τὸν οὐ λίϑον, τὸν ἄτι- μον χαὶ πολύτιμον, τὸν πολύμορφον καὶ ἄμορφον, τὸν ἄγνωστον καὶ πᾶσι γνωστόν, τὸν πολυώνυμον χαὶ ἀνώνυμον, τὸν ἀφροσέληνον λέγω᾽. Vgl. 119, 11ff.

Ρ. 159, 8 χαὶ ταῦτα “μὲν οὕτως πρὸς τοὺς Αἰγυπτίους προφῆτας 6.4. γράφει ᾿ ἐγὼ δὲ πρὸς σέ, ὦ Φιλάρετε, πρὸς ὃν 7 δύναμις, τὴν κατὰ πλάτος σοι γράφω τέχνην᾽.

ΠῚ 448, 19 [Stein der Weisen] ὃ 4. φησὶ πρὸς τὸν βασιλέα " εἰ um τὰς οὐσίας καταμάϑηις χαὶ τὰς οὐσίας κεράσηις zul τὰ εἴδη γοήσηις καὶ τὰ γένη συνάψηις τοῖς γένεσιν, εἰς μάτην τοῦ χόπου ἐπεχείρησας, ὦ βασιλεῦ).

Im Index des Venet. 229 [Haupthds. der Alchem.] werden die Schriften Περὶ χρυσοῦ ποιήσεως und Περὶ ἀσήμου [eig. Elektron, hier Silber] ποιήσεως [abgedr. bei Berthelot 149] unter Demokrits Namen besonders geführt. Vgl. Kopp a. 0. 262.

19. Die Anfänge der Goldmacherkunst zeigt bereits Nr. 1 der Rezept- sammlung des PAryr. Lonprn. 121 [III. Jahrh. n. Chr.) e. 5b v. 168 [Kenyon

Greek Pap. in the Br. Mus. S. 89. Wilcken @. g. Anz. 1894, 728]: Diels, Fragm. ἃ. Vorsokr. 30

d. τὰ χαλχὰ χρυσᾶ ποιῆσαι φαίνεσθαι: ϑεῖον ἄπυρον μετὰ τῆς χρητη- ρίας [= oretaria?] μείξας ἔχμασσε.

β. ὠιὸν ὅμοιον μῆλον [l. μήλωι] γενέσϑαι: ζέσας τὸ ὠιὸν χρῖε χρόχωι μείξας μετ᾽ οἴνου.

y. μάγειρον μὴ δύνασϑαι τὴν πυρὰν ἀνάψαι: βοτάνην ἀείζωον ϑὲς αὐτοῦ εἰς τὴν ἑστίαν.

δ. ARBOHLVER σχόρδα μὴ ὄζειν: ῥίζας σεύτλου ὀπτήσας φάγε.. γραῦν μὴ τὰ πολλὰ λαλεῖν μήτε πολλὰ πίνειν: πίτυν κόψας βάλε πῇ εἰς τὸ κρᾶμα.

ς. μονομάχας [80] ἐζωγραφημένους μάχεσϑαι: ὑποχάτω αὐτῶν χάπνισον λαγοῦ χεφαλήν.

ζ. ψυχρὰ τρώγοντα καταχαίεσϑαι: σκίλλαν εἰς ὕδωρ χλιαρὸν βρέξας δὸς αὐτῶι νίψασϑαι" λύσις ἐλαίωι.

ὃ. πολλὰ πίνοντα ἰχαὶ] μὴ μεϑύειν: χοιραῖον πνεύμονα ὀπτήσας φάγε.

τ. ὁδοιποροῦντα μὴ διψᾶν: ὠϊὸν (εἰς) οἶνον ἀνακόψας δόφα.

ια. πολλὰ βινεῖν δύνασθαι: στροβίλια πεντήχοντα μετὰ δύο, χυάϑων γλυχεῖς [80] zal χόχχους πεπέρεως τρίψας πίε.

ιβ. στύειν, ὅτε ϑέλεις: πέπερι μετὰ μέλιτος τρίψας χρῖέ σου τὸ πίέλ]μα.

20. PaApyr. Macıc. σαν. 384 IV. Jahr. n. Chr. [Dieterich Jahrb. f. d. Ph. Suppl. XVI 813] Δημοκρίτου Σφαῖρα.

Προγνωστικὸν ζωῆς καὶ ϑανάτου. γνῶϑι πρὸς τὴν []. τίνα] σελήνην ave- πεσε νοσῶν χαὶ τὸ ὄνομα TO ἐχ γενετῆς συμψήφισον τὴν σελήνην [Monats- datum] χαὶ βλέπε, πόσαι τριαχάδες γίνονται χαὶ τὰ περιλειπόμενα τοῦ ἄἀρι- ϑμοῦ χατανύησον εἰς τὴν σφαῖραν καὶ ἂν ἦι ἄνω ἢ ψῆφος, ζήσει, ἐὰν δὲ κάτω, τελευτήσει [vgl. Berthelot Coll. d. Alch. gr. Introd. I 87 und Riess Necheps. fr. 37ff. S. 388].

301. FuLgEnrt. Mitol. II 14 eitiert Dromocrites in Theogonia III 7 Dromo- crites in Fisiologumenon, wo Democritus emendiert wird. Auf alle Fälle Schwindel des Fulg.

302. Ohne Gewähr sind die Anuoxoirtov γνῶμαι des Corpus PARrI- SINUM PROFANUMm [Cod. Paris. gr. 1168 nach Elter; aus diesem Corpus stammen die entsprechenden Democritea des Maximus).

163 εἰ μὲν ἦν μαϑεῖν — παϑεῖν γὰρ χρή [= Sotades Maximus c. 42. Usener Rh. M. 55, 334,7] 164 Ξε ἔν. 2090 165 = fr. 234 166 reis τῶν χαι- ρῶν μεταβολαῖς χαὶ ol σφόδρα δυνατοὶ τῶν ἀσϑενεστέρων ἐνδεεῖς γίνονται. 167 (Aesch. 8, 147) = Stob. 43, 35 108 γνεχρὸν ἐατρεύειν χαὶ γέροντα νουϑε- τεῖν ταὐτόν ἐστι [vgl. Gnomica homoeom. ed. Elter Ip. 41. 68] 169 τὸν σπου- δαῖον φίλον πρὸς μὲν Tag εὐφροσύνας χληϑέντα δεῖ παρεῖναι, πρὸς δὲ Tag περιστάσεις αὐτόχλητον δεῖ συμπαρεῖναι. 110 τὸ μὴ δύνασϑαι βοηϑεῖν τοῖς φίλοις ἀπορίας, τὸ δὲ μὴ βούλεσϑαι κακίας τεχμήριον. 1171 οἱ ἀληϑινοὶ φίλοι καὶ τὰς φιλίας ἡδείας καὶ τὰς συμφορὰς ἐλαφροτέρας ποιοῦσιν ὧν μὲν συνα- πολαύοντες ὧν δὲ μεταλαμβάνοντες. 172 (Isoer. Demon. 23) = DEI 18 [Ἐχ τῶν Anuoxelrov, Ἐπιχτήτου, Ἰσοχράτους ed. Wachsm. Stud. 2. d. Floril. S. 178; auch diese Sammlung ist ohne Gewähr] 173 =fr.47 174 ποϑητὸς εἶναι

μᾶλλον ἢ φοβερὸς κατὰ τὸν βίον προαιροῦ" ὃν γὰρ πάντες φοβοῦνται, πάν- τας φοβεῖται. 11 τὰς μὲν γραμμὰς ἀσφαλεστέρας, τὰς δὲ πράξεις λαμπρο- τέρας ἔχειν δεῖ [= Elter Homoeom. n. 142]. 176 = (Isoer. Nicocl. 38) = DEI 87 177 τὸν ἄρχοντα δεῖ ἔχειν πρὸς μὲν τοὺς χαιροὶς λογισμόν, πρὸς δὲ τοὺς ἐναντίους τόλμαν, πρὸς δὲ τοὺς ὑποτεταγμένους εὐνοιαν. 118 δεῖ δὲ τὸν Erk- ρων μέλλοντα ἄρξειν αὐτὸν ἑαυτοῦ πρῶτον ἄρχειν. 119 μιχραὲ --- λαμβάνουσι ταύτας ἐν περιστάσει = fr. 9 180 —=fr. 180 181 ἐν μὲν τοῖς ἐσόπτροις ὃ τῆς ὄψεως, ἐν δὲ ταῖς δμιλίαις ὃ τῆς ψυχῆς χαραχτὴρ βλέπεται = Homoeom. n. 1192 182 vgl. Stob. 1131,53 188 = fr. 272 184 διηνεκὴς ἐπὶ πᾶσιν ἀν- ϑρώποις ἡ τοῦ πλούτου ἐπιϑυμία. μὴ χτηϑεῖσα μὲν γὰρ τρύχει, χτηϑεῖσα δὲ βασανίζει ταῖς φροντίσιν, ἀποχτηϑεῖσα δὲ ταῖς λύπαις. 185 ϑεοῦ ἄξιόν σε ποιήσει τὸ μηδὲν ἀνάξιον [αὐτοῦ fügt Max. zu] πράττειν. 186 ϑεῶι ὅμοιον ἔχει ὃ ἄνϑρωπος τὸ εὖ ποιεῖν, ὅταν τὸ εὖ ποιεῖν μὴ καπηλεύηται χαὶ τὸ εὐεργετεῖν καὶ ἀληϑεύειν vgl. Sternbach Wien. Stud. 9,200 181 χαὶ χυβερνή- της ἀγαϑὸς ἐνίοτε ναυαγεῖ zul ἀνὴρ σπουδαῖος ἀτυχεῖ = Homoeom. τι. 124

188 vgl. Stob. III 17,30 189 ἡ μὲν μάχαιρα τέμνει, ἡ δὲ διαβολὴ χωρίζει φίλους = Gnom. hom.Ip.41 190 - ἔν. 188 191 ἡ τῶν ἀγαϑῶν ἔρις ὠφελεῖ τὸν ζηλοῦντα μὴ βλάπτουσα τὸν ζηλούμενον 192 μιχρὰ διδόναι βούλου μᾶλ- λον ἢ μεγάλα ἐγγυᾶν" ὃ τε γὰρ κίνδυνος ἄπεστι καὶ ὃ λαβὼν ἔργου, οὐ λόγου χρείαν ἔχει. 193 ἐπιτηδειότατος πρὸς φιλίαν ὃ πλεῖστα adızsiodeı δυνάμενος καὶ φέρειν. 194 =fr.218 195 = ἔτ. 60 196 τάχος καὶ ἔπειξις ἀπέστω τοῦ ἐσθίειν" χυνῶδες γὰρ τοῦτο καὶ ϑηρίωι μᾶλλον ἢ ἀνϑρώπωι πρέπον. 191 ὥσπερ οὖν ἄλειμμα οὐδὲ τὸ ἡδὺ καλὸν οὐδὲ τὸ μακρόν, ἀλλὰ: τὸ ὑγιαῖνον, οὕτω χαὶ τροφὴ οὐχ ἡδεῖα καλὴ οὐδ᾽ ἡ πολλή, ἀλλ᾽ ἡ ὑγιεινή, 198 6 ἀρετὲν τιμῶν πρώτην ἀλήϑειαν τιμᾶι χαὶ μάλιστα ὡς ἀγαϑοῦ παντὸς ἡγεμόνα οὔσαν.

199 -- ἔν. 212 200 =fr. 214 201 = fr. 246 202 -- ἔν. 785 208 = ἔν, 715 204 — fr. 111 — 498 γνώμη Amuoxoarov = ἔν. 41 563 [wie die ff. aus Stob.] = fr. 41 588 —fr.210 591 -- ἔτ, 2140 595 [Stob. 7,31 τ. 66] --- ἔτ. 215 691 — fr. 86 875 = fr. 294 — 710 [wie die ff. aus der Sammlung DEI] = Baroecc. 190 [fehlt Wachsm.] A. τὸν φϑόνον εἶπεν ἕλχος εἶναι ἀληϑείας ΤΊ1 = DEI 216 = fr. 89 745 [fehlt Wachsm.] μηδέποτε μαχαρίσηις ἄνϑρωπον ἐπὶ πλούτωι καὶ δόξηι" πάντα γὰρ τὰ τοιαῦτα τῶν ἀγαϑῶν ἐλάττονι πίστει τῶν ἀνέμων δέδεται.

140. 747 = DEI 193. 194 748 [fehlt Wachsm.] = fr. 284 749 = DEI 189

7492 [fehlt Wachsm.] = oben 188 750. 751 = DEI 19.191 752 = DEI 200.

303. GRAECO-SYR. SPRÜCHE übers. von Ryssel [Rh. Mus. 51,539] n. 33 D. hat gesagt: Weise Leute müssen, wenn sie in ein fremdes Land gehen, das nicht das ihre ist, unter Stillschweigen und in Ruhe die Kundschafter machen, indem sie zusehen und nach dem Rufe hinhorchen, den die Sache der Weisen, die dort sind, hat: wie sie sind und ob sie ihnen gegenüber bestehen können, indem sie ihre Worte mit den ihren in ihrem Sinne heimlich abwägen. Und wenn sie es abgewogen und gesehen haben, welche Partei der andern überlegen ist, alsdann sollen sie den Reichtum ihrer Weisheit kund thun, damit sie um des Schatzes willen, der ihr Eigentum ist, gepriesen werden, indem sie andere aus ihm bereichern. Und wenn der ihre zu klein ist, als dass sie davon spenden könnten, so nehmen sie von dem andern und so gehen sie fort.

304. — 42 D. hat gesagt: Ich allein weiss, dass ich nichts weiss. Vgl. Gnom. Vatic. 743 [Wien. St. X 232] n. 56 ὁ αὐτὸς [Demokritos, statt Sokrates

468 55. DEMOKRITOS. B. UNECHTE FR. 304—307.

Cie. Ac. pr. II 23, 74 vgl. Metrodoros c. 57B fr. 1] einev‘ “ἕν μόνον οἶδα, ὅτι οὐκ οἶδα.

305. Qrerı bei Müller gr. Philos. in d. ar. Überl. 8.36 „D. ein gr. Philo- soph, Verfasser eines Buches Uber die Philosophie“.

306. Masarı [Maschallah al-Misri ca. 800 n. Chr.] griech. im Vatie. gr. 1056, s. Catal. codd. astrol. gr. I (Brux. 1898) p. 82, astrologischer Index der Araber] ὃ 4. βιβλία ıd, ἤγουν Περὶ γενεϑλίων ς, Περὶ ἐρωτήσεων ὃ, Περὶ τῶν συνό- ὅων δύο, Περὶ λογισμοῦ ἃ καὶ Περὶ τῶν κλιμάτων ἄ.

307. Pseuporısasıus in Aphorism. Hippoer. [Original ist byz. Fälschung] ed. Io. Guinterius Andermacus Paris. 1533 f. 5Y deinde quod nemo tale opus [Aphorismen] aggressus sit post Hippocratem, quem philosophi amicum naturae dixerunt. tentavit quidem D. tale conscribere, sed non potuit.

1. Damoxen. fr. 2 Σύντροφοι bei Athen. III p. 102B [III 349 K.].

12 διόπερ μάγειρον, ὅταν ἰδηις ἀγράμματον

15 χαὶ τὸν Ἐπιχούρου Κανόνα, μινϑώσας ἄφες ὡς ἐκ διατριβῆς" τοῦτο δεῖ γὰρ εἰδέναι, τίν᾽ ἔχει διαφορὰν πρῶτον, @ βέλτιστε σύ, γλαυχίσχος ἐν χειμῶνι καὶ ϑέρει, πάλιν ποῖος περὶ δύσιν Πλειάδος * * *

20 ἐχϑὺς ὑπὸ τροπάς τ᾽ ἐστὶ χρησιμώτατος. αἵ μεταβολαὶ γὰρ αἵ τε κινήσεις, κακὸν ἠλίβατον ἀνθρώποισιν, ἀλλοιώματα ἐν ταῖς τροφαῖς ποιοῦσι, μανϑάνεις; τὸ δὲ ληφϑὲν καϑ᾽ ὥραν ἀποδίδωσι τὴν χάριν.

25 τίς παραχολουϑεῖ ταῦτα; τοιγαροῦν στρόφοι χαὶ πνευμάτια γινόμενα τὸν κεκλημένον ἀσχημονεῖν ποιοῦσι" παρὰ δ᾽ ἐμοὶ τρέφει τὸ προσφερόμενον βρῶμα καὶ λεπτύνεται ὀρϑῶς τε διαπνεῖ. τοιγαροῦν εἰς τοὺς πόρους

80 ὃ χυμὸς ὁμαλῶς πανταχοῦ συνίσταται. οὐ γάρ, λέγει Δημόχριτος, οὗ δεῖ πράγματα γινόμενα ποιεῖ τὸν φαγόντ᾽ ἀρϑριτικόν. — χαὶ τῆς ἰατρικῆς τι μετέχειν μοι δοχεῖς.

Die Hippokratischen Briefe, deren älteste Überlieferung (Papyr. Berol. 6934. 7094) bis etwa in das 2. Jahrh. n. Chr. binaufreicht, sind das Werk eines [oder mehrerer??] Hippokrateers der Kaiserzeit, den es ergötzte, einen Roman in Briefen über Hippokrates und Demokrit zu schreiben, worin der Koer von den Abderiten zur Heilung des wahnsinnigen, ewig lachenden Philosophen herbei- geholt, nur feststellen kann, dass Demokrit der allein Weise und Gesunde, alle andern (ihn selbst nicht ausgeschlossen 17. IX 380 L.) von der Welt Thorheit

und Krankheit ergriffen seien. Ein reger Gedanken- und Bücheraustausch zwischen Demokrit und Hippokrates schliesst sich an. Die Benutzung dieses Machwerks steht sicher für Plutarch [Cat. mai. 23; nicht bereits Cato, wie Littr@ glaubte], Soranos(?) Vit. Hipp. und den Musiker Herakleides [etwa 2. Jahrh. n. Chr.; er eitiert Pseudoarchytas Περὶ σοφίας] in seiner Εἰσαγωγὴ μουσικὴ bei Porphyr. in Ptol. 3 p. 215 ‚log φησιν ὃ Δημόχριτος, ἐχδοχεῖον μύϑων οὖσα (ἧ axon) μένει τὴν φωνὴν ἀγγείου δίκην = ep. 23, ὃ (8. 8.470, 21) ἐχδοχεῖα δὲ uv- $ov orte], Galen. quod opt. med. II 5, 7 Müll.; Erotian, p. 36, 18 Kl. eitiert den älteren Anhang n. 26, 27, nicht die Briefe. Zweifelhaft ist Beziehung wie Zeit- alter des Antisthenes [A 1, 38] = ep. 12. Vgl. Usener Epic. 8. 373 n. 18. Dieser Briefschreiber kennt zwar einige Schriften des Hippokrates, die er compiliert, aber vermutlich keine des Demokritos. Vielmehr sind die dürftigen Beziehungen auf seine Lebensumstände, Sentenzen und Schriften den damals verbreiteten Viten entnommen, in denen auch bereits Hippokrates eine romanhafte Rolle spielt [vgl. Athenodor S. 367, 28, Philon S. 370, 15]. Falls die Buchtitel epp. 10. 18. 23 [Z. 34. 45. 470,3] dem Kataloge des Thrasyllos direkt oder indirekt entnommen wären [Maass Aratea ὃ. 131 2%], würde die Entstehung dieser Briefe auf die Mitte oder das Ende des I. Jahrh. fixiert. Falls ferner Seneca ep. 79, 14 quamdiu videbatur fwrere Democritus (nämlich bis Hippokrates die Mitbürger eines besseren belehrte) aus den Briefen geschöpft hätte (was sich nicht sicher beweisen lässt), würde die Entstehung unter Nero anzusetzen sein, womit sich die doch wohl als naive Widmung zu denkende Erfindung des Namens Paetus (Adressat von ep. 1] gut vertrüge, wenn darunter der bekannte Thrasea zu verstehen wäre. Die Naivetät dieser Namengebung hat in dem Dionysios von Halicarnass ep. 18, der doch wohl an den gefeierten Rhetor erinnern soll [Marcks Symb. ad epistologr. ὃ. 43], in der Einführung eines Königs.Demetrios epp. 6. 24 und des Krateuas, eines Nachkommen des bekannten unter Mithra- dates lebenden Rhizotomen Krateuas, sowie in den zahlreichen Gedankenlosig- keiten der Composition ihr Gegenstück. Die Sprache trägt trotz starker Be- mühung, die archaische Ias und die Sprachfülle des Demokrit zu erreichen, den Charakter der Kaiserzeit. Ausser einigen aufgelesenen Glossen ist nichts echt, am wenigsten in der geschwollenen ep. 23 [s. S. 470, 3], die bisher unbedenk- lich als Fundgrube demokritischer Fragmente ausgebeutet worden ist.

2. Hıppocr. 10 [IX 322 1L.] ζητεῖ ὁὲ ὃ ἀνὴρ καὶ Περὶ τῶν ἐν "Audov zul γράφει ταῦτα.

8. — 17 [IX 356L.] περὲ μανίης, ἔφη [näml. γράφω Demokr.)... τί περὶ μανίης γράφεις; — τί γάρ, εἶπεν, ἄλλο πλὴν ἥτις τε εἴη zul ὅχως ἀνϑρώποισιν ἐγγίνεται καὶ τίνα τρόπον ἀπολωφέοιτο᾽ τί τε γὰρ ζῶια ταῦτα ὁχόσα, ἔφη, δρῆις, τούτου μέντοι γε ἀνατέμνω εἵνεχα οὐ μισέων ϑεοῦ ἔργα, χολῆς δὲ διζήμενος φύσιν καὶ ϑέσιν. οἶσϑα γὰρ ἀνϑρώπων παραχοπῆς ὡς αἰτίη ἐπὶ τὸ πολὺ αὕτη πλεονάσασα.

4. -- — [IX 368 L.] μούνη δ᾽ αἴσϑησις ἀνθρώπου aroszein διανοίης τηλαυγής τό τε ἐὸν καὶ τὸ ἐσόμενον προορεομένη. δυσαρεστεῦνται πᾶσι χαὶ πάλιν τοῖσιν αὐτοῖσιν ἐμπελάζονται [vgl. S. 437, 16].

5. — 18 [IX 880 1,1] ἐτυγχάνομεν [Demokr.] δὲ τότε περὶ κόσμου δια- ϑέσιος καὶ πολογραφίης ἔτι τε ἄστρων οὐρανίων ξυγγράφοντες... ὁκόσα γὰρ ἰνδαλμοῖσι διαλλάττοντα ἀνὰ τὸν ἠέρα πλάζει ἡμέας [vgl. 8. 888, 16], ἃ δὴ κόσμωι ξυνεώραται zul ἀμειψιρυσμιῆις ἐόντα τέτευχε, ταῦτα νόο-:

ἐμὸς φύσιν ἐρευνήσας ἀτρεχέως ἐς φάος ἤγαγεν. μάρτυρες δὲ τουτέων βίβλοι vr ὅμοῖο γραφεῖσαι. 6. — 23 [IX 392 L.] Δημόκριτος Ἱπποκράτει περὶ φύσιος ἀνϑρώ που. χρὴ πάντας ἀνϑρώπους ἰητρικὴν τέχνην ἐπίστασϑαι, ὦ Ἱππόχρατες (χαλὸν γὰρ ἅμα καὶ ξυμφέρον ἐς τὸν βίον), τουτέων δὲ μάλιστα τοὺς παιδείας

χαὶ λόγων ἰδριας γεγενημένους" ἱστορίην σοφίης γὰρ δοχέω ἰητρικῆς ἀδελφὴν

χαὶ ξύνοιχον. ᾿ σοφίη μὲν γὰρ ψυχὴν ἀναρίεται παϑέων, ἰητρικὴ δὲ νούσους +

σωμάτων ἀφαιρέεται᾽ [vgl. fr. 31). αὔξεται δὲ "νόος παρεούσης ὑγείης, ἣν χαλὸν προνοέειν τοὺς ἐσθλὰ φρονέοντας" ἕξεως δὲ σωματικῆς ἀλγεούσης οὐδὲ προϑυμίην ἄγει νόος ἐς μελέτην ἀρετῆς" νοῦσος γὰρ παρεοῦσα δεινῶς ψυχὴν

ἀμαυροῖ, φρόνησιν ἐς συμπαϑείην ἀγουσα. φύσιος δὲ ἀνϑρωπίνης ὑπογραφὴ:

ϑεωρίην ἔχει τοιήνδε᾽ ὃ μὲν ἐγκέφαλος φρουρέει τὴν ἄκρην τοῦ σώματος. ἀσφάλειαν ἐμπεπιστευμένος, ὑμέσι νευρώδεσιν ἐγχατοικέων, ὑπὲρ ὧν ὀστέων διπλῶν φύσιες ἀναγχαίαι ἀρηρυῖαι δεσπότην φύλαχα διανοίης καλύπτουσιν ἐγχέφαλον, τριχῶν εὐχοσμίαι χρῶτα χοσμεῦσαι. τὸ δὲ τῶν ὀμμάτων δρη- τιχὸν Ev πολυχίτωνι φωλεῦον ὑγροῦ ἐνσταϑείαι ὑπομετώπωι κοιλασίηι ἐνί- dovraı' ϑεωρίης ὁὲ αἴτιον ἀχριβὴς [δὲ] κόρη φύλακα ταρσὸν εὐχαιρίηι ὕπο- μένει. διπλοῖ δὲ δώϑωνες, ὀσφρήσιος ἐπιγνώμονες, διορίζουσιν ὀφϑαλμῶν γειτνίην. μαλαχὴ δὲ χειλέων ἁφὴ στόματι περιπτυσσομένη, ῥημάτων αἴσϑη- σιν ἀχριβῆ τε διάρϑρωσιν παρέσχηκε χυβερνωμένη. γένειον δὲ ἀκροτελὲς καὶ χελύνειον γόμφοις συνηρμοσμένον. ἐχδοχεῖα δὲ μύϑων ὦτα δημιουργὸς ανέ- auyev, οἷς ἐπεὼν ὃ ϑυμὸς οὐχ ἀσφαλὴς διήχονος ἀλογιστίης γίνεται. λαλιῆς μήτηρ γλῶσσα, ψυχῆς ἄγγελος, πυλωρεῦσα τὴν γεῦσιν, ὀχυροῖς ὀδόντων ϑριγ- κοῖσι πεφρούρηται. βρόγχος δὲ καὶ φάρυγξ ἡρμοσμένοι ἀλλήλοις γειτνιῶσιν" ὃ μὲν γὰρ ἐς χκέλευϑον πνεύματος, ὃ δὲ ἐς βυϑὸν κοιλίης τροφὴν προπέμπει λάβρον ὠϑεύμενος. χωνοειδὴς δὲ καρδίη βασιλίς, ὀργῆς τιϑηνός, πρὸς πᾶσαν ἐπιβουλὴν ἐνδέδυχε ϑώρακα. ϑαμιναὶ δὲ πνευμόνων σήραγγες ηέρι διοδεύμεναι, φωνῆς αἴτιον πνεῦμα τίχτουσιν. τὸ δὲ χορηγὸν αἵματος καὶ μεταβάλλον εἰς τροφὴν σὺν λοβοῖς πολλάχις κοίληι περιπλόοις ἐστὲ ἧπαρ ἐπιϑυμίης αἴτιον. χολὴ δὲ χλωρὴ πρὸς ἥπατι μένουσα, καὶ διαφϑορὴ σώματος ἀνϑροωπηΐου ὑπερ- βλύσασα γίνεται. βλαβερὸς δὲ σώματος ἀνϑρωπίνου καὶ ἀνωφελὴς ἔνοικος σπλὴν ἀπέναντι εὕδει πρᾶγμα μηδὲν αἰτούμενος. μέση δὲ τουτέων χορηγεῖ πανδέχτειρα χοιλίη, κατ᾽ εὐνάζεται διοικχέουσα τὴν πέψιν. ἔνοχα δὲ κοιλίης, συνϑέσιος δημιουργίηι συνδονεύμενα, εἱλεῖται περὶ κοιλίην ἔντερα, λήψιος καὶ ἀποχρίσεως αἴτια. δίδυμοι δὲ νεφροὲ ἰσχίοισιν ἐνηδρασμένοι χαὶ ἡμφιεσμένοι δημῶι, οὔρων ἐχχρίσιος οὐκ ἀλλότριοι πεφύχασιν. κύριος δὲ ἁπάσης κοιλίης ὃ καλούμενος ἐπίπλους γαστέρα πᾶσαν ἐμπεριείληφε, μόνου σπληνὸς ἄτερ.

ἑξῆς νευρώδης χύστις ἰσχίωι στόμα ἐνηδρασμένη, συμπεπλεγμένων ἀγγείων, οὔρων ἐχχρίσιος αἰτίη γίνεται. ἡ δὲ γειτνιῶσα ταύτηι μήτηρ βρεφέων, ἡ (δει- νὸν ἄλγος) τῶν ἐν γυναικὶ μόχϑων μυρίων παραιτίη μήτρη πεφώλευχεν" ἢ πυλωρὸς μυχοῖς ἰσχίων βράσασα σὰρξ σφίγγεται νεύροισιν, ἐκ δὲ πλήϑους ἐχχέουσα γαστρὸς φύσιος, ἐκ τόχου προνοίης. ἐκ δὲ σώματος χρεμαστοὶ ἐχτὸς olxinv νέμονται ἐχγόνων χτίσται ὄρχεις, πουλυχίτωνες ἐόντες εὔνοον ἥβη [ἐπίσειον, glossiert ἃ. 78n?] ἀπὸ φλεβέων τε καὶ νεύρων πλέγμα οὔρων ἔχχυσιν ποιεύμενον, συνουσίης ὑπουργόν, φύσιος ὕπο δεδημιούργηται, ϑρι- ξὴν ἥβης πυχαζόμενον. σχέλη δὲ χαὶ βραχίονες καὶ τὰ προσηρτημένα τουτέοισιν ἄχρα, διηκονίης πᾶσαν ἀρχὴν συνηϑφοισμένα ἔχοντα, νεύρων ἀσφαλῆ λειτουργίην τελέουσιν. ἡ δὲ ἀσώματος ἐν μυχοῖς φύσις ἐξέτευξε

παντάμορφα σπλάγχνων γένη, ἃ δὴ ϑάνατος ἐπισταϑεὶς ὠχέως ἔπαυσε λει-

7. ὅτοβ. IV 108, 81 Ἱππάρχου Πυϑαγοῤείου ἐκ τοῦ Περὶ εὐ- ϑυμέας.

ὡς πρὸς τὸν ξυμπαντα αἰῶνα ἔξεταζοντι βραχυτατον EXOVTES οἱ ἄνϑρω- ποι τὸν τᾶς ζωᾶς χρόνον, χάλλιστον ἐν τῶι βίωι οἵονεί τινα παρεπιδημίαν ποιησοῦνται ἐπ᾽ εὐϑυμίαι καταβιώσαντες. ταύταν δὲ ἕξοντι μάλιστα πάντων ἀρχιβῶς ἐπιστάμενοι καὶ ἐπεγνωχότες ἑ ἑαυτούς, ὅτι ἐντὶ ϑνατοὶ χαὶ σάρχκινοι, εὐαδίκητον χαὶ φϑαρτὸν κεχτημένοι σῶμα, χαὶ πάντων (τῶν) χαλεπωτάτων αὐτοῖς ἐπιχρεμαμένων μέχρις ἐσχάτας ἀναπνοᾶς:. καὶ πρᾶτον γ᾽ ἐπένϑωμεν ἐπὶ τὰ συμβαίνοντα" περὶ τὸ σῶμα πλευρίτιδες περιπλευμονίαι φρενίτιδες πο- dayocı στραγγουρίαι δυσεντερίαι ληϑαργίαι ἐπιληψίαι σηπεδόνες, ἄλλα μυρία" περὶ δὲ τὰν ψυχὰν πολλῶι μείζονα καὶ χαλεπώτερα πάντα γὰρ τὰ κατὰ τὸν βίον ἄϑεσμα, καχά, παράνομα χαὶ ἀσεβήματα, ἐκ τῶν χατὰ τὰν ψυχὰν παϑη- μάτων ἐντί. διὰ γὰρ τὰς παρὰ φύσιν ἀμέτρους ἐπιϑυμίας πολλοὶ εἰς ἀχα- τασχέτους ὁρμὰς ἐξώχειλαν, καὶ οὔτε τᾶς ἐκ τῶν ϑυγατέρων οὔτε τᾶς ἔχ τῶν ματέρων ἀνοσιωτάτας ἡδονᾶς ἀπέσχοντο, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πατροχτονίαι παρε- γένοντο, καὶ πολλοὶ τὰ ἴδια τέχνα κατέσφαξαν. τί λέγω τὰ ἀπὸ τῶν ἐχτὸς ἐπηρτημένα χαχά, τὰς ἐπομβρίας καὶ αὐχμώς, ὑπερβολὰς καυμάτων, ὑπερβο- λὰς ψύξιος, ὥστε πολλάχις 2x τᾶς χατὰ τὸν ἀέρα ἀνωμαλίας λοιμὸν τε καὶ λιμὸν γίγνεσϑαι χαὶ ποικιλίαν παντοδαπῶν συμπτωμάτων zul ὅλας πόλεις ἐρημοῦσϑαι; πολλῶν οὖν τοιούτων ἐπιχρεμαμένων μήτε ταῖς κατὰ τὸ σῶμα εὐαμερίαις ποτέχοντες σεμνυνόμενοι ἐπαιρώμεϑα, αἵ τινες ὀλίγω πυρετῶ ἐπι- γενομένω ἀνϑέων τρόπωι συντόμως μαραίνοντι, μήτε ταῖς ἐχτὸς νομιζομέναις εὐτυχίαις, αἱ καὶ αὐταὶ πολλάχις τάχιον ἀπόλλυσϑαι ἢ γίνεσϑαι πεφύχαντι᾽" πάντα γὰρ ταῦτα, ἀστατά τε καὶ ἀβέβαια εὐρίπου τρόπον, ἐν πολλαῖς zul ποικίλαις μεταβολαῖς γινόμενα παρειλήφαμεν, χαὶ οὐδὲν αὐτῶν μένον οὐδὲ ἀκίνητον οὐόὲξ βέβαιον οὐδὲ ἀναφαίρετον. διὸ ταῦτα μὲν ἐνθυμηϑέντες. (χέρδος δὲ) νομίζοντες, εἰ τὰ παρεόντα χαὶ δεδομένα καὶ τὸν ἐλάχιστον χρό- γον διαμεῖναι δύναιτο, ἐν εὐϑυμίαι διάξομεν γενναίως φέροντες τὰ προσπί- πτοντα. νῦν δὲ πολλοὶ πάντα τὰ ὑπὸ φύσιος χαὶ τύχας παρεόντα καὶ dedo- μένα αὐτοῖς ἐπὶ τὸ βέλτιον προαναπλάσαντες zul οὐχ οἷα ἔστι λογισάμενοι, ἀλλ᾽ οἷα ἐπ᾿ ἄχρον ἐπιτυγχανόμενα δύναται γενέσϑαι, ἄφνω στερόμενοι πολ- λοῖς χαὶ μεγάλοισι χαὶ ἀϑέσμοις χαὶ ἀνοήτοις κακοῖς χκαταφορτίζοντι τὰν ψυχάν" καὶ οὕτω συμβαίνει αὐτοῖς πιχρότατον ἔχεν τὸν βίον καὶ χαλεπώτα- τον. ταῦτα δὲ γίνεται ἐπί τε ἀποβολαῖς χρημάτων ἢ φίλων ϑανόντων ἡ τέχνων ἢ τινων ἄλλων τῶν νομιζομένων τιμιωτάτων nusv. εἶτα κλαίοντες χαὶ ὀδυρόμενοι λέγοντι αὑτοὺς μόνους ἀτυχεστάτους χαὶ κακοδαίμονας, οὐ μεμναμένοι ὅτι χακὰ ταὐτὰ καὶ ἄλλοις πολλοῖς ἐγένοντο καὶ νῦν γίνονται, οὐδὲ δυνάμενοι «κατανοῆσαι τὸν τε τῶν παρεόντων. βίον καὶ τὸν τῶν προεξ- εστακότων ἐν ὅσαις συμφοραῖς καὶ καχῶν τρικυμίαις καὶ νῦν ἐντὶ πολλοὲ καὶ πρὸ τοῦ ἐγένοντο. ἐπιλογισάμενοι οὖν ὅτι πολλοὶ ἀποβαλόντες χρήματα ὕστερον διὰ τὰν τῶν χρημάτων γενομέναν ἀπωλειαν αὐτοὶ περιεσώϑησαν, ἢ ληισταῖς διὰ τοῦτο μέλλοντες ELTERN) ῇ τυράννωι" πολλοὶ δὲ φιλήσαντές τινας καὶ χαϑ᾽ ὑπερβολὴν εὐνοήσαντες ἔν τῶι μετέπειτα χρόνωι μεγάλως ἐμί- σησαν᾽ ἃ δὴ πάντα ἀναλογισάμενοι ἐχ τᾶς παραδεδομένας ἁμῖν ἱστορίας, καὶ μαϑόντες ὅτι zal ὑπὸ τέχνων χαὶ φίλων μάλιστα “φιληϑέντων πολλοὶ ἀπώ- λοντο, καὶ ἀντιπαραβάλλοντες τὸν ἑαυτῶν βίον πρὸς τὸν τῶν πρασσομένων

472 55. DEMOKR. C. IMIT.7. 56. NESSAS. 57. METRODOROS V. CHIOS.

φαυλότερον, καὶ τὰ προσπίπτοντα ἀνϑρώπινα νομίζοντες χαὶ μὴ μόνοις συμ- βαίνοντο, εὐθϑυμότερον διάξομεν. οὐδὲ γὰρ ϑέμις ἄνϑρωπον μὲν ὄντα τὰ τῶν ἀλλοτρίων συμπτώματα εὔφορα νομίζειν, ἀλλ᾽ (od) τὰ ἴδια χκάδεα, ἰδόντα ὅτι πολλαὶ χᾶρες χατὰ πάντα τὸν βίον πεφύχαντι. οἱ δὲ χλαίοντες καὶ κατοδυρόμενοι, πρὸς τῶι μηδ᾽ ἡντινοῦν ὠφέλειαν τῶι ἀπολομένωι ἢ τῶι ἀποι- χομένωι περαίνεσϑαι, ἐς μέξονα παϑήματα τὰν ψυχὰν ἐλαύνοντι, μεστὰν πολ- λῶν χαὶ φαύλων φυσιωμάτων οὐσαν. προσήκει οὐν ἐχνίπτοντας καὶ ἄνα- χαϑαίροντας ἀπορρύπτεσϑαι πάσαις μηχαναῖς τὰς ἐγχατεσχιρωμένας χηλῖδας τῶι χατὰ φιλοσοφίαν λόγωι. ποιήσομεν δὲ τοῦτο ἀντεχόμενοι φρονήσιος zul σωφροσύνας καὶ μεταποιούμενοι * * * τοῖς παρεοῦσι χαὶ μὴ πολλῶν ὀρεγό- μενοι. οἱ γὰρ ἄνϑρωποι τὰ πολλὰ παρασχευαζόμενοι, ὡς οὐχ ἔστι ζῆν μετὰ τὸν τᾶς ζωᾶς χρόνον * * * ἄξεστι γενέσϑαι * * α χρησώμεϑα παρουσίαι τῶν ἀγαϑῶν, &x δὲ τᾶς φιλοσοφίας καὶ λαβρότερον ἀπληστευσώμεϑα᾽ ἀπληστευό- μενοι γὰρ τῶν ἐχ φιλοσοφίας χαλῶν χαὶ σεμνῶν, χαὶ τᾶς ἐχ τῶν φαύλων ἀπολυϑησόμεϑα ἀπληστίας.

1. Eus. P. E. XIV 17,10 [aus seinem vulgären biogr. Compendium, nicht Aristokles] Παρμενίδης" τούτου έλισσος, οὗ Ζήνων, οὗ “εύκιππος, οὗ Δημό- ἄκριτος, οὗ Πρωταγόρας χαὶ Νεσσᾶς" τοῦ δὲ Νεσσὰ Πητρόδωρος, οὗ Διο- γένης, οὗ ᾿Ανάξαρχος" ᾿Αναξάρχου δὲ γνώριμος γέγονε Πύρρων.

2. Dıoc. IX 58 (Anaxarchos) διήκουσε Διογένους τοῦ Σμυρναίου, ὃ [BP] δὲ Mntoodwgov τοῦ Χίου, ὃς ἔλεγε und αὐτὸ τοῦτ᾽ εἰδέναι ὅτι οὐδὲν οἶδε. Mntoodwgov δὲ Νεσσᾶ [B'P!] τοῦ Χίου, οἱ δὲ Δημοχρίτου φασὶν ἀκοῦσαι. Der Name weist nicht auf Chios [Verwechslung mit Metrodoros?], sondern auf Abdera, in dessen Nähe der Nessos (Nestos) ins Meer fliesst.

ο΄. METRODOROS VON CHIOS. A. LEBEN UND LEHRE. 1. Crem. Strom. I 14 p. 353 P. [D. 244. 601] Anuoxgirov δὲ ἀχουσταὶ Πρω-

ταγόρας ὃ ᾿Αβδηρίτης καὶ Μ. ὁ Xiog, οὗ Διογένης ὃ Σμυρναῖος, οὗ ἀνάξαρ- ᾿

χος, τούτου δὲ Πύρρων, οὗ Ναυσιφάνης" τούτου φασὶν ἔνιοι μαϑητὴν Ἐπίχου- ρον γενέσϑαι. SUID.S8.v. Πύρρων.. διήκουσε Βρύσωνος.. εἶτα Avagapyov τοῦ Mntoodwoov μαϑητοῦ τοῦ χίου, οὗ διδάσχαλος ἦν Mesa [Anuo- κριτὸς verb. Küster] ὁ Aßdneitns: Vgl. c. 56. n. 2.

2. Aer.13,17 [D. 285] M. @soxoltov Χῖος τὰ ἀδιαίρετα καὶ τὸ κενὸν. Sup. Θεύχριτος Χῖος ῥήτωρ μαϑητὴς Mntoodwgov τοῦ ᾿Ισοχρατιχοῦ. Ist dieser M. derselbe?

8. ΤΉΒΟΡΗΞ. ‚phys. op. fr. 8 [Simpl. phys. 28, 27] χαὶ M. δὲ ὃ Χῖος ἀρχὰς σχεδόν τι τὰς αὐτὰς τοῖς περὶ Δημόκριτον ποιεῖ, τὸ πλῆρες καὶ τὸ χενὸν τὰς πρώτας αἰτίας ὑποϑέμενος, ὧν τὸ μὲν ὄν, τὸ δὲ μὴ ὃν εἶναι περὶ δὲ τῶν ἄλλων ἰδίαν τινὰ ποιεῖται τὴν μέϑοδον. Vgl. CLem. protr. 5, 66 p. 57P.

4. [Puur.] Strom. 11 [D. 582] M. 6 Χῖος aldıov εἶναί φησι τὸ πᾶν, ὅτι εἰ ἣν γενητόν, ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ἂν nv‘ ἄπειρον δέ, ὅτι aidıor' οὐ γὰρ ἔχειν

αρχὴν ὅϑεν ἤρξατο οὐδὲ πέρας οὐδὲ τελευτήν" ἀλλ᾽ οὐδὲ κινήσεως μετέχειν τὸ πᾶν. χινεῖσϑαι γὰρ ἀδύνατον μὴ μεϑιστάμενον᾽ μεϑίστασϑαι δὲ ἀναγχαῖον ἤτοι εἰς πλῆρες ἢ εἰς κενόν. * x x πυχνούμενον δὲ τὸν ἀέρα ποιεῖν νεφέλας εἶτα ὕδωρ, ὃ χαὶ χατιὸν ἐπὶ τὸν ἥλιον σβεννύναι αὐτόν, χαὶ πάλιν ἀραιούμε- γον ἐξάπτεσϑαι [vgl. Epicur. ep. 2, 92. 96 p. 39, 10. 42, 4 Us.]. χρόνωι δὲ πήγνυ- σϑαι τῶι ξηρῶι τὸν ἥλιον χαὶ ποιεῖν ἐκ τοῦ λαμπροῦ ὕδατος ἀστέρας, νύχτα τε χαὶ ἡμέραν 2x τῆς σβέσεως zul ἐξάψεως zul χαϑόλου τὰς ἐχλείψεις ἀποτελεῖν.

5. SIMPL. phys. 1121, 21 [verm. aus Theophr. phys. op.] ἀπ᾿ ἀρχῆς δὲ χρό- vov δοχοῦσι λέγειν γεγονέναι τὸν κόσμον ᾿ἀναξαγόρας τε καὶ ᾿Αρχέλαος καὶ M. ὃ Xiog [nicht der Lampsakener, der in d. Plac. nicht vorkommt; das Folgende (8. S. 318, 20) geht nur auf Anax. und Archel.]. °

6. Arr. 15,4 [D. 292] M. ὃ χαϑηγητὴς ’Enıxovoov [dieselbe Ungenauig- keit Π 1,3] φησὶν ἄτοπον εἶναι ἐν μεγάλωι πεδίωι ἕνα στάχυν yerndivaı χαὶ ἕνα χόσμον ἐν τῶι ἀπείρωι. ὅτι δὲ ἄπειρος [ἀπειροι Meineke] χατὰ τὸ πλῆ- ϑος, δῆλον Ex τοῦ ἄπειρα τὰ αἴτια εἶναι. εἰ γὰρ ὃ χόσμος πεπερασμένος, τὰ δ᾽ αἴτια πάντα ἄπειρα, ἐξ ὧν Ode ὃ χόσμος γέγονεν, ἀνάγχη ἀπείρους εἶναι" ὅπου γὰρ τὰ αἴτια ἄπειρα, ἐκεῖ καὶ τἀποτελέσματα. αἴτια δὲ ἥτοι αἱ ἄτομοι ἢ τὰ στοιχεῖα.

7. -- ΠΊ, 8 [Ὁ. 527] 4. καὶ Ἐπίχουρος καὶ ὃ τούτου χαϑηγητὴς M. ἀπεί- θους κόσμους Ev τῶι ἀπείρωι κατὰ πᾶσαν περίστασιν ἱπεριαγωγὴν Stob.].

8. Sımpr. phys. 648, 14 χαὶ ἔξω τοῦ χόσμου [näml. χενὸν εἶναι], ὅπερ ὁῆλον ὅτι τόπος μὲν οὐχ ἂν εἴη, αὐτὸ δὲ zug” αὑτὸ ὑφέστηχε. ταύτης δὲ τῆς δόξης γέγονε χαὶ M. ὃ Χῖος. Vgl. c. 54 A 20 8. 361, 39.

9. Arr.I1 17,1 [D. 346] M. ἅπαντας τοὺς ἀπλανεῖς ἀστέρας ὑπὸ τοῦ ἡλίου προσλάμπεσϑαι. Stellung der Planeten 5. 3. 19 n. 18.

10. — — 18,2 [D. 347] M. τῶν ὅρωντων ὀφθαλμῶν μετὰ δέους καὶ καταπλήξεως εἶναι στιλβηδόνας [näml. τοὺς Διοσχούρουςϊ.

11. — — 20, 8 [D. 3495 10] Παρμενίδης καὶ M. πύρινον ὑπάρχειν τὸν ἥλιον. 20, 6 [D. 34924] ᾿ἀναξαγόρας Δημόχριτος M. μύδρον ἢ πέτρον διάπυρον. 8. oben 8. 319, 46; 356, 38; 384, 12.

12. — — 27,5 [D. 358] (Mond) Θαλῆς πρῶτος ἔφη ὑπὸ τοῦ ἡλίου φω- τίζεσϑαι.... M. ὁμοίως.

13. — III 1,3 [D. 865] M. διὰ τὴν πάροδον τοῦ ὑλίου [näml. γίνεσϑαι τὸν yaraklav]' τοῦτον γὰρ εἶναι τὸν ἡλιακὸν χκύχλον.

14. — — 2, 10 [D. 367] (Sternschnuppen) M. τὴν εἰς τὰ γέφη τοῦ ἡλίου βίαιον ἔμπτωσιν πολλάχις σπινϑηρίζειν. 15. — — ὃ (περὶ βροντῶν, κεραυνῶν, πρηστήρων) $ 8 [Ὁ. 368] M. ὅταν εἰς

νέφος πεπηγὸς ὑπὸ πυχνότητος ἐμπέσηι πνεῖμα, τῆι μὲν συνϑραύσει τὸν κτύπον > Aa a = = “ὦ 3 = ἀποτελεῖ, τῆι δὲ πληγῆς καὶ τῶι σχισμῶι διαυγάζει, τῆι δ᾽ ὀξύτητι τῆς φορᾶς προσ- x > - ς «-- - -- λαμβάνον τὴν ἀπὸ τοῦ ἡλίου ϑερμότητα χεραυνοβολεῖ, τοῦ δὲ κεραυνοῦ τὴν ’ - ἀσϑένειαν εἰς πρηστῆρα περιίστησιν.

10. — — 4, 8 [D. 371] M. ἀπὸ τῆς ὑδατώδους ἀναφορᾶς ὑπὸ τοῦ ἀέρος

11. — — ὅ, 12 [D. 374; nach Theophr.] M. ὅταν διὰ νεφῶν ἥλιος δια- λάμψηι, τὸ μὲν νέφος χυανίζειν, τὴν δ᾽ αὐγὴν ἐρυϑραίνεσϑαι. SCHOL. Arır. Ρ. 516 Maass [D. 231; Theophr. aus Poseid.] M. τὴν ἶριν αἰτιολογῶν φησιν᾽

474 57. METRODOROS VON CHIOS. A. 17—25. LEBEN UND LEHRE.

ὅταν ἐξ ἐναντίας τῶι ἡλίωι συνσταϑῆι νέφος πεπυχνωμένων, τηνιχαῦτα ἐμπιπτούσης τῆς αὐγῆς τὸ μὲν νέφος φαίνεται χυανοῦν διὰ τὴν χρᾶσιν, τὸ δὲ περιφαινόμενον τῆι αὐγῆι φοινιχοῦν, τὸ δὲ ὃν χάτω λευχόν. τοῦτο εἶναι. ἔϑεσαν ἡλιαχὸν φέγγος.

18. Art. III7 (περὶ ἀνέμων) ὃ 3 [D. 375] M. ὑδατώδους ἀναϑυμιάσεως διὰ τὴν ἡλιακὴν ἔχκαυσιν γίνεσϑαι δρμὴν πνευμάτων ϑείων [ϑερμῶν 7] τοὺς δὲ ἐτησίας πνεῖν τοῦ πρὸς ταῖς ἄρχτοις παχυνϑέντος ἀέρος ὑποχωροῦντι τῶι ἡλίωι κατὰ τὴν ϑερινὴν τροπὴν ἐπισυρρέοντος.

19. Auex. Meteor. p. 67, 17 Hayd. [aus Theophrasts Phys. op. fr. 23]: τρίτη δὲ δόξα περὶ ϑαλάσσης ἐστὶν ὡς ἄρα τὸ ὕδωρ τὸ διὰ τῆς γῆς διηϑού- μενον χαὶ διαπλῦνον αὐτὴν ἁλμυρὸν γίνεται τῶι ἔχειν τὴν γῆν τοιούτους χυ- μοὺς ἐν αὑτῆι" οὗ σημεῖον ἐποιοῦντο τὸ χαὶ ἅλας ὀρύττεσϑαι ἐν αὐτῆι χαὶ νίτρα᾽ εἶναι δὲ καὶ ὀξεῖς χυμοὺς πολλαχοῦ τῆς γῆς. ταύτης πάλιν τῆς δόξης ἐγένετο ᾿ἀναξαγόρας τε καὶ M. Arr. II 16 (περὶ ϑαλάσσης πῶς συνέστη καὶ πῶς ἔστι nıxoa) ὃ ὅ [D. 882] M. διὰ τὸ διηϑεῖσϑαι διὰ τῆς γῆς μετειληφέναι τοῦ περὶ αὐτὴν παχέος καϑάπερ τὰ διὰ τῆς τέφρας ὑλιζόμενα. Vgl. oben S.46 n.33 8 4 und 322, 39.

20. Arr. III 9,5 [D. 376] M. τὴν μὲν γῆν ὑπόστασιν εἶναι zul τρύγα τοῦ ὕόδατος, τὸν δὲ ἥλιον τοῦ ἀέρος.

21. — — 1ὅ, 6 [D. 380] (Erdbeben) M. μηδὲν ἐν τῶι οἰχείωι τόπωι σῶμα κινεῖσϑαι, εἰ μή τις προώσειεν ἢ χαϑελκύσειε zur ἐνέργειαν. διὸ μηδὲ τὴν γῆν ἅτε δὴ κειμένην φυσιχῶς χινεῖσϑαι, τόπους δέ τινας αὐτῆς * * * νοστεῖν τοῖς ἄλλοις. SENEC.n. quaest. VI19,1 Metrodorum Chium... audiamus... dieit: “quo- modo cum in dolio cantant, vox illa per totum cum quadam discussione percurrit ac resonat et tam leviter mota tamen circumit non sine tactu eius tumultuque, quo inclusa est: sic speluncarum sub terra pendentium vastitas habet aera suum, quem simul alius swperne incidens percussit, agitat non aliter quam illa, de quibus paulo ante retuli, inania indito clamore sonuerunt.

22. Arr. IV 9,1 [D. 396] Δημόκριτος, M., Πρωταγόρας, Πλάτων ψευδεῖς εἶναι τὰς αἰσϑήσεις. N

23. Erıpnan. adv. haer. III 2, 9 [D. 590, 35] M. ὃ Χῖος ἔφη μηδένα μηδὲν ἐπίστασϑαι, ἀλλὰ ταῦτα, ἃ δοχοῦμεν γινώσχειν, ἀκριβῶς οὐχ ἐπιστάμεϑα οὐδὲ ταῖς αἰσϑήσεσι δεῖ προσέχειν" δοχήσει γάρ ἐστι τὰ πάντα.

24. Arıstocı. Ὁ. Eus. P. E. XIV 20, 1 ἔνιοι μέντοι φασὶ καὶ τὸν Ὅμηρον αἰνίττεσϑαι τὸ τοιοῦτο πάντων ἀποφαίνοντα τὸν Qxsavov ἀρχήν, ὡς ἐν δύσει τῶν πραγμάτων ὀὄντων᾽ ὧν δ᾽ ἴσμεν ἔοικε μὲν καὶ M. ὃ Xios τὸ αὐτὸ τοῦτο λέγειν, οὐ μὴν ἀλλ᾽ ἀντιχρύς γε Πρωταγόρας ὃ ᾿Αβδηρίτης.

25. Sexr. Math. VII 87. 88 Ivel. $ 48] οὐχ ὀλίγοι δὲ ἦσαν... οἱ καὶ τοὺς περὶ Μητφόδωρον καὶ Avagapxov, ἔτι δὲ Μόνιμον, φήσαντες ἀνηιρηχέναι τὸ κριτήριον, ἀλλὰ Μητρόδωρον μὲν ὅτι εἶπεν" “οὐδὲν ἴσμεν οὐδ᾽ αὐτὸ τοῦτο, ἴσμεν ὅτι οὐδὲν ἴσμεν᾽ (vgl. B 1]. Ῥηπορεμ. Rhet. fr. inc. 3, 1 (II 169 Sud- haus) οὐ γὰρ ἂν χατ᾽ ᾿Αἰν]αξαϊγόραν φ]ήσαι τις ἀκολούϑωϊς πᾶν] ὑπάρχειν ἕν παντί οὐδ᾽ ἀν] κατὰ τὸν] Χεῖον Mntloodwgor] δμολογώιη τῶι μὴ [εἰδέϊναε

B. FR. 1.2. 58. DIOGENES VON SMYRNA. 59. ANAXARCHOS 475

1. Οἵἷο. Ac. pr. II 28, 73 [nach Demokrit 5, 5, 434,25] is qui hunc maxime est admiratus Chius Metrodorus initio libri qui est De natura 'nego, inquit, scire nos sciamusne aliquid an nihil sciamus, ne id ipsum quidem nescire aut scire scire nos, nec omnino sitne aliquid an nihil sit‘. Eus. P. E. XIV 19, 8 [aus seinem biogr. Compend.] &reraı τούτοις [den Aristippeern] συνεξετάσαι χαὶ τοὺς τὴν ἐναντίαν βαδί- σαντὰας χαὶ πάντα χρῆναι τιιστεύειν ταῖς τοῦ σώματος αἰσϑήσεσιν ὁρισαμένους, ὧν εἶναι ἸΠητρόδωρον τὸν Χῖον χαὶ Πρωταγόραν τὸν ᾿αΑβδηρίτην. τὸν μὲν οὖν Mnroodwgov Amuoxgirov ἔφασαν ἀχηχοέναι᾽ ἀρχὰς δὲ ἀποφήνασϑαι τὸ γλῆρες καὶ τὸ χενόν, ὧν τὸ μὲν ὄν, τὸ δὲ μὴ ὃν εἶναι. γράφων γέ τοι Περὶ φύσεως εἰσβολῆι ἐχρήσατο τοιαύτηι᾽ “οὐδεὶς ἡμῶν οὐδὲν οἶδεν οὐδ᾽ αὐτὸ τοῦτο, πότερον οἴδαμεν ἢ οὐχ οἴδαμεν (οὐδ᾽ ὅλως πό- τδρον ἔστι τι ἢ οὐχ ἔστιν". ἥτις εἰσβολὴ χαχὰς ἔδωχεν ἀφορ- μὰς τῶι μετὰ ταῦτα γενομένωι Πύρρωνι. προβὰς δέ φησιν ὅτι 2. πάντα ἐστίν, ὃ ἄν τις vonoaı. Vg8l.8.472, 22. 474,40. 43.

1. Niemand unter uns weiss irgend etwas, nicht einmal das, ob wir etwas wissen oder nichts wissen, (oder überhaupt, ob es etwas giebt oder nichts giebt).

2. Alles ist das, was jeder einzelne sich denken kann.

1. 5. Evs. 5. 472, 19; Dioc. das. Z. 21; Cem. das. Z. 29. 2. ΕΡΙΡΗΑΝ. adv. haer. III 2, 9 n. 17 [D. 591) Διογένης ὃ Σμυρναῖος, zarl δὲ τινας Κυρηναῖος, τὰ αὐτὰ τῶι Πρωταγόραι ἐδόξασε.

1. Ῥιοα. IX 58—60 ᾿ἀνάξαρχος ᾿Αβδηρίτης. οὗτος διήκουσε Διογένους:

τοῦ Σμυρναίου" ὃ δὲ Μητροδώρου τοῦ Χίου, ὃς ἔλεγε μηδ᾽ αὐτὸ τοῦτ᾽ εἰδέναι a I =, \ = -, ᾿Ξ \, ὅτι οὐδὲν oide. Mntoodwoov δὲ Νεσσᾷ τοῦ Χίου, οἱ δὲ 4ημοχρίτου φασὶν = τι 3 ΄ © - \ τ ἀκοῦσαι. ὃ δ᾽ οὖν ᾿ἀνάξαρχος καὶ ᾿Αλεξάνδρωι συνῆν καὶ ἤκμαζε χατὰ τὴν δεχάτην χαὶ ἑχατοστὴν ὀλυμπιάδα [340---381] zu) εἶχεν ἐχϑρὸν Νικοχρέόντα τὸν Κύπρου τύραννον᾽ καί ποτε ἐν συμποσίωι τοῦ ᾿᾿λεξάνόρου ἐρωτήσαντος u + = 5 = 5 a ’ κ᾿ αὐτὸν, τί ἄρα δοχεῖ τὸ δεῖπνον, εἰπεῖν φασιν" “οἷ βασιλεῦ, πάντα πολυτελῶς"

ἔδει δὲ λοιπὸν κεφαλὴν σατράπου τινὸς παρατεϑεῖσϑαι᾽ ἀπορρίπτων προς τὸν Νικοκχρέοντα. ὁ δὲ μνησιχαχκήσας μετὰ τὴν τελευτὴν τοῦ βασιλέως ὅτε ἢ πλέων ἀχουσίως προσηνέχϑη τῆι Κύπρωι ὃ ᾿Ανάξαρχος, συλλαβὼν αὐτὸν καὶ εἰς ὅλμον βαλὼν ἐκέλευσε τύπτεσϑαι σιδηροῖς ὑπέροις. τὸν δὲ οὐ φροντίσαντα τῆς τιμωρίας εἰπεῖν ἐχεῖνο δὴ τὸ περιφερόμενον᾽ 'πτίσσε, πτίσσε τὸν Ava&apyov ϑύλακον, ᾿Ανάξαρχον δὲ οὐ πλήττεις [1]. πτίσσεις, vgl.n.13]. χελεύσαντος δὲ τοῦ Νιχοχρέοντος καὶ τὴν γλώτταν αὐτοῦ ἐχτμηϑῆναι, λόγος ἀποτραγόντα προσπτύσαι αὐτῶι. καὶ ἔστιν ἡμῶν εἰς αὐτὸν οὕτως (ἔχον) [Anth. P. VII 133]: πτίσσετε, Νιχοχρέων, ἔτι καὶ μάλα᾽ ϑύυλακχὸς ἐστι" πτίσσετ᾽ " ᾿ἄναξαρχος δ᾽ ἐν Διός ἐστι πάλαι. zul σὲ διαστείλασα γνάφοις ὀλίγον (Ὁ) τάδε λέξει ῥήματα Φερσεφόνη" “ἔρρε μυλωϑρὲ καχέ. οὗτός διὰ τὴν ἀπάϑειαν καὶ εὐχολίαν τοῦ βίου Εὐδαιμονιχὸς ἐχαλεῖτο" χαὶ ἦν ἐχ τοῦ δάιστου δυνατὸς σωφρονίζειν. τὸν γοῦν ᾿Αλέξανδρον οἰόμενον εἶναι ϑεὸν ἐπέστρεψεν᾽ ἐπειδὴ γὰρ ἔχ τινος πληγῆς εἶδεν αὐτῶι χαταρρέον αἷμα, δείξας τῆι χειρὶ πρὸς αὐτόν φησι" “τουτὶ μὲν αἷμα καὶ οὐκ ἰχὼρ οἷός πέρ τε δέει μακάρεσσι ϑεοῖσι.᾽

Πλούταρχος [8. 8. 477, 7) δ᾽ αὐτὸν ᾿Αλέξανδρον τοῦτο λέξαι πρὸς τοὺς φίλους φησίν. ἀλλὰ καὶ ἄλλοτε [5. ὅ. 418, 16] προπίνοντα αὐτῶι τὸν ᾿Ανά- ξαρχον δεῖξαι τὴν κύλικα καὶ εἰπεῖν"

2. Ῥιοα. IX 61 Πύίρρων Ἠλεῖος... ἤχουσε Βρύσωνος τοῦ [ἢ Nietzsche] Στίλπωνος, ὡς ᾿Αλέξανδρος ἐν Διαδοχαῖς, εἶτα ᾿Αναξέρχου ξυναχολουϑῶν nav- ταχοῦ, ὡς καὶ τοῖς Γυμνοσοφισταῖς ἐν Ἰνδίαι συμμῖξαι καὶ τοῖς Meyoıs.... ἐχπατεῖν τε αὐτὸν καὶ ἐρημάζειν, σπανίως ποτ᾽ ἐπιφαινόμενον τοῖς οἶχοι.. τοῦτο δὲ ποιεῖν ἀχούσαντα Ἰνδοῦ τινος ὀνειδίζοντος ᾿Αναξάρχωι, ὡς οὐχ ἀν. ἕτερόν τινα διδάξαι οὗτος ἀγαϑόν, αὐτὸς αὐλὰς βασιλικὰς ϑεραπεύίων. ἀεί τε, εἶναι ἐν τῶι αὐτῶι καταστήματι, ὥστε εἰ καί τις αὐτὸν καταλίποι μεταξὺ A γοντα, αὑτῶι διαπεραίνειν τὸν λόγον, καίτοι κεκινημένον τέως τῆι ἐννεότητι.. πολλάκι, φησί [Antigonos v. Karyst. S. 35 Wilam.], zei ἀπεδήμει, under! προει-᾿ πών, καὶ συνερρέμβετο οἵστισιν ἤϑελεν. καί ποτ᾽ ᾿Αναξάρχου εἰς τέλμα ἐμπε-᾿ σόντος, παρῆλθεν οὐ βοηϑήσας" τινῶν δὲ αἰτιωμένων, αὐτὸς ᾿Ανάξαρχος ἐπ, νει τὸ ἀδιάφορον καὶ ἄστοργον αὐτοῦ. Vgl. ὁ. 57,1.

3, Prur. Alex. 52 [aus Hermippos, der sich auf den Bericht des Stroibos, Vorlesers des Kallisthenes, an Aristoteles bezieht, vgl. c. 54 Anf.) (nach Kleitos: Tod) Καλλισϑένης μὲν ἠϑικῶς ἐπειρᾶτο καὶ πράιως ὑποδυόμενος τῶι λόγωι χαὶ περιιὼν ἀλύπως λαβέσϑαι τοῦ πάϑους, 6 δὲ ᾿ἀνάξαρχος ἰδίαν τινὰ πορευό- μενος ἐξ ἀρχῆς ὁδὸν ἐν φιλοσοφίαι καὶ δόξαν εἰληφὼς ὑπεροψίας καὶ ὀλιγω-. οἰας τῶν συνήϑων εὐϑὺς εἰσελϑὼν ἀνεβόησεν" ᾿ οὗτός ἐστιν ᾿Αλέξανδρος, εἰς ὃν ἡ οἰχουμένη νῦν ἀποβλέπει" ὃ δὲ ἔρριπται κλαίων ὥσπὲρ ἀνδράποδον ἀνϑρώ- πων νόμον καὶ ψόγον δεδοιχώς, οἷς αὐτὸν προσήκει νόμον εἶναι χαὶ ὅρον τῶν δικαίων, ἐπείπερ ἄρχειν καὶ χρατεῖν νενίχηχεν, ἀλλὰ μὴ δουλεύειν ὕπο. κενῆς δόξης χεκρατημένον. οὐχ οἶσϑα, εἶπεν, ὅτι τὴν Δίχην ἔχει πάρεδρον 5 Ζεὺς καὶ τὴν Θέμιν, ἵνα πᾶν τὸ πραχϑὲν ὑπὸ τοῦ κρατοῦντος ϑεμιτὸν ἦι χαὶ δίχαιον; τοιούτοις τισὶ λόγοις χρησάμενος ὁ ᾿Ανάξαρχος τὸ μὲν πάϑος ἐχούφισε τοῦ βασιλέως, τὸ δὲ Ἶϑος εἰς πολλὰ χαυνότερον καὶ παρανομώτερον ἐποίησεν, αὑτὸν δὲ δαιμονίως ἐνήρμοσε καὶ τοῦ Καλλισϑένους τὴν ὁμιλίαν οὐδὲ ἄλλως ἐπίχαριν διὰ τὸ αὐστηρὸν οὖσαν προσδιέβαλε. λέγεται δέ ποτε

παρὰ δεῖπνον ὑπὲρ ὡρῶν χαὶ χράσεως τοῦ περιέχοντος λόγων ὄντων τὸν Καλλισϑένην μετέχοντα δόξης τοῖς λέγουσι ταἀχεῖ μᾶλλον εἶναι ψυχρὰ καὶ δυσχείμερα τῶν Ἑλληνικῶν, ἐναντιουμένου τοῦ ᾿ἀναξάρχου καὶ φιλονιχοῦντος εἰπεῖν" "alla μὴν ἀναάγχη σοι ταῦτα ἐχείνων ὁμολογεῖν ψυχρότερα" σὺ γὰρ ἐχεῖ μὲν. ἐν τρίβωνι διεχείμαξες, ἐνταῦϑα δὲ τρεῖς ἐπιβεβλημένος δάπιδας κα- ταἀχεισαι΄. τὸν μὲν οὐν Arasagyor χαὶ τοῦτο προσπαρώξυνε.

4. — — 28. Den Vers ἰχὼρ xrA. [8. 476, 16] sprach der König selbst. ἐπεὶ δὲ μεγάλης ποτὲ βροντῆς γενομένης καὶ πάντων ἐχπλαγέντων A. ὃ 00- φιστὴς παρὼν ἔφη πρὸς αὐτόν᾽ “un τι σὺ τοιοῦτον ὃ τοῦ Διός;, γελάσας ἐχεῖνος" “οὐ βούλομαι γάρ, εἶπε, φοβερὸς εἶναι τοῖς φίλοις ὥσπερ σύ UE κε- λεύεις ὃ χαταφαυλίζων μου τὸ δεῖπνον, ὅτι ταῖς τραπέζαις ἰχϑύας δρᾶις ἐπι- χειμένους, οὐ σατραπῶν χεφαλάς. τῶι γὰρ ὄντι λέγεται τὸν ᾿άναάξαρχον ἰχϑυ- δίων Ἡφαιστίωνι πεμφϑέντων ὑπὸ τοῦ βασιλέως τὸν προειρημένον ἐπιφϑέγ: ξασϑαι λόγον, οἷον ἐξευτελίζοντα καὶ χατειρωνευόμενον τοὺς τὰ περίβλεπτα μεγάλοις πόνοις χαὶ χινδύνοις διώχοντας, ὡς οὐδὲν ἢ μικρὸν ἐν ἡδοναῖς καὶ ἀπολαύσεσι πλέον ἔχοντας τῶν ἄλλων. Vgl. Satyros b. Athen. VI 250E ’Ava- ξαρχὸν φησι τὸν εὐδαιμονιχὸν φιλόσοφον ἕνα τῶν ᾿Αλεξάνδρου γενέσϑαι x0- λάχων χαὶ συνοδεύοντα τῶι βασιλεῖ, ἐπεὶ ἐγένετο ποτε βροντὴ κτλ. Ῥιστ. Alex. virt. I, 40 p. 331E ὅτε τὸν μὲν ἁρμονικὸν [Εὐδαιμονικὸν Zeller] Ava- ξαρχον ἐντιμότατον τῶν φίλων ἐνόμιζε [Alexander].

5. Arr. Anab. IV 9,7 εἰσὶ δὲ οἱ λέγουσιν ᾿άνάξαρχον τὸν σοφιστὴν ἐλ- ϑεῖν μὲν παρ᾽ ᾿Αλέξανδρον χληϑέντα ὡς παραμυϑησόμενον᾽ εὑρόντα δὲ χκεί- μενον χαὶ στένοντα ἐπιγελάσαντα ἀγνοεῖν, φάναι, διότι ἐπὶ τῶιδε ol πάλαι σοφοὶ ἄνδρες τὴν Δίχην πάρεδρον τῶι Au ἐποίησαν ὡς ὅ τι ἂν πρὸς τοῦ Διὸς χυρωϑῆι, τοῦτο ξὺν δίχηι πεπραγμένον" καὶ οὖν καὶ τὰ ἐκ βασιλέως μεγάλου γιγνόμενα δίχαια χρῆναι νομίζεσϑαι, πρῶτα μὲν πρὸς αἰτοῦ βασιλέως ἔπειτα πρὸς τῶν ἄλλων ἀνϑρώπων. ταῦτα εἰπόντα παραμυϑήσασϑαι μὲν ᾿Αλέξαν- ὅρον ἐν τῶι τότε" καχὸν δὲ μέγα, ὡς ἐγώ φημι, ἐξεργάσασϑαι ᾿Αλεξάνδροωι καὶ μεῖζον ἔτι ἢ ὅτωι τότε ξυνείχετο᾽ εἴπερ οὖν σοφοῦ ἀνδρὸς τήνδε ἔγνω τὴν δόξαν ὡς οὐ τὰ δίχαια ἄρα χρὴ σπουδῆι ἐπιλεγόμενον πράττειν τὸν βα- σιλέα, ἀλλὰ ὅτι ἂν καὶ ὅπως οὖν ἐκ βασιλέως πραχϑῆι, τοῦτο δίχαιον νομί- Gew. ἐπεὶ χαὶ προσχυνεῖσϑαι ἐϑέλειν ᾿Αλέξανδρον λόγος χατέχει,... οὐκ ἐν- δεῆσαι δὲ οὐδὲ πρὸς τοῦτο αὐτῶι τοὺς κολακείαι ἐς αὐτὸ ἐνδιδόντας, ἄλλους τέ τινας καὶ δὴ καὶ τῶν σοφιστῶν τῶν ἀμφ᾽ αὐτὸν ᾿ἀνάξαρχόν τε καὶ ‘Ayıy ᾿Αργεῖον ἐποποιόν.

6. — — 10,5 ὑπὲρ δὲ τῆς προσχυνήσεως ὅπως ἠναντιώϑη Αλεξανδρωι χαὶ τοιόσδε χατέχει λόγος. ξυγχεῖσϑαι μὲν γὰρ τῶι ᾿Αλεξανόρωι πρὸς τοὺς σοφιστάς τε χαὶ τοὺὶς ἀμφ᾽ αὐτὸν Περσῶν χαὶ Μήδων τοὺς δοκιμωτάτους μνήμην τοῦ λόγου τοῦδε ἐν πότωι ἐμβαλεῖν" ἄρξαι δὲ τοῦ λόγου ᾿Αναάξαρχον, ὡς πολὺ διχαιότερον ἂν ϑεὸν νομιζόμενον ᾿Αλέξανδρον Διονύσου τε zul Ἧρα- χλέους, μὴ ὅτι τῶν ἔργων ἕνεχα ὅσα καὶ ἡλίχα χκαταπέπρακται ᾿Αλεξάνδρωι, ἀλλὰ zul ὅτι Διόνυσος Θηβαῖος μὲν ἦν οὐδέν τι προσήχων Μακεδόσι, χαὶ Ἡρακλῆς ᾿Αργεῖος οὐδὲ οὗτος προσήχων ὅτι μὴ κατὰ γένος τὸ ᾿Αλεξάνδρου" Ἡρακλείδην γὰρ εἶναι ᾿Αλέξανδρον" Μακεδόνας δὲ αὖ τὸν σφῶν βασιλέα δι- καιότερον ϑείαις τιμαῖς κοσμοῦντας. χαὶ γὰρ οὐδὲ ἐχεῖνο εἶναι ἀμφίλογον ὅτι ἀπελθόντα 78 ἐξ ἀνθρώπων ὡς ϑεὸν τιμήσουσι᾽ πόσωι δὴ δικαιότερον ζῶντα γεραίρειν ἧπερ τελευτήσαντα ἐς οὐδὲν ὀφελος τῶι τιμωμένωι. c. 11 λεχϑέντων δὲ τούτων τε χαὶ τοιούτων λόγων πρὸς ᾿Αναξάρχου τοὺς μὲν

μετεσχηχότας τῆς βουλῆς ἐπαινεῖν τὸν λόγον καὶ ἤδη ἐϑέλειν ἄρχεσθαι τῆς

προσχυνήσεως᾽ τοὺς Maxsdovag δὲ τοὺς πολλοὺς ἀχϑομένους τῶι λόγωι σιγῆι ἔχειν. Καλλισϑένην δὲ ὑπολαβόντα᾽ “Ἀλέξανδρον μέν, εἰπεῖν, ὦ ᾿Ανάξαρχε, οὐδεμιᾶς ἀνάξιον ἀποφαίνω τιμῆς ὅσαι ξύμμετροι ἀνθρώπωι χτλ. Cver. ὙΠ] ὅ, 8 Agis quidem Argivus, pessimorum carminum post Choerilum conditor, et ex Sicilia Cleo.... hi tum caelum illi aperiebant Herculemque et Patrem Li- berum et cum Polluce Castorem novo numini cessuros esse iactabant.

7. PhıLopem. de vitiis IV [Gomperz Comment. Mommsen. 4711] ο. δ... οὐχ εἰκῆι δέ, ἀλλὰ συνπαρατιϑεὶς ἐντέχνως τῶι δάκνοντι τὸ γλυχύ, οἷον μιγνύων ἔπαινον ζωρότερον ἐλάττονι ψόγωι zul συνχατάϑεσιν ἀντιλογίαι, καϑάπερ τοιοῦτος (᾿Αρίστιππος (1) ἢ ὃν φ)ασί τινες {(τῶιν) γλυχεῖ δαψιλεστέρωι χρώ- μενον τοιοῦτον (γενέσϑαι) ᾿Ανάξαρχον * * *. 6.86 τοῦτο τοῖς ἀπὸ Διός" Διόνυσος μὲν γὰρ ἔχαιρε Σατύροις, Ἡρακλῆς δὲ Κέρκωψιν. ἔστιν δ᾽ ὅτε zul διερεϑισϑεὶς μὲν ἐπίχρανεν, ἑαυτοῦ δὲ μνησϑεὶς ἐγλύχανεν, ὡς {τ)ὸ ῥηϑὲζν

ὃ β)αλόντος αὐτὸν ὑβριστικώτερον (ausgefallen μήλοις τοῦ βασιλέως, ὅτ᾽ ἀπεί-

λησεν) ἐπαράμενος τὸ ποτήριον" ᾿βεβλήσεταί τις ϑεῶν βροτησίαι χερί᾽. Zum Anf. ἃ. Col. 6 vgl. Plut. de adul. et am. 18 p. 00Β. Prur. quaest. conv. IX 1,2 p. 73TA χαὶ ’A. ὑπ᾽ ᾿Αλεξάνδρου μήλοις βαλλόμενος παρὰ δεῖπνον, ἐπαναστὰς χαὶ εἰπών ᾿βεβλήσεται --- χερί᾽. Vgl. 8. 476, 19.

8. Aeı. Υ͂. Η. IX 81 ’A. ὃ ἐπικληϑεὶς Εὐδαιμονικὸς κατεγέλα ᾿Αλεξάνδρου ἑαυτὸν ἐχϑεοῦντος. ἐπεὶ δὲ ἐνοσησέ ποτε ᾿Α., εἶτα προσέταξεν αὐτῶι ὃ ἰατρὸς δόφημα σχευασϑῆναι, γελάσας ὃ A. “τοῦ μέντοι ϑεοῦ ἡμῶν᾽ εἶπεν “ἐν τρυ- βλίου δοφήματι αἱ ἐλπίδες κεῖνται.

9. Arm. ΧΗ p. 8488 περὲ δ᾽ Ἀναξάρχου Κλέαρχος ὃ Σολεὺς ἐν πέμ- πτωι Βίων [HG I 308 fr. 14] οὕτω γράφει" “τῶι Εὐδαιμονιχῶι καλουμένωι ᾿Αναξάρχωι διὰ τὴν τῶν χορηγησάντων ἄγνοιαν [.- ἀνοιαν] περιπεσούσης ἐξου- σίας γυμνὴ μὲν ὠινοχόει παιδίσχη πρόσηβος ἡ προχριϑεῖσα διαφέρειν ὥραι τῶν ἄλλων, ἀνασύρουσα πρὸς ἀλήϑειαν τὴν τῶν οὕτως αὐτῆι χρωμένων ἀχρα- σίαν. ὁ δὲ σιτοποιὸς χειρῖδας ἔχων χαὶ περὶ τῶι στόματι χημὸν ἔτριβε τὸ σταῖς, ἵνα μήτε ἵδρως ἐπιρρέοι μήτε τοῖς φυράμασιν ὃ τρίβων ἐμπνέοι.

10. Τιμον. fr. 58 [Poet. phil. fr. S. 199]:

ἂν δὲ τὸ ϑαρσαλέον τε χαὶ ἐμμανές, ὅππηι ὀρούσαι, φαίνετ᾽ Avasaoyov χκύνεον μένος" ὃς da καὶ εἰδώς, ὡς φασαν, ἄϑλιος ἔσχε᾽ φύσις δέ μιν ἔμπαλιν ἦγεν ἡδονοπλήξ, ἣν πλεῖστοι ὑποτρείουσι σοφιστῶν.

11. Piur. tranqu. an. 4, p.466D AAdsavdoos ᾿ἀναξάρχου περὶ κόσμων ἀπειρίας ἀκούων ἐδάκρυε καὶ τῶν φίλων ἐρωτώντων ὃ τι πέπονϑεν, “οὐχ ἄξιον, ἔφη, δαχρύειν, εἰ κόσμων ὄντων ἀπείρων ἑνὸς οὐδέπω κύριοι γεγόναμεν;

12. Strap. XIII p. 594 ἐχεῖνος [Alexander] γὰρ χατὰ συγγενείας ava- γέωσιν ὥρμησε προνοεῖν αὐτῶν [der Ilier wegen der Verwandtschaft der Aia- kiden mit Andromache] ἅμα καὶ YıAoungog ὠν" φέρεται γοῦν τις διόρϑωσις τῆς Ὁμήρου ποιήσεως, ἡ ἐκ τοῦ νάρϑηχος λεγομένη, Tod Αλεξανόρου μετὰ τῶν περὶ Καλλισϑένη χαὶ ᾿Ανάξαρχον ἐπελθόντος χαὶ σημειωσαμένου τινα, ἔπειτα καταϑέντος εἰς νάρϑηχα, ὃν ηὗρεν ἐν τῆι Περσικῆι γάζηι πολυτελῶς κατεσχευασμένον.

13. Zu 8.476, ὅ: Cem. Strom. IV 57 p. ὅ89Ρ. τὰ γὰρ Avafaoyov σιωπῶ “πτίσσε᾽ ἐπιβοῶντος “τὸν ᾿ἀναξάρχου ϑύλακον' ᾿άνάξαρχον γὰρ οὐ πτίσσεις᾽, ὅὁπηνίχα πρὸς τοῦ τυράννον ὑπέροις σιδηροῖς ἐπτίσσετο. [Dıo] Corinth. 37, 45.

Prrro Quod omn. prob. p. 462 Mang. zusammen mit Zeno [s. 6. 19 A 8. 9], wo- raus die Konfusion bei Var. Max. II extr. 4, der zusetzt: multorum aures illa lingua et in primis Alexandri regis admiratione swi adtonitas habuerat, dum terrae condicionem, habitum maris, siderum motus, totius denique mundi natu- ram prudentissime et facundissime expromit.

14. [Gar] h. ph. 4 (Namen der philosophischen Sekten) [Ρ. 602] ἣ δὲ &x τέλους ὥσπερ ἡ Εὐδαιμονική" ὃ γὰρ ᾿άναξαρχος τέλος τῆς κατ᾽ αὐτὸν ἀγωγῆς τὴν εὐδαιμονίαν ἔλεγεν.

1ὅ, — - 17 [Ὁ. 604] σχεπτιχοὺς δὲ Ζήνωνα τὸν ᾿Βλεάτην χαὶ Avagapyov τὸν ᾿Αβδηρίτην χαὶ τὸν ἄγαν ἠχριβωχέναι τὴν ἀπορητικὴν ὑποληφϑέντα Πύρρωνα.

16. Sexr. adv. m. VII 88 [nach 5. 474, 41] Avasagyov δὲ χαὶ Mövıuov ὅτι σχηνογραφίαι ἀπείχασαν τὰ ὄντα τοῖς τε κατὰ ὕπνους ἢ μανίαν προσπίπτουσι ταῦτα ἀὡμοιῶσϑαι ὑπέλαβον.

17. Epikurs Brief Πρὸς ᾿Ανάξαρχον [Plut. adv. Col. 17 p. 1147 A; fr. 118. Us.] ist nicht an den Abderiten gerichtet.

1. CLeEm. Str. 136 p. 337P. εὖ γοῦν καὶ ’A. ὃ ὐδαιμονιχὸς ἐν τῶι Περὶ βασιλείας γράφει" ᾿'πολυμαϑείη — δεξιὸν ὄντα -- ὅρος. ὅσοι δὲ καὶ ϑύρηισιν ἀείδουσιν ἢ ἤν πηι πεπνυμένην ἀείδωσιν οὐ τιϑέ- μενοι ἐν σοφίηι, γνώμην δ᾽ ἔχουσι μωρίης: Stop. III (flor.) 84, 19 H, Αναξάρχου᾽ ᾿πολυμαϑίη -- δεξιὸν ἄνδρα --- ὅρος. οἱ δὲ ἔξω χαιροῦ δῆσιν μουσικὴν πεπνυμένως ἀείσουσιν, οὐ παραδέχονται ἐν ao- γίη γνώμην αἰτίην δ᾽ ἔχουσι μωρίας. Vgl. Aruen. mech. p. 4 Wesch. Anaxarchos scheint auf Kallisthenes anzuspielen [5. A 3], von dem Aristoteles sagte: λόγωι μὲν ἦν δυνατὸς zul μέγας, νοῦν δὲ οὐχ εἶχεν [Plut. Alex. 54].

πολυμαϑίη κάρτα μὲν ὠφελεῖ, κάρτα δὲ βλάπτει τὸν ἔχοντα' ὠφελεῖ μὲν τὸν δεξιὸν ἄνδρα, βλάπτει δὲ τὸν ῥηϊδίως φωνεῦντα πᾶν ἔπος κήν παντὶ δήμωι. χρὴ δὲ χαιροῦ μέτρα εἰδέναι" σοφίης γὰρ οὗτος ὅρος. οἱ δὲ ἔξω καιροῦ ῥῆσιν ἀείδουσιν, κἢν EU ENDE ἀείδωσιν, οὐ τιϑέμενοι ἐν σοφίηι γνώμην αἰτίην ἔχουσι μωρίης.

1. Viel wissen nützt wohl sehr, schadet aber auch sehr dem, der es hat. Es nützt dem geschickten Mann, schadet aber dem, der leicht- fertig jedes Wort und vor jedem Publikum ausspricht. Man muss die Grenzen der richtigen Zeit kennen. Das ist der Markstein der Weisheit. Die freilich, welche zur Unzeit ein Sprüchlein herleiern, mag es auch an sich verständig sein, ziehen sich den Vorwurf der Thorheit zu, da sie Weisheit nicht mit Klugheit zu verbinden wissen,

480 60. HEKATAIOS V. ABDERA. A. 1-5. LEBEN UND LEHRE.

1. Sun. [aus Hesych.] Ἑχαταῖος ᾿Αβδηρίτης φιλόσοφος, ὃς ἐπεχλήϑη καὶ κριτικὸς γραμματικός, οἷα γραμματικὴν ἔχων παρασχευην. γέγονε δὲ ἐπὶ τῶν διαδόχων. βιβλία αὐτοῦ ταῦτα᾽ Περὶ τῆς ποιήσεως Ὁμήρου zul Ἡσιόδου.

2. Strap. XIV p. 644 Τήιοι τὴν πόλιν ἐχλιπόντες εἰς ᾿Αβδηρα ἀπώικησαν Θραικίαν πόλιν οὐ φέροντες τὴν τῶν Περσῶν ὕβριν... πάλιν δ᾽ ἐπανῆλθον τινες αὐτῶν χρόνωι ὕστερον. εἴρηται δὲ καὶ περὶ ᾿Απελλιχῶντος ὅτι Τήιος ἦν χἀχεῖνος" γέγονε δὲ καὶ συγγραφεὺς Ἑκαταῖος ἐκ τῆς αὐτῆς πόλεως. SCYMN. 4. d. perieg. 869 ὡς Ἑχαταῖος εἶφ᾽ ὁ Τήιος [über ἃ. Tanais).

3. Ῥιοα. IX 69 πρὸς τούτοις [Eurylochos, Philon] διήχουε τοῦ Πύρρωνος Ἑ. τε ὃ ᾿Αβδηρίτης καὶ Τίμων ὃ Φλιάσιος.

4. [fr. 20 Müller FHG II 396] Crem. Str. II 139 p. 498 P. [s. 8. 404, 16] E. δὲ αὐτάρχειαν [näml. τέλος ὑπάρχει» ].

5. [fr. 21M.] Pur. quaest. conv. IV 3, 1 p. 666 E τῶν νομοϑετῶν τοὺς τῆι πολυτελείαι κατὰ κράτος πολεμήσαντας δρίσαι μάλιστα τῶν εἰς τοὺς γά- μους καλουμένων τὸ πλῆϑος. “ὃ γὰρ εἰπών, ἔφη [Sossios], περὲ τῆς αἰτίας αὐτῆς τῶν παλαιῶν φιλοσόφων οὐδὲν ἐμοὶ γοῦν κριτῆι πιϑανὸν εἴρηχεν E. ὃ ᾿Αβδηρίτης᾽ λέγει δὲ τοὺς ἀγομένους γυναῖχας πολλοὺς παρακαλεῖν ἐπὶ τὴν ἑστίασιν, ἵνα πολλοὶ συνειδῶσι καὶ μαρτυρῶσιν ἐλευϑέροις οὖσι καὶ παρ᾽ ἐλευ- ϑέρων γαμοῦσι.

B. FRAGMENTE. EKATAIOY ΠΕΡῚ YIIEPBOPE2®N.

1 [5M.] Stern. Βυζ. Ἐλίξοια νῆσος Ὑπερβορέων οὐχ ἐλάσσων Σικελίας ὑπὲρ ποταμοῦ Καραμβύχα. οἱ νησιῶται Καραμβῦχαι ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ,

ὡς Ἑ. ὃ ᾿Αβδηρίτης. [6] Strap. VII 299 τὴν παρὰ Θεοπόμπωι Μεροπίδα γῆν,

2 [68] Prim. ἢ. ἢ. IV 94 septentrionalis oceanus: Amalchium eum H. appellat a Parapaniso amne qua Scythiam adluit, quod nomen eius gentis lingua significat “congelatum’ [= μάλκιος].

3 [4] Aeı.n. hist. ΧΙ 1 ἀνϑρώπων Ὑπερβορέων γένος καὶ τιμὰς ᾿4πόλ- λωνος τὰς ἐχεῖϑι ἄιδουσι μὲν ποιηταί, ὑμνοῦσι δὲ καὶ συγγραφεῖς, ἐν δὲ τοῖς χαὶ Ἕ. ὃ Μιλήσιος οὔ, ἀλλ᾽ ὁ ᾿Αβδηρίτης. Gottesdienst der Boreaden. Apollons Schwäne. Vgl. fr. ὅ.

4 [1] Scnor. Aroır. II 675 Ἑ. δὲ μέχρι τῶν αὑτοῦ χρόνων εἶναί φησι τὸ τῶν Ὑπερβορέων ἔϑνος. Variante der Genealogie b. ScHoL. FIND. 01. 3, 28 [3 Müll.].

5 [29] Diopor.II47,1ff. τῶν γὰρ τὰς παλαιὰς μυϑολογίας ἀναγεγραφότων

ς a b) τω ) ‚ - r - ’ x E. χαί τινες ἕτεροί φασιν Ev τοῖς αντιπερᾶς τῆς Ιελτικῆς τόποις κατὰ τον

ὠκεανὸν εἶναι νῆσον οὐχ ἐλάττω τῆς Σιχελίας. ταύτην ὑπάρχειν μὲν κατᾶ

τὰς ἄρχτους, χατοικεῖσϑαι δὲ ὑπὸ τῶν ὀνομαζομένων Ὑπερβορέων απὸ τοῦ -Ο - 5 ) > » r ’

πορρωτέρω κεῖσϑαι τῆς βορείου πνοῆς ουσᾶν δ᾽ αὐτὴν εὔγειον TE χαὶ παμ-

ΜΌΝ r 4 φορον, ἔτι δ᾽ εὐχρασίαι διαφέρουσαν, διττους κατ ἕτος ἐχφέρειν καρποὺς:

2—4 Apolloeult. Abaris. φασὲ δὲ καὶ τὴν σελήνην ἐχ ταύτης τῆς νήσου φαίνε- σϑαι παντελῶς ὀλίγον ἀπέχουσαν τῆς γῆς καί τινας ἐξοχὰς γεώδεις ἔχουσαν ἐν αὐτῆι φανεράς. λέγεται δὲ καὶ τὸν ϑεὸν δι᾿ ἐτῶν ιϑ' χαταντᾶν εἰς τὴν νῆσον, ἐν οἷς αἱ τῶν ἄστρων ἀποχαταστάσεις ἐπὶ τέλος ἄγονται" χαὶ διὰ τοῦτο τὸν ἐννεαχαιδεχαετῇ χρόνον ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων μέγαν [so C] ἐνιαυτὸν ὀνομάζεσϑαι. κατὰ δὲ τὴν ἐπιφάνειαν ταύτην τὸν ϑεὸν χιϑαρίζειν τε καὶ χορεύειν συνεχῶς τὰς νύχτας ἀπὸ ἰσημερίας ἐαρινής ἕως πλειάδος ἀνατολῆς ἐπὶ τοῖς ἰδίοις εὐημερήμασι τερπόμενον. βασιλεύειν δὲ τῆς πόλεως ταύτης χαὶ τοῦ τεμένους ἐπάρχειν τοὺς ὀνομαζομένους Βορεάδας ἀπογόνους ὄντας Βορέου χαὶ χατὰ γένος ἀεὶ διαδέχεσϑαι τὰς ἀρχᾶς.

ΠΕΡῚ ΤΗΣ ΤΩΝ ΑἸΓΥΠΤΙΩΝ ΦΙΜΟΣΟΦΙΑ͂Σ 48|...ἢ (AITYIITIAK2N?) 6 [19.7] Dios. I 9—11 ὃς [Theopomp] χαὶ ἀναβιώσεσϑαι κατὰ τοὺς Ma-

) - ς » ᾿ γοὺυς φησὶ τοὺς ἀνθρώπους χαὶ ἔσεσϑαι αϑανάτους, zul τὰ ὄντα ταῖς αὑτῶν

περιχυχλήσεσι διαμενεῖν. ταῦτα δὲ χαὶ Εὔδημος ὃ Ῥόδιος (fr. 51] ἱστορεῖ. Ἔχα- ταῖος δὲ χαὶ γενητοὺς τοὺς ϑεοὺς εἶναι zur’ αὐτούς. Κλέαρχος δὲ ὃ Σολεὺς ἐν τῶι Περὶ παιδείας χαὶ τοὺς Τυμνοσοφιστὰς ἀπογόνους εἶναι τῶν αγων φησίν" ἔνιοι δὲ χαὶ τοὺς Ἰουδαίους ἐχ τούτων εἶναι. πρὸς τούτοις χαταγινώ- σχουσιν Ἡροδότου οἱ τὰ περὶ Μάγων γράψαντες" μὴ γὰρ ἂν εἰς τὸν ἥλιον βέλη Ξέρξην ἀκοντίσαι, μηδ᾽ εἰς τὴν ϑάλασσαν πέδας χαϑεῖναι, ϑεοὺς ὑπὸ τῶν άγων παραδεδομένους. τὰ μέντοι ἀγάλματα εἰκότως χαϑαιρεῖν. τὴν δὲ τῶν Αἰγυπτίων φιλοσοφίαν εἶναι τοιαύτην περί τε ϑεῶν χαὶ ὑπὲρ δικαιοσύ- γῆς. φάσχειν τε ἀρχὴν μὲν εἶναι τὴν ὕλην, εἶτα τὰ τέσσαρα στοιχεῖα ἐξ αὐτῆς διαχριϑῆναι, χαὶ ζῶια παντοῖα ἀποτελεσϑῆναι. ϑεοὺς δ᾽ εἶναι ἥλιον καὶ σελήνην, τὸν μὲν Ὄσιριν, τὴν δ᾽ Ἶσιν καλουμένην" αἰνίττεσθαί τε αὐτοὺς διά τε χανϑάρου χαὶ ὁράχοντος zul ἱέρακος καὶ ἄλλων, ὥς φησι Μανέϑως ἐν τῆι τῶν Φυσικῶν ἐπιτομῆι καὶ Ἑ. ἐν τῆι πρώτηι Περὶ τῆς Αἰγυπτίων φιλοσοφίας. χατασχευάζειν δὲ χαὶ ἀγάλματα τεμένη τῶι μὴ εἰδέναι τὴν τοῦ ϑεοῦ μορφήν. τὸν χόσμον γενητὸν καὶ φϑαρτὸν χαὶ σφαιροειδῆ" τοὺς ἀστέρας πῦρ εἶναι, χαὶ τῆι τούτων κράσει τὰ ἐπὶ γῆς γίνεσϑαι" σελήνην ἐκλεί- new εἰς τὸ σχίασμα τῆς γῆς ἐμπίπτουσαν- τὴν ψυχὴν καὶ ἐπιδιαμένειν καὶ μετεμβαίνειν" ὑετοὺς χατὰ ἀέρος τροπὴν ἀποτελεῖσθαι" τά τε ὄλλα φυσιολο- γεῖν, ὡς Ἑχαταῖός τε χαὶ ᾿Αρισταγόρας ἱστοροῦσιν. ἔϑεσαν δὲ χαὶ γόμους ὑπὲρ δικαιοσύνης, οὗς εἰς Ἑρμῆν ἀνήνεγχαν᾽ καὶ τὰ εὔχρηστα τῶν ζώιων ϑεοὺς ἐδόξασαν. λέγουσι δὲ καὶ ὡς αὐτοὶ γεωμετρίαν τε καὶ ἀστρολογίαν χαὶ ἀρι- ϑμητιχὴν ἀνεῦρον. zul τὰ μὲν περὶ τῆς εὑρέσεως ὧδε ἔχει.

1 [0] Diopor.I11,1ff. τοὺς δ᾽ οὖν zar’ Αἴγυπτον ἀνϑρώπους τὸ παλαιὸν γενομένους ἀναβλέψαντας εἰς τὸν χόσμον χαὶ τὴν τῶν ὅλων φύσιν χαταπλα- γέντας τε χαὶ ϑαυμάσαντας, ὑπολαβεῖν εἶναι δύο ϑεοὺς audlovg τε χαὶ πρώ- τους, τόν τε ἥλιον χαὶ τὴν σελήνην, ὧν τὸν μὲν Ὄσιριν τὴν δὲ Ἶσιν ὀνο- μάσαι... τούτους δὲ τοὺς ϑεοὺς ὑφίστανται τὸν σύμπαντα χόσμον διοικεῖν τρέφοντάς τε χαὶ αὔξοντας πάντα τριμερέσιν ὥραις ἀοράτωι κινήσει τὴν περίοδον ἀπαρτιζούσαις, τῆι τε ἐαρινῆι zul ϑερινῆι χαὶ χειμερινῆι᾽ ταύτας δ᾽ ἐναντιωτάτην ἀλλήλαις τὴν φύσιν ἐχούσας ἀπαρτίζειν τὸν ἐνιαυτὸν ἀρίστηι συμφωνίαι" φύσιν δὲ συμβάλλεσϑαι πλείστην εἰς τὴν τῶν ἁπάντων ζωογονίαν

τῶν ϑεῶν τούτων τὸν μὲν πυρώδους καὶ πνεύματος τὴν δὲ ὑγροῦ καὶ ξηροῦ, χοινῆι δ᾽ ἀμφοτέρους ἀέρος᾽ καὶ διὰ τούτων πάντα γεννᾶσϑαι καὶ τρέφεσϑαι.

διὸ καὶ τὸ μὲν ἅπαν σῶμα τῆς τῶν ολων φύσεως ἐξ ἡλίου χαὶ σελήνης ἀπαρ- τίζεσϑαι, τὰ δὲ τούτων μέρη πέντε τὰ προειρημένα, To τε πνεῦμα καὶ τὸ πῦρ καὶ τὸ ξηρόν, ἔτι τε τὸ ὑγρὸν καὶ τὸ τελευταῖον τὸ ἀερῶδες, ὥσπερ ἐπ᾽ av- ϑρώπου χεφαλὴν καὶ χεῖρας καὶ πόδας καὶ τάλλα μέρη καταριϑμοῦμεν, τὸν αὐτὸν τρόπον τὸ σῶμα τοῦ χόσμου συγχεῖσϑαι πᾶν ἐκ τῶν προειρημένων.

ὁ. 12 τούτων ὁ᾽ ἕχαστον ϑεὸν νομίσαι χαὶ προσηγορίαν ἰδίαν ἑχάστωι ϑεῖναι χατὰ τὸ οἰχεῖον τοὺς πρώτους διαλέχτωι χρησαμένους διηρϑρωμένηι τῶν χατ᾽ Αἴγυπτον ἀνθρώπων. τὸ μὲν οὖν πνεῦμα Δία προσαγορεῦσαι...

τὸ δὲ πῦρ μεθερμηνευόμενον “Ἥφαιστον ὀνομάσαι νομίσαντες μέγαν εἶναι ϑεὸν zul πολλὰ συμβάλλεσϑαι πᾶσιν εἰς γένεσίν τε καὶ τελείαν αὔξησιν. τὴν δὲ γῆν ὥσπερ ἀγγεῖόν τι τῶν φυομένων ὑπολαμβάνοντας μητέρα προσαγο-

ρεῦσαι... τὸ δ᾽ ὑγρὸν ὀνομάσαι λέγουσι τοὺς παλαιοὺς ᾿Ὥχεάνην, ὃ με- ϑερμηνευόμενον μὲν εἶναι τροφὴν μητέρα... τὸν δ᾽ ἀέρα προσαγορεῦσαί

> -, - ’ \ x ’ x φασιν Αϑηνᾶν μεϑερμηνευομέγης τῆς λέξεως... φασὶ δὲ τοὺς πέντε ϑεοὺυς

τοὺς προειρημένους πᾶσαν τὴν οἰχουμένην ἐπιπορεύεσϑαι φανταζομένους τοῖς ἀνϑρώποις ἐν ἱερῶν ζώιων μορφαῖς, ἔστι δ᾽ ὅτε εἰς ἀνθρώπων ἰδέας 7 τινῶν ἄλλων μεταβάλλοντας... 6. 18 ἄλλους δὲ ἐκ τούτων ἐπιγείους γενέσϑαι φασίν, ὑπάρξαντας μὲν ϑνητούς, διὰ δὲ σύνεσιν zul κοινὴν ἀνθρώπων εὐεργεσίαν τε- τευχότας τῆς ἀϑανασίας, ὧν ἐνίους καὶ βασιλεῖς γεγονέναι χατὰ τὴν Αἴγυπτον.

μεϑερμηνευομένων δ᾽ αὐτῶν τινὰς μὲν ὁμωνύμους ὑπάρχειν τοῖς οὐρανίοις, τινὰς δ᾽ ἰδίαν ἐσχηκέναι προσηγορίαν Ἥλιόν τε χαὶ Κρόνον καὶ Ῥέαν ἔτι ὁὲ Alu τὸν ὑπό τινων "Ἄμμωνα προσαγορευόμενον, πρὸς δὲ τούτοις Ἥραν καὶ

[4 )ς Fr - - 5 Ἥφαιστον, ἔτι δ᾽ Ἑστίαν καὶ τελευταῖον Ἑρμῆν. χαὶ πρῶτον μὲν Ἥλιον βασι-

λεῦσαι τῶν κατ᾿ Αἴγυπτον ὁμώνυμον ὄντα τῶι zur’ οὐρανὸν ἄστρωι. ἔνιοι δὲ τῶν ἱερέων φασὶ πρῶτον Ἥφαιστον βασιλεῦσαι πυρὸς εὑρετὴν γενόμε- γον... μετὰ δὲ ταῦτα τὸν Κρόνον ἄρξαι καὶ γήμαντα τὴν ἀδελφὴν Ῥέαν γεννῆσαι χατὰ μέν τινας τῶν μυϑολόγων Ὄσιριν καὶ Ἶσιν, κατὰ de τοὺς πλεί- στους Δία τε καὶ Ἥραν οὺς δι᾿ ἀρετὴν βασιλεῦσαι τοῦ σύμπαντος χόσμου κτλ.

8 [90] Ῥιυστ. de Is. et Os. 9 p. 354 CD. τῶν πολλῶν νομιζόντων ἴδιον παρ᾽ Αἰγυπτίοις ὄνομα τοῦ Διὸς εἶναι τὸν ᾿Αμοῦν.... E. δ᾽ ὁ ᾿Αβδηρίτης φησὶ τού- τωι καὶ πρὸς ἀλλήλους τῶι ῥήματι χρῆσϑαι τοὺς Αἰγυπτίους, ὅταν τινὰ προσ- χαλῶνται᾽ προσχλητικὴν γὰρ εἶναι τὴν φωνήν. διὸ τὸν πρῶτον ϑεόν, ὃν τῶι παντὶ τὸν αὐτὸν νομίζουσιν, ὡς ἀφανῆ καὶ χεχρυμμένον ὄντα προσχα- λούμενοι καὶ παρακαλοῦντες ἐμφανῆ γενέσϑαι καὶ δῆλον αὐτοῖς, Auodv λέγουσιν.

9 [8] Arr. 11 20, 16 [D. 351] Ἡράχλειτος καὶ Ἕ. ἀναμμα νοερὸν τὸ ἐκ ϑαλάττης εἶναι τὸν ἥλιον. Vgl. oben Z. 14. 1ὅ.

10 [0] Armen. X p.418E Αἰγυπτίους δὲ Ἕ. ἀρτοφάγους φησὶν εἶναι χυλλήστιας ἐσϑιόντας, τὰς δὲ κριϑὰς εἰς ποτὸν χαταλέοντας. διὰ ταῦτα καὶ "Arskıc [λεξῖνος Meineke] ἐν τῶι Περὲ αὐταρχείας ἔφη μετρίαι τροφῆι χεχρῆς- σϑαι τὸν Βόχχοριν καὶ τὸν πατέρα αὐτοῦ Νεόχαβιν. Ῥιον. 1 46, 2 (Menas führte den Luxus ein) διὸ zal πολλαῖς ὕστερον γενεαῖς βασιλεύοντα Τνέφαχϑον [Τέχναχτις Plut. de 15. 8, der aus Hekat. dieselbe Gesch. erzählt] τὸν Boxxo- o1dog τοῦ σοφοῦ πατέρα λέγουσιν εἰς τὴν ᾿Αραβίαν στρατεύσαντα, τῶν ἐπιτη- δείων αὐτὸν διά τε τὴν ἐρημίαν καὶ τὰς δυσχωρίας ἐχλιπόντων, ἀναγχασϑῆναι μίαν ἡμέραν ἐνδεᾶ γενόμενον χρήσασϑαι διαίτηι παντελῶς εὐτελεῖ παρά τισι τῶν τυχόντων ἰδιωτῶν, ἡσϑέντα δὲ χαϑ᾽ ὑπερβολὴν χαταγνῶναι τῆς τρυφῆς

B. 7—4. ECHTE FR. 15. 16. FÄLSCHUNGEN. 483

χαὶ τῶι χαταδείξαντι τὴν πολυτέλειαν ἐξ ἀρχῆς βασιλεῖ χαταρᾶσϑαι᾽ οὕτω δ᾽ ἐγχάρδιον αὐτῶι τὴν μεταβολὴν γενέσϑαι τὴν περὶ τὴν βρῶσιν χαὶ πόσιν καὶ κοίτην, ὥστε τὴν κατάραν ἀναγράψαι τοῖς ἱεροῖς γράμμασιν εἰς τὸν τοῦ Διὸς ναὸν ἐν Θήβαις.

11 [10] Pıvr. de Is. 6 p. 353 AB οἶνον δ᾽ οἱ μὲν ἐν Ἡλίου πόλει ϑερα- πεύοντες τὸν ϑεὸν οὐχ εἰσφέρουσι τὸ παράπαν εἰς τὸ ἱερόν, ὡς οὐ προσῆχον ἡμέρας πίνειν, τοῦ κυρίου χαὶ βασιλέως ἐφορῶντος [näml. Ἡλίου] οἱ δ᾽ ἄλλοι χρῶνται μέν, ὀλίγωι δέ. πολλὰς δ᾽ ἀοίνους ἁγνείας ἔχουσιν, ἐν αἷς φιλοσο- φοῦντες χαὶ μανϑάνοντες χαὶ διδάσχοντες τὰ ϑεῖα διατελοῦσιν. οἱ δὲ βασι- λεῖς χαὶ μετρητὸν ἔπινον ἐχ τῶν ἱερῶν γραμμάτων, ὡς Ἡ. ἱστόρηχεν, ἱερεῖς ὄντες. Vgl. Diod. 170, 11.

12 [12] Dion. 146,8 οὐ μόνον δ᾽ οἱ κατ᾽ Αἴγυπτον ἱερεῖς ἐχ τῶν ἀνα- γραφῶν ἱστοροῦσιν [über die theban. Dynastie], ἀλλὰ καὶ πολλοὶ τῶν Ἑλλήνων τῶν παραβαλλόντων μὲν εἰς τὰς Θήβας ἐπὶ Πτολεμαίου τοῦ Aayov, συνταξα- μένων δὲ τὰς Αἰγυπτιαχὰς ἱστορίας, ὧν ἐστι χαὶ ‘E., συμφωνοῦσι τοῖς ὑφ᾽ ἡμῶν εἰρημένοις. Vgl. ο. 41---49.

13 [13] — ΧΙ, ὃ, 8 [ἔχο. Phot. bibl. c. 244] Nach einem Abriss der jüdi- schen Geschichte, Gesetzgebung (Moses), Sitten: χατὰ δὲ τὰς ὕστερον γενομένας ἐπιχρατείας ἐκ τῆς τῶν ἀλλοφύλων ἐπιμειξίας ἐπί τε τῆς τῶν Περσῶν nyeuo- γνίας χαὶ τῶν ταύτην χαταλυσάντων ῆαχεδόνων πολλὰ τῶν πατρίων τοῖς Ἰουδαίοις νομίμων ἐχινήϑη. Das meiste davon sei falsch, sagt Photius, Diodor verstecke aber seine Lügen hinter einem anderen: ἐπάγει γὰρ ἱπερὶ μὲν τῶν Ἰουδαίων 'Exaratog ὁ Μιλήσιος [gemeint ist ὁ ᾿Αβδηρίτης] ταῦτα ἱστόρηχεν᾽.

ΠΕΡῚ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΕΩΣ OMHPOY ΚΑΙ HEIOAOY. Vgl. 5. die Homereitate in Diodors Excerpten I 12, 2. S. 480, 5 und 10 15, 7. In ein grammatisches Werk gehört 14 [0] Erorıan. q. f. p. 89,16 χυρβασίην" τὴν λεγομένην τιάραν. “Es δέ φησιν, ὅτι πῖλον βαρβαρικὸν οἱ κωμικοὶ λέγουσι.

FÄLSCHUNGEN. DEPI T2N IOYAAI2N. (ΠΕΡῚ ABPAMOY)

15 [14—18) ΙΟΒΒΡΗ. c. Ap. 1183 ‘E. δὲ ὁ ᾿Αβδηρίτης ἀνὴρ φιλόσοφος ἅμα χαὶ περὶ τὰς πράξεις ἱκανώτατος ᾿Αλεξάνδρωι τῶι βασιλεῖ συναχμάσας καὶ Πτολεμαίωι τῶι Aayov συγγενόμενος οὐ παρέργως, ἀλλὰ περὶ αὐτῶν Ἰου- ὁαίων συγγέγραφε βιβλίον. Folgen Excerpte; ebensolche ΠΠ| 48. Antiqu. Iud., XII 38 [hier aus Aristeas ep. 811 Monographie oder Sondertitel eines Kapitels über Abraham Ant. 1158. 159 μνημονεύει δὲ τοῦ πατρὸς ἡμῶν ᾿Αβράμου Βη- ρωσός.... E. δὲ καὶ τοῦ μνησϑῆναι πλεῖόν τι πεποίηκε" βιβλίον γὰρ περὶ αὐτοῦ συνταξάμενος χατέλιπε. Vgl. Cuem. Strom. V p. 717P. ὁ μὲν Σοφοκλῆς, ὡς φησιν Ἕ. ὃ τὰς ἱστορίας συνταξάμενος ἐν τῶι κατ᾽ Aßoauov καὶ α τοὺς Αἰγυπτίους [Elter Gnomol. hist. p. V p. 141, IX 254].

16 [p. 385°] Orıe. c. Cels. 115 χαὲὶ Exaralov δὲ τοῦ ἱστορικοῦ φέρεται Περὶ Ἰουδαίων βιβλίον, ἐν ὧι προστίϑεται μᾶλλόν πως ὡς σοφῶι τῶι ἔϑνει ἐπὶ τοσοῦτον, ὡς καὶ ρέννιον Φίλωνα ἐν τῶι Περὶ Ἰουδαίων συγγράμματι

484 60. HEKATAIOS. 61. APOLLODOROS. 62. NAUSIPHANES

πρῶτον μὲν ἀμφιβάλλειν, εἰ τοῦ ἱστορικοῦ ἐστι τὸ σύγγραμμα, δεύτερον δὲ λέγειν ὅτι, εἴπερ ἔστιν αὐτοῦ, εἰχὸς αὐτὸν συνηρπάσϑαι ἀπὸ τῆς παρὰ Ἰου- δαίοις πιϑανότητος καὶ συγχατατεϑεῖσϑαι αὐτῶν τῶι λόγωι. Den Anlass zu den Fälschungen gab die Erwähnung der Juden in ἃ, Alyunrınzd fr. 13.

17. Die auf den Abderiten bezogene Erwähnung des H. b. Agatharch. M.r. 64 meint den Milesier. Die Conjeetur Müllers ‘Exeraiog statt ᾿Ασχάνιος Diog. IX 61 ist nicht überzeugend.

1. Crem. Str. II 130 p. 498P. [s. oben $. 404, 16] ‘AnoAAodoros [so] ὁ Kv- ζικηνὸς τὴν ψυχαγωγίαν [d.i. ψυχικὴν ἡδονήν, τέλος ὑπάρχειν].

2. Dioe. IX 38 [s. 8. 366, 24] φησὶ δὲ χαὶ ᾿Απολλόδωρος ὁ Κυζιχηνὸς Φιλολάωι αὐτὸν [Demokrit]) συγγεγονέναι.

3. Prin. XXIV 167 adiecit his [Mirabilien der Cheirokmeta 5. 5. 461, 9] Apollodorus adsectator eius [des Demokrit] herbam aeschynomenen.

1. Dioc. prooem. 1 16 Δημόχριτος οὗ πολλοὶ μέν, ἐπ᾿ ὀνόματος δὲ Nav- σιφάνης [χαὶ Ναυχύδης, alte Variante zu Navoıparng], ὧν Erixovoog.

2. — IX 64 [Pyrrhon] καταληφϑεὶς δέ ποϑ᾽ αὑτῶι λαλῶν καὶ ἐρωτηϑεὶς τὴν αἰτίαν ἔφη μελετᾶν χρηστὸς εἶναι. ἕν τε ταῖς ζητήσεσιν ὑπ᾽ οὐδενὸς zu- teyooveito διὰ τὸ {καὶ δι)εξοδιχῶς λέγειν καὶ πρὸς ἐρώτησιν᾽ ὅϑεν χαὶ Ναυ- σιφάνην ἤδη νεανίσχον ὄντα ϑηραϑῆναι. ἔφασχε γοῦν γίνεσϑαι δεῖν τῆς μὲν διαϑέσεως τῆς Πυρρωνείου, τῶν δὲ λόγων τῶν ξαυτοῦ. ἔλεγέ τε πολλᾶχις καὶ ’Enixovoov ϑαυμαζοντα τὴν Πύρρωνος ἀναστροφὴν συνεχὲς αὐτοῦ πυνϑάνεσϑαι περὶ αὐτοῦ [aus Antigonos v. Kar. $. 86 Wil.].

3. — IX 69 διήχουε τοῦ Πύρρωνος. -. [neben Hekataios und Timon] ἔτι te Ναυσιφάνης (6) Τήιος, οὗ φασί τινες ἀκοῦσαι 'Erixovgov. Vgl. IX 102.

4. Su. ᾿Επίχουρος... ἀκούσας δὲ Ναυσιφάνους τοῦ Anuozxgırelov καὶ Παμφίλου τοῦ Πλάτωνος μαϑητοῦ.

5. Cıc. d. nat. d. 126, 73 sed hunc Platonicum [näml. Pamphilos] mirifice contemnit Epicurus: ita metuit, ne quid umquam didieisse videatur. in Nausi- phane Democriteo tenetur, quem cum a se non neget auditum, vexat tamen om- nibus contumelüs. atgwi si haec Democritea non audisset, quid audierat? quid est in physicis Epicuri non a Democrito? Vgl. 33, 93.

6. Dıog. X 14 Ἡρίστων δέ φησιν ἐν τῶι Ἐπικούρου βίωι τὸν Κανόνα γράψαι αὐτὸν ἐκ τοῦ Ναυσιφάνους Τρίπο δος, οὗ καὶ ἀχοῦσαί φησιν αὐτός, ἀλλὰ χαὶ Παμφίλου τοῦ Πλατωνικχοῦ ἐν Σάμωι. ἀρξασϑαί τε φιλοσοφεῖν ἐτῶν ὑπάρχοντα δυοχαίδεκα [328].

7. Sexr. adv. math. I 2 die Abneigung Epikurs gegen die Mathematik erklärt sich auch διὰ τὴν πρὸς Ναυσιφάνην τὸν Πύρρωνος ἀκουστὴν ἔχϑραν᾽ πολλοὺς γὰρ τῶν νέων συνεῖχε χαὶ τῶν μαϑημάτων σπουδαίως ἐπεμελεῖτο,

μάλιστα δὲ ῥητοριχῆς. γενόμενος οὖν τούτου μαϑητὴς ὃ Ἐπίκουρος ὑπὲρ τοῦ δοχεῖν αὐτοδίδακτος εἶναι χαὶ αὐτοφυὴς φιλόσοφος ἠρνεῖτο Ex παντὸς τρόπου, τὴν τε περὲ αὐτοῦ φήμην ἐξαλείφειν ἔσπευδε πολὺς τε ἐγίνετο τῶν μαϑημά- των χατήγορος ἐν οἷς ἐχεῖνος ἐσεμνύνετο. φησὶ γοῦν ἔν τῆι Πρὸς τοὺς ἐν Μυτιλήνηι φιλοσόφους []. φίλους] ἐπιστολῆι [fr. 11405.] οἶμαι δὲ ἔγωγε τοὺς βαρυστόνους καὶ μαϑητήν μὲ δόξειν τοῦ πλεύμονος εἶναι μετὰ μειρακίων τι- γῶν χραιπαλώντων ἀχούσαντα᾽, νῦν ᾿πλεύμονα᾽ χαλῶν τὸν Ναυσιφάνην ὡς ἀναίσϑητον" xal πάλιν προβὰς πολλά τε χατειπὼν τανδρὸς ὑπεμφαίνει τὴν ἐν τοῖς μαϑήμασιν αὐτοῦ προχοπὴν λέγων “ χαὶ γὰρ πονηρὸς ἄνϑρωπος nv χαὶ ἐπιτετηδευχὼς τοιαῦτα, ἐξ ὧν οὐ δυνατὸν εἰς σοφίαν ἐλϑεῖν᾽, αἰνισσόμενος τὰ μαϑήματα.

8. Dios. X 18 τοῦτον [Epikur] Ἀπολλόδωρος ἐν Χρονικοῖς (fr. 75 Jac.)] Ναυσιφάνους ἀκοῖσαί φησι καὶ Πραξιφάνους" αὐτὸς δὲ οὐ φησιν, ἀλλ᾽ ἑαυτοῦ ἐν τῆι Πρὸς Εὐρύλοχον ἐπιστολῆι (fr. 123 Us.].

9,—X7 [Epikur] χαὶ ἐν ταῖς ἑπτὰ χαὶ τριάχοντα βίβλοις ταῖς Περὶ φύσεως τὰ πλεῖστα ταὐτὰ λέγειν χαὶ ἀντιγράφειν ἐν αὐταῖς ἄλλοις τε χαὶ Ναυσιφάνει τὰ πλεῖστα, χαὶ αὐτῆι λέξει φάσχειν οὕτως “ἀλλ᾽ ἴτωσαν" εἶχε γὰρ ἐχεῖνος ὠδίνων τὴν ἀπὸ τοῦ στόματος καύχησιν. τὴν σοφιστιχήν, καϑάπερ xal ἄλλοι πολλοὶ τῶν ἀνδραπόδων. zul (τὸν) αὐτὸν Ἐπίκουρον ἐν ταῖς ἘἜπιστο- λαῖς περὶ Ναυσιφάνους λέγειν" | ταῦτα ἤγαγεν αὐτὸν εἰς ἔχστασιν τοιαύτην, ὥστε μοι λοιδορεῖσϑαι zal ἀποχαλεῖν διδάσκαλον [näml. ἑαυτὸν Ἐπικούρου)"

“πλεύυμονά᾽ τε αὐτὸν ἐχάλει χαὶ ᾿ἀγράμματον᾽ καὶ “ἀπατεῶνα᾽ καὶ “πόρνην

Vgl. oben $. 230, 33, Droc. X 14 [oben ὃ. 484, 36] und 5. 407, 2. Gal. subf. empir. p. 63, 12 Hippocrates...non ubique per deum interrogans eum αι per tria sermonem [d.i. οὐ μὰ Al’ ἐρωτῶν τὸν Διὰ τριῶν λόγον] sicut Serapio neque Tripodem sicut Glaucias. S. bes. Diotimos c. 63, 3.

1 PhrLon. rhet. II p. 48 Sudh. ο. 34, 1 {τὸν οὖν φυσιχὸν τὴν δητορικὴν ἕξιν ἔχειν nara τὸ δἰρη)μένον φήσει τις, κἂν μηδέποτε δητορεύσηι διὰ τὸ μὴ προσιέναι τοῖς χοι- γοῖς. χαὶ γὰρ τεκτονιχήν φαμὲν ἕξιν ἔχειν οὐ τὸν ἔνερ- γοῦντα μόνον οὐδ᾽ εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν ἀποβλέτεον- τες, ἀλλ᾽ εἰς τὸ δύνασϑαι λαβόνϑ'᾽ ὕλην καὶ τὰ προσή-

1. Man wird behaupten dürfen, dass der Physiker nach dieser Dar- legung die Fähigkeit zum Redner besitzt, auch wenn er niemals als Redner sich bethätigt hat, weil er dem öffentlichen Leben fern blieb. Wir behaupten ja doch auch, es besitze Jemand die Fähigkeit zum Bauen nicht bloss, wenn er diese Fähigkeit ausübt, oder im Hinblick

auf die Thätigkeit als solche, sondern im Hinblick auf das Vermögen

mit Baumaterial und den nötigen Werkzeugen das Bauwerk auszu-

xovr ὄργανα δημιουργεῖν τὸ ἀπὸ τῆς τεχτογνιχῆς ἔργον, ὡς ἐπ᾽ ἐατριχῆς χαὶ τῶν ἄλλων ἐπιστημῶν. ὥστε πῶς οὐχὶ χαὶ u ET EODEHN? τῶι φυσιχῶν φήσαιμεν dxo- λουϑεῖν, εἴτιερ ἄρα παρατεϑέντων γίραγμάτων, ἐν οἷς ὁ ἘΠ ΤΣ χαὶ δήτωρ ἀγαϑὸς οἱονεὶ δημιουργεῖν τὴν

ὀρϑὴν δημηγορίαν, δύναιτ᾽ ἂν χατὰ τρόπον ὡσεὶ χαί τις ἄλλος διαλεχϑῆναι περὶ αὐτῶν;

2. Die weiteren Auszüge Philodems sind nicht wörtlich erhalten: Rhet. 4, 10 [I p. 5 Sudh. vgl. Arnim Dio (B. 1898) S. a6ff.] ὅϑεν χαὶ N. οὐχ ἀπέδρα" λέγει γὰρ προαιρήσεσϑαι τὸν σοφὸν ῥητορεύειν ἢ πολιτεύεσϑαι. 22,2 [p. 33] AA πᾶν ἡγησάμενος εἶναι τὸ τίμιον χαὶ ἀξιόλογον ἐν ταῖς παρὰ τῶν πολ- λῶν δόξαις zal μνήμαις ἐπὶ πολιτιχαῖς δεινότησιν ῇ Ταῖς κενῶς χομπουμέναις ἀρεταῖς καὶ ξαλοκαγαϑθέαϊς, ἐπὶ ταῦτα ἄγειν τὸν ἄριστον προείληφε συλλο- γισμόν. c. 37,3 ἅμα δ᾽ ἐπὶ νομοϑεσίας κατεφέρετο. 6. 1 [Ρ. 1] ἀλλ᾽ ἄντι- κρυς ἔφησεν «ὁτιοῦν, δυνήσεσϑαι πείϑειν τοὺς ἀχούοντας τὸν φυσικὸν χαὶ σοφὸόν᾽ καὶ τὸν “σοφὸν οὐχ ἐν ἀμφισβητήσει χατέλιπεν, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἔφη τοῖς λόγοις ἄξειν ἐφ᾽ ὃ ἂν βούληται τοὺς ἀκούοντας. c. 15, 4 [p. 19] τοιοῦτον γὰρ x0v (Ev) ἔτος ἀνόρα τις ἔχηι συνξῶντα χαὶ μὴ βραχεῖς χρόνους ὁμιλοῦντα, καὶ τοῦτο πλεοναζόντως δύνασϑαι ἂν χαὶ παραχολουϑεῖν. 2ὅ,1 τὴν γὰρ αἰτίαν τῆς. πειστιχῆς δυνάμεως οὐχ ἐξ I ἰστορίας, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς εἰδήσεως τῶν πραγμα- των παραγίνεσϑαί φησιν, ὥσϑ᾽ ὁμοίως αὑτῶι πείϑοι ἂν ὃ φυσικὸς ὅποιον- οὖν ἔϑνος. Diese Unterweisung erstreckt sich c. 14, 8 [Ρ. δ] περὲ eva τὸν εὐφυῆ καὶ πρόϑυμον. c. 1ὅ,9 [Ρ. 7] Widerlegung: ἔτι τίν᾽ ἂν εἴδησιν ἔχων ὃ φυσικὸς τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως ἀπὸ ταύτης δύναιτο πείϑειν αὐτούς; ἄρα γε τὴν ἐκ τίνων ἢ ποίων στοιχείων συνεστήκασι [n. die Menschen]; χαὲ τίς ἂν διὰ ταυτὶ πείϑειν περὶ ὧν ἂν διεξίηι δύναιτο τοὺς ἀνϑρώπους μᾶλλον ἢ τοῖς... ce. 16,2 [p. 8] τὸ συγγενικὸν τέλος [das angeborene Lebensziel; vgl. Epikur p. 63, 1 Us.], ὅπερ ἐστὶν ἥδεσϑαι καὶ (μὴ ἀλγεῖν», ἀλλὰ (εὐϑὺς ἕκαστος) ἂν- ϑρώπος πρὸς τοῦτο φέρεται χαὶ χωρὶς τῆς τούτων προσδοκίας εἴτ᾽ ἀλόγως εἴτε λελογισμένως οὔτε διώχειν τοῖς ὅλοις οὐδὲν οὔτε φεύγειν, μᾶλλον δ᾽ οὐδὲ τὰ ζῶια ἄλλον ἐνδέχεται τρόπον. C.7,2 [Ρ. 9] zal γὰρ οὕτως τὰ μέγιστα λέ- γων ἂν πείϑοι πολλὴν προϑυμίαν καὶ τῶν πολλῶν πρὸς τοῦτο παρεχομένων. διότι πειστιχὸν ἐστι τὸ γινώσχειν, πόϑεν ἥχει τὸ συμφέρον. ἄνευ γὰρ τῆς περὶ τούτου [n. τοῦ τέλους] πειϑοῦς ἀχάριστοι γινόμενοι τοῖς προδιδάξασι, τῶν ἄλλως πειϑόντων οὐχ ἂν πεισϑεῖεν (οὐδενί). 8, 2 [p. 10] τὸν φυσιχὸν μόνον, τοῦτο τεϑεωρηχότα, τῶι γινώσχειν ὃ βούλεται ἡ φύσις zul λέγειν zul λέγοντα τὸ πρὸς τὴν βούλησιν (ἀποδιδόναι), δυνήσεσϑαι πείϑειν. 22, 2 [p. 16] ἅπερ ἂν εἰδῶσιν βουλομένους τε καὶ μὴ μεταμελησομένους διὰ τὸ συμφερόντως

führen, wie bei der Arzneikunst und den übrigen Wissenschaften. Wie sollten wir also nicht auch von der Redekunst behaupten dürfen, sie stehe dem Physiker zu Gebote, wenn er nämlich Angelegenheiten gegenüber, bei denen sich der Politiker und Berufsredner tüchtig erweist die richtige Volksrede gleichsam zu zimmern, ebenfalls im Stande ist, sich darüber gehörig auszusprechen, so gut wie irgend ein anderer!

βουλεύεσϑαι [näml. οἱ ῥήτορες τοὺς πολλούς]. 23, 1 [p. 17] πάντα δυναμένου πείϑειν καὶ περὶ ὧν αὐτοὶ προπεπεισμένοι δι᾿ αὑτῶν εἰσι, ληψομένου τοὺς πολλοὺς συνομολογήσαντας. Stil: 18, 8 [Ρ. 27] ϑαυμαστέον μὲν οὖν φυσιολόγου χαὶ τὴν λαλιὰν ὡς συνεστῶσαν ἄχρως zart εὐοδίαν τῶν ὠὡμιλημένων καὶ μεταφοραῖς ἐπὶ τὸ ἀγνοούμενον πρᾶγμα ἄριστα μετενηνεγμένων καὶ οὐ πλά- σματι χενῶι καὶ νόμωι γεγονυῖαν, ἀλλὰ τῆι τῶν πραγμάτων φύσει καὶ κατὰ τὴν συνήϑειαν. Logik: 88, 1 [p. 46] ἐπεὶ καὶ ταἀκόλουθον καὶ τὸ ὁμολογού- μενον ἐν τοῖς λόγοις ἐνορᾶν xal τίνων ληφϑέντων τί συμβαίνει, ληπτέον οὕτως ὑπὸ τὴν τῶν ὅλων διάγνωσιν, ἄλλως δ᾽ οὐ νομιστέον ἐγγίνεσϑαι. 46, 8 [p. AT] πάντα γὰρ τὰ τοιαῦτα ἀπὸ τῆς φυσικῆς καὶ μετὰ λόγου τῶν τε adı- λων σταϑμήσεως καὶ τῶν ὑπαρχόντων ἐπιλογιστικῆς ϑεωρίας ἁλίσχετ᾽, ἄλλως δ᾽ οὐδαμῶς, ὥστε zul δδῶι γίνεσϑαι καὶ οὐκ ἰδίαις τινῶν ἐμπειρίαις τὰ πράγμαϑ᾽, ὥς φασιν, οὐκ εἰδότων. Unterschied von Philosophie und Rhetorik: 24, 9 [p. 36] χαὶ μόνον δεῖν οἰόμενος τῶι σχηματίσαι διαφέρειν σχεδὸν τὸν τε τοῦ σοφοῦ λόγον καὶ τὸν τοῦ πολιτιχοῦ ῥήτορος, ὥσπερ δὴ ταῖς διανοήσεσι μὲν οὐ διαφέροντας τοὺς τὴν ἀλήϑειαν κατὰ φύσιν ἐγνωχότας τῶν πολιτιχῶν ῥητόρων, σχήματι δὲ μόνον λόγων, καὶ ταῦτα πρὸς οὐδένα λόγον κατεσχευασ- μένων. Widerlegung: τί γὰρ 6 συλλογισμὸς καὶ 7 ἐπαγωγὴ δύνατ᾽, εἰ ταὐτό τι σημαίνει τῶι ἐνθυμήματι zal παραδείγματι; 26,1 [ρ. 38] (δεικνύει) χρήσι- μον διαλογισμὸν ὄντα ἐκ τῶν φανερῶν ἀεὶ καὶ ὑπαρχόντων περὶ τῶν μελλόν- των, χαὶ τοὺς πραγματικωτάτους ἀεὶ τῶν προεστώτων εἴτε δημοχρατίας εἴτε μοναρχίας εἶθ᾽ ἧς δήποτε πολιτείας τοιούτωι τρόπωι διαλογισμοῦ χρωμένους. Katechese und Vortrag: 43, 1 [ρ. 48] ὃ γὰρ μακρῶι λόγωι καὶ συνειρομένωι χαλῶς χρώμενος ἄριστα χρήσεται καὶ τῶι διὰ ἐρωτήσεως χαλουμένωι, καὶ ὃ τούτωι zaxslvwı, ὅτι καὶ τὸ ἐπὶ τοῦ συνειρομένου γινώσχειν, μέχρι ὅσου τοῖς ἀκούσασι γνώριμον δεῖ ποιεῖν τὸ πῖπτον ὑπὸ μίαν διάνοιαν ταὐτὸ τί ἐστι τῶι δύνασϑαι ϑεωρεῖν, μέχρι ὅσον προτείνων οὔτ᾽ av ἐλλείποι τις οὐϑ᾽ ὑπερ- βαίνοι τοῦ προάξοντος τὸν ἀποχρινόμενον ἐπὶ ὁμολογίαν ἀγνοουμένου πραγ- ματος. Disposition: 31, 3 [p. 43] χατανενοηχὼς μόνος ἂν δύναιτο κατὰ τηλι- χαῦτα διαιρῶν προτεῖναι καϑ᾽ ὅσα τὸ φῆσαι χαὶ ἀποφῆσαι μὴ περὶ τῶν φανερῶν ὅπηι εἰσίν, ἀλλὰ περὶ τῶν ἀδήλων καὶ ἀδιαλήπτων, τοῖς μανϑάνουσι προτατέον. Vgl. 30,7 [p. 42] διαιρεῖν τὰ τοῦ λόγου χαϑ᾽ ἕχαστα μέχρι τοῦ ποιεῖν χεφαλαιώματα.

8, Crem. Str. ΠΟ 180 p. 498P. nach Apollodoros [8. 5. 484, 10] χαϑάπερ N. tiv ἀκαταπληξίαν [als τέλος bezeichnete]' ταύτην γὰρ ἔφη ὑπὸ Δημοχρίτου ᾿ἀϑαμβίην᾽ λέγεσϑαι.

1. Aer. II17,3 [D. 346] Διότιμος Τύριος ὃ Δημοχρίτειος τὴν αὐτὴν τούτοις εἰσηνέγχατο γνώμην [nach Metrodor und Straton vgl. oben S. 473, 25].

2. Cem. Str. II 130 p. 498P. [s. oben Z. 36] ἔτι πρὸς τούτοις [Demokrit, Hekataios, Apollodoros, Nausiphanes] A. τὴν παντέλειαν τῶν ἀγαϑῶν, ἣν εὐεστὼ προσαγορεύεσϑαι [näml. ὑπὸ Δημοχρίτου], τέλος ἀπέφηνεν.

3. Sexr. VII 140 4. δὲ τρία κατ᾽ αὐτὸν [Demokrit vgl. S. 387, 41] ἔλεγεν εἶναι χριτήρια (1) τῆς μὲν τῶν ἀδήλων καταλήψεως τὰ φαινόμενα (ὡς φησιν ᾿Δγαξαγόρας, ὃν ἐπὶ τούτωι Δημόχριτος ἐπαινεῖ), (2) ζητήσεως δὲ τὴν ἔννοιαν

488 63. DIOTIMOS. 64. BION VON ABDERA. 65. BOLOS.

(περὶ παντὸς γάρ, ὦ παῖ, μία ἀρχὴ τὸ εἰδέναι περὶ ὅτου ἔστιν ἥ ζήτησις᾽ [Plato Phaedr. p. 237B]), (3) αἱρέσεως δὲ χαὶ φυγῆς τὰ πάϑη᾽ τὸ μὲν γὰρ ὧι προσοικειούμεϑα, τοῦτο αἱρετόν ἐστιν, τὸ δὲ ὧι προσαλλοτριούμεϑα, τοῦτο φευχτύν ἐστιν.

1. Dıoc. IV 58 γεγόνασι δὲ Βίωνες δέχα᾽... τέταρτος [vorhergeht der Borysthenite] Anuoxgireıog καὶ μαϑηματικός, ᾿ΙΑβδηρίτης, ᾿Ατϑίδι γεγραφὼς καὶ Iadı" οὗτος πρῶτος εἶπεν εἶναί τινας οἰχήσεις, ἔνϑα γίνεσϑαι ἕξ μηνῶν τὴν γύχτα χαὶ ἕξ τὴν ἡμέραν.

2. STRAB. I p. 29 φησὶ δὲ Ποσειδώνιος μηδένα οὕτως παραδεδωχέναι τοὺς ἀνέμους τῶν γνωρίμων περὶ ταῦτα οἷον ᾿Αριστοτέλη, Τιμοσϑένη [d. Admiral des Philadelphos], Βίωνα τὸν ἀστρολόγον.;

Über ihn und seine Avvauso« vgl. 8. 460, 12. 32 ff.

ΒΩΜΟΥ͂ ΠΕΡῚ ΤΩΝ ΕΚ ΤΠΣ ANATN2ZE2ZE ΤΩΝ IFTOPIQN ΕΙΣ ΕΠΙΣΤΑΣΙΝ HMAZ ATONT2N (ΠΕΡῚ 9AYMAZI2N).

Arorron. mirab. 1 führt mit dem Lemma βώλου eine Reihe von Ex- cerpten über Epimenides, Aristeas und andere Wunderthäter aus Theopomp und Aristoteles ein [s. oben 8.27 n.7]. Ebenda 31 ein Citat aus Theophrast H. pl. IX 17, 4, citiert auch bei Stern. Ayvvdog]... ἔστι καὶ εἶδος φυτοῦ, περὲ οὗ Βῶλος ὃ δΔημοχρίτειος, ὅτι Θεόφραστος ἐν τῶι Περὶ φυτῶν ἐνάτωι τὰ πρόβατα τὰ ἐν τῶι Πόντωι τὸ ἀψύνϑιον νεμόμενα οὐχ ἔχει χολήν.

Ein jüngerer Bolos aus Mendes als Verf. eines pharmakologischen Ge- dichtes wird vielleicht eitiert Gar. de antid. XIV 144K. [überliefert Ὧρος ὃ Mevönouog).

I. KOSMOLOGISCHE DICHTUNG DES SECHSTEN JAHRHUNDERTS.

1. Sum. Ὀρφεὺς “ειβήϑρων τῶν ἐν Θράιχηι (πόλις δέ ἐστιν ὑπὸ τῆι Πιερίαι) υἱὸς Οἰάγρου καὶ Καλλιόπης" ὃ δὲ Οἴαγρος πέμπτος ἦν ἀπὸ "Arkav- τος, χατὰ ᾿Αλκυόνην μίαν τῶν ϑυγατέρων αὐτοῦ. γέγονε δὲ πρὸ τὰ γενεῶν τῶν Τρωιχῶν χαί φασι μαϑητὲν γενέσϑαι αὐτὸν Alvov, βιῶναι δὲ γενεὰς $, οἱ δὲ ἰὰ φασίν. ἔγραψε Τριαγμούς (λέγονται δὲ εἶναι Ἴωνος τοῦ τρα- γικοῦ [vgl. 5. 231, 10], ἐν δὲ τούτοις τὰ Ἱεροστολικὰ χαλούμενα, κλήσεις χοσμιχαί), Νεωτευχτιχά, Ἱεροὺς λόγους ἐν ῥαψωιδίαις χὸ (λέγονται δὲ εἶναι Θεογνήτου τοῦ Θεσσαλοῦ, οἱ δὲ Κέρχωπος τοῦ Πυϑαγορείου [c. 5 8. 827), X ρησμούς, οἱ ἀναφέρονται εἰς Ὀνομάχριτον [8.8.493,6.496,32.49...], Tererd ς (ὁμοίως δέ φασι χαὶ ταύτας Ὀτομαχρίτου), ( Audıza)“ ἐντούτοις δ᾽ ἔστι, περὶ λίϑων γλυφῆς, ἥτις Ὀγδοηκοντάλιϑος ἐπιγράφεται. Σωτήρια᾽ ταῦτα Τιμοχλέους τοῦ Συραχουσίου λέγεται ἢ Περσίνου τοῦ Μιλησίου. ρατῆρας [vgl. 8. 496, 41]: ταῦτα Ζωπύρου φασί. Θρονισμοὺς μητρώιους καὶ Baxyızd' ταῦτα Νικίου τοῦ Ἐλεάτου φασὶν εἶναι. Εἰς Ἅιδου κατάβα- σιν" ταῦτα Ἡροδίχου τοῦ Περινϑίου. Πέπλον χαὶ Δίχτυον" καὶ ταῦτα Ζωπύρου τοῦ Ἡρακλεώτου, οἱ δὲ Βροτίνου [c. 7,4 8.33], Ὀνομαστικόν, ἔπη ασ. Θεογονίαν, ἔπη ‚ao, ᾿Αστρονομίαν, Auuo σχοπίαν[, Θυηπο- λικόν, RQıodvrırza ἢ Ωιοσχοπικχά, ἐπιχῶς. Καταζωστικόν, Ὕμνους, Κορυβαντιχόν, χαὶ Φυσιχά, ἃ Βροντίνου φασίν. [Vgl. Cem. Str. 1131 Ρ. 397 P. τοὺς μὲν ἀναφερομένους εἰς Μουσαῖον Χρησμούς (ὁ. 67] Ὀνομακρίτου εἶναι λέγουσι, τὸν Κρατῆρα δὲ τὸν Ὀρφέως Ζωπύρου τοῦ Ἡρακλεώτου, τήν Εἰς "Aıdov κατάβασιν Προδίχου τοῦ Σαμίου. Ἴων κτλ. 5. 8. 5.1.5}

Ὀρφεὺς Κροτωνιάτης ἐποποιός, ὃν Πεισιστράτωι συνεῖναι τῶι τυράννωι Ασκληπιάόδης φησὶν ἐν τῶι ἕχτωι βιβλίωι τῶν Toruuarızav. Δεκαετη- oida(?), ᾿Αργοναυτικὰ zul ἄλλα τινά.

Ὀρφεὺς Καμαριναῖος ἐποποιός, οὗ φασιν εἶναι τὴν Εἰς Αιδου κατά- βασιν.

2. Ιβυο. fr. 10 A Bergk. ὀνομάχλυτος ὌὈρφην.

3. ArscHyı. Ag. 1629 Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις"

ὁ μὲν γὰρ ἦγε πάντ᾽ ἀπὸ φϑογγῆς χαρᾶι. Vgl. Simon. fr. 40. Eur. Bakch. 561. Iph. A. 1211.

4. Paus. X 30, 6 [Polygnots Unterweltsbild] ἀποβλέψαντι δὲ αὖϑις ἐς τὰ χάτω τῆς γραφῆς ἔστιν ἐφεξῆς μετὰ τὸν Πάτροχλον οἷα ἐπὶ λόφου τινὸς Ὀρφεὺς χκαϑεζόμενος, ἐφάπτεται δὲ καὶ τῆι ἀριστερᾶι χιϑάρας, τῆι δὲ ἑτέραι χειρὶ ἰτέας χλῶνές εἰσιν ὧν ψαύει, προσαναχέχλιται δὲ τῶι devdowı‘ τὸ ἄλσος ἔοικεν εἶναι τῆς Περσεφόνης, ἔνϑα αἴγειροι χαὶ ἐτέαι δόξηι τῆι Ὁμήρου [x 509] πεφύχασιν. Ἑλληνιχὺν δὲ τὸ σχῆμά ἐστι τῶι Ὀρφεῖ zul οὔτε ἡ ἐσθὴς οὔτε ἐπίϑημα ἐστιν ἐπὲ τῆι κεφαλῆι Θραικιον.

5. Heron. Π 53 Ἡσίοδον γὰρ καὶ Ὅμηρον ἡλικίην τετρακοσίοισι ἔτεσι δοχέω uev πρεσβυτέρους γενέσϑαι καὶ οὐ πλέοσι... οἱ δὲ πρότερον ποιηταὶ λεγόμενοι τούτων τῶν ἀνδρῶν γενέσϑαι ὕστερον ἔμοιγε δοχεῖν ἐγένοντο... τὰ δὲ ὕστερα τὰ ἐς Ἡσίοδόν τε χαὶ Ὅμηρον ἔχοντα ἐγὼ λέγω. Π 81, 5. oben 9.26 ο.4 η.1. | 6. Eurip. Ale. 357 εἰ δ᾽ Ὀρφέως μοι γλῶσσα καὶ μέλος παρῆν

ὥστ᾽ ἢ κόρην Δήμητρος ἢ κείνης πόσιν ὑμνοῖσι κηλήσαντα σ᾽ ἐξ᾽ “Διδου λαβεῖν, χατῆλθον ἄν. Vgl. Med. 548.

7. -- — 962 ἐγὼ χαὶ διὰ μούσας χαὶ μετάρσιος ἤιξα καὶ πλείστων ἁψάμενος λόγων

965 χρεῖσσον οὐδὲν ᾿Ανάγχας ηὗρον, οὐδέ τι φάρμακον Θρήισσαις ἐν σανίσιν, τὰς Ὀρφεία χατέγραψεν γῆρυς, οὐδ ὅσα Φοῖβος ’A-

970 σχληπιάδαις ἔδωκε φάρμακα πολυπόνοις ἀντιτεμὼν βροτοῖσιν.

8. — Hırror. 952 [Theseus zu Hippolytos) ἤδη νυν αὔχει καὶ δι᾿ ἀψύχου βορᾶς + σίτοις χαπήλευ᾽ Ὀρφέα τ᾽ ἄνακτ᾽ ἔχων βάχχευε πολλῶν γραμμάτων τιμῶν χαπνούς.

9. — Cyel. 646 ἀλλ᾽ οἶδ᾽ ἐπωιδὴν Ὀρφέως ἀγαϑὴν πάνυ, ὡς αὐτόματον τὸν δαλὸν εἰς τὸ χρανίον στείχονϑ᾽ ὑφάπτειν τὸν μονῶπα παῖδα γῆς.

10. [Eurıp.] Rhes. 948 μυστηρίων τε τῶν ἀπορρήτων φανᾶς ἔδειξεν Ὀρφεύς, αὐτανέψιος νεκροῦ [des Musensohnes Rhesos] τοῦδ᾽ ὃν χαταχτείνεις σύ Movoaiov τε, σόν σεμνὸν πολίτην [der Athene] χαπὲ πλεῖστον ἄνδρ᾽ ἕνα ἐλθόντα, Φοῖβος σύγγονοί T ἡσχήσαμεν.

Ὀρφεὺς μὲν γὰρ τελετάς 9 ἡμῖν κατέδειξε φόνων τ᾿ ἀπέχεσϑαι Μουσαῖος δ᾽ ἐξαχέσεις τε νόσων χαὶ χρησμούς.

12. — Vög. 693 (Chor der Vögel) Γ Χάος ἦν καὶ Νὺξ Ἔρεβος τε μέλαν πρῶτον χαὶ Τάρταρος εὑρύς, Γῆ δ᾽ οὐδ᾽ ᾿Δὴρ οὐδ᾽ Οὐρανὸς nv‘ Ἐρέβους δ᾽ ἐν ἀπείροσι κόλποις τίχτει πρώτιστον ὑπηνέμιον Νὺξ ἡ μελανόπτερος wıor, ἐξ οὗ περιτελλομέναις ὥραις ἔβλαστεν Ἔρως ὃ ποϑεινός στίλβων νῶτον πτερύγοιν χρυσαῖν, εἰχὼς ἀνεμώχεσι δίναις.

A.4—16. LEBEN U. SCHRIFTEN. B. ALTBEZEUGTE FR. 1—3. 491

οὗτος δὲ Χάει πτερόεντι μιγεὶς νυχίωι κατὰ Τάρταρον εὐρύν ἐνεόττευσεν γένος “ἡμέτερον χαὶ πρῶτον ἀνήγαγεν εἰς φῶς. πρότερον δ᾽ οὐχ ἣν γένος ἀϑανάτων, πρὶν Ἔρως ξυνέμειξεν ἅπαντα᾽ ξυμμειγνυμένων δ᾽ ἑτέρων ἑτέροις γένετ᾽ Οὐρανὸς ᾿ῷχεανός τε 5 xal Γῆ πάντων τε ϑεῶν μαχάρων γένος ἄφϑιτον. 12a. ΤΙΜΟΤΉΕΟΒ Πέρσαι 232 πρῶτος ποιχιλόμουσος Ὀρ- φεὺς χέλυν ἐτέχνωσεν υἱὸς Καλλιόπας Πιερίας ἔπι. 10 235 Τέρπανδρος δ᾽ ἐπὶ τῶι δέχα ζεῦξε μοῦσαν ἐν ὠἰδαῖς" “έσβος δ᾽ Αἰολίαν νιν ’Av- τίσσαι γείνατο χλεινόν.

13. ΗΤΡΡΙΑΒ fr. 6 [s. unten c. 79B] τούτων ἴσως εἴρηται τὰ μὲν Ὀρφεῖ τα 15 δὲ Μιουσαίωι κατὰ βραχὺ ἄλλωι ἀλλαχοῦ, τὰ δὲ Ἡσιόδωι τὰ δὲ Ὁμήρωι.

14. PrAro Symp. 179 Ὁ Ὀρφέα δὲ τὸν Οἰάγρου ἀτελῆ ἀπέπεμψαν ἐξ Ἅιδου, φάσμα δείξαντες τῆς γυναικὸς ἐφ᾽ ἣν ἧκεν, αὐτὴν δὲ οὐ δόντες, ὅτι μαλϑακίξεσϑαι ἐδόχει, ἅτε ὧν κιϑαρωιδός, χαὶ οὐ τολμᾶν ἕνεχα τοῦ ἔρωτος ἀποϑγήισχειν ὥσπερ ᾿ἄλχηστις, ἀλλὰ διαμηχανᾶσϑαι ζῶν εἰσιέναι εἰς “δου. τοιγάρτοι διὰ ταῦτα δίχην αὐτῶι ἐπέϑεσαν, zul ἐποίησαν τὸν ϑάνατον αὐτοῦ ὑπὸ γυναικῶν γενέσϑαι.

15. Dion. V 64, 4 ἔνιοι δ᾽ ἱστοροῦσιν, ὧν ἐστι χαὶ Ἔφορος ΗΘ I 235 fr. 65] τοὺς Ἰδαίους 4ακχτύλους γενέσϑαι μὲν χατὰ τὴν Ἴδην τὴν ἐν Φρυγίαι, διαβῆναι δὲ μετὰ Moydovos εἰς τὴν Βυρώπην᾽ ὑπάρξαντας δὲ γόητας ἐπιτη- δεῦσαι τάς τε ἐπωιδὰς καὶ τελετὰς χαὶ μυστήρια, χαὶ περὶ Σαμοϑράικην δια- τρίψαντας ου μετρίως ἕν τούτοις ἐχπλήττειν τοὺς ἐγχωρίους" χαϑ᾽ ὃν δὴ χρόνον καὶ τὸν Ὀρφέα φύσει διαφόρωι κεχορηγημένον πρὸς ποίησιν χαὶ με-

λωιδίαν μαϑητὴν γενέσϑαι τούτων χαὶ πρῶτον εἰς τοὺς Ἕλληνας ἐξενεγχεῖν τελετὰς χαὶ μυστήρια.

16. THEOPHR. char. 16, 11 χαὶ ὅταν ἐνύπνιον ἴδηι [der δεισιδαίμων, πο- ρεύεσϑαι πρὸς τοὺς ὀνειροχρίτας... καὶ τελεσϑησόμενος πρὸς τοὺς Ὀρφεο- τελεστάς. Vgl. Demosth. ἃ. cor. 129. 259.

1. Prar. Phileb. 66 C (nach Aufzählung der 5 Güter) “ ἕκτηι δ᾽ ἐν γε- γεᾶι' φησὶν Ὁρφεύς, καταπαύσατε κόσμον ἀοιδῆς, ἀτὰρ κινδυνεύει χαὶ ὁ ἡμέτερος λόγος ἐν ἕχτηι καταπεπαυμένος εἶναι κρίσει.

2. — Cratyl. 402BC ὥσπερ αὐ Ὅμηρος “ Ὠχεανόν τε ϑεῶν γένεσίν᾽ φησιν zul μητέρα Τηϑύν᾽ [3 201]. οἶμαι δὲ καὶ Ἡσίοδος |Theog. 337). λέγει δέ που καὶ Ὀρφεὺς ὅτι

Ὡκεανὸς πρῶτος καλλίρροος ἤρξε γάμοιο, ὃς ῥα κασιγνήτην ὁμομήτο ρα Τηϑὺν ὀπυιεν.

3. — 400BC χαὲ γὰρ σῆμα τινές φασιν αὐτὸ εἶναι τῆς ψυχῆς [näml. τὸ σῶμα], ὡς τεϑαμμένης ἐν τῶι νῦν παρόντι" καὶ διότι αὖ τούτωι σημαίνει ἃ ἄν σημαίνηι ἡ ψυχή, χαὶ ταύτηι σῆμα ὀρϑῶς χαλεῖσϑαι. δοχοῦσι μέντοι μοι μάλιστα ϑέσϑαι οἱ ἀμφὶ Ὀρφέα τοῦτο τὸ ὄνομα, ὡς δίχην διδούσης τῆς

ψυχῆς ὧν δὴ ἕνεχα δίδωσιν, τοῦτον δὲ περίβολον ἔχειν ἵνα σώιζηται δεσμω- τηρίου εἰχόνα. Vgl. Philol. fr. 14. 15 5. 255

4. — Rep. II 363C Movociog δὲ τούτων [Hesiod und Homer] vervızd- τερα ταἀγαϑὰ χαὶ ὁ υἱὸς αὐτοῦ [Orpheus?] παρὰ ϑεῶν διδόασι τοῖς δικαίοις" εἰς

a > ’ - ΄ \ D - ς Audov yap ἀγαγόντες τῶι λόγωι xal χαταχλίναντες καὶ συμπόσιον τῶν ὁσίων

χατασχευάσαντες ἐστεφανωμένους ποιοῦσι τὸν ἅπαντα χρόνον ἤδη διάγειν μεϑύοντας, ἡγησάμενοι κάλλιστον ἀρετῆς μισϑὸν μέϑην αἰώνιον.

ὅ. — — 364E βίβλων δὲ ὅμαδον παρέχονται Μουσαίου zul Ὀρφέως Σελήνης τε καὶ Movoov ἐγγόνων, ὥς φασι, καϑ᾽ ἃς ϑυηπολοῦσι πείϑοντες οὐ μόνον ἰδιώτας ἀλλὰ καὶ πόλεις, ὡς ἄρα λύσεις TE zul καϑαρμοὶ ἀδικημάτων διὰ ϑυσιῶν καὶ παιδιᾶς ἡδονῶν εἰσὶ μὲν ἔτι ζῶσιν, εἰσὶ δὲ zul τελευτήσασιν, ἅς δὴ τελετὰς χαλοῦσιν, di τῶν ἐχεῖ χκαχῶν ἀπολύουσιν ἡμᾶς, μὴ ϑύσαντας de δεινὰ περιμένει.

6. — Legg. IV T15E ὃ μὲν δὴ ϑεός, ὥσπερ χαὶ ὃ παλαιὸς λόγος, ἀρχήν τε χαὶ τελευτὴν χαὶ μέσα τῶν ὄντων ἁπάντων ἔχων, εὐϑείαι πε- ραίνει χατὰ φύσιν περιπορευόμενος. τῶι δ᾽ ἀεὶ ξυνέπεται Δίχη τῶν ἀπολει- πομένων τοῦ ϑείου νόμου τιμωρός, ἧς ὃ μὲν εὐδαιμονήσειν μέλλων ἐχόμενος ξυνέπεται ταπεινὸς zul χεχοσμημένος, εἰ δὲ τις ἐξαρϑεὶς ὑπὸ μεγαλαυχίας ἢ χρήμασιν ἐπαιρόμενος... φλέγεται τὴν ψυχὴν μεϑ᾽ ὕβρεως... καταλείπεται ἔρημος ϑεοῦ, καταλειφϑεὶς δὲ... μετὰ δὲ χρόνον οὐ πολὺν ὑποσχὼν τιμωρίαν οὐ μεμπτὴν τῆι Δίχηι ἑαυτὸν τε χαὶ οἶχον χαὶ πόλιν ἄρδην ἀνάστατον ἐποίησε. Vgl. Orph. fragm. 46 ed. Abel: Pseudarist. de mundo 7 Ζεὺς χεφαλή [Var. ἀρχή], Ζεὺς μέσσα, Διὸς δ᾽ ἐχ navra τέτυχται.

7. — Symp. 218B οἱ δὲ οἰχέται, καὶ εἴ τις ἄλλος ἐστὲν βέβηλός TE zul ἄγροικος, πύλας πάνυ μεγάλας τοῖς ὠσὶν ἐπίϑεσϑε. Vgl. Orph. 4 [Ivsr. coh. 15] φϑέγξομαι οἷς ϑέμις ἐστί: ϑύρας d ἐπίϑεσϑε βέβηλοι.

8. — Tim. p. 40D περὶ δὲ τῶν ἄλλων δαιμόνων εἰπεῖν χαὶ γνῶναι τὴν γένεσιν μεῖζον ἢ χαϑ'᾽ ἡμᾶς, πειστέον ὁὲ τοῖς εἰρηχόσιν ἔμπροσϑεν, ἐκγόνοις μὲν ϑεῶν οὖσι v, ὡς ἔφασαν, σαφῶς δέ που τοὺς γε αὑτῶν προγόνους εἰδόσιν... οὕτως οὖν zart’ ἐχείνους ἡμῖν ἡ γένεσις περὶ τούτων τῶν ϑεῶν ἐχέτω καὶ λεγέσϑω᾽ Γῆς τε καὶ Οὐρανοῦ παῖδες χεανός τε καὶ Τη- ϑὺς ἐγενέσϑην, τούτων δὲ Φόρχυς Κρόνος τε xal Ῥέα καὶ ὅσοι μετὰ τούτων, ἐκ δὲ Κρόνου χαὶ Ῥέας Ζεὺς Ἥρα τε καὶ πάντες οσους ἴσμεν ἀδελφοὺς λεγομένους αὐτῶν, ἔτι τε τούτων ἄλλους ἐχγόνους.

9. Arısr. Metaph. A 6. 1071®26 χαίτοι εἰ ὡς λέγουσι» οἱ ϑεολόγοι οἱ ἐκ Νυκτὸς γεννῶντες ἢ ὡς οἱ φυσιχοὶ ἣν ὁμοῦ πάντα χρήματα᾽ [8, S. 326, 17] φασί, τὸ αὐτὸ ἀδύνατον. Ν 4. 1091»4 οἱ δὲ ποιηταὶ οἱ ἀρχαῖοι ταύτηι ὁμοίως, ni βασιλεύειν καὶ ἄρχειν φασὶν οὐ τοὺς πρώτους οἷον Νύχτα καὶ Οὐρανὸν ἢ Χαος ἢ Dxsavov, ἀλλὰ τὸν Ale.

10. — — A 8. 983627 εἰσὶ δέ τινες οἱ χαὶ τοὺς παμπαλαίους χαὶ πολὺ πρὸ τῆς vor γενέσεως χαὶ πρώτους ϑεολογήσαντας οὕτως [wie Thales] οἴονται σίερὶ τῆς φύσεως ὑπολαβεῖν' “χεανόν τε γὰρ καὶ Ῥη ϑὺν ἐποίησαν τῆς γενέ- σεως πατέρας [8. πῃ. 2] χαὲὶ τὸν ὅρχον τῶν ϑεῶν ὕδωρ τὴν καλουμένην ὑπ᾽ αὐτῶν Στύγα τῶν ποιητῶν᾽ τιμιώτατον μὲν γὰρ τὸ πρεσβύτατον" ὄρχος δὲ τὸ τιμιώτατόν ἐστιν. εἰ μὲν οὖν ἀρχαία τις αὕτη χαὶ παλαιὰ τετύχηχεν οὖσα περὶ τῆς φύσεως ἣ δόξα, τάχ᾽ ἂν ἄδηλον εἴη [s.n. 111].

11. — de anima A 5. 4100 21 τοῦτο δὲ πέπονϑε καὶ ὃ ἐν τοῖς Ὀρφιχοῖς

ἔπεσι χαλουμένοις λόγος" φησὶ γὰρ τὴν ψυχὴν ἐκ τοῦ ὅλου εἰσιέναι ἀνα- πνεόντων, φερομένην ὑπὸ τῶν ἀνέμων. Dazu Philop. p. 186, 24 λεγομένοις εἶπεν, ἐπειδὴ μὴ δοχεῖ Ὀρφέως εἶναι τὰ ἔπη, ὡς καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς Περὶ φιλο- σοφίας λέγει (fr. 1 Rose.]' αὐτοῦ μὲν γάρ εἰσι τὰ δόγματα, ταῦτα δέ φασιν Ὀνομάχριτον ἐν ἔπεσι χατατεῖναι. Vgl. oben Κ. 281. 1. Tarıan 41 p. 42,4 Ὀρφεὺς δὲ χατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον Ἡρακλεῖ γέγονεν, ἄλλως TE χαὶ τὰ εἰς αὐτὸν ἐπιφερόμενά φασιν ὑπὸ Ὀνομαχρίτου τοῦ ᾿Αϑηναίου συντετάχϑαι γενο- μένου χατὰ τὴν Πεισιστρατιδῶν ἀρχὴν περὶ τὴν πεντηχοστὴν ὀλυμπιάδα [580---ὅ11]. τοῦ δὲ Ὀρφέως Υουσαῖος μαϑητής.

12. Damasc. ἃ. princ. 124 [1 819, 8 Ruelle] ἡ δὲ παρὰ τῶι Περιπατητιχῶι Εὐδύμωι [fr. 111] ἀναγεγραμμένη ὡς τοῦ Ὀρφέως οὖσα Θεολογία πᾶν τὸ νοητὸν ἐσιώπησεν... ἀπὸ δὲ τῆς Νυχτὸς ἐποιήσατο τὴν ἀρχήν, ap ἧς καὶ ὃ Ὅμηρος, εἰ καὶ μὴ συνεχῆ πεποίηται τὴν γενεαλογίαν, ἵστησιν" οὐ γὰρ ἀπο- ὁεχτέον Εὐδήμου λέγοντος ὅτι ἀπὸ Ωχεανοῦ καὶ Τηϑύος ἄρχεται [wegen & 5 302 ᾿Ωχεανὸν Te ϑεῶν γένεσιν χαὶ μητέρα Tn$rv]' φαίνεται γὰρ εἰδὼς καὶ τὴν Νύχτα μεγίστην οὕτω ϑεόν, ὡς καὶ τὸν Δία σέβεσϑαι αὐτήν “ἄξετο γὰρ μὴ Νυχτὶ ϑοῆι ἀποϑύμια ῥέζοι᾽ [Ξ 261]. ἀλλ᾽ Ὅμηρος μὲν χαὶ αὐτὸς ἀρχέσϑω ἀπὸ Νυχτός. Ἡσίοδος δέ μοι δοχεῖ πρῶτον γενέσϑαι τὸ Χάος ἱστορῶν τὴν ἀχατάληπτον τοῦ νοητοῦ χαὶ ἡνωμένην παντελῶς φύσιν χεχληχέναι Χάος, τὴν δὲ Γὴν πρώτην ἐχεῖϑεν παράγειν ὡς τινα ἀρχὴν τῆς ὅλης γενεᾶς τῶν ϑεῶν. εἰ μὴ ἄρα Χάος μὲν τὴν δευτέραν τῶν δυεῖν ἀρχῶν Γὴν δὲ χαὶ Τάρταρον χαὶ

Yyı x -, \ x ” > -, ς \ > Eowra To τριπλοῦν vontov, τὸν μὲν Eowra avri τοῦ τρίτου, ὡς κατὰ ἔπι-

στροφὴν ϑεωρουμένην. τοῦτο γὰρ οὕτως ὀνομαζει καὶ ὃ Ὀρφεὺς ἐν ταῖς

Ῥαψωιδίαις.... [123 p. 316, 18R. beschreibt diese bei den Neuplatonikern

übliche Theog. (7 συνήϑης Ὀρφιχὴ ϑεολογία p. 31T, 14 = ai φερόμεναι ῥαψωι- δίαι Ὀρφικαί p. 316, 18): Χρόνος, Aldno D Χάος, wıov, Φάνης = Ἠρικεπαῖος = Μῆτις w Νύξ, Οὐρανὸς D Γαῖα, Ζεύς ® Περσεφόνη, Διόνυσος Ζαγρεύςϊ.

13. — 123 bis [p. 811, 15R.] 7 δὲ χατὰ τὸν Ἱερώνυμον [Joseph. Antigu. iud. I 94 Ἵερ. ὃ Αἰγύπτιος ὃ τὴν ᾿Αρχαιολογίαν τὴν Φοινικικὴν συγγρα- ψάμενος ἢ φερομένη καὶ λλάνικχον, εἴπερ μὴ καὶ ὃ αὐτός ἐστιν, οὕτως ἔχει" “ὕδωρ ἦν, φησίν, ἐξ ἀρχῆς καὶ ὕλη, ἐξ ἧς ἐπάγη ἡ γῆ, δύο ταύτας ἀρχὰς ὑποτιϑέμενος πρῶτον, ὕδωρ καὶ γῆν... τὴν δὲ τρίτην ἀρχὴν μετὰ τὰς δύο γεννηθῆναι μὲν ἐχ τούτων ὕδατός φημι καὶ γῆς, δράκοντα δὲ εἶναι χεφαλὰς ἔχοντα προσπεφυχυίας ταύρου χαὶ λέοντος, ἐν μέσωι δὲ ϑεοῦ πρόσωπον, ἔχειν δὲ χαὶ ἐπὶ τῶν ὦμων πτερά, ὠνομάσϑαι δὲ Χρόνον ἀγήραον καὶ Ἡρακλῆα τὸν αὐτόν. συνεῖναι δὲ αὐτῶι τὴν Avdyamv φύσιν οὐσαν τὴν αὐτὴν καὶ Ἀδράστειαν ἀσώματον διωργυιωμένην Ev παντὶ τῶι χόσμωι τῶν περάτων αὐτοῦ ἐφαπτομένην. ταύτην οἶμαι λέγεσϑαι τὴν τρίτην ἀρχὴν κατὰ τὴν οὐσίαν ἑστῶσαν, πλὴν ὅτι ἀρσενόϑηλυν αὐτὴν ὑπεστήσατο... ἀμέλει χαὶ κατὰ ταύτην ὃ Χρόνος οὗτος ὃ δράχων γεννᾶται τριπλῆν γονήν᾽ Αἰϑέρα, φησί, νοερὸν καὶ Χάος ἄπειρον καὶ τρίτον Ent τούτοις Ἔρεβος δμιχλῶδες... ἀλλὰ μὴν ἐν τούτοις, ὡς λέγει, ὃ ἄρονος ὠιὸν ἐγέννησεν... ἐπὶ τούτοις ϑεὸν ἀσώ- ματον πτέρυγας ἐπὶ τῶν ὦμων ἔχοντα χρυσᾶς, ὃς ἐν μὲν ταῖς λαγόσι προσ- πεφυχυίας εἶχε ταύρων χεφαλᾶς, ἐπὲ δὲ τῆς κεφαλῆς δράχοντα πελώριον παντο- δαπαῖς μορφαῖς ϑηρίων ἰνδαλλόμενον... καὶ δὲ ἡ ϑεολογία Πρωτόγο γον ἀνυμνεῖ χαὶ Δία χαλεῖ πάντων διατάκτορα καὶ δλου τοῦ κόσμου" διὸ καὶ Πᾶνα κχαλεῖσϑαι. ATHENAG. leg. 18 Ὀρφέως δὲ ὃς zul τὰ ὀνόματα αὐτῶν [der Götter] πρῶτος ἐξηῦρεν καὶ τὰς γενέσεις διεξῆλθεν χαὶ ὅσα ἑχάστοις

[4 5 2 En 7 πέπρακται εἶπεν χαὶ πεπίστευται παρ᾽ αὐτοῖς ἀληϑέστερον ϑεολογεῖν, ὧι καὶ

Ὅμηρος τὰ πολλὰ καὶ περὶ ϑεῶν μάλιστα ἕπεται, χαὶ αὐτοῦ τὴν πρώτην γέ-

γεσιν αὐτῶν ἐξ ὕδατος συνιστάντος Nxeavög, ὅσπερ γένεσις πάντεσσι τέτυχ- ᾿Ξ 201]. ἦν γὰρ ὕδωρ ἀρχὴ zur’ αὐτὸν τοῖς ὅλοις, ἀπὸ δὲ τοῦ ὕόατος

ἐν κατέστη, ἐχ δὲ ἑχατέρων ἐγεννήϑη ξώιον δράκων προσπεφυχυῖαν ἔχων κεφαλὴν λέοντος (καὶ ἄλλην ταύρου), διὰ μέσου δὲ αὐτῶν ϑεοῦ πρόσωπον, ὄνομα H ρακλῆς καὶ A θρόνος. οὗτος ὃ Ἡρακλῆς ἐγέννησεν ὑπερμέγεϑες ὠιόν, ὃ συμπληρούμενον. ὑπὸ βίας τοῦ γεγεννηκότος ἐχ παρατριβῆς εἰς δύο ἐρράγη. τὸ μὲν οὖν κατὰ κορυφὴν αὐτοῦ Οὐ ρανὸς εἶναι ἐτελέσϑη, τὸ δὲ χάτω ἐνεχϑὲν Γῆ προῆλϑε δὲ καὶ ϑεὸς τις ἀσώματος. Οὐρανὸς δὲ Γῆι μιχϑεὶς γεννᾶι ϑηλείας μὲν Κλωθὼ Λάχεσιν Ἄτροπον, ἄνδρας δὲ Exa- τόγχειρας Κόττον Γύγην Βριάρεων καὶ Κυχλωπὰας Βρόντην καὶ Στερόπην καὶ Δ ργην᾽ οὺς καὶ δήσας κατεταρτάρωσεν, ἐχπεσεῖσϑαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν παίδων» τῆς ἀρχῆς μαϑών. διὸ καὶ opyıodeloa ἡ Γῆ τοὺς Τιτᾶνας ἐγέννησεν"

κούρους δ᾽ Οὐρανίωνας ἐγείνατο πότνια Γαῖα,

οὕνεκα τεισάσϑην μέγαν Οὐρανὸν ἀστερόεντα.

14. [Demosta.] c. Aristog. 1 11 χαὶ σεμνὴν Δίκην, ἣν ὃ τὰς ἁγιωτάτας ἡμῖν τελετὰς καταδείξας Ὀρφεὺς παρὰ τὸν τοῦ Διὸς ϑρόνον φησὶ χαϑη- μένην πάντα τὰ τῶν ἀνθρώπων ἐφορῶν.

15. Marm. Par. ep. 14 [I I. Par. p. 105Hiller] { ἀφ᾽ οὗ Ὀρφεὺς ὃ Οἰάγρου χαὶ Karkıonng) υἱὸς τὴν ἑαυτοῦ ποίησιν ἐξέϑηχε, Κόρης τε ἁρπαγὴν καὶ Δήμητρος ζήτησιν καὶ τὸν αὐτου(ργηϑέντα σπόρον, ὃν ἐδίδαξε τὸ πλῆ)- goc(?) τῶν ὑποδεξαμένων τὸν χαρπόν. Vgl. Themist. or. 30 p. 422 Dind.

16. Arorron. Rnop. 1 494 av δὲ καὶ Ὀρφεὺς

495 λαιῆι ἀνασχόμενος κίϑαριν πείραζεν ἀοιδῆς. ἤειδεν δ᾽ ὡς γαῖα καὶ οὐρανὸς ἠδὲ ϑάλασσα τὸ πρὶν ἐπ᾿ ἀλλήλοισι μιῆι συναρήροτα μορφῆι γείχεος ἐξ ὁλοοῖο διέχριϑεν ἀμφὶς ἕχαστα᾽ ἠδ᾽ ὡς ἔμπεδον αἰὲν ἐν αἰϑέρι τέχμαρ ἔχουσιν

500 ἄστρα σεληναίη τε χαὶ ἠέλιοιο χέλευϑοι" οὔρεά 8ϑ᾽ ὡς ἀνέτειλε, καὶ ὡς ποταμοὶ χελάδοντες αὐτῆισιν νύμφηισι χαὶ ἑρπετὰ πάντ᾽ ἐγένοντο. ἤειόεν δ᾽ ὡς πρῶτον Ὀφίων Εὐρυνόμη τε χεανὶς γιφόεντος ἔχον κράτος Οὐλύμποιο"

505 ὥς τε βίηι καὶ χερσὶν ὃ μὲν Κρόνωι εἴχαϑε τιμῆς, ἢ δὲ Pen, ἔπεσον δ᾽ ἐνὶ κύμασιν Ἰὠχεανοῖο" οἱ δὲ τέως μακάρεσσι Mr Τιτήσιν ἄνασσον, ὄφρα Ζεὺς ἔτι κοῦρος, ἔτι φρεσὶ γήπια εἰδώς Διχταῖον ναίεσχεν ὑπὸ σπέος, οἱ dE μιν οὕπω

ὅ10 γηγενέες Κύχλωπες ἐχαρτύναντο κεραυνῶι βροντῆι τε στεροπῆι τε" τὰ γὰρ Au κῦδος ὀπάζει.

16. Goldplättchen von Petelia c. 4.---8. Jahrh. v. Chr. [1. Sie. et Ital. n. 638 Kaib.]

εὑρήσσεις δ᾽ ᾿Αἰδαο δόμων ἐπ᾽ ἀριστερὰ χρήνην παρ᾽ δ᾽ αὐτῆι λευχὴν ἑστηχυῖαν κυπάρισσον᾽ ταύτης τῆς χρήνης μηδὲ σχεδὸν ἐμπελαάσειας.

εὑρήσεις δ᾽ ἑτέραν, τῆς Μνημοσύνης ano λίμνης

5 ψυχρὸν ὕδωρ προρέον᾽" φύλακες δ᾽ ἐπίπροσϑεν ἔασιν. εἰπεῖν" “Γῆς παῖς εἰμι καὶ Οὐρανοῦ ἀστερόεντος, αὐτὰρ ἐμοὶ γένος οὐράνιον" τόδε δ᾽ ἴστε καὶ αὐτοί"

5 δίψηι δ᾽ εἰμ() αὔη καὶ ἀπόλλυμαι" ἀλλὰ dor” αἶψα

ψυχρὸν ὕδωρ προρέον τῆς Μνημοσύνης ἀπὸ λίμνης.

10 καὐτοί σοι δώσουσι πιεῖν ϑείης ἀπὸ κρήνης, χαὶ τότ᾽ ἔπειτ᾽ ἄλλοισι μεϑ᾽ ἡρώεσσι ἀνάξεις

Folgen 3 verstümmelte Verse. Vgl. Inschr. v. Eleutherae B. C. hell. XVII 121.

10 18. — von Thurioi ders. Z. [1. S. et I. 641, 1) ἔρχομαι ἐκ κοϑαρῶν κοϑαρά χϑονίων βασίλεια, Εὐχλῆς, Εὐβουλεύς τε zul ἀϑάνατοι ϑεοὶ ἄλλοι" καὶ γὰρ ἐγὼν ὑμῶν γένος ὄλβιον εὔχομαι εἶμεν, ἀλλά μὲ Μοῖρ(α) ἐδάμασσε καὶ ἀϑάνατοι ϑεοὶ ἄλλοι 15 5 (* x κ) χαὲ ἀστεροβλῆτα χεραυνόν. χύχλου δ᾽ ἐξέπταν βαρυπενϑέος ἀργαλέοιο ἱμερτοῦ δ᾽ ἐπέβαν στεφάνου ποσὶ χαρπαλίμοισι, deonoivas dt) ὑπὸ χόλπον ἔδυν χϑονίας βασιλείας. (9 --Ξ 7) 10 “ ὄλβιε χαὶ μακαριστέ, ϑεὸς δ᾽ ἔσηι ἀντὶ βροτοῖο.᾽ 20 ἔριφος ἐς γάλ᾽ ἔπετον. 19. — a9 0. 641,2 [= 3] ἔρχομαι ἐχ καϑαρῶν ἰχϑονίων] καϑαρά, χϑονίων βασίλεια, Εὐχλε zul Βὐβουλεῦ χαὶ ϑεοὶ δαίμονες ἀλλοι" χαὶ γὰρ ἐγὼν ὑμῶν γένος εὔχομαι ὄλβιον εἶναι, 25 ποινὰν δ᾽ ἀνταπέτεισ(α) ἔργων ἕνεχ(α) οὔτι δικαίων εἶτε μὲ Μοῖρ(α) ἐδαμάσατο (x κα * ἘΞ ἊΣ εἴτε ἀστεροπῆτι κεραυνῶι. vor δ᾽ ἱχέτι(ς ἥλω παρ᾽ ἀγαυὴν Φερσεφόνειαν, ὥς με πρόφρων πέμψηι ἕδρας εἰς εὐαγεζ ὀν) τωζν). 30 20. --- 642. ἀλλ᾽ ὅπόταμ ψυχὴ προλίπηι φάος ἀελίοιο, δεξιὸν εὐοδιᾶι πεφυλαγμένον εὖ μάλα πάντα. [= εὐοδιάσει; überl. AEZIONE. ΟΙΑΣΔΕΙΤΙΝΑ πεφ. κτλ. χαῖρε παϑὼν τὸ πάϑημα: τὸ ὁ᾽ οὔπω πρόσϑιε) ἐπεπόνϑεις" 35 ϑεὸς ἐγένου ἐξ ἀνθρώπου" ἔριφος ἐς γάλα ἔπετες. χαῖρε, χαῖρε, δεξιὰν ὁδοιπορῶν λειμῶνας τίε) ἱεροὺς κατά τ᾽ ἄλσεα Φερσεφονείας. 12. Ebendaher 8. Dies Orphischer Demeterhymnus (Festschr. f. Gomperz) S.1ff. Vgl. 8. 494,23 und Iustin. coh. 17 (Orph. fr. 209 Abel). Ὁ πρωτογόνωι Γῆι A ἔφη Κυβελήια Κόρρα". Δήμητρος... πανόπτα Ζεῦ ραν: Ἥλιε Πῦρ διὰ πάντ᾽ ἄστη νίσεαι, ὅτε Νίχαις ἡδὲ γῦύχαις ἐφάνης (καὶ ὁμοῦ) παμμήστορι Μοίραι, 5 τῆι τοι γάννυα [= γάνεα BÜCHELER] πιαίνεις τῆι σῆι, κλυτὲ δαῖμον ὃ ὁεσποτείαι᾽ τὶν πάντα δαμαστά, (τὰν πάντα κρατυντα, ἐμβρόντητα de πάντα" (τὰ) Molgns τλητέα πάντη. μητέρι Πῦρ μὲν μ᾽ ayle), εἰ γῆστις old (ὑπομεῖναι),

496 66. OÖRPHEUS. 67. MUSAIOS A.1-—8. LEBEN UND SCHRIFTEN.

ὅπτά τε νῆστιν νυξὶν ἢ μεϑ᾽ ἡμέραν εἶναι.

10 ἑπτῆμαρ τὶν νῆστις ἔην, Ζεῦ Ὀλύμπιε καὶ πανόπτα ao BERNER et A

5 A. LEBEN UND SCHRIFTEN. Vgl. 5. 489, 20; 490, 37; 492, 3. 8; 493, 9.

1. Sup. Movoatiog ᾿Βλευσίνιος ἐξ Adnvov υἱὸς Αντιφήμου, τοῦ Εὐφήμου τοῦ Exypavrov τοῦ Κερχυόνος, ὃν κατεπολέμησεν ὃ Θησεύς, καὶ Σελήνης γυ- γαιχός. ἐποποιὸς μαϑητὴς Ὀρφέως, μᾶλλον δὲ πρεσβύτερος. ἤχμαζε γὰρ

10 χατὰ τὸν δεύτερον Κέχροπα χαὶ ἔγραψεν Ὑποϑήκας Πυμόλπωι τῶι υἱῶι ἔπη ὁ χαὶ ἄλλα πλεῖστα. 2. HERMESIAnAxX Leontion 15ff. [b. Ath. XIII 597 D] 15 οὐ μὴν οὐδ᾽ υἱὸς ήνης ἀγέραστον ἔϑηχεν Μουσαῖος Χαρίτων ἤρανος ᾿Αντιόπην᾽ 15 ἢ τε πολὺν μύστηισιν λευσῖνος παρὰ πέζαν εὐασμὸν χρυφίων ἐξεφόρει λογίων 'Ῥάριον ὀργειῶνι νόμωι διαποιπνύουσα 20 Anuntoa' γνωστὴ δ᾽ ἐστὶ χαὶ εἰν ᾿Αἰδηι. 3. [Arısr.] Mirab. 181. 848Ρ1 φασὶν οἰχοδομούντων ᾿Αϑηναίων τὸ τῆς 20 Δήμητρος ἱερὸν τῆς ἐν ᾿Ελευσῖνι περιεχομένην στήλην πέτραις εὑρεϑῆναι χαλ- χῆν, ἐφ᾽ ἧς ἐπεγέγραπτο Δηιόπης τόδε σῆμα᾽, ἣν οἱ μὲν λέγουσι ουσαίου εἶναι γυναῖχα, τινὲς δὲ Τριπτολέμου μητέρα γενέσϑαι.

4. Ῥιοα. prooem. 13 παρὰ μὲν ᾿Αϑηναίοις γέγονε M., παρὰ δὲ Θηβαίοις

Alvoc. χαὶ τὸν μὲν Εὐμόλπου παῖδα φασι, ποιῆσαι δὲ Θεογονίαν καὶ 25 Σφαῖραν πρῶτον, φάναι τε ἐξ ἑνὸς τὰ πάντα γενέσϑαι καὶ εἰς ταὐτὸν ἀνα- λύεσϑαι. τοῦτον τελευτῆσαι Φαληροῖ καὶ αὐτῶι ἐπιγεγράφϑαι τόδε τὸ ἐλεγεῖον" Εὐμόλπου φίλον υἱὸν ἔχει τὸ Φαληρικὸν οὐδας Μουσαῖον, φϑίμενον σῶμ᾽, ὑπὸ τῶιδε τάφωι. 5. Paus. 122,7 ἔτι δὲ τῶν γραφῶν [der Pinakothek] παρέντι τὸν παῖδα 80 τὸν τὰς ὑδρίας φέροντα χαὶ τὸν παλαιστήν, ὃν Τιμαίνετος ἔγραψεν, ἔστι Mov- σαῖος" ἐγὼ δὲ ἔπη μὲν ἐπελεξάμην ἐν οἷς ἔστι πέτεσϑαι Μουσαῖον ὑπὸ Boo£ov(?) δῶρον, δοχεῖν δέ μοι nenolnzev αὐτὰ Ovouaxgırog' καὶ ἔστιν οὐδὲν Μουσαίου βεβαίως ὅτι μὴ μόνον ἐς Δήμητρα ὕμνος Δυχομίδαις [s. Β 20]. 6. ScHor. Arıstopn. Ran. 1033 τὸν Movoalov παῖδα Σελήνης καὶ Βυμόλ- 35 που Φιλύόχορός φησιν. οὗτος δὲ παραλύσεις(1) καὶ τελετὰς καὶ χαϑαρμοὺς συνέϑηχεν. ὃ δὲ Σοφοχλῆς χρησμολόγον αὐτόν φησι fr. 1012]. 7. Serv. Verg. Aen. VI 661 theologus fuit iste [Musaeus] post Orpheum et sunt variae de hoc. opiniones: nam eum alü Lumae [so die Hdss.) filium, alü Orphei volunt, cuius eum constat fuisse discipulum. nam ad ipsum [d. ἢ. Musaios] 40 primum carmen seripsit [Orpheus 5. oben 5. 489, 13, vgl. Lobeck Agl. 376, Buresch Klaros 8. 117, 5], guod appellatur Crater. 8. Marmor Par. ep. 15 p. 105 Hiller (ἀφ᾽ οὗ Εύμολπος ὃ Movoal)ov τὰ μυστήρια ἀνέφηνεν ἐν Ἐλευσῖνι χαὶ τὰς τοῦ {πατρὸς )ουσαίου ποιήσεις ἐξέ- In ev ἔτη XHA βασιλεύοντος ᾿Αϑηνῶν Ἐρεχϑέγ)γως τοῦ Πανδίονος [1373 ν. Chr.].

OrymPrıovor b. Phot. bibl. c. 80. 61231 Ἡρόδωρος δὲ ὃ τὴν Ορφέως χαὶ Μουσαίου συγγράψας ἱστορίαν. Vgl. FHG 1210; doch 5. 8. 503, 18.

1 [4 Kern (Rostock 1898)] ϑοηοι. Arorr. Rhod. II 1119 ἐν δὲ τῆι y μουσαῖος τιτανογραφίαι []. τῆι y Μουσαίου {τῆ Tıravolu αχίαι ἐπὸγρα- φείσηι) λέγεται ὡς Κάδμος Ex τοῦ Δελφιχοῦ ἐπορεύετο προχαϑηγουμέγης αὐτῶι τῆς βοός.

2 [Ὁ] — IV 156 ἐν τούτοις καὶ τοῖς ἐφεξῆς φησι τὴν Μήδειαν ἐπιρραί- vovoav ἀρχεύϑωι φάρμαχον χομίσαι τὸν ὁράχοντα ἐπαιδουσαν... ἡ δὲ ἀρ- κευϑος δένδρον τι ἀχανϑῶδες ᾿Απόλλωνος ἴδιον, ὡς ἱστορεῖται ἐν τρίτωι τῶν εἰς Πουσαῖον ἀναφερομένων.

3 [21] Arısr. hist. anim. Z 6. 5633218 ὃ δ᾽ ἀετὸς ὠιὰ μὲν τίχτει τρία ἐχλέπει δὲ τούτων τὰ δύο ὥσπερ ἔστι χαὶ ἐν τοῖς Μουσαίου λεγομένοις ἕπεσιν"

ὃς τρία μὲν τίκτει, δύο (δ᾽ ἐκλέπει, ὃν δ᾽ ἀλεγίξει.

4.5 Crem. Str. VI5. p. 138 Ρ. γράψαντός τε Μουσαίου

4 [24] ὡς αἰεὶ τέχνη μέγ᾽ ἀμείνων ἰσχύος ἐστίν Ὅμηρος λέγει “un τί τοι κτλ. [Ψ 816]: πάλιν τοῦ Moxoelov ποιήσαντος" 5 [25] ὡς δ᾽ αὐτως zul φύλλα φύει ζείδωρος ἀἄρουρα᾽ ἄλλα μὲν ἐν μελίηισιν ἀποφϑίνει, ἄλλα δὲ φύει" ὡς δὲ καὶ ἀνθρώπων γενεὴ καὶ φῦλον ἑλίσσει, Ὅμηρος μεταγράφει ἱφύλλα τὰ μὲν᾽ κτλ. [Ζ 147. 148].

6 [Ρ. 14] Crem. Str. VI25. p. 751P. αὐτοτελῶς γὰρ τὰ ἑτέρων ὑφελό- μενοι ὡς ἴδια ἐξήνεγχαν καϑάπερ Βὐγάμων ὁ Κυρηναῖος ἐχ Μουσαίου τὸ περὶ Θεσπρωτῶν βιβλίον δλόχληρον.

2 [28] --- — VI 26. p. 751P. Ἡσίοδός τε ἐπὶ τοῦ Μελάμποδος [fr. 164 Rzach.2] ποιεῖ"

ἡδὺ δὲ καὶ τὸ πυϑέσϑαι, ὅσα ϑνητοῖσιν ἔδειμαν ἀθάνατοι δειλῶν re χαὶ ἐσθλῶν τέκμαρ ἐναργές, χαὶ τὰ ἑξῆς παρὰ Μουσαίου λαβὼν τοῦ ποιητοῦ χατὰ λέξιν.

8 [3] [ΞΕΛΤΟΒΤΗ.] catast. 13 ἐσχημάτισται δ᾽ ἐν τούτωι ἡ Αἱξ χαὶ οἱ Ἔρι- φοι. Μουσαῖος γάρ φησι Δία γεννώμενον ἐγχειρισϑῆναι ὑπὸ Ῥέας Θέμιδι, Θέμιν δὲ ᾿Αμαλϑείαι δοῦναι τὸ βρέφος, τὴν δὲ ἔχουσαν αἶγα ὑποϑεῖναι, τὴν δ᾽ ἐχϑρέψαι Δία" τὴν δὲ Aiya εἶναι Ἡλίου ϑυγατέρα φοβερὰν οὕτως, ὥστε τοὺς χατὰ Κρόνον ϑεούς, βόελυττομένους τὴν μορφὴν τῆς παιδός, ἀξι- ὥσαι Γῆν κρύψαι αὐτὴν ἔν τινι τῶν κατὰ Κρήτην ἄντρων᾽ χαὶ ἀποχρυψαμένην ἐπιμέλειαν αὐτῆς τῆι Δμαλϑείαι ἐγχειρίσαι, τὴν δὲ τῶι ἐχείνης γάλακτι τὸν Δία ἐχϑρέψαι" ἐλθόντος δὲ τοῦ παιδὸς εἰς ἡλικίαν καὶ μέλλοντος Τιτᾶσι πο- λεμεῖν, οὐκ ἔχοντος δὲ ὅπλα, ϑεσπισϑῆναι αὐτῶι τῆς αἰγὸς τῆι δορᾶι ὕὅπλωι χρήσασϑαι διά τε τὸ ἄτρωτον αὐτῆς zul φοβερὸν καὶ διὰ τὸ εἰς μέσην τὴν ῥάχιν Γοργόνος πρόσωπον ἔχειν" ποιήσαντος δὲ ταῦτα τοῦ Διὸς χαὶ τῆι τέχνηι φανέντος διπλασίονος, τὰ ὀστᾷ δὲ τῆς αἰγὸς καλύψαντος ἄλληι δορᾶι zul ἔμψυχον αὐτὴν zul ἀϑάνατον κατασχευάσαντος, αὐτὴν μέν φασιν ἄστρον οὐράνιον [χατασχευάσαι] (γενέσθαι, τὸν δὲ Δία αἰγίοχον χληϑῆναι). Lacr. inst. div. 1 21, 89 huwius capellae corio usum esse pro scuto Iovem contra Titanas dimicantem M. auctor est, unde a poetis αἰγίοχος nominatur. Vel. Epimenides c.68 B 6. S. 503.

9 [10) HarPpocrR. Meiitn... ἀπὸ Μελίτης ϑυγατρὸς κατὰ μὲν Hoio- dov [fr. 106 Rz.?2] Miounxog, κατὰ δὲ Μουσαῖον Δίου τοῦ ᾿Απόλλωνος. 10 [14] Ῥαυβ. 114,8 ἔπη d& ἄιδεται Μουσαίου μέν, εἰ δὴ Μουσαίου

καὶ ταῦτα, Τριπτόλεμον παῖδα Qxeavod καὶ Γῆς εἶναι. Vgl. Pherekydes b. Apoll. bibl. I 32.

11 [18] —X5,6 ἔστι δὲ ἐν Ἕλλησι ποίησις, ὄνομα μὲν τοῖς ἔπεσίν ἐστιν Εὐμολπία, Μουσαίωι δὲ τῶι ᾿Αντιοφήμου προσποιοῦσι τὰ ἔπη. πε- ποιημένον οὖν ἐστιν ἐν τούτοις Ποσειδῶνος ἐν χοινῶι zul Γῆς εἶναι τὸ μαν- τεῖον [zu Delphi] χαὲ τὴν μὲν χρᾶν αὐτήν" Ποσειδῶνι δὲ ὑπηρέτην ἐς τὰ μαν- τεύματα εἶναι Πύρχωνα. καὶ οὕτως ἔχει τὰ ἔπη"

αὐτίκα δὲ Λϑονίης φωνὴ πινυτὸν φάτο μῦϑον' σὺν δέτε Πύρχων ἀμφίπολος κλυτοῦ Ἐννοσιγαίου.

12 [16] PsuıLo». de piet. ὅ9, 1 p. 816. ἀλ)λ᾽ ὃ Ζεζύς, ὥς φασιὺὴν τὴν κχε- φαλὴν ὑπὸ Ἡφαίστου διαιρεῖται, κατὰ δὲ τὸν (τὴν) Εὐμολπῴ(ίαν συνγ)ϑέντα [τα] rolının)v ὑπὸ Παλαμάονος. ὅϑοπβοι,. Pınv. Ol. VII 36 ἐν τοῖς Μουσαίου Παλαμάων λέγεται πλῆξαι τοῦ Διὸς τὴν χεφαλήν, ὅτι τὴν ᾿Αϑηνᾶν ἐγέννα.

13 [8] Puıron. de piet. 97, 18 p. 47G. (Argos) ἐστὲ τέτταρας ἔχων ὀφϑαλ- wovg. [Μουσαῖος δὲ τὸν (.ργον) φησὶ τέτταρας Αἰϑί(οπ)ας᾽ καὶ ᾿ βα- σιλεῖς (μερλ όπων᾽ [Aigyptos, Danaos, Kepheus, Phineus vgl. Aesch. Prom. 877W. ff. Eur. fr. 881] && Κελαινοῦς γεννῆσαι τῆς "Ariavroc.

14 [1] — — 137,5 p. 61G. ἐμ μέν τισιν ἐκ Νυχτὸς χαὶ Ταρτάρου λέ- γεται τὰ πάντα, ἐν δὲ τισιν ἐξ “Διδου zul Αἰϑέρος" ὃ δὲ τὴν Τιτανομαχίαν γράψας ἐξ Αἰϑέρος φησίν, ᾿Αχουσίλαος δ᾽ ἐκ Λάους πρώτου τάλλα᾽ ἐν δὲ τοῖς ἀναφερομένοις εἰς Μουσαῖον γέγραπται Τάρταρον πρῶτον (καὶ Νύχτα. [Punkt (oder Spatium?) im Papyrus] χαὲ... Vgl. 18, 16 p. 806. ἐν δὲ τῶι δευτέρωι [Chrysippos Περὶ φίσεως] τά τε εἰς Ὀρφέα zul Movoatiov ἀναφερόμενα... πειρᾶται συνοιχειοῦν ταῖς δόξαις αὑτῶν. 14,18 p. 81 zav τῶι {δ)εζυ)γτ(έρ)ωι [ῃ. Περὶ φύσεως] τὴν Νύχτα ϑεάν φησιν εἶναι πρωτίστην.

15 [2] ϑσηοι,. Arorr. Rhod. III1 ἐν δὲ τοῖς εἰς Μουσαῖον ἀνα- φερομένοις δύο ἱστοροῦνται γενέσεις Μουσῶν, πρεσβυτέρων μὲν μετὰ Κρόνου, νεωτέρων δὲ τῶν ἐκ Διὸς καὶ Μνημοσύνης.

16 [6] --- ΠῚ 1085 M. ἱστορεῖ Aia ἐρασϑέντα ᾿Αστερίας μιγῆναι χαὶ μιγέντα δοῦναι αὐτὴν τῶι Περσεῖ.

17 [909 --- ΠΠ| 1377 τὰς δὲ τοιαύτας φαντασίας | Sternschnuppen] ὃ M. ἀναφερομένας φησὶν ἐκ τοῦ ὠχεανοῦ χατὰ τὸν αἰϑέρα ἀποσβέννυσϑαι. τοὺς δὲ ὑπὸ Μουσαίου ἀστέρας εἰρημένους ᾿ἀπολλώνιος πιϑανῶς μαρμαρυγὰς εἰρηχε.

18 [7] SchHor. Gern. p. 75, 10 [Robert Eratosth. 110] M. ita refert: Aethra ee Oceano procreavit filios duodecim, ex quibus quinque stellis figuratas Hyadas, septem autem Pliadas. his unus fwit frater Hyas, quem omnes sorores dilexere. quem in venatu aliüi ab leone, aliü ab apro inter- fectum dicunt. quae flentes eum obierunt Hyadas nuncupatas alias Pliadas. Vgl. Hyg. II 21.

19 [19] Tereorpar. ἢ. plant. IX 19, 2 χαὶ ὡς dr φασι τὸ τριπόλιον zu Ἡσίοδον [fr. 229 Rz.2] καὶ Μουσαῖον εἰς πᾶν πρᾶγμα σπουδαῖον χρήσιμον εἶναι, δι᾿ ὃ χαὶ ὀρύττουσιν αὐτὸ νύχτωρ σχηνὴν πηξάμενοι. Im Verse stand τρισ- πόλιεον 8. Hesych [polium Plin. 21, 44. 145].

B. FR. 9—22. 68. EPIMENIDES. A. 1. LEBEN. 499

198 [p. 13) Arıstıp. Or. 41 [II 330, 16 Keil.] τοὺς μὲν οὖν τελέους ὕμνους τε χαὶ λόγους περὲ Διονύσου Ὀρφεῖ καὶ Μουσαίωι παρῶμεν χαὶ τοῖς ἀρχαίοις τῶν νομοϑετῶν [Plato).

20 [20] Paus. IV 1,5 πρῶτοι δ᾽ οὖν βασιλεύουσιν ἐν τῆι χώραι ταύτηι Πολυχάων τε ὃ Λέλεγος χαὶ Μεσσήνη γυνὴ τοῦ Πολυχάονος. παρὰ ταύτην τὴν Μεσσήνην τὰ ὄργια χομίζων τῶν Μεγάλων ϑεῶν Καύχων ἦλϑεν ἐξ ᾿Ελευ- σῖνος ὃ Κελαίνου τοῦ Φλύου. Φλῦον δὲ αὐτὸν ᾿Αϑηναῖοι λέγουσι παῖδα εἶναι Τῆς. ὁμολογεῖ δέ σφισι χαὶ ὕμνος Μουσαίου “υχκομίδαις ποιηϑεὶς ἐς Δήμητρα. Vgl. 8. 496, 33.

Heron. VII 6 (Die Peisistratiden) ἔχοντες Ὀνομάκχριτον dvdon ᾿49η- ναῖον χρησμολόγον τε καὶ διαϑέτην χρησμῶν τῶν Μουσαίου ἄναβε- βήχεσαν [näml. ἐς Σοῦσα] τὴν ἔχϑρην προχαταλυσάμενοι" ἐξηλάσϑη γὰρ ὑπὸ Ἱππάρχου τοῦ Πεισιστράτου ὁ Ὀνομάχριτος ἐξ ᾿Αϑηνέων ἐπ᾽ αὐτο- φώρωι ἁλοὺς ὑπὸ “άσου τοῦ Ἑρμιονέος ἐμποιέων ἐς τὰ Μουσαίου χρη- σμόν, ὡς αἱ ἐπὶ Λήμνωι ἐπικείμεναι νῆσοι ἀφανιζοίατο κατὰ τῆς ϑαλάσ- σης. διὸ ἐξήλασέ μιν ὃ Ἵππαρχος πρότερον χρεώμενος τὰ μάλιστα. Vgl. Sophokles oben ὃ. 496, 86; Plato 8. 107 ο, 15 n.1.

21 [17] Heron. VIII 96 [Schlacht bei Salamis] τῶν δὲ ναυηγίων πολλὰ ὑπολαβὼν ἄνεμος Ζέφυρος ἔφερε τῆς ᾿Αττικῆς ἐπὶ τὴν ἠιόνα τὴν καλεομένην Κωλιάδα. ὥστε ἀποπλῆσαι τὸν χρησμὸν τὸν τε ἄλλον πάντα τὸν περὲ τῆς ναυμαχίας ταύτης εἰρημένον Βάχιδι χαὶ Μουσαίωι καὶ χτλ. (der Spruch des Lysistratos).

22 [18] Paus. X 9,11 τὴν δὲ πληγὴν τὴν ἐν Αἰγὸς ποταμοῖς οὐ μετὰ τοῦ δικαίου συμβῆναί σφισιν ὁμολογοῦσι. προδοθῆναι γὰρ ἐπὶ χρήμασιν ὑπὸ τῶν στρατηγησάντων, Τυδέα δὲ εἶναι χαὶ ᾿Αδείμαντον οἱ τὰ δῶρα ἐδέξαντο

᾿ παρὰ “υσάνδρου. καὶ ἐς ἀπόδειξιν τοῦ λόγου Σιβύλλης παρέχονται τῶν χρη-

σμῶν... τὰ δὲ ἕτερα ἐκ Ιουσαίου χρησμῶν μνημονεύουσι" καὶ γὰρ Admvaloıcıy ἐπέρχεται ἄγριος ὄμβρος ἡγεμόνων κακότητι, παραιφασίη δέ τις ἔσται" ἦ τ(ε) ἅλις ἡμύσουσι πόλιν, τείσουσι δὲ ποινήν.

1. Dıo. I 109ff. Ἐπιμενίδης, χαϑά φησι Θεόπομπος χαὶ ἄλλοι συχνοί, \ \ 5 N Ä \ ‚ ς 2 ’ Σ \ \ ’ πατρὸς μὲν nv Φαιστίου, οἱ δὲ Δωσιάδα, οἱ δὲ Αγησάρχου" Κρὴς τὸ γενος 2 - ἢ - Ξ, ἘΠΕ ἀπὸ Κνωσσοῦ, χαϑέσει τῆς κόμης τὸ εἶδος παραλλασσων. οὗτός ποτε πεμ- φϑεὶς παρὰ τοῦ πατρὸς εἰς ἀγρὸν ἐπὶ πρόβατον, τῆς ὁδοῦ χατὰ μεσημβρίαν ἐχχλίνας ὑπ᾿ ἄντρωι τινὶ χατεχοιμήϑη ἑπτὰ zul πεντήκοντα ἔτη. διαναστὰς δὲ μετὰ ταῦτα ἐζήτει τὸ πρόβατον, νομίζων ἐπ᾽ ὀλίγον χεχοιμῆσϑαι. ὡς δὲ > a ’ > ‚ οὐχ εὐρισχεν, παρεγένετο εἰς τον ἀγρόν, καὶ μετεσχευασμένα πάντα καταλαβὼν 82 Ὁ

καὶ παρ᾽ ἑτέρωι. τὴν κτῆσιν, πάλιν ἧκεν εἰς ἄστυ διαπορούμενος. χάχεϊ δὲ εἰς τὴν ξαυτοῦ εἰσιὼν οἰκίαν περιέτυχε τοῖς πυνϑανομένοις, τίς εἴη᾽ ἕως τὸν νεώ- τερον ἀδελφὸν εὑρὼν τότε ἤδη γέροντα ὄντα, πᾶσαν ἔμαϑε παρ᾽ ἐχείνου τὴν ἀλήϑειαν. γνωσϑεὶς δὲ παρὰ τοῖς Ἕλλησι ϑεοφιλέστατος εἶναι ὑπελήφϑη. τότε χαὶ ᾿Αϑηναίοις [τότε] λοιμῶι κατεχομένοις ἔχρησεν ἢ Πυϑία χαϑῆραι τὴν πόλιν" οἱ δὲ πέμπουσι ναῦν τε καὶ Νικίαν τὸν Νικηράτου εἰς Κρήτην, χαλ οὔν- τες τὸν Ἐπιμενίδην. χαὶ ὃς ἐλϑὼν ὀλυμπιάδι us 1596593] ἐχάϑηρεν αὐτῶν τὴν πόλιν καὶ ἔπαυσε τὸν λοιμὸν τοῦτον τὸν τρόπον. λαβὼν πρόβατα μέ- λανώ τε καὶ λευχὰ ἤγαγε πρὸς τὸν Ἄρειον πάγον" χαἀκχεῖϑεν εἴασεν ἰέναι οἱ βούλοιντο, προστάξας τοῖς ἀκολούϑοις, ἔνϑα ἂν χατακλίνοι αὐτῶν ἕχαστον, ϑύειν τῶι προσήκοντι ϑεῶι" zul οὕτω λῆξαι τὸ κακόν. ὅϑεν ἔτι χαὶ νῦν ἔστιν εὑρεῖν κατὰ τοὺς δήμους τῶν ᾿Αϑηναίων βωμοὺς ἀνωνύμους, ὑπόμνημα τῆς τότε γενομένης ἐξιλάσεως. οἱ δὲ τὴν αἰτίαν εἰπεῖν τοῦ λοιμοῦ τὸ Κυλώνειον ἄγος σημαίνειν τε τὴν ἀπαλλαγήν᾽ καὶ διὰ τοῦτο ἀποϑανεῖν δύο νεανίας Κρα- τῖνον χαὶ Κτησίβιον, χαὶ λυϑῆναι τὴν συμφοράν. ᾿Αϑηναῖοι δὲ τάλαντον ἐψηφίσαντο δοῦναι αὐτῶι καὶ ναῦν τὴν εἰς Κρήτην ἀπάξουσαν αὐτόν. ὃ δὲ τὸ μὲν ἀργύριον οὐ προσήχατο᾽ φιλίαν δὲ χαὶ συμμαχίαν ἐποιήσατο Κνωσ- σίων καὶ ᾿Αϑηναίων.

καὶ ἐπανελθὼν ἐπ᾽ οἴχου μετ᾽ οὐ πολὺ μετήλλαξεν, ὡς φῆσι Φλέγων ἐν τῶι Περὶ μακχροβίων, βιοὺς ἔτη ἑπτὰ καὶ πεντήκοντα χαὶ ἑκατόν᾽ ὡς d& Kor- τες λέγουσιν, ἑνὸς δέοντα τριακόσια᾽ ὡς ὁὲ Ξενοφάνης ὃ Κολοφώνιος [fr. 20] ἀκηκοέναι φησί, τέτταρα πρὸς τοῖς πεντήκοντα καὶ ἑχατόν.

ἐποίησε δὲ Κουρήτων καὶ Κορυβάντων γένεσιν χαὶ Θεογονίαν ἔπη πεντακισχίλια, ᾿Αργοῦς ναυπηγίαν τε χαὶ Ἰάσονος εἰς Κόλχους ἀπόπλουν ἔπη δξακισχίλια πενταχύσια. συνέγραψε δὲ καὶ καταλογάδην Περὶ ϑυσιῶν καὶ τῆς ἐν Κρήτηι πολιτείας καὶ Περὶ Μίνω καὶ Ῥαδαμάνϑυος εἰς ἔπη τετρα- χισχίλια. ἱόρύσατο δὲ χαὶ παρ᾽ ᾿4ϑηναίοις τὸ ἱερὸν τῶν Σεμνῶν ϑεῶν, ὡς φησι «Ἰόβων ὃ ᾿Αργεῖος ἐν τῶι Περὶ ποιητῶν. λέγεται δὲ χαὶ πρῶτος οἰκίας καὶ ἀγροὺς καϑῆραι καὶ ἱερὰ ἱδρύσασϑαι. εἰσὶ δ᾽ οἱ μὴ κοιμηϑῆναι αὐτὸν λέγουσιν, ἀλλὰ χρόνον τινὰ ἐχπατῆσαι ἀσχολούμενον περὶ ῥιζοτομίαν... (Folgt $ 113 Brief an Solon).

φησὶ δὲ Δημήτριός τινας ἱστορεῖν ὡς λάβοι παρὰ νυμφῶν ἔδεσμα τι καὶ φυλάττοι Ev χηλῆι Boos‘ προσφερόμενός τε κατ᾽ ὀλίγον μηδεμιᾶι χενοῦσϑαι ἀπο- κρίσει μηδὲ ὀφϑῆναί ποτε ἐσϑίων. μέμνηται αὐτοῦ καὶ Τίμαιος ἔν τῆι δευτέραι.

λέγουσι δὲ τινες ὅτι Κρῆτες αὐτῶι ϑύουσιν ὡς Yeoı' φασὶ γὰρ καὶ (προγ)γνωστικώτατον γεγονέναι. ἰδόντα γοῦν τὴν Μουνιχίαν παρ᾽ ᾿Αϑηναίοις ἀγνοεῖν φάναι αὐτούς, ὅσων καχῶν αἴτιον ἔσται τοῦτο τὸ χωρίον αὐτοῖς" ἐπεὶ κὰν τοῖς ὀδοῦσιν αὐτὸ διαφορῆσαι (fr. 12]. ταῦτα ἔλ eye τοσούτοις πρότερον χρόνοις. λέγεται δὲ ὡς καὶ πρῶτος [l. πρῶτον] αὑτὸν Αἰακὸν λέγοι (καὶ “ακεδαιμονίοις προείποι τὴν ὑπ᾽ ᾿Αρκάδων ἅλωσιν) προσποιηϑῆναί τε πολ-

λάκις ἀναβεβιωκέναι. Θεόπομπος δ᾽ ἐν τοῖς Θαυμασίοις, κατασχευάζοντος 11

αὐτοῦ τὸ τῶν Νυμφῶν ἱερὸν ῥαγῆναι φωνὴν ἐξ οὐρανοῦ" ᾿ Ἐπιμενίδη, μὴ Νυμφῶν, ἀλλὰ Διός᾽. Κρησί τε προειπεῖν τὴν “ακεδαιμονίων ἧτταν ὑπὸ ᾿Α4ρ- χάδων, χκαϑὰ προείρηται" ‚zei δὴ χαὶ ἐλήφϑησαν πρὸς Ὀρχομενόι. γηρᾶσαί τε ἐν τοσαύταις ἡμέραις αὐτὸν ὅσαπερ ἔτη κατεχοιμήϑη" χαὶ γὰρ τοῦτο φησι Θεόπομπος. Μυρωνιανὸς δὲ ἐν Ὁμοίοις φησὶν ὅτι Κούρητα αὐτὸν ἐκάλουν [ρῆτες" “αὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ φυλαττοῦσι “ακχεδαιμόνιοι παρ᾽ ἑαυτοῖς κατά τι λόγιον, ὡς φησι Σωσίβιος ὃ Aaxov.

γεγόνασι δὲ καὶ Ἐπιμενίδαι ἄλλοι δύο 0 TE γενεαλόγος καὶ τρίτος ὁ “Ἰωρίδι γεγραφὼς περὲ Ῥόδου.

2. Su. Ἐπιμενίδης Φαίστου ἢ Δωσιάδου ἢ ἢ Αγησάρχου υἱὸς καὶ μητρὸς Βλάστας, Κρὴς ἀπὸ Kvwooov ἐποποιός.

οὗ λόγος ὡς ἐξίοι ἡ ψυχὴ ὁπόσον ἤϑελε καιρὸν χαὶ πάλιν εἰσήιει ἐν τῶι σώματι" τελευτήσαντος δὲ αὐτοῦ πόρρω χρόνων τὸ δέρμα εὑρῆσϑαι γράμ- μασι χαταστιχτον᾽ γέγονε δὲ ἐπὶ τῆς 3 ὀλυμπιάδος [660—657], ὡς προτερεύειν zal τῶν δ κληϑέντων σοφῶν, ἢ καὶ ἐπ᾿ αὐτῶν γενέσϑαι.

οὗτος ἔζησεν ον ἔτη, τὰ δὲ € ἐχαϑεύίδησεν. ἐχάϑηρε γοῦν τὰς ᾿Αϑήνας τοῦ Κυλωνείου ἄγους χατὰ τὴν ud ὀλυμπιάδα [604---θ01 γηραιὸς ὦν.

ἔγραψε δὲ πολλὰ ἐπικῶς καὶ καταλογάδην μυστήρια τινα καὶ χαϑαρμοὺς χαὶ ἄλλα αἰνιγματώδη. S. 8. 503, 9.

πρὸς τοῦτον γράφει Σόλων ὃ νομοϑέτης μεμφόμενος (Tv) τῆς πό- λεως χάϑαρσιν᾽ καὶ παροιμία “to ᾿Επιμενίδειον δέρμα᾽ ἐπὶ τῶν ἀποϑέτων.

3. Strap. X 419 ἐχ δὲ τῆς Φαιστοῦ τὸν τοὺς χαϑαρμοὺὶς ποιήσαντα διὰ τῶν ἐπῶν Ἐπιμενίδην φασὶν εἶναι. 8.8. 508, 33.

4. Arıst. ’A$. πολ. 1... Muvowvos χκαϑ᾽ ἱερῶν ὀμόσαντες ἀριστίνδην. χκαταγνωσϑέντος δὲ τοῦ ayovg αὐτοὶ [Alkmaeoniden] μὲν &x τῶν τάφων ἐξε- βλήϑησαν, τὸ δὲ γένος αὐτῶν ἔφυγεν ἀειφυγίαν. Ἔ. δ᾽ ὃ Κρὴς ἐπὶ τούτοις ἐχάϑηρε τὴν πόλιν. Pur. Sol. 12 ἐν δὲ τῶι τότε χρόνωι τῆς στάσεως ἀχμὴν λαβούσης μάλιστα χαὶ τοῦ δήμου διαστάντος ἤδη δόξαν ἔχων ὃ Σόλων παρῆλ- ϑεν εἰς μέσον ἅμα τοῖς ἀρίστοις τῶν ᾿Αϑηναίων χαὶ δεόμενος zul διδάσχων ἔπεισε τοὺς ἐναγεῖς λεγομένους δίχην ὑποσχεῖν χαὶ χριϑῆναι τριαχοσίων agı- στίνδην διχαζόντων. Μύρωνος δὲ τοῦ Φλυέως χατηγοροῖντος δάλωσαν οἱ ἄνδρες zal μετέστησαν οἱ ζῶντες" τῶν δ᾽ ἀποθανόντων τοὺς νεχροὺς ἀνο- ούξαντες ἐξέρριψαν ὑπὲρ τοὺς ὅρους. ταύταις δὲ ταῖς ταραχαῖς καὶ Μεγαρέων συνεπιϑεμένων ἀπέβαλόν τε Νίσαιαν οἱ ᾿Αϑηναῖοι καὶ Σαλαμῖνος ἐξέπεσον αὖϑις. χαὶ φόβοι τινὲς ἐχ δεισιδαιμονίας ἅμα καὶ φάσματα χατεῖχε τὴν πό- λιν, οἵ τε μάντεις ayn καὶ μιασμοὺς δεομένους καϑαρμῶν προφαίνεσθαι διὰ τῶν ἱερῶν ἠγόρευον. οὕτω δὴ μετάπεμπτος αὐτοῖς ἥχεν ἐκχ Κρήτης BE. ö Balotıos... ἐδόχει δέ τις εἶναι ϑεοφιλὴς καὶ σοφὸς περὶ τὰ Hein τὴν ἐνϑου- σιαστιχὴν καὶ τελεστιχὴν σοφίαν. διὸ χαὶ παῖδα νύμφης ὄνομα Βάλτης καὶ Κούρητα νέον αὐτὸν οἱ τότε άνϑρωποι προσηγόρευον. ἐλθὼν δὲ χαὶ τῶι Σόλωνι χρησάμενος φίλωι πολλὰ προ συπειργάσατο χαὶ προωδοποίησεν αὐτῶι τῆς νομοϑεσίας. καὶ γὰρ εὐσταλεῖς ἐποίησε τὰς ἱερουργίας καὶ περὶ τὰ πένϑη πραιοτέρους ϑυσίας τινὰς εὐϑὺς ἀναμίξας πρὸς τὰ κή δη καὶ τὸ σχληρὸν άφε- λῶν χαὶ τὸ βαρβαρικόν, ὧι συνείχοντο πρότερον ai πλεῖσται γυναῖχες. Vgl. ΤΉΞΒΟΡΗΕ. b. Porph. de abst. Π21 μαρτυρεῖται δὲ ταῦτα [über die νηφάλια] οὐ μόνον ὑπὸ τῶν Κύρβεων, di τῶν Κρήτηθϑέν εἰσι Κορυβαντιχῶν ἱερῶν οἷον ἀντίγραφα ἄττα πρὸς ἀλήϑειαν [vgl. oben 3. 220 Emp. fr. 128].

5. Prato legg. 1642D [der Kreter Kleinias spricht zu dem athenischen Fremdling] τῆιδε γὰρ ἴσως ἀχήχοας, ὡς Ἢ. γέγονεν ἀνὴρ ϑεῖος, ὃς ἦν ἡμῖν οἰκεῖος, ἐλϑὼν δὲ πρὸ τῶν Περσικῶν δέχα ἔτεσιν πρότερον παρ᾽ ὑμᾶς κατὰ τὴν τοῦ ϑεοῦ μαντείαν ϑυσίας τε ἐθϑύυσατὸ τινας, ἃς ὃ ϑεὸς ἀνεῖλεν, χαὶ δὴ καὶ φοβουμένων τὸν Περσιχὸν ᾿Αϑηναίων στόλον εἶπεν, ὅτι δέχα μὲν ἐτῶν οὐχ ἥξουσιν, ὅταν δὲ ἔλθωσιν ἀπαλλαγή σονται πράξαντες οὐδὲν ὧν ἤλπιζον παϑόντες τε ἢ ὁράσαντες πλείω κακά. τότ᾽ οὖν ἐξενώϑησαν ὑμῖν οἱ πρό- γονοι ἡμῶν. Vgl. III p. 611) «o’ tor’, ὦ Κλεινία, τὸν φίλον ὅτι παρέλιπες

τὸν ἀτεχνῶς χϑὲς γενόμενον; — μῶν φράξεις Ἐπιμενίδην; — vol τοῦτον᾽ πολὺ γὰρ ὑμῖν ὑπερεπήδησε τῶι μηχανήματι τοὺς ξύ μπαντας, ὦ φίλε, ὃ λόγωι μὲν Ἡσίοδος ἐμαντεύετο πάλαι [Opp. 40], τῶι δ᾽ ἔργωι ἐχεῖνος [Epim.] ἀπετέλεσεν. Örphische Askese vgl. Eurip. fr. 472; anders PLuT. sap. conv. p. 157D Σόλωνος δὲ ξένον Ἐπιμενίδην. νόμος τις ἀπέχεσϑαι τῶν ἄλλων σιτίων κελεύει, τῆς δ᾽ ἀλίμου δυνάμεως, ἣν αὐτὸς συντίϑησι μιχρὸν εἰς τὸ στόμα ΤΊΤΟΣ διη- μερεύειν ἀνάριστον zul ἄδειπνον.

5a. ΑΡυτ,. apol. 27 qui providentiam mundi curiosius vestigant et impen- sius deos celebrant eos vero vulgo magos nominent, quasi facere etiam sciant quae sciant fieri, ut olim fuere E. et Orpheus et Pythagoras et Ostanes.

6. THEoPHR. hist. pl. VII 12, 1 ἐδώδιμοι.... καὶ ἡ τοῦ ἀσφοδέλου ῥίζα χαὶ m τῆς σκίλλης πλὴν οὐ πάσης, ἀλλὰ τῆς Ἐπιμενιδείου χαλουμένης, ἢ ἀπὸ τῆς χρήσεως ἔχει τὴν προσηγορίαν. Vgl. charact. 16 ἱερείας χαλέσας σχίλληι ἢ) σχύλακι χελεῦσαι αὑτὸν περιχαϑᾶραι.

7. Crem. protr. 26 p. 22P. [aus Poseidonios Περὶ ϑεῶν] ’E. ὃ παλαιὸς

Ὕβρεως καὶ ᾿Αναιδείας ᾿Αϑήνησιν ἀναστήσας βωμούς. Vgl. 8. 500, 12. 27.

8. PAus. 114,4 πρὸ τοῦ ναοῦ τοῦδε [Eleusinion in Athen] ἔνϑα καὶ τοῦ Τριπτολέμου τὸ ἄγαλμα, ἔστι βοῦς χαλχοῦς οἷα ἐς ϑυσίαν ἀγόμενος. πεποίη- ται δὲ καὶ χαϑήμενος Ἔ, Κνώσιος, ὃν ἐλθόντα εἰς ἀγρὸν χοιμᾶσϑαι λέγουσιν ἐσελθόντα ἐς σπήλαιον᾽ ὁ δὲ ὕπνος οὐ πρότερον ἀνῆκεν αὐτὸν πρὶν ἢ οἱ τεσσαραχοστὸν ἔτος γενέσϑαι χαϑεύδοντι. χαὶ ὕστεοον ἔπη τε ἐποίει καὶ πό- λεις ἐχάϑηρεν ἄλλας τε χαὶ τὴν ᾿Αϑηναίων. Attischer Heros: Serv. Georg. 1,19 uncique puer monstrator aratri... vel Epimenides, qui postea Buzyges dictus est secundum Aristotelem [fr. 386R.]. Hrs. Βουζύγης: ἥρως ᾿Αττικὸς ὃ πρῶτος βοῦς ὑπ᾽ ἄροτρον ζεύξας ἐχαλεῖτο δὲ Ἐπιμενίδης.

B. EITIMENIAOY ΘΕΟΓΟΝΙΑ͂ ἢ KPHTIKA ἢ XPHZMOL Vgl. 8. 500, 23.

1. Paur. ad Tit. 1, 12 εἶπέν τις ἐξ αὐτῶν [Kreter] ἔδιος αὐτῶν προφήτης" Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται, κακὰ ϑηρία, γαστέρες ἀργαί.

Cren. Str. 159 Ρ. 350P. Ἐπιμενίδην τὸν Konte, ὃν Ἑλληνιχὸν οἷδε προφήτην, οὗ μέμνηται ὃ ἀπόστολος Παΐλος ἐν τῆι πρὸς Τίτον ἐπιστολῆι [folgt Citat]. Aus dessen Quelle HrEeron. comm. in ep. ad Tit. VII 606 Migne. dieitur autem iste versiculus in Epimenidis Oretensis poetae Oraculis reperiri... denique ipse liber Oraculorum titulo praenotatur. Vgl. ep. 70 [1666M.], wo er zufügt: cwius heroici hemistichium postea Callimachus usurpavit [h.1,8 Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται" χαὶ γὰρ τάφον, ὦ ἄνα, σεῖο Κρῆτες ἐτεχτήναντο᾽ σὺ δ᾽ οὐ ϑάνες" ἐσσὶ γὰρ αἰεί... Maxım. Tyr. c. 22 P- 224.Dav. ἦλϑεν ᾿Αϑήναζε καὶ ἄλλος Κρὴς ἀνὴρ ὄνομα Ἢ. οὐδὲ οὗτος ἔσχεν εἰπεῖν αὑτῶι διδάσκαλον" ἀλλ᾽ ἦν μὲν δει- γὸς τὰ ϑεῖα, ὥστε τὴν τῶν ᾿Αϑηναίων πόλιν καχουμένην λοιμῶι χαὶ στάσει διεσώσατο ἐχϑυσάμενος" δεινὸς δὲ nv ταῦτα οὐ μαϑών, ἀλλ᾽ ὕπνον αὑτῶι διηγεῖτο μαχρὸν zul ὄνειρον διδάσκαλον. ὁ. 28 P. 286 ἀφίχετό ποτε ἀνὴρ Κρὴς ᾿᾿Αϑήναξε ὄνομα Ἔ. κομίζων λόγον οὑτωσὶ ῥηϑέντα πιστεύεσϑαι zuhenov' ἡμέρας 7] € ἐν Δικταίου [Ἰδαίου Rohde] Διὸς τῶι ἄντρωι χείμενος ὕπνωι βαϑεῖ ἔτη συχνὰ ὄναρ ἔφη ἐντυχεῖν αὐτὸς ϑεοῖς καὶ ϑεῶν λόγοις [ἅ. i. χρη-

5 σμοῖς, woher der Titel bei Hieronymus] χαὶ Αληϑείαι καὶ 4 ἰκηι.

Dies stand wie Hesiods [Th. 26] Vorbild und die Imitation des Kalli- machos [Are] zeigt im Prooemium. Hier wohl auch die Metempsychose des Aiakos [S. 500,39] vgl. Ennius Annal. Prooem. Der Dichter fingierte in Gestalt des vor 100 Jahren lebenden E. die Vergangenheit [s. B4] und Zukunft [A 5] zu enthüllen. fr. 12. 13 weisen auf die Situation von Athen um 508 hin, vgl. Arist. 43. I119,2. 20, 3, Herodot. V 72, womit Platos Ansatz [A 5) ungefähr stimmt. Vgl. dazu auch Herod. V 73. Die Verstimmung gegen Delphi [fr. 13] erklärt Herod. V 63. Alle Fragmente scheinen aus einer Schrift zu stammen. Denn die K«$«ouol, wenn sie wirklich existierten [S. 501, 11; Lobons Titel S. 500, 23ff. sind verdächtig], waren prosaisch. In ihnen kann also fr. 1 nicht gestanden haben. Der Titel χρησμοί [S. 502, 33; vgl. 44] scheint von Musaios übertragen.

2 [5 Kern de Orph. cet. theog.p. 64] Ar. n. anim. XII 7 χαὶ μέντοι καὶ τὸν Νεμεαῖον λέοντα τῆς σελήνης ἐχπεσεῖν φασι. λέγει γοῦν καὶ τὰ Ἐπιμενίδου ἔπη"

ἐν Νεμέαι δ᾽ ἄγχουσ᾽ αὐτὸν διὰ πότνιαν Ἥραν

(ἀϑλοφόρος κατέπεφνε βίη Ἡρακληείη). Herovoros b. Tatian. 28 πῶς οὐχ ηλίϑιον πιϑέσϑαι τοῖς Ἡροδώρου βιβλίοις περὶ τοῦ χαϑ᾽ Ἡραχλέα λόγου, γῆν ἄνω χηρύττουσιν [n. τὴν σελήνην] χατε- ληλυϑέναι τε ἀπ᾿ αὐτῆς λέοντα τὸν ὑφ᾽ Ἡρακλέους φονευϑέντα; Vgl. 5. 320, 26 und über Herodor S. 497, 8. In V. 1 spricht Musaios bei Epimenides, wenn nicht etwa Aelian beider Namen Z. 13 verwechselt hat.

3. Arıst. pol. A 2. 1252513 ἡ μὲν οὖν εἰς πᾶσαν ἡμέραν συνεστηχυῖα χοινωνία κατὰ φύσιν οἶχός ἔστιν, οὺς ὃ μὲν Χαρώνδας χαλεῖ δμοσιπύους, Ἐ. δὲ ὁ Κρὴς ὁμοχάπνους.

4. — rhet. T 17. 1418221 τὸ δὲ δημηγορεῖν χαλεπώτερον τοῦ δικάζεσϑαι, εἰχότως, διότι περὶ τὸ μέλλον" ἐκεῖ |Victorius verb. ἐχεῖνο] δὲ περὶ τὸ γεγο- vos, ὃ ἐπιστητὸν ἤδη καὶ τοῖς μάντεσιν, ὡς ἔφη Ἔ. ὃ Κρής" ἐκεῖνος []. ἐχεῖ, wo er das sagt, nämlich in dem Gedicht] γὰρ περὶ τῶν ἐσομένων οὐχ ἐμαν- τεύετο, ἀλλὰ περὶ τῶν γεγονότων, ἀδήλων δέ. Die Übel der Gegenwart aus den noch ungesühnten Verbrechen der Vergangenheit abzuleiten und diese mit der Urzeit in religiöse Verbindung zu bringen, war wohl der Hauptzweck der Be Vgl. S. 501,29. Daher die Bezeichnung χαϑαρμοί bei Strabo 8.501,15.

51 K.] Damasc. 124 [Eudem fr. 117] 1320, 17R. τὸν δὲ Ἐπιμενίδην δύο πρώτας ἀρχὰς ὑποϑέσϑαι Akou καὶ Νύχτα..., ἐξ ὧν γεννηϑῆναι Τάρτα- ρον... ὧν μιχϑέντων ἀλλήλοις WL0V γενέσϑαι.., ἐξ οὗ πάλιν ἄλλην γενεὰν προελθεῖν. ῬΗπν. de piet. 4718, 2 p. 19 ἐν δὲ τοῖς ἫΣ Ἐπιμενίδην [πᾶ]. ἀνα- φερομένοις ἔπεσιν] ἐξ ᾿Δέρος χαὶ Νυχτὸς τὰ πάντα συστῆναι (ὥσπερ καὶ)

Ὅμηρος (anogei)ver’ ᾿Ωχεανὸν ἐχ Τηϑύος τοὺς ϑεοὺς γεννᾶν λέγων" “ Ὥχεα-

vov τε ϑεῶν γένεσιν χαὶ μητέρα Τηϑύν᾽ [3 201], {ξτερόςν τις 'δὲ Κρόνον τε χαὶ Ῥέαν, οἱ δὲ Δία χαὶ Ἥραν πατέρα καὶ μητέρα ϑεῶν νομίζουσιν.

6 [SBArosre.] catast. 27 Αἰγοκέρως. οὗτός ἔστι τῶι εἴδει ὅμοιος τῶι Αἰγίπανι. ἐξ ἐχείνου δὲ γέγονεν" ἔχει δὲ ϑηρίου τὰ κάτω μέρη καὶ κέρατα ἐπὶ τηι κεφαλῆι, ἐτιμήϑη δὲ διὰ τὸ σύντροφον εἶναι τῶι Au, χαϑάπερ E. ὃ τὰ Κρητικὰ ἱστορῶν φησιν, ὅτι ἐν τῆι Tom συνῆν αὐτῶι, ὅτε ἐπὶ τοὺς Τιτᾶ- γας ἐστράτευσεν. οὗτος δὲ δοχεῖ εὑρεῖν τὸν κόχλον [ἐν] ὧι τοὺς συμμάχους χαϑώπλισε διὰ τὸ τοῦ ἤχου Πανικὸν καλούμενον, ὃ οἱ Τιτᾶνες ἔφυγον. παρα- λαβὼν δὲ τὴν ἀρχὴν [2608] ἐν τοῖς ἄστροις αὐτὸν ἔϑηχε χαὶ τὴν Alya τὴν

μητέρα. διὰ δὲ (TO) τὸν χόχλον (zboelvy ἐν τῆι ϑαλάσσηι παράσημον ἔχει ἰχϑύίος (οὐράν). Vgl. Musaios Β 8. Arar. 168, 164 Ale ἱ ἱερή, τὴν μέν τε λόγος Au μαζὸν ἐπισχεῖν, ὠλενίην δέ μιν Αἶγα Διὸς καλέουσ᾽ ὑποφῆται. 80 εἰ ἐτεὸν δή, Κρήτηϑεν xeival γε [Kynosura, Helike] Διὸς μεγάλου ἰότητι οὐρα- γὸν εἰσανέβησαν, 0 μιν τότε χουρίζοντα δίχτωι ἐν εὐώδει ὄρεος σχεδὸν Ἰδαίοιο ἄντρωι ἐγχατέϑεντο καὶ ἔτρεφον, εἰς ἐνιαυτὸν Διχταῖοι Κούρητες ὅτε Κρό- νον ἐψείδοντο. Vgl. τον. XII 70, dessen cc. 66 (μυϑολογοῦσι γὰρ οἱ Κρῆτες) --- 77 Spuren des E. aufweisen. Vgl. Maass Aratea 840,

2. —5 (Mare.) p. 5, 21 Olivieri (neol τοῦ Στεφάνου) ὃ τε τὰ Κρη- τικὰ γεγραφὼς λέγει (ὅτι) ὅτε ἤλϑε Διόνυσος πρὸς Μίνω φϑεῖραι βουλό- μενος αὐτήν, δῶρον αὐτῆι τοῦτον δέδωχεν, ὧι ἡπατήϑη N ᾿Αριάόνη.

8 [3 Κα] PaAvs. ΥΠ1|18,2 ’E. δὲ ὁ Κρὴς εἶναι μὲν χαὶ οὗτος ϑυγατέρα

᾿Ωχεανοῦ τὴν Στύγα ἐποίησε, συνοιχεῖν δὲ αὐτὴν οὐ Πάλλαντι, ἀλλὰ ἐκ Πεί-

ραντος Ἔχιδναν τεχεῖν, ὅστις δὴ ὃ Πείρας ἐστί.

9 [TP Καὶ] ῬΗπν. de piet. 46657 p.18G. τὰς Ἁρπυίας... Ζ. 18 Ἐπι-) μενίδηζςς γὰρ 2xe)avod καὶ Γ(ζῆς γεννήμα)τ᾽ εἶναι πζ(ερὶ δὲ Pr)yıov(?) αὐἰ(τὰς φονευϑηγναί (2) φ(ησιν).

10 [4 ΚΙ — --- 6151 p. 466. (ἐπιϑέσϑαι Τυφῶνα elon)zaloı τῆι βασι- λείαι) Διός, (ὡς Αἰσχύλος) ἐν Προζμηϑεῖ χαὶ ᾿Αὐχουσίλαζος καὶ ᾿Επιρ)μενίόζης χαὶ ἄλλοι) πολλοί. {παρ᾽ Ἐπι)μενίδηι δ᾽ ἀναβὰς 6) Τυφῶν {χαϑεύδον)τος Διὸς (ἐπὶ τὸ βα)σίλειον, ἐς πιχρατὴς) τῆς (ϑύρας γενόμενος) χαϑιζ(χέσϑαι μὲν ἔσω), παρα(βοηϑήσας de) ὃ Ζεὺς (zul τὸ βασίλειδον ἰδὼζν ληφϑὲν χτεῖγναι λέγζεται χεραυνῶιν.

11 [1 Καὶ] -- --- 92, 24 p. 486. χαὶ τὰς Αρπυίας τὰ μῆλα φυλάττειν

> - 5 - ᾿Αχουσίλαος, Ἐ. δὲ χαὶ τοῦτο χαὶ τὰς αὐτὰς εἶναι ταῖς Ἑσπερίσιν.

12. Prur. Sol. 12 [über Epimenides, nach A 4 S. 501, 37] τὸ δὲ μέγιστον ἱλασμοῖς τισι χαὶ χκαϑαρμοῖς καὶ ἱόρύσεσι χατοργιάσας καὶ καϑοσιαΐσας τὴν πόλιν ὑπήχοον τοῦ διχαίου χαὶ μᾶλλον εὐπειϑῆ πρὸς δμόνοιαν κατέστησε. λέγεται δὲ τὴν ουνιχίαν ἰδὼν χαὶ χαταμαϑὼῶν πολὺν χρόνον εἰπεῖν πρὸς τοὺς παρόντας, ὡς τυφλὸν ἐστι τοῦ μέλλοντος ἀνϑρωπος᾽ ἐχφαγεῖν γὰρ ἂν ᾿Αϑηναίους τοῖς αὐτῶν ὀδοῦσιν, εἰ προήιδεσαν ὅσα τὴν πόλιν ἀνιάσει τὸ χωρίον [8. 8. 500, 36).

18. — def. orac. 1 p.409E ἀετοὺς τινας ἢ χύχτους... μυϑολογοῦσιν ἀπο τῶν ἄχρων τῆς γῆς ἐπὶ τὸ μέσον φερομένους εἰς ταὐτὸ συμπεσεῖν Πυϑοῖ περὶ τὸν καλούμενον ὀμφαλόν" ὕστερον δὲ χρόνωι τὸν Φαίστιον ᾿Επιμενίδην ἐλέγχοντα τὸν μῦϑον ἐπὶ τοῦ ϑεοῦ χαὶ λαβόντα χρησμὸν ἀσαφῆ καὶ ἀμφίβολον εἰπεῖν᾽ οὐδὲ γὰρ ἦν γαίης μέσος ὀμφαλὸς οὐδὲ ϑαλάσσης"

εἰ δέ τις ἔστι, ϑεοῖς δῆλος, ϑνητοῖσι δ᾽ ἄφαντος.

14 [5 Müller FHG IV 405] ϑσμοι,. Arorı. Rnop. II 1122 τούτους [Söhne des Phrixos] δὲ Ἡρόδωρός φησιν ἐκ Χαλκιόπης τῆς Αἰήτου ϑυγατρός, Axov- σίλαος δὲ χαὶ Ἡσίοδος ἐν ταῖς Μεγάλαις Ἠοίαις [fr. 152 Rz?) φασὶν ἐξ Ἰοφώσσης τῆς Αἰήτου. χαὶ οὗτος μέν φῆσιν αὐτοὺς τέσσαρας" Αργον, Φρόντιν, ME- λανα, Κυτίσωρον. Ἔ. δὲ πέμπτον προστίϑησι Πρέσβωνα.

15 [4 M.] — III 242 ’E. δέ φησι Κορίνϑιον τῶι γένει τὸν Αἰήτην, μητέρα δὲ αὐτοῦ Ἐφύραν φησί.

16 [8 K., 3M.] -- IV 57 Ἐ. δὲ αὐτὸν [Endymion) παρὰ ϑεοῖς διατρίβοντα ἐρασϑῆναί φησι τῆς Ηρας᾿ διόπερ Διὸς χαλεπήναντος αἰτήσασϑαι διὰ παντὸς χαϑεύδειν. ᾿

B. FR.6—22. 23. SPÄTGEF. 69. PHOKOS. 70. KLEOSTRATOS 505

17. Scmor. παν. 46 [349, 23 Maass.] φέρεται de neol τοῦ Δράκοντος Κρητιχὸς μῦϑος, ὡς ἄρα ἐπιόντος ποτὲ τοῦ Κρόνου ὃ Ζεὺς εὐλαβηϑεὶς ἑαυτὸν μὲν εἰς ὁράχοντα μετεμόρφωσε, τὰς δὲ τροφοὺς εἰς ἄρχτους, καὶ ἀπα- τήσας τὸν πατέρα μετὰ τὸ προλαβεῖν τὴν βασιλείαν τὸ συμβὰν ξαυτῶι τε καὶ τοῖς τροφοῖς τῶι ἀρχτιχῶι ἐνεστήριξε χύχλωι.

18 [6M.] ϑοποι. Εσπιρ. Phoen. 13 ’E. Εὐρύκλειαν τὴν Ἔχφαντὸς φησιν αὐτὸν [Laios] γεγαμηκέναι, ἐξ ἧς εἶναι τὸν Οἰδίποδα.

19 [TM,6K.] — Rhes. 86 ’E. δὲ Καλλιστοῖς χαὶ Διὸς παῖδας γεγε- γζσϑαι Πᾶνα zal Aoxada διδύμους. ScHor. TuEocr. Ampr. I3 ’E. δὲ ἐν τοῖς ποιήμασιν αὐτοῦ Διὸς zul Καλλιστοῦς Πᾶνα καὶ Aoxadı διδύμους.

20 [2 Μ.] ϑὅσεοι,. Pınv. Ol. 1127 Namen der 13 von Oinomaos erschla- genen Freier: τούτωι τῶι ἀαριϑμῶι τῶν ἀπολωλότων μνηστήρων καὶ Ἡσίοδος χαὶ E. συμμαρτυρεῖ.

1 [IM] “-- — VI2 Ἡρόφιλος δὲ Ποσειδῶνος καὶ ᾿Αφροδίτης τὴν

Ῥόδον εἶναί φησιν, ’E. δὲ αὐτὴν Ωκεανοῦ γενεαλογεῖ, ἀφ᾽ ἧς τὴν πόλιν

ὠνομάσϑαι. 22 [2 Καὶ] ὙΖΕΤΖ. z. Lycophr. 406 χαὶ ’E. ἐκ Κρόνου ὡς Ἡσίοδος ταύτας [Erinyen] φησὶ γενέσϑαι λέγων οὕτως" γήματο δ᾽ Εὐονύμην ϑαλερὴν Κρόνος ἀγκυλόμητις, &x τοῦ καλλίκομος γένετο χρυσέη ἀφροδίτη Μοῖραί τ᾿ ἀϑάνατοι καὶ Ἐρινύες αἰολόϑδωροι.

23. Laur. Lyv. de mens. IV 17 οἱ ὁὲ περὶ 'Enuuevidnv ἄρρενα καὶ ϑή- λειαν ἐμύϑευσαν τοὺς Διοσχόρους, τὸν μὲν αἰῶνα ὥσπερ μονάδα, τὴν δὲ φύσιν ὡς δυάδα καλέσαντες" ἐκ γὰρ μονάδος χαὶ δυάδος ὃ πᾶς ζωογονιχὸς χαὶ ψυχογοτιχὸς ἐξεβλάστησεν ἀριϑμός. Vgl. 5. 509, 41.

II. ASTROLOGISCHE DICHTUNG DES SECHSTEN JAHRHUNDERTS.

®2KOY NAYTIKH AZTPOAOTLA. Vgl. a1 B1S.13.

1. THEOPHR. de sign. 4 διὸ χαὶ ἀγαϑοὶ γεγένηνται χατὰ τόπους τινὰς ἀστρονόμοι ἔνιοι οἷον Ματρικέτας ἐν ηϑύμνηι ἀπὸ τοῦ Asnervuvov χαὶ Κλεόστρατος ἐν Τενέδωι ἀπὸ τῆς Ἴδης καὶ Φαεινὸς [Lehrer Metons] ᾿ϑήνησιν ἀπὸ τοῦ “υχαβηττοῦ τὰ περὶ τὰς τροπὰς συνεῖδε. Vgl. Thales 8.10 n. 8.

506 70. KLEOSTRATOS. 71. PHEREKYDES VON SYROS

2. SCYLAX 95 νῆσος χατὰ ταῦτα κεῖται Tevedog καὶ λιμήν, ὅϑεν K. ὃ ἀστρολόγος ἐστί.

3. ΑΒΑΤῚ Υ͂. 2, ὅ p. 324, 10 Maass. πολλοὶ γὰρ χαὶ ἄλλοι Φαινόμενα ἔγρα- wa» [ausser Arat] χαὶ Κλεόστρατος καὶ Σμίνϑης καὶ ᾿Αλέξανόρος ὃ Αἰτωλὸς κτλ.

4. Aruen. VII 278 A ὃ δὲ οὀψοδαίδαλος ᾿Αρχέστρατος ἐν τῆι Γαστρο- λογίαι (οὕτως γὰρ ἐπιγράφεσϑαί φησι “υχόφρων ἐν τοῖς Περὶ κωμωιδίας, ὡς τὴν Κλεοστράτου τοῦ Τενεδίου ᾿Αστρολογίαν) χτλ.

1. ὅσηοι, Eurıp. Rhes. 528 ὃ μὲν οὖν Παρμενίσκος πρῶτα σημεῖά φησι λέγεσϑαι τὰς τοῦ σχορπίου πρώτας μοίρας διὰ τὸ ὑπὸ τῶν ἀρχαίων οὕτως αὐτὰς λέγεσϑαι, διότι ταύταις ὃ Βοώτης ἅμα ἄρχεται καταδύεσϑαι. Κλεό- στρατον γοῦν τὸν Τενέδιον ἀρχαῖον (ὄντα ἀστρολόγον εἰπεῖν) οὕτως"

ἀλλ᾽ ὁπόταν τρίτον nuao ἐπ᾽ ὀγδώκοντα μένηισε [Bootes], σκορπίου εἰς ἅλα πίπτει au ἠοῖ φαινομένηφι (τὰ πρῶτ᾽».

2. Priv. ἢ. nat. I 31 [nach Anaximander 5. 5, 15 n.5] signa deinde in eo [Zodiacus] ΟἿ. et prima arietis ac sagittari.

3. Hyam. astron. Il 13 [wie 1 aus Parmeniskos] haedos ΟἹ. Tenedius dicitur inter sidera ostendisse.

4. ΟἜΝΒΟΒ. 18,5 hanc octaeterida vulgo creditum est ab Eudoxo Cnidio institutam, sed alüi Cleostratum Tenedium primum ferunt composuisse et postea alios aliter qui mensibus varie intercalandıs suas octaeteridas protulerunt, ut fecit Harpalus [vor Meton; Avien. Arat. 1367], Nauteles, Menestratus, item alü.

1. Dıog. I 116ff. Φερεχύδης Βάβυος Σύριος, χαϑά φησιν Αλέξανόρος ἐν Διαδοχαῖς, Πιττακοῦ διακηχόει. τοῦτόν φησι Θεόπομπος [fr. 66 vgl. A 6] πρῶτον περὶ φύσεως καὶ ϑεῶν γράψαι... ᾿Αριστόξενος δ᾽ ἐν τῶι Περὶ Πυϑαγόρου καὶ τῶν γνωρίμων αὐτοῦ φησι γοσήσαντα αὐτὸν ὑπὸ Πυϑαγόρου ταφῆναι ἐν Δήλωι. οἱ δὲ φϑειριάσαντα τὸν βίον τελευτῆσαι" ὅτε καὶ Πυϑαγόρου παραγενομένου χαὶ πυνϑανομένου, πῶς διακέοιτο, διαβαλόντα τῆς ϑύρας τὸν δάχτυλον εἰπεῖν" “χροὶ δῆλα᾽ καὶ τοὐντεῦϑεν παρὰ τοῖς φιλολόγοις ἢ λέξις ἐπὶ τῶν χειρόνων τάττεται, οἱ δ᾽ ἐπὶ τῶν βελτίστων χρώμενοι διαμαρτάνουσιν. [Vgl. Heraclid. Pol. 32 (p. 818, ὅ Rose) aus Aristot. Πολιτεία Σαμίων] ἔλεγέ τε ὅτι οἱ ϑεοὶ τὴν τράπεζαν ϑυωρὸν καλοῦσιν [fr. 7 Kern de Orphei cett. theogon. p. 88].

Avdowv δ᾽ 6 Ἐφέσιός φησι δύο γεγονέναι Φερεχύδας Συρίους, τον μὲν ἀστρολόγον, τὸν δὲ ϑεολόγον υἱὸν Βάβυος, ὧι καὶ Πυϑαγόραν σχολάσαι. ᾿Ερατοσϑένης δ᾽ ἕνα μόνον, καὶ ἕτερον ᾿4Αϑηναῖον γενεαλόγον.

σώιζεται δὲ τοῦ Συρίου τὸ τε βίβλιον ὃ συνέγραψεν οὗ ἢ ἀρχή" Ζὰς — διδοῖ [fr. 1]. σώιζεται δὲ χαὶ ἡλιοτροπεῖον ἐν Σύραι τῆι νήσωι. Folgt Durıs 5. S. 231, 221,

2. Sum. Φερεχύδης Baßvos Σύριος (ἔστι δὲ νῆσος μία τῶν Κυχλάδων ἡ Σύρα πλησίον 4ήλου)" γέγονε δὲ χατὰ τὸν “υδῶν βασιλέα ᾿Αλυάττην, ὡς συγχρονεῖν τοῖς 5 σοφοῖς καὶ τετέχϑαι περὶ τὴν με ὀλυμπιάδα [000---5917]. διδαχϑῆναι δὲ ὑπ᾿ αὐτοῦ Πυϑαγόραν λόγος, αὐτὸν δὲ οὐκ ἐσχηχέναι χκαϑηγη- τήν, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἀσχῆσαι χτησάμενον τὰ Φοινίχων ἀπόχρυφα βιβλία. πρῶ- τον δὲ συγγραφὴν ἐξενεγχεῖν πεζῶι λόγωι τινὲς ἱστοροῦσιν, ἑτέρων τοῦτο εἰς Κάδμον τὸν Μιλήσιον φερόντων. χαὶ πρῶτον τὸν περὶ τῆς μετεμψυχώσεως λόγον «εἰσηγήσασϑαι. ἐζηλοτύπει δὲ τὴν Θάλητος δόξαν. καὶ τελευτᾶι ὑπὸ πλήϑους φϑειρῶν. '

ἔστι δὲ ἅπαντα ἃ συνέγραψε ταῦτα" ἝἙπτάμυχος ἤτοι Θεοχρασία ἢ Θεο- yovia. ἔστι δὲ Θεολογία ἐν βιβλίοις il?) ἔχουσα ϑεῶν γένεσιν καὶ διαδοχᾶς.

Φερεχύδης ᾿Αϑηναῖος (πρεσβύτερος τοῦ Συρίου, ὃν λόγος τὰ Ὀρφέως συναγαγεῖν) ἔγραψεν Αὐτόχϑονας.... ἐν βιβλίοις τ κτλ.

8. v. Ἑχαταῖος.... πρῶτος δὲ ἱστορίαν πεζῶς ἐξήνεγχε [Hekataios], συγ- γραφὴν δὲ Φ." τὰ γὰρ ᾿Αχουσιλάου νοϑεύεται.

3. STRABO Xp. 487 Σῦρος δ᾽ ἐστὶ “μηκύνουσι τὴν πρώτην συλλαβήν, ἐξ ἧς Φερεχύδης ὃ Βάβυος ἦν. νεώτερος δ᾽ ἐστὶν ὃ ᾿Αϑηναῖος ἐχείνου.

4. Poren. V. Pyth. 56 Δικαίαρχος δὲ καὶ οἱ ἀχριβέστεροι καὶ τὸν Πυ- ϑαγόραν φασὶν παρεῖναι τῆι ἐπιβουλῆι. Φερεχύδην γὰρ πρὸ τῆς ἐκ Σάμου ταν τελευτῆσαι. '

5 [10 Kern] Οτο. Tusc. I 16, 38 itaque credo egquidem etiam alios tot saeculis, sed quod litteris exstet, Ph. Syrius primus disit animos esse hominum sempi- ternos, antiquus sane; fwit enim meo regnante gentili [Servius Tullius 578—535)]. Aus Poseidonios wie n. 6.

6. PorPHYR. b. Eus. P. E. X 3, 6 Ἄνδρωνος γὰρ ἐν τῶι Toinodı περὶ Ilv- ϑαγόρου τοῦ φιλοσόφου τὰ περὶ τὰς προρρήσεις ἱστορηχότος εἰπόντος τε ὥς διψήσας ποτὲ Ev Μεταποντίωι χαὶ ἔχ τινος φρέατος ανιμήσας χαὶ πιὼν προεῖ- πεν ὡς εἰς τρίτην ἡμέραν ἔσοιτο σεισμός... ταῦτ᾽ οὖν τοῦ ᾿Ανδρωνος περὶ Πυϑαγόρου ἱστορηχότος πάντα ὑφείλετο el ΥΣ [fr.66 ΕῊ 1281]... τοῖς μὲν γὰρ πράγμασι κέχρηται τοῖς αὐτοῖς, ἕτερον δ᾽ ὄνομα μετενήνοχε" Deperisnn γὰρ τὸν Σύριον πεποίηχε ταῦτα προλέγοντα... TO TE γὰρ περὶ τῖς προρρή- σεως τοῦ σεισμοῦ ἐν εταποντίωι ὑπ᾽ ᾿Ανδρωνος ῥηϑὲν ἐν Συρίαι εἰρῆσϑαί φήσιν ὃ Θεόπομπος, τό τε περὶ τὸ πλοῖον οὐκ ἀπὸ Μεγάρων τῆς Σικελίας, ἀπὸ δὲ Σάμου φησὶ ϑεωρηϑῆναι, χαὶ τὴν Συβάρεως ἅλωσιν ἐπὶ τὴν Μεσσή- uns μετέϑηχεν᾽ ἵνα δέ τι δοχῆι λέγειν περιττὸν χαὶ τοῦ ξένου προστέϑειχε tovvoua Περίλαον αὐτὸν χαλεῖσϑαι λέγων. Vgl. Dioc. I 117. Cıc. divin. I 112.

7. Arısr. Metaph. N 8 1091b4 [5. 5. 492,88] ἐπεὶ οἵ γε μεμειγμένοι αὐτῶν (der Theologen] χαὲὶ τῶι μὴ μυϑικῶς ἅπαντα λέγειν οἷον Φ. χαὶ ἕτεροί τινες τὸ γεννῆσαν πρῶτον ἄριστον τιϑέασι [nämlich Zeus].

8. Damasc. 124b. [I 321R. aus Eudemos fr. 117] Φερεχύδης δὲ ὃ Σύριος Ζάντα μὲν εἶναι ἀεὶ καὶ Χρόνον καὶ XKYoviav τὰς τρεῖς πρώτας ἀρχάς

.tov δὲ Χρόνον ποιῆσαι ἐκ τοῦ γόνου ξαυτοῦ [αὐτοῦ] πῦρ χαὶ πνεῦμα zul ὕδωρ ».., ἐξ ὧν ἐν πέντε μυχοῖς διηιρημένων πολλὴν ἄλλην γενεὰν συ- στῆναι ϑεῶν, τὴν πεντέμυχον καλουμένην, ταὐτὸν δὲ ἴσως εἰπεῖν, πεντέ- χοσμον. Vgl. fr. 1.

9. Prop. ad Verg. Bue. p. 20, 30K. consentit et Ph., sed diversa affert ele- menta: Ζῆνα inquit καὶ X$0va καὶ Κρόνον, ignem et terram et tempus significans, et esse aethera qui regat, terram quae regatur, tempus in quo universa pars mo- deretur. Hernuas irr. 12 [D. 654] D. μὲν ἀρχὰς εἶναι λέγων Ζῆνα καὶ Χϑο- vinv καὶ Κρόνον" Ζῆνα μὲν τὸν αἰϑέρα, Χϑονίην δὲ τὴν γῆν, Κρόνον δὲ τὸν χρόνον, ὃ μὲν αἰϑὴρ τὸ ποιοῦν, ἡ δὲ γῆ τὸ πάσχον, ὃ δὲ χρόνος ἐν ὧι τὰ γινόμενα. Lyo. de mens. IV 8 Ἥλιος αὐτὸς [näml. Ζεύς] χατὰ Φερεχύδην.

10. Sexr. P. Hyp. ΠῚ 80 Φ. μὲν γὰρ ὁ Σύριος γῆν εἶπε τὴν πάντων εἶναι ἀρχήν. Vgl. Paus. Π14,ὅ Δήμητρα δὲ Χϑονίαν “ακεδαιμόνιοι μὲν σέβειν φασὶ παραδόντος σφίσιν Ὀρφέως. Inschr. v. Mykonos B. C. Hell. VII 398 Γῆι XYovin. Vgl. Mus. fr. 11 5. 498, 11. “

11. Max. Tyr. X p. 174R. ἀλλὰ χαὶ τοῦ Συρίου τὴν ποίησιν σχόπει καὶ τὸν Ζῆνα καὶ τὴν ἀϑονίην καὶ τὸν ἐν τούτοις Ἔρωτα, καὶ τὴν Ὀφιο- νέως γένεσιν καὶ τὴν ϑεῶν μάχην zal τὸ δένδρον χαὶ τὸν πέπλον.

1 [1 Kern] D1oc. 1119 [s. 8. 507, 1] Ζὰς μὲν zul Χρόνος ἦσαν αεὶ καὶ ἀϑονίη Αϑονίηι δὲ ὄνομα ἐγένετο Γῆ, ἐπειδὴ αὐτῆι Ζὰς γῆν γέρας διδοῖ.

Varianten A 9: Κρόνος statt Χρόνος, Zus [Ζήην}] statt Zac. Vgl. Heron. π. μον. AES. pP. 6,15 zul γὰρ Als καὶ Ζήν καὶ Ayv χαὶ Zus παρὰ Φερεχύδηι χατὰ χίνησιν ἰδίαν.

2 [4] GRENFELL-HUNT GREER PaAPyr. Ser. II n. 11 [8. Jahrh. n. Chr.] CLem. Str. VI9.

col.1 αὐ)τῶι ποιοῦσιν τὰ οἰκία πολλά τε καὶ μεγάλα. ἐπεὶ δὲ ταῦτα ἐξετέλεσαν πάντα καὶ χρήματα χαὶ ϑεράποντας χαὶ ϑερα- παίνας καὶ τάλλα ὅσα δεῖ πάντα, ἐπεὶ δὴ πάντα ἑτοῖμα γίγνεται, τὸν γάμον ποιεῦσιν. κἀπειδὴ τρίτη ἡμέρη γίγνεται τῶι γάμωι, τότε Ζὰς ποιεῖ φᾶρος μέγα τε χαὶ χαλὸν χαὶ ἐν αὐτῶι ποικίλλει Γῆν χαὶ Ωγηνὸν καὶ τὰ Qynvoo (δώματα...

col. 2 βουλόμενος) γὰρ σέοτοὺς γάμους εἶναι [als Herrschergebiet) τούτωι σε τιμῶ. σὺ δέ μοι χαῖρε καὶ σύνισϑι. ταῦτα φασιν ἀναχαλυπτήρια πρῶτον γενέσϑαι" ἐκ τούτου δὲ ὃ νόμος ἐγένετο καὶ ϑεοῖσι καὶ ἀνθρώποισιν. ἡ δέ uılv ἀμείβε)ται δεξα( μένη εὑ τὸ φᾶγ)ρος...

3 [2] Procr. ad Tim. p. 3868Schn. ὃ Φ. ἔλεγεν εἰς Ἔρωτα μεταβεβλῆ- σϑαι τὸν Δία μέλλοντα δημιουργεῖν, ὅτι dn τὸν κόσμον ἐκ τῶν ἐναντίων συν- ἱστὰς εἰς ὁμολογίαν χαὶ φιλίαν ἤγαγε χαὶ ταὐτότητα πᾶσιν ἐνέσπειρε καὶ ἕνωσιν τὴν δι᾿ ὅλων διήκουσαν.

4 [3] Orıc. ὁ. Cels. ΥἹ 42 I 111,13K. [aus Celsus) Φερεχύδην δὲ πολ- λῶι ἀρχαιότερον γενόμενον Ἡραχλείτου μυϑοποιεῖν στρατείαν στρατείαι παρα- ταττομένην χαὶ τῆς μὲν ἡγεμόνα Κρόνον (ἀπο)διδόναι, τῆς ἑτέρας δὲ Ὀφιονέα. προχλήσεις δὲ χαὶ ἁμίλλας αὐτῶν ἱστορεῖ, συνϑήχας TE αὐτοῖς γίγνεσϑαι, ἵν᾿ ὁπότεροι αὐτῶν εἰς τὸν Qynvov ἐμπέσωσι, τούτους μὲν εἶναι γενιχημένους, τοὺς δ᾽ ἐξώσαντας χαὶ νιχήσαντας τούτους ἔχειν τὸν οὐρανόν.

A. 9—11. LEBEN UND SCHRIFT. B. FR. 1—11. 12. UNECHTES. 509

τούτου δὲ τοῦ βουλήματός φησιν ἔχεσϑαι καὶ τὰ περὶ τοὺς Τιτᾶνας καὶ TI- γαντας μυστήρια ϑεομαχεῖν ἀπαγγελλομένους, καὶ τὰ παρ᾽ Αἰγυπτίοις περὶ Τυφῶνος καὶ Ὥρου χαὶ Ὀσίριδος. PrrLo Bygr. [Eus. P. E. 110,50] παρὰ Φοινί- xzov δὲ χαὶ Φ. λαβὼν τὰς ἀφορμὰς [vgl. 105. c. Ap. oben S. 11 η. 11; 507, 8] ἐθεολόγησε περὶ τοῦ παρ᾽ αὐτῶι λεγομένου Ὀφιονέως [80 ΟἹ ϑεοῦ χαὶ τῶν Ὀφιονιδῶν. Terr. de coron. 7 Saturmım Ph. ante ommes refert coronatum, Iovem Diodorus post devictos Titanas.

5 [6] Orıc. v. Cels. VI42 ΠῚ 112, 20K.] χαὲ dinyovusvog γε τὰ Ὁμηρικὰ ἔπη [Δ 590 0 18] φησὶ [Celsus] λόγους εἶναι τοῦ ϑεοῦ πρὸς τὴν ὕλην τοὺς λόγους τοῦ Διὸς πρὸς τὴν Ἥραν, τοὺς δὲ πρὸς τὴν ὕλην λόγους αἰνίττεσϑαι, ὡς ἄρα ἐξ ἀρχῆς αὐτὴν πλημμελῶς ἔχουσαν διαλαβὼν ἀναλογίαις τισὶ συνέ- δησε χαὶ ἐχόσμησεν ὃ ὃ ϑεός, καὶ ὅτι τοὺς περὶ αὐτὴν δαίμονας, ὅσοι ὑβρισταί, τούτους ἀπορριπτεῖ χολάζων αὐτοὺς τῆι δεῦρο ὁδῶι. ταῦτα δὲ τὰ Ὁμήρου ἔπη οὕτω νοηϑέντα [ὑπονοησαντα τὸν Φερεχύδην φησὶν εἰρηχέναι τὸ ᾿ κείνης δὲ τῆς μοίρας ἔνερϑέν ἐστιν ἡ ταρταρίη μοῖρα᾽ φυλάσσουσι δ᾽ αὐτὴν ϑυγατέρες Βορέου "Apnvici τε καὶ Θύελλα᾿ ἔνϑα Ζεὺς ἐχβάλλει ϑεῶν ὅταν τις ἐξυβρίσηι᾽. τῶν τοιούτων δέ φησιν ἔχεσϑαι νοημάτων καὶ τὸν [περὶ] τῆς ᾿Αϑηνᾶς πέπλον ἐν τῆι πομπῆι τῶν Παναϑηναίων ὑπὸ πάντων ϑεωρούμενον. δηλοῦται γάρ, φησίν, ἀπ᾿ αὐτοῦ, ὅτι ἀμήτωρ τις καὶ ἄχραντος δαίμων ἐπιχρατεῖ ϑρασυνομένων τῶν γηγενῶν.

6 [Ὁ] Porrn. de antr. Nymph. 81 τοῦ Συρίου Φερεχύδου μυχοὺς χαὶ βόϑρους χαὶ ἄντρα καὶ ϑύρας χαὶ πύλας λέγοντος καὶ διὰ τούτων Re τὰς τῶν ψυχῶν γενέσεις χαὶ ἀπογξνέσεις.

7 [0] PseuvocAan. [d. i. PorPHYR.] ad Gaurum ed. Kalbfl. [Abh. Berl. Ak. 1895] 5, 34, 26 χἀνταῦϑα πολὺς ὃ Νουμήνιος καὶ οἱ τὰς Πυϑαγόρου ὑπονοίας ἐξηγούμενοι, χαὶ τὸν παρὰ μὲν τῶι Πλάτωνι ποταμὸν ᾿Αμέλητα, παρὰ δὲ τῶι

Ἡσιόδωι χαὶ τοῖς Ὀρφιχοῖς τὴν Στύγα, παρὰ δὲ τῶι Φερεχύδηι τὴν ἐχροην

8 [9] Scmor. Arorı. Rhod. I 645 &. [nicht der Lerier!] δέ φησιν ὅτι δῶρον εἶχε παρὰ τοῦ Ἑρμοῦ ὁ Αἰϑαλίδης τὸ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ποτὲ μὲν ἐν “Audov ποτὲ δὲ ἐν τοῖς ὑπὲρ τὴν γῆν τόποις εἶναι. Vgl. ὁ. 4 π. 8 8.28. Oben Α ὅ.

9 [8] Heron. π᾿ μον. λέξ. p. 1,4 εἰ δέ τις λέγει “καὶ ἡ Ῥέα Pi κέκχλη- ται ὑπὸ τοῦ Συρίον᾽, ἴστω ὅτι αὐτοῦ ἰδιος ἡ χρῆσις.

10 [11] Arorr. de pron. p. 65, 15 Schn. χαὲ ©. ἐν τῆι Θεολογίαι καὶ

ἔτι Δημόχριτος... [S. 8.408, 24] συνεχέστερον χρῶνται τῆι ἐμεῦ zul ἔτι τῆι ἐμέο. 11 [1] -- Ρ. 98,1 [5. S. 415, 19] ἔστιν Πιστώσασϑαι χαὶ τὸ ἀδιαίρετον

τῆς εὐθείας [näml. ἡμέες, ὑμέες, σφέες] παρ᾽ Ἴωσιν ἐκ τῶν περὶ Δημόκριτον, Φερεχύδην, “Εχαταῖον.

12. Laur. συν. II7T τόλμαν δὲ καὶ οἱ περὶ Φερεχύδην ἔχάλεσαν τὴν δυάδα καὶ ὁρμὴν καὶ δόξαν χαλοῦσιν, ὅτι τὸ ἀληϑὲς χαὶ ψευδὲς ἐν δόξηι ἐστί. Vgl. S. 505, 24.

1. Tarıan. 31 p. 31,16 περὶ γὰρ τῆς Ὁμήρου ποιήσεως γένους τε αὐτοῦ χαὶ χρόνου χαϑ᾽ ὃν ἤχμασεν προηρεύνησαν πρεσβύτατοι μὲν Θεαγένης ὃ Ῥη- γῖνος χατὰ Καμβύσην [ὕ29---522] γεγονὼς χαὶ Στησίμβροτος ὃ Θάσιος καὶ ᾿Αντίμαχος ὃ Κολοφώνιος Ἡρόδοτός τε ὃ ᾿Αλιχαρνασσεύς κτλ. Vgl. ο. 48 8. 339.

2. βοηου. Hom. B zu Y 67 [Porphyr. I 240, 14 Schrad.] τοῦ ἀσυμφόρου μὲν ὃ περὶ ϑεῶν ἔχεται χαϑόλου λόγος, ὁμοίως δὲ zul τοῦ ἀπρεποῦς" οὐ γὰρ πρέποντας τοὺς ὑπὲρ τῶν ϑεῶν μύϑους φησίν. πρὸς δὲ τὴν τοιαύτην χατη- γορίαν οἱ μὲν ἀπὸ τῆς λέξεως ἐπιλύουσιν, ἀλληγορίαι πάντα εἰρῆσϑαι νομί- δοντες ὑπὲρ τῆς τῶν στοιχείων φύσεως, οἷον (Ev) ταῖς ἐναντιώσεσι τῶν ϑεῶν. χαὶ γάρ φασι τὸ ξηρὸν τῶι ὑγρῶι χαὶ τὸ ϑερμὸν τῶι “ψυχρῶι μάχεσϑαι καὶ τὸ κοῦφον τῶι βαρεῖ. ἔτι δὲ τὸ μὲν ὕδωρ σβεστικὸν εἶναι τοῦ πυρός, τὸ δὲ πῦρ ξηραντικὸν τοῦ ὕόατος. ὁμοίως δὲ καὶ πᾶσι τοῖς στοιχείοις, ἐξ ὧν τὸ πᾶν συνέστηχεν, ὑπάρχειν ἐναντίωσιν, καὶ κατὰ μέρος μὲν ἐπιδέχεσθαι φϑορὰν ἅπαξ, τὰ navra δὲ μένειν αἰωνίως. μάχας ὁὲ διατίϑεσϑαι αὐτόν, διονομάζοντα τὸ μὲν πῦρ ᾿ἀπόλλωνα χαὶ Ἥλιον καὶ Ἥφαιστον, τὸ δὲ ὕδωρ Ποσειδῶνα καὶ Σχάμανδρον, τὴν δ᾽ αὖ σελήνην Ἄρτεμιν, τὸν ἀέρα δὲ Ἥραν zal τὰ λοιπά. ὁμοίως ἔσϑ᾽ ὅτε xal ταῖς διαϑέσεσι ὀνόματα ϑεῶν τιϑέναι, τῆι μὲν φρονήσει τὴν ᾿Αϑηνᾶν, τῆι δ᾽ ἀφροσύνηι τὸν Ἄρεα, τῆι δ᾽ ἐπιϑυμίαι τὴν Ἀφροδίτην, τῶι λόγωι δὲ τὸν Ἑρμῆν, καὶ προσοικχειοῦσι τούτοις᾽ οὗτος μὲν οὖν τρόπος ἀπο- λογίας ἀρχαῖος ὧν πάνυ καὶ ἀπὸ Θεαγένους τοῦ Ῥηγίνου, ὃς πρῶτος ἔγραψε περὶ Ὁμήρου, τοιοῦτός ἐστιν ἀπὸ τῆς λέξεως. Vgl. Sum. ἙἙχάτειον.

Sum. ἀχουσίλαος Κάβα υἱὸς ᾿Αργεῖος [vgl. oben 8. 8, 34] ἀπὸ Keoxados πόλεως οὔσης Αὐλίδος πλησίον, ἱστοριχὸς πρεσβύτατος. ἔγραψε δὲ Γενεαλο- γίας (ἐκ δέλτων χαλχῶν, ἃς λόγος εὑρεῖν τὸν πατέρα αὐτοῦ ὀρύξαντα τινα τόπον τῆς οἰχίας αὐτοῦ). Das letzte bezieht sich auf eine in römischer Zeit gefälschte Schrift, vgl. S. 507, 18.

Cem. Str. VI 26 p. 752P. τὰ δὲ Ἡσιόδου μετήλλαξαν εἰς πεζὸν λόγον καὶ ὡς ἴδια ἐξήνεγκαν Εὐμηλός τε καὶ ᾿Αχουσίλαος οἱ ἱστοριογράφοι.

1 [ia FHG Müller Ip. 100) Damasc. 124 [1 820, 10R.]) A. δὲ Χάος μὲν ὑποτίϑεσϑαί μοι δοκεῖ τὴν πρώτην ἀρχήν, ὡς πάντη ἄγνωστον.... Ἔρεβος μὲν τὴν ἄρρενα, τὴν δὲ ϑήλειαν Νύχτα... ἐκ δὲ τούτων φησὶ μιχϑέντων Αἰϑέρα γενέσϑαι χαὶ Ἔρωτα καὶ ῆτιν... παράγει δὲ ἐπὶ τούτοις ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ ἄλλων ϑεῶν πολὺν ἀριϑμὸν χατὰ τὴν Εὐδήμου Ἱστορίαν (fr. 117). Vgl. en de piet. 137, 13 p. 61 6. A. δ᾽ ἐκ Xuaovs πρώτου τάλλα.

110] Βελτυ. Symp. 178B Ἡσίοδος πρῶτον μὲν Χάος ynol γενέσϑαι, αὐτὰρ ἔπειτά φήσι μετὰ τὸ Χάος δύο τούτω γενέσϑαι, Γὴν τε καὶ Ἔρωτα, [Παρμενίδης δὲ τὴν γένεσιν λέγει πρώτιστον — πάντων᾽ (fr. 15)] Ἡσιόόωι δὲ

73. AKUSILAOS. IV. SOPHISTIK. 74. PROTAGORAS. 511

χαὶ ᾿Αχουσίλεως ξύμπφησιν. οὕτω πολλαχόϑεν ὁμολογεῖται ὃ Ἔρως ἐν τοῖς πρεσβυτάτοις εἶναι. Vgl. Antagoras Diog. IV 26.

Die übrigen Fragmente bei Müller ἢ. 2—31. Dazu Philodem de pietate 42,13 p. 14; 48, 9 p. 15; 45b, 12 p. 17; 63, 6 p. 34; 92, 20. 24 p. 43; 61b, 3 p. 46 [vgl. 8. 504, 19).

1. Arısrın. 46, II 407 Dind. “ἀρχὴν δὲ οὐδ᾽ εἰδέναι μοι δοχοῦσιν οὐδ᾽ αὐτὸ τοὔνομα τῆς φιλοσοφίας ὅπως εἶχε τοῖς “Ἕλλησι καὶ ὅτι ἡδύνατο οὐδ᾽ ὅλως τῶν περὶ ταῖτ᾽ οὐδέν. οὐχ Ἡρόδοτος Σόλωνα σοφιστὴν κέκληχεν [I 29], οὐ Πυϑαγόραν πάλιν ΠΥ 96]; 00x ᾿Ανδροτίων τοὺς ἑπτὰ σοφιστὰς προσ- είρηχε, λέγω δὴ τοὺς σοφούς, καὶ πάλιν αὐ Σωκράτη σοφιστὴν τοῦτον τὸν πάνυ; αὖϑις δ᾽ Ἰσοχράτης σοφιστὰς μὲν τοὺς περὲ τὴν ἔριν χαὶ τοὺς ὡς ἂν αὐτοὶ φαῖεν διαλεχτιχούς [18,1], φιλόσοφον δ᾽ ἑαυτὸν χαὶ τοὺς ῥήτορας καὶ τοὺς περὶ τὴν πολιτικὴν ἕξιν φιλοσόφους; ὡσαύτως δὲ χαὶ τῶν τούτωι συγγε- νομένων ονομαάζουσί τινες. οὐ “Μυσίας Πλάτωνα σοφιστὴν χαλεῖ χαὶ πάλιν Αἰσχίνην; κατηγορῶν οὗτός γε, φαίη τις ἄν. ἀλλ᾽ οὐχ οἵ γε ἄλλοι κατηγο- θοῦντες ἐχείνων τῶν ἄλλων ὅμως ταὐτὸν τοῦτο προσειρήκασιν αὐτούς. ἔτι δ᾽ εἰ χαὶ Πλάτωνος ἐξῆν χατηγοροῦντα σοφιστὴν προσειπεῖν, τί τούτους γ᾽ ἂν εἴποι τις; ἀλλ᾽ οἶμαι χαὶ σοφιστὴς ἐπιεικῶς κοινὸν nv ὄνομα καὶ ἡ φιλο- σοφία τοῦτ᾽ ἠδύνατο φιλοχαλία τις εἶναι καὶ διατριβὴ περὶ λόγους, καὶ οὐχ ὃ νῦν τρόπος οὗτος, ἀλλὰ παιδεία χοινῶς... χαὶ τὸν σοφιστὴν δοχεῖ μέν πως καχίζειν ἀεὶ χαὶ 0 γε δὴ μάλιστα ἐπαναστὰς τῶι ὀνόματι Πλάτων εἶναί μοι δοχεῖ. αἴτιον δὲ τούτου χαὶ τῶν πολλῶν αὐτὸν χαὶ τῶν KAT" αὐτὸν ὑπερ- φρονῆσαι. φαίνεται δὲ χαὶ ταύτηι εἰς ἁπασαν εὐφημίαν τῆι προσηγορίαι κε- χρημένος. ὃν γοῦν ἀξιοῖ σοφώτατον. εἶναι ϑεὸν καὶ παρ᾽ ὧι πᾶν εἶναι τάλη- ϑές, τοῦτον δή που ἱτέλεον σοφιστὴν᾽ χέχληχεν [Cratyl. 408 ΕἸ].

2. Prar. Soph. 2817). τὸ πρῶτον εὑρέϑη mäml. 6 σοφιστής] νέων καὶ πλουσίων ἔμμισϑος ϑηρευτής... τὸ δὲ γε δεύτερον ἔμπορός τις περὶ τὰ τῆς ψυχῆς μαϑήματα... τρίτον δὲ ὧρα οὐ περὶ τὰ αὐτὰ χάπηλος ἀνεφάνη;. - - καὶ τέταρτόν γε αὐτοπώλης περὶ τὰ μαϑήματα ἡμῖν. - πέμπτον δὲ... τῆς γὰρ EL »ιστιχῆς “περὶ λόγους nv τις ἀϑλητής, τὴν ἐριστικὴν τέχνην ἀφωρισμένος «. τὸ γε μὴν ἕχτον ἀμφισβητήσιμον μέν, ὅμως δ᾽ ἔϑεμεν αὐτῶι συγχωρήσαντες δοξῶν ἐμποόδίων μαϑήμασιν περὶ ψυχὴν καϑαρτὴν αὐτὸν εἶναι.

3. ArISTor. soph. 6]. 1. 165221 ἔστι γὰρ ἢ σοφιστικὴ φαινομένη σοφία οὖσα δ᾽ οὔ, καὶ ὃ σοφιστὴς χρηματιστὴς ἀπὸ φαινομένης σοφίας ἀλλ᾽ οὐχ οὔσης.

1. D106. IX 50—56 Πρωταγόρας ᾿Αρτέμωνος, ὡς ᾿Απολλόδωρος [fr. 40 Jac.] χαὶ Δείνων ἐν Περσιχῶν ξ [ἐν περσιχῶν ἐν Ῥ, ἐν περσιχοῖς BF; FHG II 90 fr. 6], Μαιανδρίου ᾿Αβδηρίτης, καϑά φῆσιν Ἡρακλείδης ὁ Ο Ποντικὸς ἐν τοῖς Περὲ γόμων |fr. 21 Voss.], ὃς χαὶ θουρίοις Φόμους γράψαι φησὶν αὐτόν᾽ ὡς δ᾽ Εὐπο- λις ἐν Κόλαξιν, Τήιος" φησὶ γάρ᾽ ᾿ἔνδοϑι μέν ἐστι Πρωταγόρας ὃ Τήιος".

οὗτος χαὶ Πρόδιχος ὃ Κεῖος λόγους ἀναγινώσχοντες ἠρανίζοντο᾽ zul Πλάτων ἐν τῶι Πρωταγόραι [316 A] φησὶ βαρύφωνον εἶναι τὸν Πρόδιχον. διήκουσε δ᾽ ὁ Πρωταγόρας Δημοχρίτου. (ἐκαλεῖτο τε Σοφία, wg φησι Φαβωρῖνος ἐν παντοδαπῆι ἱστορίαι [vgl. oben 5. 511,6]. zul πρῶτος ἔφη δύο λόγους εἶναι περὶ παντὸς πράγματος ἀντιχειμένους ἀλλήλοις" οἷς zul συνηρώτα, πρῶτος τοῦτο πράξας. ἀλλὰ zul ἠρξατό που τοῦτον τὸν τρόπον' πάντων -- ἔστιν᾽ (fr. 1]. ἔλεγέ τε μηδὲν εἶναι ψυχὴν παρὰ τὰς αἰσϑήσεις, καϑὰ καὶ Πλάτων φησὶν ἐν Θεαιτήτωι, χαὶ πάντα εἶναι ἀληϑῆ. χαὶ ἀλλαχοῦ δὲ τοῦτον ἤρξατο τὸν τρόπον᾽ περὶ μὲν ϑεῶν οὐκ ἔχω εἰδέναι 00% ὡς εἰσὶν -- ἀνϑρώ- που᾽ [fr. 4]. διὰ ταύτην δὲ τὴν ἀρχὴν τοῦ συγγράμματος ἐξεβλήϑη πρὸς ᾿Αϑηναίων" καὶ τὰ βιβλία αὐτοῦ κατέχαυσαν ἐν τῆι ἀγορᾶι ὑπὸ χήρυχι ἀνα- λεξάμενοι παρ᾽ ἑχάστου τῶν χεχτημένων.

οὗτος πρῶτος μισϑὸν εἰσεπράξατο μνᾶς Exarov' καὶ πρῶτος μέρη χρό-

γου διώρισε χαὶ χαιροῦ duvauıv ἐξέϑετο zul λόγων ἀγῶνας ἐποιήσατο καὶ.

σοφίσματα τοῖς πραγματολογοῦσι προσήγαγε᾽ zul τὴν διάνοιαν ἀφεὶς πρὸς τοὔνομα διελέχϑη καὶ τὸ νῦν ἐπιπολάζον γένος τῶν ἐριστικῶν ἐγέννησεν᾽ ἵνα χαὶ Τίμων φησὶ περὶ αὐτοῦ" “ Πρωταγόρης τ᾽ ἐπίμεικτος ἐριζέμεναι εὖ εἰδώς᾽

[fr. 47]. οὗτος χαὶ τὸ Σωκχρατιχὸν εἶδος τῶν λόγων πρῶτος ἑ ἐκίνησε. χαὶ 5

τὸν ντισϑένους λόγον τὸν πειρώμενον ἀποδειχνύειν, ὡς οὐχ ἔστιν ἀντιλέ- γειν, οὗτος πρῶτος διείλεκται, χαϑά φησι Πλάτων ἐν -Εὐϑυδήμωι [286]. χαὲ πρῶτος κατέδειξε τὰς πρὸς τὰς ϑέσεις ἐπιχειρήσεις, ὥς φησιν ᾿Αρτεμίδωρος ὃ διαλεχτικὸς ἐν τῶι πρὸς X: οὐσιππον. zul πρῶτος τὴν καλουμένην τύλην, ἐφ᾽ ἧς τὰ φορτία βαστάζουσιν, εὗρεν, ὥς φήσι Apıororäing ἐν τῶι περὶ Παι- δείας [fr. θὃ ΗΜ’ φορμοφόρος γὰρ ἦν; ὡς καὶ ᾿Επίχουρός ποὺ φησι [S. 8.369, 37], καὶ τοῦτον τὸν τρόπον ἤρϑη πρὸς Δημόκριτον l. Anuoxgivov vgl. S. 369, 39] ξύλα δεδεχὼς ὀφϑείς. διεῖλέ τε τὸν λόγον πρῶτος εἰς τέτταρα, εὐχωλήν, ἐρώτησιν, ἀπόκ θέσιν, ἐντολήν" οἱ δέ, εἰς ἑπτά, διήγησιν, ἐρώτησιν, ἀπόχρισιν, ἐντολήν, ἀπαγγελίαν, εὐχωλήν, κλῆσιν, οὺς καὶ πυϑμένας εἶπε λόγων. Alzıdauag δὲ [δ᾽ εἰς Bywater] τέτταρας λόγους φησί, φάσιν, ἀπό- φασιν, ἐρώτησιν, προσαγόρευσιν. πρῶτον δὲ τῶν λόγων δαυτοῦ ἀνέγνω τὸν Περὶ ϑεῶν, οὗ τὴν ἀρχὴν ἄνω παρεϑέμεϑα᾽ ἀνέγνω δ᾽ ᾿Αϑήνησιν ἐν τῆι Βύρι- πίδου οἰκίαι N ὥς τινες, ἔν τῆι “Μεγακλείδου" ἄλλοι ἐν Avzeion, μαϑητοῦ τὴν φωνὴν αὐτῶι χρήσαντος ᾿Ἀρχαγόρου τοῦ Θεοδότου. κατηγόρησε δ᾽ αὐτοῦ Πυ- ϑόδωρος Πολυζήλου, εἷς τῶν τετραχοσίων᾽ ᾿Αριστοτέλης δ᾽ Εὐαϑλόν φησιν (fr. 67].

ἔστι δὲ τὰ σωιζόμενα αὐτοῦ βιβλία τάδε᾽ * * ὁ Τέχνη ἐριστιχῶν, Περὶ πάλης, Περὶ τῶν μαϑημάτων, Περὶ πολιτείας, Περὶ φιλο- τιμίας, Περὶ ἀρετῶν, Περὶ τῖς ἐν ἀρχῆι καταστάσεως, Περὶ τῶν ἐν "Audov, Περὶ τῶν οὐχ ὀρϑῶς τοῖς ἀνϑρωποις “πρασσομένων,; Προσταχτιχός, Δίχη ὑπὲρ μισϑοῦ, ᾿Αντιλογιῶν α β. χαὶ ταῦτα μὲν αὐτῶι τὰ βιβλία. [Der die Hauptschriften enthaltende Katalog ist verloren. Der vorliegende ist ein Nachtrag, der (wie der entsprechende Teil des Aristoteles- Pinax des Hesych n. 140—187 bei Rose p. 16)-auch aus der Litteratur ge- schöpfte Titelvarianten enthält.]

γέγραφε δὲ χαὶ Πλάτων εἰς αὐτὸν διάλογον. φησὲ δὲ Φιλόχορος, [£r. 168, FHG 1412] πλέοντος αὐτοῦ εἰς Σικελίαν τὴν ναῦν χαταποντωϑῆναι᾽ καὶ τοῦτο αἰνίττεσϑαι Εὐριπίδην ἐν τῶι Ἰξίονι [aufgeführt 410-8]. ἔνιοι χατὰ τὴν Odorv

τελευτῆσαι αὐτόν, βιώσαντα ἔτη πρὸς τὰ ἐνενήχοντα. ᾿Απολλόδωρος [fr. 41 Jac.] 56

δέ φησιν ἑβδομήκοντα, σοφιστεῦσαι δὲ τεσσαράχοντα χαὶ ἀχμάζειν χατὰ τὴν τετάρτην χαὶ ὀγδοηχοστὴν ὀλυμπιάδα [444/1]. Folgt Epigramm des Diog.

λέγεται δέ ποτε αὐτὸν απαιτοῦντα τὸν μισϑὸν Εὔαϑλον τὸν μαϑητὴν ἐχείνου εἰπόντος ἀλλ᾽ οὐδέπω νίχην γενίχηκα᾽ εἰπεῖν “ἀλλ᾽ ἐγὼ μὲν ἂν νικήσω, ὅτι ἐγὼ ἐνίχησα, λαβεῖν μὲ δεῖ" ἐὰν δὲ σὺ, ὅτι ov (vgl. ὅ. 512, 84].

γέγονε δὲ χαὶ ἄλλος Πρωταγόρας ἀστρολόγος, εἰς ὃν χαὶ Εὐφορίων ἐπιχήδειον ἔγραψε" χαὶ τρίτος Στωικχὸς φιλόσοφος.

2. PHILostr. V. soph. 110 [vgl. oben 8. 369, 40] II. δὲ ὃ ᾿Αβδηρίτης 00- φιστὴς χαὶ Anuoxglrov μὲν ἀκροατὴς οἴχοι ἐγένετο, ὡμίλησε δὲ χαὶ τοῖς ἐχ Περσῶν μάγοις zara τὴν Ξέρξου ἐπὶ τὴν “Ελλάδα ἔλασιν. πατὴρ γὰρ ἦν αὐ- τῶι Maiavdoog πλούτωι χατεσχευασμένος παρὰ πολλοὺς τῶν ἐν τῆι Θραίχηι, δεξάμενος δὲ καὶ τὸν “Ξέρξην οἰχίαι τε καὶ δώροις τὴν ξυνουσίαν τῶν μάγων τῶι παιδὶ παρ᾽ αὐτοῦ εὕρετο. οὐ γὰρ παιδεύουσι τοὺς μὴ Πέρσας Πέρσαι μάγοι, ἢν μὴ 6 βασιλεὺς ἐφῆι. τὸ δὲ ἀπορεῖν φάσχειν, εἴτε εἰσὶ ϑεοὶ εἴτε οὐχ εἰσί, δοχεῖ μοι II. ἐκ τῆς Περσικῆς παιδεύσεως παρανομῆσαι" μάγοι γὰρ ἐπιϑειάζουσι μὲν οἷς ἀφανῶς δρῶσι, τὴν δὲ ἐκ φανεροῦ ὁδύξαν τοῦ ϑείου κατα- λύουσιν οὐ βουλόμενοι δοχεῖν παρ᾽ αὐτοῦ δύνασϑαι. διὰ μὲν δὴ τοῦτο πά- σης γῆς ὑπὸ ᾿Αϑηναίων ἡλάϑη ὡς μέν τινες, χριϑείς, ὡς δὲ ἐνίοις δοκεῖ, ψήφου ἐπενεχϑείσης μὴ χριϑέντι. νήσους δὲ ἐξ ἠπείρων ἀμείβων καὶ τὰς ᾿Αϑηναίων τριήρεις φυλαττόμενος πάσαις ϑαλάτταις ἐνεσπαρμένας κατέδυ πλέων ἐν ἀκα- τίωι μικρῶι. τὸ δὲ μισϑοῦ διαλέγεσϑαι πρῶτος εὗρε, πρῶτος δὲ παρέδωχεν

Ἕλλησι, πρᾶγμα οὐ μεμπτὸν" ἃ γὰρ σὺν δαπάνηι σπουδάζομεν, μᾶλλον ἀσπα-

ζόμεϑα τῶν προῖχα. γνοὺς δὲ τὸν Πρωταγόραν ὃ Πλάτων σεμνῶς μὲν ἕρμη- νεύοντα, ἐνυπτιάζοντα δὲ τῆι σεμνότητι χαί που καὶ μαχρολογώτερον τοῦ συμμέτρου, τὴν ἰδέαν αὐτοῦ μύϑωι μαχρῶι ἐχαραχτήρισεν. [Zu ὃ 2 vgl. Deinon S. 511, 39].

3. HesycH. Onomatol. bei Schol. Plat. rep. 600C [vgl. Suid. Π1] II. Aore- uavog ᾿Αβδηρίτης. οὗτος φορτοβαστάκτης ἦν, ἐντυχὼν δὲ 4ημοκχρίτωι ἐφιλο- σόφησε καὶ ἐπὶ Öntogelav ἔσχε. χαὶ πρῶτος λόγους ἐριστικοὺς εὗρε χαὶ μισϑὸν ἔπραξε τοὺς μαϑητὰς μνᾶς 0. διὸ χαὶ ἐπεχλήϑη “γος. τούτου μαϑητὴς Ἰσοχράτης ὃ ῥήτωρ καὶ Πρόδικος ὃ Κεῖος. ἐκαύϑη δὲ τὰ τούτου βιβλία ὑπ᾽ ᾿Αϑηναίων. εἶπε γάρ᾽ περὶ ϑεῶν οὐχ ἔχω εἰδέναι --- ὡς οὐκ εἰσίν [fr. 4]. ἔγραψε δὲ εἰς αὐτὸν ὃ Πλάτων διάλογον. πλέοντος δὲ αὐτοῦ εἰς Σικελίαν ἐτε- λεύτησε ναυαγήσας ἐτῶν ἐνενήκοντα, σοφιστεύσας ἔτη τεσσαράκοντα.

4. Eusep. Chron. Hier. Euripides... clarus habetur et P. sophista cwius hbros decreto publico Athenienses combusserunt Ol. 84, 1 oder 2 [444. 443]. Apun. Flor. 18 P. qui sophista fwit longe multiscius et cum primis rhetoricae repertoribus perfacundus, Democriti physici ciwvis aequaevus (inde ei suppeditata doctrina est), eum Protagoran aiunt cum suo sibi discipulo Euathlo mercedem...

40 pepigisse etc. Vgl. S. 520,5 und oben Z. 3—5.

5. Praro Protag. 317B [Scene um 431] Protagoras: ἐγὼ οὖν τούτων [der verkappten Sophisten wie Orpheus] τὴν ἐναντίαν ἅπασαν ὅδόδὸν ἐλήλυϑα, zul ὁμολογῶ τε σοφιστὴς εἶναι καὶ παιδεύειν ἀνϑρώπους... Ο καίτοι πολλά γε ἔτη ἤδη εἰμὶ ἐν τῆι τέχνηι" χαὶ γὰρ καὶ τὰ ξύμπαντα πολλά μοί ἐστιν᾽ οὐδενὸς

45 ὅτου οὐ πάντων ἂν ὑμῶν χαϑ' ἡλικίαν πατὴρ εἴην... 318A ὦ νεανίσχε,

ἔσται τοίνυν σοι, ἐὰν ἐμοὶ συνῆις, ἧι ἂν ἡμέραι ἐμοὶ συγγένηῃι, ἀπιέναι οἴχαδε

βελτίονι γεγονότι καὶ ἐν τῆι ὑστεραίαι ταὐτὰ ταῦτα καὶ δχάστης ἡμέρας ἀεὶ

ent τὸ βέλτιον ἐπιδιδόναι... 318E οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι λωβῶνται τοὺς νέους" Diels, Fragm. ἃ. Vorsokr. 33

τὰς γὰρ τέχνας αὐτοὺς πεφευγότας ἄχοντας πάλιν αὖ ἄγοντες ἐμβάλλουσιν εἰς τέχνας, λογισμούς τε χαὶ ἀστρονομίαν zul γεωμετρίαν καὶ μουσικὴν διδά- σχοντες (zal ἅμα εἰς τὸν Ἱππίαν ἀπέβλεψεν ), παρὰ δ᾽ ἐμὲ ἀφικόμενος μαϑή- σεται οὐ περὶ ἄλλου του ἢ περὶ οὗ ἥκει. τὸ δὲ μάϑημα ἐστιν εὐβουλία περὶ τῶν οἰκείων, ὅπως ἂν ἄριστα τὴν αὑτοῦ οἰχίαν διοικοῖ, καὶ περὶ τῶν τῆς πόλεως, ὅπως τὰ τῆς πόλεως δυνατώτατος ἂν εἴη χαὶ πράττειν καὶ λέγειν... Sokr. 4οκεῖς γάρ μοι λέγειν τὴν πολιτικὴν τέχνην καὶ ὑπισχνεῖσϑαι ποιεῖν ἄνδρας ἀγαϑοὺς πολίτας. — Αὐτὸ μὲν οὐν τοῦτό ἐστιν, ἔφη, ὦ Σώχρατες, τὸ ἐπάγγελμα ὃ ἐπαγγέλλομαι. 349 A σὺ γ᾽ ἀναφανδὸν σεαυτὸν ὑποκχηρυξά- μενος εἰς πάντας τοὺς Ἕλληνας σοφιστὴν ana σεαυτὸν ἀπέφηνας παι- δεύσεως καὶ ἀρετῆς διδάσκαλον, πρῶτος τούτου μισϑὸν ἀξιώσας ἄρνυσϑαι.

6. Praro Prot. 328B (Protag. spricht) διὰ ταῦτα χαὶ τὸν τρόπον τῆς πράξεως τοῦ μισϑοῦ Toıovrov πεποίημαι" ἐπειδὰν γάρ τις παρ᾽ ἐμοῦ μάϑηι, ἐὰν μὲν βούληται, ἀπέδωχεν ὃ ἐγὼ πράττομαι ἀργύριον" ἐὰν δὲ μή, ἐλϑὼν εἰς ἱερὸν ὀμόσας, ὅσου ἂν φῆι ἄξια εἶναι τὰ μαϑήματα, τοσοῦτον χατέϑηχε.

Ἵ. --- — 8298 II. δὲ ὅδε ἱχανὸς μὲν μακροὺς λόγους χαὶ χαλοὺς εἰπεῖν, ὡς αὐτὸ δηλοῖ, ἱχανὸς δὲ zul ἐρωτηϑεὶς a ποχρ ἰίνασϑαι κατὰ βοαχὺ χαὶ ἐρόμενος περιμεῖναί τε καὶ ἀποδέξασϑαι τὴν ἀπόχρισιν, ἃ ὀλίγοις ἐστὶ Se oe Vgl. 334 A.

— Menon 91D. οἶδα γὰρ ἄνδρα & Eva ΠΕ ταχρ ραν πλείω χρήματα χτη- Sr ἀπὸ ταύτης τῆς σοφίας ἢ Φειδίαν... (E) Πρωταγόρας δὲ ἄρα ὅλην τὴν Eirade ἐλάνϑανεν διαφϑείρων τοὺς συγγιγνομένους καὶ μοχϑηροτέρους ἀποπέμπων ἢ παρελάμβανεν πλεῖν ἢ τετταράκοντα ἔτη. οἶμαι γὰρ αὐτὸν ἀποϑανεῖν ἐγγὺς καὶ EBdounzovra ἔτη γεγονότα τετταράχοντα δὲ ἐν τῆι τέχνηι ὄντα. χαὶ ἐν ἅπαντι τῶι χρόνωι τούτωι ἔτι εἰς τὴν ἡμέραν ταυτηνὶ εὐδοκιμῶν οὐδὲν πέπαυται.

9. — Hipp. mai. 282 DE (Hippias spricht, 5. c. 79) ἀφιχόμενος δέ ποτε εἰς Σικελίαν Πρωταγόρου αὐτόϑι ἐπιδημοῦντος χαὶ εὐδοχιμοῦντος zul πρεσβυτέ- ρου ὄντος πολὺ νεώτερος ὧν κτλ.

10. Prur. Periel. 36 πεντάϑλου γάρ τινος ἀχοντίωι πατάξαντος Ἐπίτι- μον τὸν Φαρσάλιον ἀκουσίως καὶ χτείναντος ἡμέραν ὅλην ἀναλῶσαι [Perikles] μετὰ Πρωταγόρου διαποροῦντα, πότερον τὸ ἀκόντιον ἢ τὸν βαλόντα μᾶλλον ἢ τοὺς ἀγωνοθέτας χατὰ τὸν ὀρϑότατον λόγον αἰτίους χρὴ τοῦ πάϑους ἡγεῖσϑαι. Vgl. Antiphon tetr. β.

11. Aruen. V 218B ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν τῶι ᾿ Πρωταγόραι᾽ διάλογος μετὰ τὴν Ἱππονίχου τελευτὴν γενόμενος παρειληφότος ἤδη τὴν οὐσίαν Καλλίου, τοῦ Πρωταγόρου (μέμνηται) παραγεγονότος τὸ δεύτερον οὐ πολλαῖς πρότερον ημέραις [309 Ὁ]. 6 δ᾽ Innorvıxoc... τέϑνηχε δὲ πρὸ τῆς ἐπ᾽ ᾿Αλχαίου [421] διδασκαλίας τῶν Ηὐπόλιδον κολάκων οὐ πολλῶι χρόνωι χατὰ τὸ εἶχός [bei Delium 424]... ἐν οὖν τούτωι τῶι ὁράματι Εὔπολις τὸν Πρωταγόραν ὡς ἐπι- δημοῦντα εἰσάγει [8. S. 511,42], Ausuplag δ᾽ ἐν τῶι Κόννωι δύο πρότερον ἔτεσιν διδαχϑέντι [423] οὐ καταριϑμεῖ αὐτὸν ἐν τῶι τῶν φροντιστῶν χορῶι" δῆλον οὖν ὡς μεταξὺ τούτων τῶν χρόνων παραγέγονεν. KI505F ἀλλὰ μὴν οὐ δύνανται Πάραλος καὶ Ξάνϑιππος οἱ Περικλέους υἱοὶ Πρωταγόραι διαλέγεσϑαι, ὅτε {τὸ δεύτερον ἐπεδήμησε ταῖς ᾿Αϑήναις, οἱ (niuntwı) ἔτει πρότερον τελευτήσαντες τῶι λοιμῶι. Vgl. Ἑυβτάτη. 547, 53 ἐμφαίνειν Εὐπολις λέγεται τὸν φυσικὸν Πρωταγόραν διαχωμωιδῶν ἐν τῶι “ὃς ἀλαζονεύεται μὲν ἀλιτήριος περὶ τῶν

μετεώρων, τὰ δὲ χαμᾶϑεν ἐσϑίει᾽ (fr. 146 b Kock.). Vgl. fr. 147 πίνειν “γὰρ αὐτὸν [Kallias) Πρωταγόρας ἐχέλευ᾽, ἵνα πρὸ τοῦ χυνὸς τὸν πνεύμον᾽ ἔκ- χλυστον Yopi. 12. Sexr.adv.m.IX 55. ὅθ συμφέρεται δὲ τούτοις τοῖς ἀνόράσι [Euhemeros, 5 Diagoras, Prodikos, Kritias) χαὲ Θεόδωρος ὃ ἄϑεος χαὶ κατά τινας Π. ὃ Aßdngleng... ῥητῶς που γράψας" "neol δὲ ϑεῶν οὔτε εἰ εἰσὶν οὔϑ' ὁποῖοί τινὲς εἰσι δύναμαι λέγειν" πολλὰ γάρ ἐστι τὰ κωλύοντα με |fr.4). παρ᾽ ἣν αἰτίαν ϑάνατον αὐτοῦ καταψηφισαμένων τῶν ᾿Αϑηναίων διαφυγὼν χαὶ κατὰ ϑάλατ- ταν πταίσας ἀπέϑανεν. μέμνηται δὲ ταύτης τῆς ἱστορίας καὶ Τίμων ὃ Φλιά- 10 σιος ἐν τῶι δευτέρωι τῶν Σίλλων ἴεν ὅ] ταῦτα διεξερχόμενος" ὡς καὶ μετέπειτα σοφιστῶν οὔτ᾽ ἀλιγυγλώσσωι οὔτ᾽ ἀσχόπωι οὔτ᾽ ἀκυλίστωι Πρωταγόρηι. ἔϑελον δὲ τέφρην συγγράμματα ϑεῖναι, ὅττι ϑεοὺς κατέγραψ᾽ οὔτ᾽ εἰδέναι οὔτε δύνασϑαι 15 ὁπποῖοί τινές εἰσι καὶ οἵ τινες ἀϑρήσασϑαι, | πᾶσαν ἔχων φυλαχὴν ἐπιεικείης. τὰ μὲν οὐ οἱ χραίσμησ᾽, ἀλλὰ φυγῆς ἐπεμαίετο, ὄφρα μὴ οὕτως Σωχρατιχὸν πίνων ψυχρὸν ποτὸν αἰδα δύσηι. 13. Par. Cratyl. 8858); ὥσπερ II. ἔλεγεν λέγων πάντων χρημάτων 20 μέτρον εἶναι ἄνϑρωπον (fr. 1], 1386. A| ὡς ἄρα οἷα μὲν ἂν ἐμοὶ φαίνηται τὰ πράγματα εἶναι. τοιαῦτα μὲν ἔστιν ἐμοί" οἷα δ᾽ ἂν σοί, τοιαῦτα δὲ σοί. 14. SEXT. Pyrrh. h. T216ff. χαὶ ὁ Π. δὲ βούλεται πάντων χρημάτων 210 εἶναι μέτρον τὸν ἄνϑρωπον τῶν μὲν ὄντων ὡς ἔστιν, τῶν δὲ οὐκ ὄντων ὡς οὐκ ἔστιν (fr. 1], μέτρον μὲν λέγων τὸ κριτήριον, χρημάτων δὲ τῶν πραγμάτων, ὡς δυνάμει φάσκειν πάντων πραγμάτων κριτήριον εἶναι τὸν ἄνϑρωπον, τῶν μὲν ὄντων ὡς ἔστιν, τῶν δὲ 00x ὄντων ὡς 00% ἔστιν͵ χαὶ διὰ τοῦτο τίϑησι. τὰ φαινόμενα ἑχάστωι μόνα καὶ οὕτως εἰσάγει τὸ πρός Bii..., φησὶν οὖν ὃ ἀνὴρ τὴν ὕλην δευστὴν εἶναι, δεούσης δὲ αὐτῆς συνεχῶς 217 προσϑέσεις ἀντὶ τῶν ἀποφορήσεων γίγνεσϑαι καὶ τὰς αἰσϑήσεις μετακοσμεῖ- ἸῸ σϑαί τε καὶ ἀλλοιοῦσϑαι παρά τε ἡλικίας καὶ παρὰ τὰς ἄλλας κατασχευὰς τῶν σωμάτων. λέγει δὲ χαὶ τοὺς λόγους πάντων τῶν φαινομένων. UNOXEI- 218 σϑαι ἐν τῆι ὕληι, ὡς δύνασϑαι τὴν ὕλην ὅσον ἐφ᾽ ἑαυτῆι πάντα εἶναι ὅσα πᾶσι φαίνεται. τοὺς δὲ ἀνϑρώπους ἄλλοτε ἄλλων ἀντιλαμβάνεσϑαι παρὰ τὰς διαφόρους αὐτῶν διαϑέσεις" τὸν μὲν γὰρ κατὰ φύσιν ἔχοντα ἐχεῖνα τῶν ἐν > τῆι ὕληι “καταλαμβάνειν ᾶ τοῖς κατὰ φύσιν ἔχουσι φαίνεσϑαι δύναται, τοὺς δὲ παρὰ φύσιν ἃ τοῖς παρὰ φύσιν. καὶ ἤδη παρὰ τὰς ἡλικίας χαὶ xara τὸ 219 ὑπνοῦν ἢ ἐγρηγορέναι καὶ καϑ' ἕχαστον εἶδος τῶν διαϑέσεων ὃ αὐτὸς λόγος. γίνεται τοίνυν zart’ αὐτὸν τῶν ὄντων κριτήριον ὃ ἄνϑρωπος. πάντα γὰρ τὰ φαινόμενα τοῖς ἀνϑρώποις zal ἔστιν, τὰ δὲ μηδενὶ τῶν ἀνϑρώπων φαινόμενα 10 οὐδὲ ἔστιν. δρῶμεν οὖν ὅτι zul περὶ τοῦ τὴν ὕλην ῥευστὴν εἶναι zul περὶ τοῦ τοὺς λόγους τῶν φαινομένων πάντων ἐν αὐτῆι ὑποκχεῖσϑαι δογματίζει, ἀδήλων ὄντων καὶ ἡμῖν ἐφεχτῶν. 15. — ὙΠ 389 πᾶσαν μὲν οὖν φαντασίαν οὐχ ἂν εἴποι τις ἀληϑῆ διὰ τὴν περιτροπήν, χαϑὼῶς ὃ τε Δημόκριτος [B. 388, 13. 23] χαὶ ὃ Πλάτων avrı- τὸ λέγοντες τῶι Πρωταγόραι ἐδίδασχον" εἰ γὰρ πᾶσα φαντασία ἐστὶν ἀληθής, χαὶ τὸ μὴ πᾶσαν φαντασίαν εἶναι αληϑῆ, χατὰ φαντασίαν ὑφιστάμενον, ἔσται ἀληϑές, χαὶ οὕτω τὸ πᾶσαν φαντασίαν εἶναι ἀληθῆ γενήσεται ψεῦδος. 16. ΗΈΒΜ. irris. 9 [D. 653] ὅρος καὶ χρίσις τῶν πραγμάτων ὃ ἄνϑρωπος 33 *

xal τὰ μὲν ὑποπίπτοντα ταῖς αἰσϑήσεσιν ἔστι πράγματα, τὰ δὲ μὴ ὑποπί- πτοντὰ οὐχ ἔστιν ἐν τοῖς εἴδεσι τῆς οὐσίας. Vgl. Metrodor. fr. 1, 5, 475.

17. Arısr. Metaph. Θ 3. 104724 οὔτε γὰρ ψυχρὸν οὔτε ϑερμὸν οὔτε γλυχὺ οὔτε ὅλως αἰσϑητὸν οὐϑὲν ἔσται μὴ αἰσϑανόμενον: ὥστε τὸν Πρωτα- γόρου λόγον συμβήσεται λέγειν αὐτοῖς.

18. Terturr. de anim. 15 (Sitz der Seele in der Brust nach Citat von Emp. fr. 105, 3) etiam P., etiam Apollodorus, etiam Chrysippus haec sapiunt.

19. Arıst. Metaph. T 4. 1001} 18 ἔτι εἰ ἀληϑεῖς αἵ ἀντιφάσεις ἅμα κατὰ τοῦ αὐτοῦ πᾶσαι, δῆλον ὡς ἅπαντα ἔσται ἕν. ἔσται γὰρ τὸ αὐτὸ καὶ τριήρης καὶ τοῖχος χαὶ ἄνϑρωπος, εἰ χατὰ παντὸς τι ἢ χαταφῆσαι ἢ ἀποφῆσαι ἐνδέ- χεται, καϑάπερ ἀνάγκη τοῖς τὸν Πρωταγόρου λέγουσι λόγον. εἰ.)χάρ τωι δοχεῖ μὴ είναι τριήρης ὃ ἄνϑρωπος, δῆλον ὅτι οὐχ ἔστι τριήρης" ὥστε χαὶ ἔστιν, εἴπερ ἡ ἀντίφασις ἀληϑής. Vgl. 5. 100936.

20. πεν. Str. VI 6ὅ p. 111. “Ἑλληνές φασι Πρωταγόρου προχατάρξαν- τος, παντὲ λόγωι λόγον ἀντιχείμενον παρεσκευάσϑαι. SEN. ep. 88, 48 P. ait de omni re in utramque partem disputari posse ex aequo et de hac ipsa, an ommis res in utramque partem disputabilis sit.

21. Arıst. Rhet. B 24. 1402223 χαὶ τὸ τὸν ἥττω δὲ λόγον χρείττω ποιεῖν τοῦτ᾽ ἐστίν. χαὶ ἐντεῦϑεν δικαίως ἐδυσχέραινον οἱ ἄνϑρωποι τὸ Πρω- ταγόρου ἐπάγγελμα" ψεῦδός τε γάρ ἐστιν zul οὐχ ἀληϑὲς ἀλλὰ φαινόμενον εἰχός, καὶ ἐν οὐδεμιᾶι τέχνηι ἀλλ᾽ ἐν ῥητορικῆι χαὶ ἐριστικῆι. STEPH. ΒΥΖ. 8. v.

’ » 13 -“-Ψ r "Aßönea: Π., ὃν Evdo&og ἱστορεῖ τὸν ἥσσω καὶ χρείσσω λόγον πεποιηχέναι

χαὶ τοὺς μαϑητὰς δεδιδαχέναι τὸν αὐτὸν ψέγειν χαὶ ἐπαινεῖν.

22. PrAato Prot. 333 D de’ οὖν.. ταῦτ᾽ ἐστὶν ἀγαϑά, ἅ ἐστιν ὠφέλιμα τοῖς ἀνϑρώποις; — Καὶ ναὶ μὰ AL: &pn [Prot.], z&v um τοῖς ἀνϑρώποις ὠφέ- λιμα nt, ἔγωγε καλῶ ἀγαϑά. 334.A πότερον. > - λέγεις, ω Πρωταγόρα, ἃ μηδενὶ ἀνϑρώπων ὠφέλιμά ἐστιν, ἢ ἃ μηδὲ τὸ παράπαν ὠφέλιμα; καὶ τὰ τοιαῦτα σὺ ἀγαϑὰ χαλεῖς; — Οὐδαμῶς, ἔφη" ἀλλ᾽ ἔγωγε πολλὰ old ἃ ἀνθρώποις μὲν ἀνωφελῆ ἐστι, καὶ σιτία χαὶ ποτὰ χαὶ φάρμαχα καὶ ἄλλα μυρία, τὰ δέ γε ὠφέλιμα" τὰ δὲ ἀνθρώποις μὲν οὐδέτερα ἵπποις δέ χτλ. Vgl. Heraklit fr. 61. Demokr. fr. 172, Dialex. 1 (s. c. 83).

23. Praro Theaet. 162D [Protag. spricht] ὦ γενναῖοι παῖδές τε καὶ yE& ροντες, δημηγορεῖτε συγχαϑεζόμενοι ϑεούς TE εἰς τὸ μέσον ἄγοντες, οὕς ἐγὼ ἔχ τε τοῦ λέγειν καὶ τοῦ γράφειν περὶ αὐτῶν ὡς εἰσὶν ἢ ὡς οὐχ εἰσίν, ἐξαιρῶ" Ciıc. ἃ. nat. deor. 1 24, 63 Abderites quidem P.... sophistes temporibus illis vel mascimus, cum in principio libri sic poswisset de divis neque ut sint negue ut non sint habeo dicere', Atheniensium iussu urbe atque agro est exterminatus librique eius in contione combusti. 12,29 [D. 535] P. qui sese negat ommino de deis habere quod liqueat sint non sint qualesve sint quicequam videtur de natura deorum ϑιμδρί σαν. Aus ders. Quelle ῬΗπΟΡ. de piet. © 22

p. 896. ἢ τοὺς ἄγνωστον εἴ τινές εἰσι ϑεοὶ λέγοντας ῇ ποῖοί τινές εἰσιν. De v. Oinoanda (Bull. Corr. Hell. XXI 393 fr. 50a1) II. δὲ ὃ ᾿Αβδηρείτης τῆι μὲν δυνάμει τὴν αὐτὴν ἤνενχε Διαγόραι δόξαν, ταῖς λέξεσι δὲ ἑτέραις ἐχρήσατο, ὡς τὸ λείαν ἰταμὸν αὐτῆς ἐχφευξούμενος. ἔφησε γὰρ μὴ εἰδέναι, εἰ ϑεοί εἴσιν. τοῦτο δ᾽ ἐστὶν τὸ αὐτὸ τῶι λέγειν εἰδέναι ὅτι μὴ εἰσίν. Vgl. fr. 4

24. Praro Crat. 391 ΒΟ (Sokr. zu Hermogenes) εἰσὲ δὲ οὗτοι οἱ σοφισταΐ, οἷσπερ καὶ ὃ ἀδελφός σου Καλλίας πολλὰ τελέσας χρήματα σοφὸς δοχεῖ εἶναι. ἐπειδὴ δὲ οὐχ ἐγχρατὴς εἶ τῶν πατρώιων, λιπαρεῖν χρὴ τὸν ἀδελφὸν καὶ

δεῖσϑαι αὐτοῦ διδάξαι σε τὴν ὀρϑότητα [näml. τῶν ὀνομάτων» περὶ τῶν τοιοὺ των ἣν ἔμαϑεν παρὰ Πρωταγόρου. — ἅτοπος uevrav ein μου, u Σω- κρατες. ἡ δέησις, εἰ τὴν μὲν ἀλήϑειαν τὴν Πρωταγόρου ὅλως οὐχ ἀποδέχο- μαι, τὰ δὲ τῆι τοιαύτηι ἀληϑείαι ῥηϑέντα ἀγαπώιην ὥς του ἄξια. [Danach standen die philologischen Erörterungen vielleicht in der AAnseıe.]

25. — Prot. 339 A ἡγοῦμαι... ἀνδρὶ παιδείας μέγιστον μέρος εἶναι περὶ ἐπῶν δεινὸν εἶναι: ἔστιν δὲ τοῦτο τὰ ὑπὸ τῶν ἘΠ τῶν λεγόμενα οἷόν τ᾽ εἶναι συνιέναι & τε ὀρϑῶς πεποίηται χαὶ ἃ un, καὶ ἐπίστασϑαι διε- λεῖν τε χαὶ ἐρωτώμενον λόγον δοῦναι. Folgt die Erklärung des Simonides. ακομ. Varıc. 743 ed. Sternbach n. 468 IT. ἐποποιοῦ τινος αὐτὸν βλασφημοῦντος ἐπὶ τῶι μὴ ἀποδέχεσϑαι τὰ ποιήματα αὐτοῦ “ὠτᾶν, ἔφη, χρεῖττόν μοί ἐστι χακῶς ἀχούειν ὑπὸ σοῦ ἢ τῶν σῶν ποιημάτων ἀχούειν᾽.

26. Prar. Phaedr. 266 Dff. [Sokr. und Phaedr.] προοίμιον μὲν οἶκαι πρῶτον ὡς δεῖ τοῦ λόγου λέγεσϑαι ἐν ἀρχῆι" ταῦτα λέγεις (m γάρ!) τὰ κομψὰ

τῆς τέχνης; --- Ναί. — Δεύτερον δὲ δὴ διηγησίν τινὰ μαρτυρίας τ᾿ ἐπ᾿ αὐτῆι, τρίτον τεχμήρια, τέταρτον εἰκότα᾽ καὶ πίστωσιν οἶμαι καὶ ἐπι- πίστωσιν λέγειν τὸν γε βέλτιστον λογοδαίδαλον Βυζάντιον ἀνόρα. --- Τὸν

χρηστὸν λέγεις Θεόδωρον; --- Τί μήν; καὶ ἔλεγχόν γε καὶ ἐπεξέλεγχον ὡς ποιητέον ἐν χατηγορίαι τε καὶ ἀπολογίαι. τὸν δὲ χαάλλιστον Πάριον Ευηνὸν ἐς μέσον οὐκ ἄγομεν, ὃς ὑποδήλωσίν τε πρῶτος ηὗρεν καὶ παρε- παίνους; οἱ δ᾽ αὐτὸν καὶ παραψόγους φασὶν Ev μέτρωι λέγειν μνήμης χάριν" σοφὸς γὰρ ἄνηρ. Τεισίαν δὲ Γοργίαν τε ἐάσομεν εὕδειν, οἱ πρὸ τῶν ἀληϑῶν τὰ εἰχότα εἶδον ὡς τιμητέα ἐδλλον, Ta τε αὖ σμικρὰ μεγάλα καὶ τὰ μεγάλα σμικρὰ φαίνεσθαι ποιοῦσιν διὰ ῥώμην λόγου, καινά τε ἀρχαίως τὰ τ᾽ ἐναντία χαινῶς, συντομίαν τε λόγων zul ἄπειρα μήχη περὶ πάντων ἀνηῦρον; ταῦτα δὲ ἀχούων ποτέ μου Πρόδικος ἐγέλασεν, χαὶ μόνος αὐτὸς ηὑρηχέναι ἔφη ὧν δεῖ λόγων τέχνην" δεῖν δὲ οὔτε μαχρῶν οὔτε βρα- χέων ἀλλὰ μετρίων. — Σοφώτατά γε, ὦ Πρόδιχε. — Ἱππίαν δὲ οὐ λέ- γομεν; οἶμαι γὰρ ἂν σύμψηφον αὐτῶι καὶ τὸν Ἠλεῖον ξένον γένεσϑαι. — Τί δ᾽ οὔ; -- Τὰ δὲ Πώλου πῶς φράσωμεν αὖ μουσεῖα λόγων, ὡς διπλασιο- koytay καὶ yvwuokoylav xal εἰκονολογίαν, ὀνομάτων τε Διχυμνιε- eiwv, ἃ ἐχείνωι. ἐδωρήσατο πρὸς ποίησιν εὐεπείας; -- Πρωταγόρεια δέ, Ἢ EEE οὐχ ἦν μέντοι τοιαῦτ᾽ ἄττα; -- Ὀρϑοέπειέ γέ τις, © παῖ, χαὶ ἄλλα πολλὰ χαὶ χαλά. τῶν 78 μὴν οἰκτρογόων ἐπὶ γῆρας χαὶ πενίαν ἑλχομένων λέγων χεχρατηκχέναι τέχνηι μοι φαίνεται τὸ τοῦ Δαλκηδονίου (Thrasymachos] σϑένος, ὀργίσαι TE αὖ πολλοὺς ἅμα δεινὸς ἁνὴρ γέγονεν καὶ πάλιν ὠργισμένοις ἐπάιδων κηλεῖν, ὡς ἔφη" διαβάλλειν τε χαὶ ἀπολύσασϑαι διαβολὰς ὅϑεν δὴ χράτιστος. τὸ δὲ δὴ τέλος τῶν λόγων χοινῆι πᾶσιν ἔοικεν συνδεδογμένον εἶναι, ὧι τινὲς μὲν ἐπάνοδον, ἄλλοι δ᾽ ἄλλο τίϑενται ὄνομα.

27. Arıst. Rhet. T 5. 14071506 τέταρτον, ὡς Π. τὰ γένη τῶν ὀνομάτων διήιρει, ἄρρενα χαὶ ϑήλεα καὶ σκεύη.

28. — soph. el. 14. 173° 17 (σολοιχισμός) ἔστι δὲ τοῦτο xul ποιεῖν χαὶ μὴ ποιοῦντα φαίνεσϑαι χαὶ ποιοῦντα μὴ δοχεῖν, καϑάπερ ὁ Il. ἔλεγεν, εἰ ὁ μῆνις χαὶ ὃ πήληξ ἄρρεν ἐστίν" ὃ μὲν γὰρ λέγων “ οὐλομένην᾽ σολοικίξει μὲν κατ᾽ ἐχεῖνον, οὐ φαίνεται δὲ τοῖς ἄλλοις, ὃ δὲ οὐλόμενον φαίνεται μέν, αλλ᾽ οὐ σολοιχίζει. Vgl. Praro Cratyl. 430D ff.

29. Arıst. poet. 19. 1456515 τί γὰρ av τις ὑπολάβοι ἡμαρτῆσϑαι ἃ I.

ἐπιτιμᾶι, ὅτι εὔχεσϑαι οἰόμενος ἐπιτάττει εἰπών “μῆνιν ἄειδε Bed’; τὸ γὰρ χελεῦσαι, φησί, ποιεῖν τι ἢ μὴ ἐπίταξίς ἐστιν. Vgl. 8. 512, 20,

50. Ammon. ϑὅσηοι,. Homer. [Grenfell-Hunt Oxyrrh. Pap. II p. 68] col. XII 20 zu ® 240 II. φησὶν πρὸς τὸ διαλαβεῖν τὴν μάχην τὸ ἐπεισόδιον γεγονέναι τὸ ἑξῆς τῆς Ξάνϑου καὶ ϑνητοῦ μάχης ἵν᾿ εἰς τὴν ϑεομαχίαν μεταβῆι, τάχα δὲ ἵνα χαὶ τὸν ᾿Αχιλλέα αὐξήσηι χαὶ πρόχατα τῶν η........ τοῖς χινδύνοις N ΕΘ ς χαταλαμβάνοντα τα...... ἐπ]ήδα δὲ οὐχ ἐν τῶι ῥείϑρωι ἔτι ἀλλ᾽ ἐν τῶι πεδίωι.

1. Sexr. adv. math. vu 60 καὶ Πρωταγόραν δὲ τὸν ᾿Αβδηρίτην ἐγκατέ- λεξάν τινες τῶι χορῶι τῶν ἀναιρούντων τὸ “χριτήριον φιλοσέφων, ἐπεί φησι πᾶσας τὰς φαντασίας χαὶ τὰς δόξας ἀληϑεῖς ὑπάρχειν χαὶ τῶν πρὸς τι εἶναι τὴν ἀλήϑειαν διὰ τὸ πᾶν τὸ φανὲν ἢ δόξαν τινὶ εὐϑέως πρὸς ἐχεῖνον ὑπάρχειν. ἐναρχόμενος γοῦν τῶν Καταβαλλόντων ἀνεφώνησε πάντων χρημά- των μέτρον ἄνϑρωπος, τῶν μὲν ὄντων ὡς ἔστιν, τῶν δὲ οὐχ ὄὃν- των ὡς οὐχ ἔστιν. Vgl. 8. 512, 6. 515, 22.

Vgl. Evrıp. Bakch. 192ff. (Kadmos, Teiresias)

οὐ καταφρονῶ γὼ τῶν ϑεῶν ϑνητὸς yeyoc. 200 --- οὐδὲν σοφιζόμεσϑα τοῖσι δαίμοσι.

οὐδ᾽ εἰ δι᾿ ἄχρων τὸ σοφὸν εὕρηται φρενῶν.

Ῥιάτο Theaet. 151E 162 Α (Sokr. und Theaet.) Κινδυνεύεις μέντοι λόγον οὐ φαῦλον εἰρηκέναι περὶ ἐπιστήμης, ἀλλ᾽ ὃν ἔλεγε καὶ Πρωταγόρας. τρόπον δέ τινα ἄλλον εἴρηχε τὰ αὐτὰ ταῦτα. φησὶ γάρ που πάντων χρημάτων μέτρον ἄνϑρωπον εἶναι, τῶν μὲν ὄντων, ὡς ἔστι, τῶν δὲ μὴ ὃν- των, ὡς 00x ἔστιν. ἀνέγνωχας γάρ που; — ᾿ἀνέγνωχα καὶ πολλάκις. --- Οὐχοῦν οὕτω πως λέγει, ὡς οἷα μὲν ἕχαστα ἐμοὶ φαίνεται, τοιαῦτα μὲν ἔστιν ἐμοί, οἷα δὲ σοί, τοιαῦτα δὲ αὖ σοί" ἄνϑρωπος δὲ σύ τε χαγώ;... 152B ἄρ᾽ οὐχ ἐνίοτε πνέοντος ἀνέμου τοῦ αὐτοῦ ὃ μὲν ἡμῶν διγῶι, ὁ δ᾽ οὔ; καὶ δ “μὲν ἠρέμα, ὃ δὲ σφόδρα. — Καὶ μάλα. - Πότερον οὖν τότε αὐτὸ ἐφ ὃ ἑαυτοῦ τὸ πνεῦμα ψυχρὸν ἢ οὐ ψυχρὸν φήσομεν, ἢ πεισόμεϑα τῶι Πρωταγόραι ὅτι τῶι μὲν διγῶντι ψυχρόν, τῶι δὲ ur οὔ; --- Ἔοικεν. --- Οὐχοῦν χαὶ φαίνεται οὕτως ἑχατέρωι; -- Ναί. --- Τὸ δέ γε φαίνεται αἰσϑάνεταί ἐστιν; --- Ἔστιν γάρ. --- Φαντασία ἄρα καὶ αἴσϑησις ταὐτὸν ἔν τε ϑερμοῖς καὶ πᾶσι τοῖς τοι- οὐτοις. οἷα γ᾽ ἄρ᾽ αἰσθάνεται ἕχαστος, τοιαῦτα Exaorwı καὶ κινδυνεύει εἶναι...

1610 Sokr. Τὰ μὲν ἄλλα μοι πάνυ ἡδέως εἴρηχεν, ὡς τὸ δοχοῦν ἑχάστωι τοῦτο καὶ ἔστιν᾽ τὴν δ᾽ ἀρχὴν τοῦ λόγου τεθαύμακα, ὅτι οὐχ εἶπεν ἀρχό- μενος τῆς ᾿Αληϑείας ὅτι πάντων χφημάτων μέτρον. ἐστὶν ὗς ἢ χυνοχέφα- λος ἢ τι ἄλλο ἀτοπώτερον τῶν ἐχόντων αἴσϑησιν, ἵνα μεγαλοπρεπῶς χαὶ πάνυ καταφρονητικῶς ἤρξατο ἡμῖν λέγειν, ἐνδεικνύμενος ὅτι ἡμεῖς μὲν αὐτὸν ὥσπερ ϑεὸν ἐθαυμάζομεν ἐπὶ σοφίαι, ὃ δ᾽ ἄρα ἐτύγχανεν ὧν εἰς φρόνησιν οὐδὲν βελτίων [βατράχου] γυρίνου, μὴ οτι ἄλλου του ἀνϑρώπων.

166 DE (Protag.) ἐγὼ γάρ φημι μὲν τὴν ἀλήϑειαν ἔχειν ὡς γέγραφα" μέτρον γὰρ ἕχαστον ἡμῶν εἶναι τῶν τε ὄντων χαὶ μή" μυρίον μέντοι διαφέ- osıw ἕτερον ἑτέρου αὐτῶι τούτωι, ὅτι τῶι μὲν ἄλλα ἔστι τε καὶ φαίνεται, τῶι δὲ ἀλλα καὶ σοφίαν καὶ σοφὸν ἄνόρα πολλοῦ δέω τὸ μὴ φάναι εἶναι, ἀλλ᾽ αὐτὸν τοῦτον χαὶ λέγω σοφόν, ὃς ἂν τινι ἡμῶν, ὧι φαίνεται καὶ ἔστι καχά, μεταβάλλων ποιήσηι. ἀγαϑὰ φαίνεσϑαί τε χαὶ εἶναι. τὸν δὲ λόγον αὖ μὴ τῶι ῥήματί μου δίωχε, ἀλλ᾽ ὧδε ἔτι σαφέστερον μάϑε τί λέγω. οἷον γὰρ ἐν τοῖς πρόσϑεν ἐλέγετο ἀναμνήσϑητι, ὅτι τῶι μὲν ἀσϑενοῦντι πιχρὰ φαίνεται ἃ ἐσϑίει zul ἔστι, τῶι δὲ ὑγιαίνοντι ταναντία ἔστι καὶ φαίνεται" σοφώτερον μὲν οὖν τούτων οὐδέτερον δεῖ ποιῆσαι" οὐδὲ γὰρ δυνατόν" οὐδὲ κατηγορητέον ὡς ὃ μὲν χάμνων ἀμαϑής. ὅτι τοιαῦτα δοξάζει, ὃ δὲ ὑγιαίνων σοφύς, ὅτι ἀλλοῖα" μεταβλητέον δ᾽ ἐπὶ ϑάτερα' ἀμείνων γὰρ ἡ ἑτέρα ἕξις. οὕτω δὲ καὶ ἐν τῆι παιδείαι ἀπὸ ἑτέρας ἕξεως ἐπὶ τὴν ἀμείνω μεταβλητέον. ἀλλ᾽ ὃ μὲν ἰατρὸς φαρμάχοις μεταβάλλει, ὃ δὲ σοφιστὴς λόγοις. Zum Titel ᾿4λήϑεια vgl. Par- menides und Antiphon (später Antisthenes und Simmias).

2. Porpnyr. bei Eus.P.E.X 3, 25 σπάνια δὲ τὰ τῶν πρὸ τοῦ Πλάτω- γος γεγονότων βιβλία" ἐπεὶ ἴσως πλείους dv τις ἐφώρασε τοῦ φιλοσόφου (χλοπάς)" ἐγὼ δ᾽ οὖν ἧι κατὰ τύχην περιπέπτωκα Πρωταγόρου τὸν Περὶ τοῦ ὄντος ἀναγινώσκων “λόγον πρὸς τοὺς ἕν τὸ ὃν εἰσάγοντας τοιαύταις αὐτὸν εὑρίσχω χρώμενον ἀπαντήσεσιν" ἐσπούδασα γὰρ αὑταῖς λέξεσι τὰ ῥη- ϑέντα μνημονεύειν. Ἐπ5600. fügt zu χαὶ ταῦτ᾽ εἰπὼν διὰ πλείονων τίϑησι τὰς ἀποδείξεις. Identisch mit der ᾿4ληϑειαῖ

3. Aneco. Par. (de Hippomacho II. Teil) 1171, 31 ὅτι ἐν τῶι ἐπιγρα- φομένωι Meyakwı λόγωι ὃ Π. εἶπε “φύσεως zul ἀσχήσεως dıda- σκαλία δεῖται χαὶ “ἀπὸ νεότητος δὲ ἀρξαμένους δεῖ uavdavsıy". οὐχ ἂν δὲ ἔλεγε τοῦτο, εἰ αὐτὸς ὀψιμαϑὴς ἦν, ὡς ἐνόμιζε χαὶ ἔλεγεν ’Enixov- ρος περὶ Πρωταγόρου [fr. 118 Us.]. Vgl. Praro Prot. 323Cff. Der Μέγας λόγος ist wohl mit der ᾿4λήϑεια identisch. [Lesart δεῖ Canon. 69 (Conjectur): δεῖν Paris. Suppl. gr. 319 u. die übr. Hdss.]

4. Eus.P.E. XIV 3,7 ὃ μὲν γὰρ Δημοχρίτου γεγονὼς ἑταῖρος ὃ I. ἄϑεον ἐχτήσατο δόξαν" λέγεται γοῦν τοιᾶιδε χεχρῆσϑαι εἰσβολῆι ἐν τῶι Περὶ ϑεῶν γράμματι" “περὶ μὲν ϑεῶν οὐχ οἶδα — ἰδέαν᾽. Dioc. IX 51 [S. 512, 9] περὶ μὲν ϑεῶν οὐκ ἔχω -- ἀνϑρώπου [ohne 009’ ὅποῖοί tıyec ld8av]. Vgl. A1.2.3.12. 28.

περὶ μὲν ϑεῶν οὐχ ἔχω 00% ὡς εἰσὶν 00% ὡς οὐχ εἰσὶν οὐϑ᾽ ὁποῖοί τινὲς ἰδέαν. πολλὰ γὰρ τὰ κωλύοντα εἰδέναι ἥ τ᾿ ἀδηλό- της χαὶ βραχὺς ὧν ὃ βίος τοῦ ἀνθρώπου.

5. Dioc. III 37 ἣν Πολιτείαν [Platons] ᾿Αἡριστόξενός [FHG II 282 fr. 33] φησι πᾶσαν σχεδὸν ἐν τοῖς Πρωταγόρου γεγράφϑαι Avrtıkoyızoic. 57 Πο- λιτείας.... ἣν καὶ εὑρίσχεσϑαι σχεδὸν ὅλην παρὰ Πρωταγόραι ἐν τοῖς Avrı- λογικοῖς φησι Φαβωρῖνος ἐν Παντοδαπῆς ἱστορίας δευτέρωι [PHG IH 580 fr. 21].

6. Cıc. Brut. 12, 46 (aus Arist. Texvov ovvay. fr. 13TR.) scriptasque fwisse et paratas a Protagora rerum inlustrium disputationes, quae numnc communes appellantur loci. Qumrtır. III 1,10 Abderites P., a quo decem milibus denario- rum didicisse artem quam edidit Euathlus dieitur. 1,12 horum primi com- munis locos tractasse dieuntur P., Gorgias; affectus Prodicus et Hippias et idem P. et Thrasymachus.

7. Arısr. Metaph. B 2. 997532 οὐδὲ τοῦτο ἀληϑές, ὡς ἢ γεωδαισία τῶν αἰσϑητῶν ἐστι μεγεϑῶν καὶ φϑαρτῶν" ἐφϑείρετο γὰρ ἂν,φϑειρομένων. ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τῶν αἰσϑητῶν ἂν εἴη μεγεϑῶν οὐδὲ περὶ τὸν “οὐρανὸν ἣ ἀστρολογία τόνδε. οὔτε γὰρ αἱ αἰσϑηταὶ γραμμαὶ τοιαῦταί εἰσιν οἵας λέγει ὃ γεωμέτρης" οὐϑὲν γὰρ εὐϑὺ τῶν αἰσϑητῶν οὕτως οὐδὲ στρογγύλον" ἅπτεται γὰρ τοῦ χαγόνος οὐ κατὰ στιγμὴν ὃ χύχλος, ἀλλ᾽ ὥσπερ Π. ἔλεγεν ἐλέγχων τοὺς γεω- μέτρας. Der Titel stammt wohl nur aus dieser St. 8. fr. 8.

8. ‚Prar. Soph. 232 DE τά 78 μὴν περὶ πασῶν τε καὶ χατὰ μίαν ἑχάστην τέχνην, ἃ δεῖ πρὸς ἕχαστον αὐτὸν τὸν δημιουργὸν ἀντειπεῖν, δεδημοσιωμένα που χαταβέβληται γεγραμμένα τῶι βουλομένωι μαϑεῖν. --- Ta BE μοι φαίνει περί τε πάλης καὶ τῶν ἄλλων τεχνῶν εἰρηκέναι...: 233 A Πῶς οὺν ἄν NOTE τις πρός γε τὸν ἐπιστάμενον αὐτὸς SE ὧν δὺ- var’ ἂν ὑγιές τι λέγων ἀντειπεῖν; -- Οὐδαμῶς. Vermutlich ist der Buchtitel lediglich aus d. St. gezogen. Denn die Erörterung des P. war nach Plato um- fassender und vermutlich wie fr. 7 in den ’Avruloyiaı oder der ᾿λήϑεια ent- halten.

vielleicht ein Teil der ᾿Αντιλογίαι; 5. fr. 5. ΠΕΡῚ ΤΗΣ EN APXHI KATAZTAZERZ [S. 512, 38] näml. τοῦ βίου. Wohl nur Sondertitel der Platonischen Imitation € 1. ΠΕΡῚ BIAOTIMIAZ ΠΕΡῚ APET2N ΠΕΡῚ ΤΩΝ ΟΥ̓Κ ΟΡΘΩΣ ΤΟΙ͂Σ ΑΝΘΡΩΠΟΙ͂Σ ΠΡΑΣ- } [S. 512, 37] ΣΌΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΟΣ ΔΊΚΗ YIIEP ΜΙΣΘΟΥ [5. 512, 40] Wohl nur Sondertitel der Aristotelischen Erzählung S. 512, 34. 513, 8.

ΠΕΡῚ ΤΩΝ EN AIAOY (S. 512, 38) Vermutlich Verwechslung mit Demokinit; s. 3. 402.

AUS UNBESTIMMTEN -SCHRIFTEN. 9. [Prur.] cons. ad Apoll. 33 p. 118E. Περικλέα δὲ τὸν Ὀλύμπιον προσα- γορευϑέντα διὰ τὴν περὶ τὸν λόγον χαὶ τὴν σύνεσιν ὑπερβεβλημένην δύναμιν, πυϑόμενον ἀμφοτέρους αὐτοῦ τοὺς υἱοὺς μετηλλαχέναι τὸν βίον Πάραλον τὲ

9---11. ECHTE FR. 12. SCHLECHTBEZ. C. IMITATION 1. 621

καὶ Ξάνϑιππον (ὥς φησι II. εἰπὼν οὕτως" “τῶν — aunyavinv)' τοῦτον γὰρ εὐϑὺς μετὰ τὴν προσαγγελίαν ἀμφοτέρων τῶν υἱέων οὐδὲν ἧττον ἐστεφανω- μένον χατὰ τὸ πάτριον ἔϑος καὶ λευχειμονοῦντα δημηγορεῖν ᾿βουλάς τ᾽ ἐξάρ- χοντ᾽ ἀγαϑὰς᾽ [Β 273] πρός TE τὸν πόλεμον ἐπιπαρορμῶντα τοὺς ᾿Αϑηναίους.

τῶν γὰρ υἱέων venviov ὄντων καὶ καλῶν, ἐν ὀχτὼ δὲ ταῖς πάσηισιν ἡμέρηισι ἀποθανόντων νηπενϑέως ἀνέτλη᾽ εὐδίης γὰρ εἴχετο, ἐξ ἧς πολλὸν ὦνητο χατὰ πᾶσαν ἡμέρην εἰς εὐποτμίην καὶ ἀνωδυνίην καὶ τὴν ἐν τοῖς πολλοῖσι δόξαν πᾶς γάρ τίς μιν ὁρῶν τὰ ἑαυτοῦ πένϑεα ἐρρωμένως φέροντα, μεγαλόφρονά τε καὶ ἀν- δρεῖον ἐδόκει εἶναι χαὶ ἑαυτοῦ χρείσσω, κάρτα εἰδὼς τὴν ξαυτοῦ ἐν τοιοῖσδε πράγμασιν ἀμηχανίην.

10. ὅτοβ. III (flor.) 29,80 II. ἔλεγε μηδὲν εἶναι μήτε τέχνην ἄνευ μελέτης μήτε μελέτην ἄνευ τέχνης.

11. [Prurtarcn.] περὶ ἀσχήσεως 118, 2ὅ [Rhein. Mus. 21, 526) P. ferner hat gesagt: Nicht sprosst Bildung in der Seele, wenn man nicht zu vieler Tiefe kommt.

12. GRAECO-SYR. SPRÜCHE übers. v. Ryssel [Rh. Mus. 51, 539n. 32] Prota- goras hat gesagt: Mühsal und Arbeit und Unterricht und Erziehung und Weis- heit sind der Ruhmeskranz, der geflochten wird von den Blumen einer beredten Zunge und denen aufs Haupt gesetzt wird, die ihn lieben. Schwer zwar ist die Zunge, doch ihre Blüten sind reich und immer neu, und die Zuschauer und die Beifallsspender und die Lehrer freuen sich und die Schüler machen Fort- schritte und dıe Thoren ärgern sich — oder vielleicht ärgern sie sich auch nicht, weil sie nicht einsichtig genug sind.

1. PrAro Protag. 320Cff. (Mythos des P.) ἦν γάρ ποτε χρόνος ὅτε ϑεοὶ μὲν ἦσαν, ϑνητὰ δὲ γένη οὐκ ἦν. ἐπειδὴ δὲ καὶ τούτοις χρόνος ἦλϑεν εἵμαρ- μένος γενέσεως τυποῖσιν αὐτὰ ϑεοὶ γῆς ἔνδον ἐκ γῆς zul πυρὸς μείξαντες χαὶ τῶν ὅσα vol χαὶ γῆι χεράντυται. ἐπειδὴ δ᾽ ἄγειν αὐτὰ πρὸς φῶς ἔμελλον, προσέταξαν Προμηϑεῖ χαὶ ᾿Επιμηϑεῖ χοσμῆσαί τε καὶ νεῖμαι δυνάμεις ἑχάστοις ὡς πρέπει" Προμηϑέα δὲ παραιτεῖται Ἐπιμηϑεὺς αὐτὸς νεῖμαι, νείμαντος ὃ ἐμοῦ, ἔφη, ἐπίσκεψαι" χαὶ οὕτως πείσας νέμει. νέμων δὲ τοῖς μὲν ἰσχὺν ἄνευ τάχους προσῆπτεν, τὰ δὲ ἀσϑενέστερα τάχει ἐχόσμει" τὰ δ᾽ ὥπλιξε, τοῖς δ᾽ ἄοπλον διδοὺς φύσιν ἄλλην τιν᾽ αὐτοῖς ἐμηχανᾶτο δύναμιν εἰς σωτηρίαν. ἃ μὲν γὰρ αὐτῶν σμιχρότητι ἤμπισχεν, πτηνὸν φυγὴν ἢ κατάγειον οἴκησιν ἔνε- uev' ἃ δὲ ηὖξε μεγέϑει, τῶιδε αὐτῶι αὐτὰ ἔσωιζεν" χαὶ τἄλλα οὕτως ἐπανισῶν ἔνεμεν. ταῦτα δὲ ἐμηχανᾶτο εὐλάβειαν ἔχων, μή τι γένος ἀιστωϑείη" ἐπειδὴ δὲ αὐτοῖς ἀλληλοφϑοριῶν διαφυγὰς ἐπήρχεσε, πρὸς τὰς ἐχ Διὸς ὥρας εὐμά- ρειαν ἐμηχανᾶτο ἀμφιεννὺς αὐτὰ πυχναῖς τε ϑριξὶν καὶ στερεοῖς δέρμασιν, ἷκα- γοῖς μὲν ἀμῖναι χειμῶτα, δυνατοῖς δὲ καὶ χαύματα, καὶ ἐς εὐνὰς ἰοῦσιν ὅπως ὑπάρχοι τὰ αὐτὰ ταῦτα στρωμνὴ οἰχεία τε χαὶ αὐτοφυὴς ἑχάστωι. χαὶ ὑπο- δῶν τὰ μὲν ὁπλαῖς, τὰ δὲ [ϑριξὶν χαὶ] δέρμασιν στερεοῖς καὶ ἀναίμοις τοὺὐν- τεῦϑεν τροφὰς ἄλλοις ἄλλας ἐξεπόριξεν, τοῖς μὲν &x “γῆς βοτάνην, ἄλλοις δὲ δένόρων χαρπούς, τοῖς δὲ ῥίζας" ἔστι δ᾽ οἷς ἔδωχεν εἶναι τροφὴν ζώιων ἄλλων

βοράν" καὶ τοῖς μὲν ὀλιγογονίαν προσῦψε, τοῖς δ᾽ ἀναλισχομένοις ὑπὸ τού- των πολυγονίαν σωτηρίαν τῶι γένει πορίζων. ἅτε δὴ οὖν οὐ πάνυ τι σοφὸς ὧν ὃ Ἐπιμηϑεὺς ἔλαϑεν αὑτὸν καταναλώσας τὰς δυνάμεις" λοιπὸν δὴ ἀχόσμη- τον ἔτι αὐτῶι ἦν τὸ ανϑρώπων γένος καὶ ἠπόρει 0 τι χρήσαιτο. ἀποροῦντι δὲ αὐτῶι ἔρχεται Προμηϑεὺς ἐπισχεψόμενος τὴν νομήν, καὶ ὁρᾶι τὰ μὲν ἄλλα ζῶια ἐμμελῶς πάντων ἔχοντα, τὸν δὲ ἄνϑρωπον γυμνόν TE zul ἀνυπόδητον χαὶ ἄστρωτον χαὶ ἀοπλον" ἤδη δὲ zul N εἱμαρμένη ἡμέρα παρῆν, ἐν nı ἔδει καὶ ἄνϑρωπον ἐξιέναι ἐκ γῆς εἰς φώς. ἀπορίαι οὐν ἐχόμενος ὃ Προμηϑεύς, ἥντινα σωτηρίαν τῶι ἀνϑρώπωι εὕροι, κλέπτει Ἡφαίστου καὶ ᾿Αϑηνᾶς τὴν ἔντεχνον σοφίαν σὺν πυρί (ἀμήχανον γὰρ ἦν ἄνευ πυρὸς αὐτὴν κτηνήν τῶι ἢ χρησίμην γενέσϑαι) καὶ οὕτω δὴ δωρεῖται ἀνϑρώπωι. τὴν μὲν οὖν περὶ τὸν βίον σοφίαν ἄνϑρωπος ταύτηι ἔσχεν, τὴν δὲ πολιτικὴν οὐχ εἶχεν" ἦν γὰρ παρὰ τῶι Διί" τῶι δὲ Προμηϑεῖ εἰς μὲν τὴν ἀχρόπολιν τὴν τοῦ Διὸς οἴχησιν οὐχέτι ἐνεχώρει εἰσελϑεῖν" πρὸς δὲ χαὶ αἱ Διὸς φυλακαὶ φοβεραὶ noav' εἰς δὲ τὸ τῆς ᾿Αϑηνᾶς καὶ Ἡφαίστου οἴκημα τὸ κοινόν, ἐν ὧι ἐφιλοτεχνείτην, λαϑὼν εἰσέρ- χεται, καὶ κλέψας τήν τε ἔμπυρον τέχνην τὴν τοῦ Ἡφαίστου zul τὴν ἄλλην τὴν τῆς ᾿Αϑηνᾶς δίδωσιν ἀνθρώπωι, καὶ ἐκ τούτου εὐπορία μὲν ἀνθρώπωι τοῦ βίου γίγνεται, Προμηϑέα δὲ [δι᾿ Ἐπιμηϑέα] ὕστερον, ἧιπερ λέγεται, κλο- πῆς δίκη μετῆλϑεν. ἐπειδὴ δὲ ὃ ἄνϑρωπος ϑείας μετέσχε μοίρας, πρῶτον μὲν [διὰ τὴν τοῦ ϑεοῦ συγγένειαν] ζώιων μόνον ϑεοὺς ἐνόμισεν, καὶ ἐπεχείρει βωμούς τε ἱδρύεσϑαι καὶ ἀγάλματα ϑεῶν" ἔπειτα φωνὴν χαὶ ὀνόματα ταχὺ διηρϑρώσατο τῆι τέχνηι, χαὶ οἰκήσεις καὶ ἐσθῆτας zul ὑποόδέσεις καὶ στρωμνὰς χαὶ τὰς ἐκ γῆς τροφὰς ηὕρετο. οὕτω δὴ παρεσχευασμένοι κατ᾽ ἀρχὰς ἄν- ϑρωποι ὠϊχουν σποράδην, πόλεις δὲ οὐκ ἦσαν" ἀπώλλυντο οὖν ὑπὸ τῶν Im ρίων διὰ τὸ πανταχῆι αὐτῶν ἀσϑενέστεροι εἶναι, καὶ ἡ δημιουργιχὴ τέχνη αὐτοῖς πρὸς μὲν τροφὴν ἱκανὴ βοηϑὸς ἦν, πρὸς δὲ τὸν τῶν ϑηρίων πύλεμον ἐνδεής" πολιτικὴν γὰρ τέχνην οὔπω εἶχον, ἧς «μέρος πολεμιχή. ἐζήτουν δὴ ἀϑροίξεσϑαι χαὶ σώιξεσϑαι κτίζοντες πόλεις" OT οὖν ἀἁϑροισϑεῖεν, ἠδίχουν ἀλλήλους ἅτε οὐχ ἔχοντες τὴν πολιτικὴν τέχνην, ὥστε πάλιν σχεδαννύμενγοι διεφϑείροντο. Ζεὺς οὐν δείσας περὶ τῶι γένει ἡμῶν, μὴ ἀπόλοιτο πᾶν, Ἑρμῆν

πέμπει ἄγοντα εἰς ἀνϑρώπους Aldo τε zul Δίχην, ἵν᾿ εἶεν πόλεων χόσμοι τε χαὶ δεσμοὶ φιλίας συναγωγοί. ἐρωτᾶι οὖν Ἑρμῆς Δία, τίνα οὖν «τρόπον δοίη Δίκην χαὶ Αἰδῶ ἀνϑρώποις" 'πότερον ὡς αἵ τέχναι νεγέμηνται, οὕτω καὶ ταύ- ταῦ γνείμω; νενέμηνται δὲ ὧδε" εἷς ἔχων ἰατρικὴν πολλοῖς ἱχανὸς ἰδιώταις, καὶ οἱ ἄλλοι δημιουργοί" καὶ Δίχην δὴ καὶ Aldo οὕτω ϑῶ ἐν τοῖς ἀνϑρώποις, ἢ ἐπὶ πάντας νείμω; “ἐπὶ πάντας, ἔφη ὃ Ζεύς, χαὶ πάντες μετεχόντων" οὐ γὰρ αν γένοιντο πόλεις, εἰ ὀλίγοι αὐτῶν μετέχοιεν ὥσπερ ἄλλων τεχνῶν. καὶ

vouov γε ϑὲς παρ᾽ ἐμοῦ, τὸν un δυνάμενον Αἰδοῦς καὶ Δίκης μετέχειν χτεί- ᾿

γειν ὡς v000v πόλεως. Vgl. Moschion fr. 6 und Arısr. de partt. an. A 10. 687 223 οἱ λέγοντες ὡς συνέστηχεν οὐ χαλῶς ὁ ἄνϑρωπος ἀλλα χείριστα τῶν ζώιων (ἀνυπόδητόν τε γὰρ αὐτὸν εἶναί φασι καὶ γυμνὸν χαὶ οὐχ ἔχοντα ὅπλον πρὸς τὴν ἀλχήν), οὐχ ὀρϑῶς λέγουσιν. 2. ArıstopH. Wolk. 112ff.

τὸν κρείττον᾽, ὅστις ἐστί, καὶ τὸν ἥττονα.

τούτοιν τὸν ἕτερον τοῖν λόγοιν, τὸν ἥττονα,

Vgl. den Agon des Δίχαιος und "Adıxos λόγος 889,

74. PROTAGORAS. C.3. 75. XENIADES. 76. GORGIAS. A.1 523

3. Arıstopn. Wolk. 658ff. (Sokrates und Strepsiades) ἀλλ᾽ ἕτερα δεῖ σε πρότερα τούτων μανϑάνειν τῶν τετραπόδων ἅττ᾽ ἐστὶν ὀρϑῶς ἄρρενα. 660 --- ἀλλ᾽ οἶδ᾽ ἔγωγε τάρρεν᾽, εἰ μὴ μαίνομαι" χριός, τράγος, ταῦρος, χύων, ἀλεχτρυών. -- ὁρᾶις ὃ πάσχεις; τὴν. τε ϑήλειαν χαλεῖς ἀλεκτρυόνα χαὶ ταὐτὸ χαὶ τὸν ἄρρενα. -- πῶς δή; φέρε, πῶς; --- ἀλεχτρυὼν χ(αὶ ἀλεχτρυων. 665 --- νὴ τὸν Ποσειδῶ. νῦν δὲ πῶς με χρὴ καλεῖν; — ἀλεχτρύαιναν᾽ τὸν δ᾽ ἕτερον ἀλέκτορα. — ἀλεχτρύίαιναν; εὖ γε, νὴ τὸν ᾿Αέρα" ὥστ᾽ ἀντὶ τούτου τοῦ διδάγματος μόνου διαλφιτώσω σου χύχλωι τὴν κάρδοπον. 670 — υοὺ μάλ᾽ αὖϑις τοῦϑ᾽ ἕτερον᾽ τὴν κάρδοπον 611 ἄρρενα χαλεῖς ϑήλειαν οὖσαν... 677 ἀτὰρ τὸ λοιπὸν πῶς με χρὴ καλεῖν; — ὅπως; τὴν καρδόπην, ὥσπερ καλεῖς τὴν Σωστρᾶάτην. - τὴν χαρδόπην; ϑήλειαν; -- ὀρϑῶς γὰρ λέγεις.

Sexr. adv. math. VII 53 Zeviadns δὲ ὁ Κορίνϑιος, οὗ καὶ Anuoxgırog μέμνηται, πάντ᾽ εἰπὼν ψευδῇ καὶ πᾶσαν φαντασίαν zul δόξαν ψεύδεσϑαι καὶ ἐχ τοῦ μὴ ὄντος πᾶν τὸ γινόμενον γίνεσϑαι zul εἰς τὸ μὴ ὃν πᾶν τὸ φϑειρό- μενον φϑείρεσϑαι, δυνάμει τῆς αὐτῆς ἔχεται τῶι Ξενοφάνγει στάσεως.

1. Pritoste. Υ͂. 5.19 Σιχελία Γοργίαν ἐν Asovrivog ἤνεγχεν, ἐς ὃν ἀναφέρειν ἡγώμεϑα τὴν τῶν σοφιστῶν τέχνην, ὥσπερ ἐς πατέρα" εἰ γὰρ τὸν Αἰσχύλον ἐνθυμηϑείημεν, ὡς πολλὰ τῆι τραγωιδίαι ξυνεβάλετο ἐσϑῆτί τε αὐτὴν κατασχευάσας καὶ ὀχρίβαντι ὑψηλῶι χαὶ ἡρώων εἴδεσιν ἀγγέλοις τε καὶ ἐξαγγέ- λοις zul οἷς ἐπὶ σχηνῆς τε καὶ ὑπὸ σκηνῆς χρὴ πράττειν, τοῦτο av εἴη καὶ ὃ I tDig ᾿δμοτέχνοις. δρμῆς τε γὰρ τοῖς σοφισταῖς ἦρξε χαὶ παραδοξολογίας καὶ πνεύματος καὶ τοῦ τὰ μεγάλα μεγάλως ἑρμηνεύειν, ἀποστάσεών τε χαὶ προσ- βολῶν, ὑφ᾽ ὧν ὃ,.λόγος ἡδίων ξαυτοῦ γίγνεται καὶ σοβαρώτερος, περιεβάλλετο δὲ χαὶ ποιητιχὰ ὀνόματα ὑπὲρ κόσμου καὶ σεμνότητος. ὡς μὲν οὐν καὶ ῥᾶιστα ἀπεσχεόδίαξεν, εἴρηταί μοι χατὰ ἀρχὰς τοῦ λόγου, διαλεχϑεὶς δὲ ᾿Αϑήνησιν ἤδη γηράσκων εἰ μὲν ὑπὸ τῶν πολλῶν ἐθαυμάσϑη, οὕπω ϑαῦμα, ὁ δέ, οίμαι, καὶ τοὺς ἐλλογιμωτάτους ἀνηρτήσατο, Κριτίαν μὲν zul ᾿Αλχιβιάδην νέω ὄντε; Θουκυδίδην δὲ καὶ Περικλέα ἤδη γηράσχοντε. καὶ ᾿Αγάϑων δὲ ὃ τῆς τραγωιδίας ποιητής, ὃν ἡ χωμωιδία σοφόν τε καὶ χαλλιεπῆῇ οἶδε, πολλαχοῦ τῶν ἰάμβων γοργιάζει. ἐμπρέπων δὲ χαὶ ταῖς τῶν “Ἑλλήνων πανηγύρεσι τὸν μὲν λόγον τὸν Πυϑιχὸν ἀπὸ τοῦ βωμοῦ ἤχησεν, ἐφ᾽ οὗ χαὶ χρυσοῦς ἀνετέϑη, ἐν τῶι

τοῦ Πυϑίου ἱερῶι, ὃ δὲ OAvunızöc λόγος ὑπὲρ τοῦ μεγίστου αὐτῶι ἐπολι- τεύϑη. στασιάζουσαν γὰρ τὴν «Ελλάδα δρῶν δμονοίας ξύμβουλος αὐτοῖς ἐγένετο τρέπων ἐπὶ τοὺς βαρβάρους zul πείϑων ἀϑλα ποιεῖσϑαι τῶν ὅπλων μὴ τὰς ἀλλήλων πόλεις, ἀλλὰ τὴν τῶν βαρβάρων χώραν. ὃ δὲ ᾿Ἐπιτάφιος, ὃν διῆλϑεν ᾿Αϑήνησιν, εἴρηται μὲν ἐπὶ τοῖς ἐκ τῶν πολέμων πεσοῦσιν οὗς ᾿Αϑηναῖοι δημοσίαι ξὺν ἐπαίνοις ἔϑαψαν, σοφίαι δὲ ὑπερβαλλούσηι σὐγχειται᾿ παροξύνων τε γὰρ τοὺς ᾿Αϑηναίους ἐπὶ Μήδους τε χαὶ Πέρσας χαὶ τὸν αὐτὸν γοῦν τῶι ᾿Ολυμπιχῶι ἀγωνιξόμενος ὑπὲρ ὁμονοίας μὲν τῆς πρὸς τοὺς “Ελληνας οὐδὲν διήλϑεν, ἐπειδὴ πρὸς ᾿Αϑηναίους nV ἀρχῆς ἐρῶντας, ἣν οὐχ ἦν κτήσασϑαι μὴ τὸ δραστήριον αἱρουμένους, ἐνδιέτριψε δὲ τοῖς τῶν ἥῆηδικῶν τροπαίων ἐπαίνοις, ἐνδεικνύμενος αὐτοῖς, ὅτι τὰ μὲν χατὰ τῶν βαρβάρωντρόπαια ὕμνους ἀπαιτεῖ, τὰ δὲ κατὰ τῶν Ἑλλήνων ϑρήνους. λέγεται δὲ ὃ Γ. ἐς ὀχτὼ xal ἑχατὸν ἐλάσας ἔτη μὴ καταλυϑῆναι τὸ σῶμα ὑπὸ τοῦ γήρως, ἀλλ᾽ ἄρτιος χαταβιῶναι καὶ τὰς αἰσϑήσεις ἡβῶν.

2. Sum. Γοργίας Χαρμαντίδου Asovrivog δήτωρ μαϑητὴς Εμπεδοχλέους διδάσχαλος Πώλου Axgayavrivov καὶ Περικλέους καὶ Ἰσοχράτους καὶ ᾿Δλκιδάμαν- τος τοῦ Ἐλαΐτου, ὃς αὐτοῦ χαὶ τὴν σχολὴν διεδέξατο" ἀδελφὸς δὲ ἦν τοῦ ἰατροῦ ᾿Ηροδίχου.

Πορφύριος δὲ αὐτὸν ἐπὶ τῆς rn ολυμπιάδος [460—457] τίϑησιν" ἀλλὰ χρὴ νοεῖν πρεσβύτερον αὐτὸν εἶναι.

οὗτος πρῶτος τῶι ῥητορικῶι εἴδει τῆς παιδείας δύναμίν τε φραστιχὴν xal τέχνην ἔδωχε, τροπαῖς TE χαὶ μεταφοραῖς καὶ ἀλληγορίαις καὶ ὑπαλλαγαῖς χαὶ χαταχρήσεσι zul ὑπερβάσεσι χαὶ ἀναδιπλώσεσι καὶ ἐπαναλήψεσι χαὶ ἀπο- στροφαῖς καὶ παρισώσεσιν ἐχρήσατο. ἔπραττε δὲ τῶν μαϑητῶν ἕχαστον μνᾶς 0, ἐβίω δὲ ἔτη 09, xal συνεγράψατο πολλά.

3. Dıoc. VII 58. 59 [s. oben 8. 157, 12 1 Emp. χαὶ ἰατρὸς ἦν καὶ δήτωρ ἄριστος. Γοργίαν γοῦν τὸν Asovrivov ae γενέσϑαι μαϑητήν, ἀνόρα ὑπερ- ἔχοντα ἐν ῥητοριχῆι χαὶ Τέχνην ἀπολελοιπότα... τοῦτόν φησιν ὃ Σάτυρος λέγειν, ὡς αὐτὸς παρείη τῶι ᾿Εμπεδοκχλεῖ γοητεύοντι.

4. Diop. XU 53 [Archon Eukles 427] ἐπὶ δὲ τούτων χατὰ τὴν Σικελίαν Asovrivoı, Χαλκιδέων μὲν ὄντες ἄποικοι, συγγενεῖς δὲ ᾿Αϑηναίων ἔτυχον ὑπὸ Συραχοσίων πολεμούμενοι" πιεζόμενοι δὲ τῶι πολέμωι χαὶ διὰ τὴν ὑπεροχὴν τῶν Συραχοσίων χινδυνείοντες ἁλῶναι χατὰ χράτος ἐξέπεμψαν πρέσβεις εἰς τὰς ᾿Αάϑήνας ἀξιοῦντες τὸν δῆμον βοηϑῆσαι τὴν ταχίστην χαὶ τὴν πόλιν ξαυτῶν

ἐχ τῶν χινδύνων δύσασϑαι. ἣν δὲ τῶν ἀπεσταλμένων ἀρχιπρεσβευτὴς TR

ö ῥήτωρ, δεινότητι λόγου πολὺ προέχων πάντων τῶν χαϑ᾽ ἑαυτόν. οὗτος χαὶ τέχνας δητορικὰς πρῶτος ἐξεῦρε χαὶ κατὰ τὴν σοφιστείαν τοσοῦτο τοὺς ἄλλους

ὑπερέβαλεν ὥστε μισϑὸν λαμβάνειν παρὰ τῶν BEIRENTORB μνᾶς ἑχατόν. οὗτος 3

οὖν χαταντήσας εἰς τὰς ᾿Αϑήνας χαὶ παραχϑεὶς εἰς τὸν δῆμον διελέχϑη τοῖς ᾿Αϑηναίοις περὶ τῆς συμμαχίας καὶ τῶι ξενίζοντι τῆς λέξεως ἐξέπληξε τοὺς

᾿Αϑηναίους ὄντας εὐφυεῖς καὶ φιλολόγ ους. πρῶτος γὰρ ἐχρήσατο τοῖς τῆς 4

λέξεως σχηματισμοῖς περιττοτέροις καὶ τῆι φιλοτεχνίαι διαφέρουσιν, ἀντιϑέτοις zul ἐσοχώλοις χαὶ παρίσοις καὶ ὁμοιοτελεύτοις χαὶ τισιν ἑτέροις τοιούτοις, ἃ τότε μὲν διὰ τὸ ξένον τῆς κατασχευῆς ἀποδοχῆς ἠξιοῦτο, γῦν δὲ περιεργίαν ἔχειν δοχεῖ καὶ φαίνεται χαταγέλαστα πλεονάχις καὶ κατακόρως τιϑέμενα. τέλος δὲ πείσας τοὺς ἀϑηναίους συμμαχῆσαι τοῖς “εοντίνοις οὗτος μὲν ϑαυ- ασυεὶς ἐν ταῖς ᾿Αϑήναις ἐπὶ τέχνηι ῥητορικῆι τὴν εἰς Asovrivovg ἐπάνοδον ἐποιήσατο. Nach Timaios; vgl. Dionvs. ἃ. Lys. 8 ἥψατο δὲ χαὶ τῶν ᾿Αϑήνησι

ῥητόρων ἡ moımrıx) τε χαὶ τροπικὴ φράσις, ὡς μὲν Τίμαιός φησι [FHG I 216 fr. 95] Γοργίου ἄρξαντος ἡνίχ᾽ ᾿Αϑήναζε πρεσβείων κατεπλήξατο τοὺς ἀκούοντας τῆς δημηγορίαι, ὡς δὲ τἀληϑὲς ἔχει, τὸ καὶ παλαιότερον αἰεί τι ϑαυμαζομένη.

5. XexopH. An. II 6, 1654. Πρόξενος δὲ ὃ Βοιώτιος εὐϑὺς μὲν μειράχιον ὧν ἐπεϑύμει γενέσϑαι ἀνὴρ τὰ μεγάλα πράττειν ἱχανὸς χαὶ διὰ ταύτην τὴν ἐπιϑυμίαν ἔδωχε Γοργίαι ἀργύριον τῶι “Μεοντίνωι.

6. [Prur.] vit. X or. p. 832 F γέγονε [Antiphon v. Rhamnus] δὲ χατὰ τὰ Περσικὰ [d.i. 480] zal Γοργίαν τὸν σοφιστήν, ὀλίγωι νεώτερος αὐτοῦ.

7. Paus. VI 17, χαὶ τὸν Asovrivov Γοργίαν ἰδεῖν ἔστιν" ἀναϑεῖναι δὲ τὴν εἰχόνα ἐς ᾿Ολυμπίαν φησὶν Εὔμολπος ἀπόγονος τρίτος 4Δηϊχράτους συνοι- χήσαντος ἀδελφῆι τῆι Γοργίου" οὗτος ὃ Γ΄. πατρὸς μὲν ἦν Χαρμαντίδου, λέ- γεται δὲ ἀνασώσασϑαι μελέτην λόγων πρῶτος ἠμελημένην τε ἐς ἅπαν χαὶ ἐς λήϑην ολίγου δεῖν ἥχουσαν ἀνθρώποις. εὐδοκιμῆσαι δὲ Γοργίαν λόγων ἕνεχα ἔν τε πανηγύρει τῆι ᾿Ολυμπιχῆι φασι zul ἀφιχόμενον χατὰ πρεσβείαν ὁμοῦ Τεισίαι παρ᾽ ᾿Αϑηναίους... ἀλλά γε ἐχείνου τε ἐς πλέον τιμῆς ἀφίχετο ὃ T. παρὰ ᾿Αϑηναίοις χαὶ Ἰάσων ἐν Θεσσαλίαι τυραννήσας [+ 380—370] Πολυχράτους οὐ τὰ ἔσχατα ἐνεγχαμένου διδασχαλείου τοῦ ᾿Αϑήνησι, τούτου τοῦ ἀνδρὸς ἐπί- προσϑὲν αὐτὸν ὃ Ἰάσων ἐποιήσατο. βιῶναι δὲ ἔτη πέντε φασὶν ἐπὶ τοῖς ἑχατόν. X 18,7 [Delphi] ἐπίχρυσος δὲ εἰκὼν ἀνάϑημα Γοργίου τοῦ ἐκ Asov- τίνων αὐτὸς Γ. ἐστίν. vgl. Armen. XI 505 D; [Dıo] 37, 28. Cıc. de orat. III, 32,129 cwi [Gorg.] tantus honos habitus est a Graecia, soli ut ex ommibus Delphis non inaurata statua, sed aurea statueretur. Pu. h.n. XXXIH 83 hominum primus et auream statuam et solidam -LXX- [Zahl verdorben, etwa LXXXX] circiter olympiade @. Leontinus Delphis in templo posuit sibi. tantus erat docendae artis oratoriae quaestus. Vgl. S. 523, 41.

8. Erıgr. 8752 Kaibel. [Anf. ἃ. 4. Jahrh., 1876 in Olympia gefunden]. Χαρμαντίδου Γοργίας Acovrivog. a. τὴμ μὲν ἀδελφὴν Δηϊκράτης τὴγ Γοργίου ἔσχεν, &x ταύτης δ᾽ αὐτῶι γίγνεται ᾿πποχράτης. ἹἽπποχράτους ὁ᾽ Εὔμολπος, ὃς εἰχόνα τήνδ᾽ ἀνέϑηκχεν δισσῶν, παιδείας χαὶ φιλίας ἕνεχα. b. Γοργίου ἀσχῆσαι ψυχὴν ἀρετῆς ἐς ἀγῶνας οὐδείς πω ϑνητῶν καλλίον᾽ εὗρε τέχνην" οὗ καὶ ᾿Απόλλωνος γυάλοις εἰχὼν ἀνάχειται οὐ πλούτου παραδειγμ᾽, εὐσεβείας δὲ τρόπων. 9. Aer. V.H. XII 32 Ἱππίαν δὲ καὶ Γοργίαν ἐν πορφυραῖς ἐσϑησι προϊέναι διαρρεῖ λόγος. 10. APoLLoDor [fr. 39 Jacoby, 5. oben S. 157,15] ἐννέα πρὸς τοῖς δχατὸν ἔτη βιῶναι. PoRPHYR. 8. $. 524, 19.

11. Arsen. ΧΙ 548CD Γ΄. ὁ Aeovrivog, περὶ οὗ φήσιν ὃ αὐτὸς Κλέαρ- χος ἐν τῶι 7 τῶν Βίων [FHG U 808], ὅτι διὰ τὸ σωφρόνως ζῆν σχεδὸν π l. ΡΠ ἔτη τῶι φρονεῖν συνεβίωσεν. καὶ ἐπεί τις αὐτὸν ἤφετο τίνι διαίτηι χρώμενος οὕτως ἐμμελῶς χαὶ μετὰ αἰσϑήσεως τοσοῦτον χρόνον ζήσειεν, ἡ οὐ- ὁὲν πώποτε, εἶπεν, ἡδονῆς ἕνεκεν πράξας. Δημήτριος δὲ ὃ Βυζάντιος ἐν ὃ Περὶ ποιημάτων ὑΓ.; φησίν, ὃ Aeovrivog ἐρωτηϑείς, τί αὐτῶι γέγονεν αἴτιον τοῦ βιῶσαι. πλείω τῶν 0 ἐτῶν, ἔφη To μηδὲν πώποτε ἑτέρου [γαστρὸς Zeller, τερπνοῦ) Evexev πεποιηχέναι᾽.

12. Cıc. Cato 5, 13 cwius [Isokrates] magister Leontinus Gorgias centum et septem complevit annos neque umquam in suo studio atque opere cessavit. qui cum ex eo quaeretur, cur tam diu vellet esse in vita "nihil habeo’, inquit, “quod accusem senectutem’.

13. Pr. ἢ. h. VII 156 indubitatum est Gorgian Siculum centum et octo vieisse. [Luc.] Macrob. 23 ῥητόρων δὲ [΄., ὅν τινες σοφιστὴν χαλοῦσιν, ἔτη ἑχατὸν ὀχτώ᾽ τροφῆς δὲ ἀποσχόμενος ἐτελεύτησεν" ὃν φασιν ἐρωτηϑέντα τὴν αἰτίαν τοῦ μακροῦ γήρως καὶ ὑγιεινοῦ ἐν πάσαις ταῖς αἰσϑήσεσιν εἰπεῖν διὰ τὸ μηδέποτε συμπεριενεχϑῆναι ταῖς ἄλλων εὐωχίαις. Vgl. Censor. 15, 8 oben S. 869, 25.

14. Quist. III 1, 9 artium autem scriptores antiquissimi Corax et Tisias Siculi, quos insecutus est vir eiusdem insulae G. Leontinus, Empedoclis, ut tra- ditur, discipulus. is beneficio longissimae aetatis (nam centum et novem visit annos) cum multis simul floruit, ideoque et illorum, de quibus supra αἰαὶ, fuit aemulus et ultra Socraten usque duravit.

15. Aer. V.H.1135 T. ὃ Asovrivog ἐπὶ τέρματι ὧν τοῦ βίου καὶ γεγη- ραχὼς εὖ μάλα ὑπό τινος ἀσϑένείας χαταληφϑείς, zart’ ὀλίγον ἐς ὕπνον ὑπο- λισϑάνων ἔχειτο. ἐπεὶ δέ τις αὐτὸν παρῆλϑε τῶν ἐπιτηδείων ἐπισχοπούμενος καὶ ἤρετο 0 τι πράττοι, ὃ Γ΄. ἀπεχρίνατο ᾿ἤδη μὲ ὃ ὕπνος ἄρχεται παρακατα- τίϑεσϑαι τἀδελφώι,.

16. Quintır. Inst. III 1,13 his successere multi, sed clarissimus Gorgiae auditorum Isocrates. quamquam de praeceptore eius inter auctores non con- venit, nos tamen Aristoteli [fr. 139R.] ceredimus. Vgl. A 12.

17. [Prur.] Vit. X or. p. 838D [Grabmal des Isokrates, nach ἃ. Periegeten Heliodoros] 7» δὲ χαὶ αὐτοῦ τράπεζα πλησίον, ἔχουσα ποιητάς τε καὶ τοὺς διδασχάλους αὐτοῦ, ἐν οἷς καὶ Γοργίαν εἰς σφαῖραν ἀστρολογιχὴν βλέποντα αὐτὸν τε τὸν Ἰσοχράτην παρεστῶτα.

18. Isocr. 15, 155 ὁ δὲ πλεῖστα χτησάμενος, ὧν ἡμεῖς μνημονεύομεν, Γ. ὃ Δεοντῖνος, οὗτος διατρίψας μὲν περὲ Θετταλίαν, ὅτ᾽ εὐδαιμονέστατοι τῶν Ἑλλήνων ἦσαν, πλεῖστον δὲ χρόνον καὶ βιοὺς καὶ περὶ τὸν χρηματισμὸν τοῦ- τον γενόμενος, πόλιν δ᾽ οὐδεμίαν χαταπαγίως οἰχήσας οὐδὲ περὶ τὰ κοινὰ δαπανηϑεὶς οὐδ᾽ εἰσφορὰν εἰσενεγχεῖν ἀναγχασϑείς, ἔτι δὲ πρὸς τούτοις οὔτε γυναῖχα γήμας οὔτε παῖδας ποιησάμενος, ἀλλ᾽ ἀτελὴς γενόμενος χαὲ ταύτης τῆς ληιτουργίας τῆς ἐνδελεχεστάτης καὶ πολυτελεστάτης, τοσοῦτον προλαβὼν πρὸς τὸ πλείω χτήσασϑαι τῶν ἄλλων, χιλίους μένους στατῆρας χατέλιπεν.

19. Prato Men. p. Τ0 ΑΒ ὦ Μένων, πρὸ τοῦ μὲν Θετταλοὶ εὐδόχιμοι ἦσαν ἐν τοῖς “Ἕλλησιν καὶ ἐθαυμάζοντο ἐφ᾽ ἱππιχῆι τε καὶ πλούτωι, νῦν δέ, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, χαὶ ἐπὶ σοφίαι, καὶ οὐχ ἥκιστα οἱ τοῦ σοῦ ἑταίρου ᾿Αριστίππου πολῖται Παρισαίου. τούτου δὲ ὑμῖν αἴτιός ἐστι Γ΄." ἀφικόμενος γὰρ εἰς τὴν πόλιν ἐραστὰς ἐπὶ σοφίαι εἴληφεν ᾿Αλευαδῶν τε τοὺς πρώτους, ὧν ὃ σὸς ἐρα- στής ἔστιν ᾿Αρίστιππος, καὶ τῶν ἄλλων Θετταλῶν" καὶ δὴ καὶ τοῦτο τὸ ἔϑος ὑμᾶς εἴϑιχεν ἀφόβως τε καὶ μεγαλοπρεπῶς ἀποχρίνεσϑαι, ἐάν τίς τι ἔρηται, ὥσπερ εἰχὸς τοὺς εἰδότας ἅτε χαὶ αὐτὸς παρέχων αὑτὸν ἐρωτᾶν τῶν ᾿Ελλή- vov τῶι βουλομένωι ὅ τι ἀν τις βούληται, καὶ οὐδενὶ ὅτωι οὐχ ἀποχρινόμενος. Arısr. pol. I 2. 1210 "20 [Bestimmung des Bürgerrechtes] 1. μὲν οὖν ὃ “εον- τῖνος τὰ μὲν ἴσως ἀπορῶν τὰ ὁ᾽ εἰρωνευόμενος ἔφη χαϑάπερ ὅλμους εἶναι τοὺς ὑπὸ τῶν δλμοποιῶν πεποιημένους, οὕτω καὶ “αρισαίους τοὺς ὑπὸ τῶν δημιουργῶν πεποιημένους" εἶναι γάρ τινας “αρισαιοποιούς.

A. 12—24. LEBEN UND LEHRE. 25—28. RHETORIK. 527

20. — Gorg. 447C ἐχέλευε [6] γοῦν νυνδὴ ἐρωτᾶν 0 τί τις βούλοιτο τῶν ἔνδον ὄντων, καὶ πρὸς ἅπαντα ἔφη ἀποχρινεῖσϑαι. 4490 [6. spricht] καὶ γὰρ αὖ χαὶ τουτοὸ ἕν ἐστιν ὧν φημι, μηδένα av ἐν βραχυτέροις ἐμοῦ τὰ αὐτὰ εἰπεῖν.

21. — Meno 960 Γοργίου μάλιστα, ὦ Σώκρατες, ταῦτα ἄγαμαι, ὅτι οὐκ ἄν ποτε αὐτοῦ τοῦτο ἀκούσαις ὑπισχνουμένου nänl. διδάσκαλον εἶναι ἀρετῆς], ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων καταγελᾶι, ὅταν ἀχούσηι ὑπισχνουμένων" ἀλλὰ λέγειν οἴεται δεῖν ποιεῖν δεινούς.

22. — Gorg. 466Β πολλάκις γὰρ ἤδη ἔγωγε [6] μετὰ τοῦ ἀδελφου [Prodikos p. 48B] za! μετὰ τῶν ἄλλων ἰατρῶν εἰσελϑὼν παρά τινα τῶν κα- μνόντων οὐχὶ ἐθέλοντα ἢ φάρμακον πιεῖν ἢ τεμεῖν ἢ καῦσαι παρασχεῖν τῶι ἰατρῶι, οὐ δυναμένου τοῦ ἰατροῦ πεῖσαι, ἐγὼ ἔπεισα οὐχ ἄλληι τέχνηι ἢ τῆι ῥητοριχῆι.

23. Arısr. rhet. Γ 3. 1406®14 τὸ δὲ Γοργίου εἰς τὴν χελιδόνα, ἐπεὶ κατ᾽ αὐτοῦ πετομένη ἀφῆχε τὸ περίττωμα, ἄριστα τῶν τραγικῶν᾽ εἶπε γὰρ᾽ αἰσχρὸν γ᾽ ὦ Φιλομήλα᾽. ὄρνιϑι μὲν γάρ, εἰ ἐποίησεν, οὐχ αἰσχρόν, παρϑένωι δὲ αἰσχρόν. εὖ οὖν ἐλοιδόρησεν εἰπὼν ὃ ἦν, ἀλλ᾽ οὐχ ὃ ἔστιν.

24. PHıLoste. V. 5. I prooem. p. 203 ὃ δὴ T. ἐπισχώπτων τὸν Iloodızov, ὡς ξἕωλά τε καὶ πολλάκις εἰρημένα ἀγορεύοντα ἐπαφῆχεν δαυτὸν τῶι καιρῶι" οὐ μὴν φϑόνου γε ἡμαρτεν" ἣν yao τις “Χαιρεφῶν ᾿Αϑήνησιν. ᾿ς οὗτος ὃ Kaı- ρεφῶν τὴν σπουδὴν τοῦ Γοργίου διαμασώμενος" “διὰ τί, «ἔφη, ὦ Γοργία, οἱ χύαμοι τὴν μὲν γαστέρα φυσῶσι, τὸ δὲ πῦρ οὐ φυσῶσι; ὃ δὲ οὐδὲν ταραχϑεὶς

«ς x - 2 [4 ς [4 Ὺ -» > x Ν᾿ > - ὑπὸ τοῦ ἐρωτήματος Tovrl μέν, ἔφη, 00l χαταλείπω σχοπεῖν, ἐγὼ δὲ ἐχεῖνο

7 = a ς - \ ‚ ) \ ΄ ‚ > παλαι οἰδα, OTı ἡ γῆ τοὺς ναρϑηῆκας ξπὶ τοὺς TOLOVTOVS φυξει.

25. Puar. Phaedr. p. 267 A. [s. S. 517, 22] Τεισίαν δὲ Γοργίαν τε ἐάσομεν εὕδειν, οἱ πρὸ τῶν ἀληϑῶν τὰ εἰχότα εἶδον ὡς τιμητέα ΠΟΛΛΟῚ τά τε αὖ σμικρὰ μεγάλα καὶ τὰ μεγάλα σμικρὰ φαίνεσϑαι ποιοῦσιν διὰ ὁώμην λόγου, χαινά τε ἀρχαίως τά τ᾽ ἀρχαῖα καινῶς, συντομίαν τε λόγων χαὶ ἄπειρα μήκη περὲ πάντων ἀνεῦρον. Vgl. Cıc. Brut. 12, 47.

26. — Phileb. 58 A 7xovov... RE πολλάκις, ὡς ἡ τοῦ πείϑειν πολὺ διαφέροι πασῶν τεχνῶν᾽ πάντα γὰρ ὑφ᾽ αὑτῆι δοῦλα δι᾿ ἑχόντων, ἀλλ᾽ οὐ διὰ βίας, ποιοῖτο.

21. — Gorg. 4608 [G. spricht] τῶν μὲν ἄλλων τεχνῶν περὶ χειρουργίας τε χαὶ τοιαύτας πράξεις ὡς ἔπος εἰπεῖν πᾶσά ἐστιν ἡ ἐπιστήμη, τῆς δὲ Önto- ρικῆς οὐδέν ἐστι τοιοῦτον χειρούργημα, ἀλλὰ πᾶσα ἡ πρᾶξις καὶ ἡ κύρω-

\, ) N \ -. }) 2 \ \ c \ ’ > - > σις δια λόγων ἐστί. δια ταῦτ ἔγω τὴν ῥητορικὴν τέχνην ἀξιῶ εἶναι περὶ

λόγους, ὀρϑῶς λέγων ὡς ἐγώ φημι. OLYMPIOD. z. 4. St. p. 131Jahn [Jahn’s Archiv Suppl. 14, 181] οἱ περὲ τὰς λέξεις dewol λαμβάνονται τῶν δύο λέξεων τοῦ τε χειρουργήματος καὶ τῆς χυρώσεως ὡς μὴ λεγομένων" χατὰ alr- ϑειαν γὰρ οὐδὲ λέγονται. φαμὲν οὖν, ὅτι, ἐπειδὴ Γ. ὃ λέγων, ὡς an ἐχείνου προφέρει τὰς λέξεις ἐγχωρίους οὐσας" Asovrivog γὰρ ἦν.

28. — Gorg. 453 A el’ τι ἐγὼ συνίημι, λέγεις [G.] ὅτι πειϑοῦς δημιουρ- γός ἐστιν ἡ δητοριχὴ καὶ ἡ πραγματεία αὐτῆς ἅπασα χαὶ τὸ χεφάλαιον εἰς τοῦτο τελευτᾶι. 456 Α ἡ ῥητορικὴ ἄρα, ὡς ἔοιχε, πειϑοῦς δημιουργός ἐστι πιστευτιχῆς, ἀλλ᾽ οὐ διδασχαλικῆς, περὶ τὸ δίχαιόν τε χαὶ ἄδιχον. [Daraus fingiert Plut. in Plat. Gorg. (Probl. in Hermog. p. 8) fr. 9 p. 180} 18 Sauppe].

29. Arısr. rhet. T 1. 1404224 ἐπεὶ δ᾽ οἱ ποιηταὶ λέγοντες εὐήϑη διὰ τὴν λέξιν ἐδόχουν πορίσασϑαι τήνδε τὴν δόξαν, διὰ τοῦτο ποιητικὴ πρώτη ἐγένετο λέξις οἷον ἡ Γοργίου. καὶ νῦν ἔτι οἱ πολλοὶ τῶν ἀπαιδεύτων τοὺς τοιούτους οἴονται διαλέγεσθαι κάλλιστα.

80. Cıc. Orat. 12, 39 haec [Antithesen, Parisosen u 8. w.] tractasse Thra- symachum Calchedonium primum et Leontinum ferunt Gorgiam, Theodorum inde Byzantium multosque alios quos λογοδαιδάλους appellat in Phaedro So-

31. — — 49, 165 in hwius concinnitatis consectatione Gorgiam fuisse prin- cipem accepimus. 32. — — 52, 175 (Numerus) princeps inveniendi fuit Thrasymachus, cwius

omnia nimis etiam esctant scripta numerose. nam... paria paribus adiuncta et similiter definita itemque contrarüs relata contraria, quae sua sponte, etiamsi id non agas, cadunt plerumque numerose, G. primus invenit, sed eis usus est intemperantius... 176 G. autem avidior est generis eius et eis festivitatibus (sie enim vpse censet) insolentius abutitur, quas Isocrates, cum tamen audisset in Thessalia adulescens senem iam Gorgiam, moderatius iam temperawit.

33. Athen. V 220D ὁ δὲ Πολιτικὸς αὐτοῦ [Antisthenes] διάλογος ἅπάν- των καταδρομὴν περιέχει τῶν ᾿Αϑήνησιν δημαγωγῶν, ὁ δ᾽ ᾿Αρχέλαος Γοργίου τοῦ ῥήτορος.

B. FRAGMENTE. TOPTIOY UEPI TOY MH ONTO> H IEPI ®DYZE2>2.

1. Isocr. 10,3 πῶς γὰρ av τις ὑπερβάλοιτο Γοργίαν τὸν τολμήσαντα λέγειν, ὡς οὐδὲν τῶν ὄντων ἔστιν ἢ) Ζήνωνα τὸν ταὐτὰ δυνατὰ χαὶ πάλιν ἀδύ- γατὰα πειρώμενον “ἀποφαίνειν. 15, 268 τοὺς λόγους τοὺς τῶν παλαιῶν σοφι- στῶν, ὧν ὃ μὲν ἄπειρον τὸ πλῆϑος ἔφησεν εἶναι τῶν ὄντων... Παρμενίδης d& χαὶ Μέλισσος ἕν, Γ. δὲ παντελῶς οὐδέν.

2. OLyMmp.in ‚Borg. p. T ἀμέλει καὶ γράφει. ὁ Γ. Πε ol φύσε ως σύγγραμμα οὐχ ἄκομψον τῆι πὸ oAvunıddı [444{1], ὥστε κη ἔτεσιν 7 ὀλίγωι πλείοσιν εἶναι πρῶτον τὸν Σωχράτην [dessen Blüte er Ol. 17, 8. 470 ansetzt].

3. Sexr. adv. math. VII 65ff. IT. δὲ ὁ Asovrivog &x τοῦ αὐτοῦ μὲν τά- γματος ὑπῆρχε τοῖς ἀνηιρηχόσι TO χριτήριον, οὐ κατὰ τὴν ὁμοίαν δὲ ἐπιβολὴν τοῖς περὶ τὸν Πρωταγόραν. Ev γὰρ τῶι ἐπιγραφομένωι Περὲ τοῦ μὴ ὃν- τος ἢ Περὶ φύσεως τρία κατὰ τὸ ἕξῆς χεφαλαια κατασχευάζει, ἕν μὲν zul πρῶτον ὅτι οὐδὲν ἔστιν, δεύτερον ὅτι εἰ καὶ ἔστιν, ἀχατάληπτον ἀνϑρώπωι, τρίτον ὅτι εἰ καὶ καταληπτόν, ἀλλὰ τοί γε ἀνέξοιστον καὶ ἀνερμήνευτον τῶι πέλας. ὅτι μὲν οὖν οὐδὲν ἔστιν, ἐπιλογίζεται τὸν τρόπον τουτον" εἰ γὰρ ἔστι τι, ἤτοι τὸ ὃν ἔστιν ἢ τὸ μὴ ὄν, ἡ καὶ τὸ ὃν ἔστι χαὶ τὸ μὴ ὄν. οὔτε δὲ τὸ ὃν ἔστιν, ὡς παραστήσει, οὔτε τὸ μὴ ὄν, ὡς παραμυϑήσεται, οὔτε τὸ ὃν χαὶ τὸ μὴ ὄν, ὡς καὶ τοῦτο διδάξει" οὐχ ἄρα ἔστι τι. χαὶ δὴ τὸ μὲν μὴ ὃν οὐχ ἔστιν. εἰ γὰρ τὸ μὴ ὃν ἔστιν, ἔσται τι ἅμα χαὶ οὐχ ἔσται" ἧι μὲν γὰρ οὐχ ὃν νοεῖται, οὐχ ἔσται, ἦι δὲ ἔστι μὴ ὄν, πάλιν ἔσται. παντελῶς ὁὲ ATo- πον τὸ εἶναί τι ἅμα καὶ μὴ εἶναι" οὐχ ἄρα ἔστι τὸ μὴ ὄν. χαὶ ἄλλως, εἰ τὸ μὴ ὃν ἔστι, το ὃν οὐκ ἔσται" ἐναντία γάρ ἐστι ταῦτα ἀλλήλοις, καὶ εἰ τῶι μὴ ὄντι συμβέβηχε τὸ εἶναι, τῶι ὄντι συμβήσεται τὸ μὴ εἶναι. οὐχὲ δὲ γε τὸ ὃν

οὐχ ἔστιν, (τοίνυν) οὐδὲ τὸ μὴ ὃν ἔσται. καὶ μὴν οὐδὲ τὸ ὃν ἔστιν. εἰ γὰρ τὸ ὃν ἔστιν, ἤτοι aldıov ἐστιν ἢ γενητὸν ἢ ἀΐδιον ἅμα καὶ γενητόν" οὔτε de aldıov ἐστιν οὔτε γενητὸν οὔτε ἀμφότερα, ὡς δείξομεν" οὐχ ἄρα ἔστι τὸ ὅν. εἰ γὰρ αἰδιὸν ἐστι τὸ ὃν (ἀρχτέον γὰρ ἐντεῦϑεν), οὐχ ἔχει τινὰ ἀρχήν. τὸ γὰρ γινόμενον πᾶν ἔχει τιν᾽ ἀρχήν, τὸ δὲ αἰδιον ἀγένητον χαϑεστὼς οὐχ εἶχεν ἀρχήν. μὴ ἔχον δὲ ἀρχὴν ἄπειρόν. ἐστιν. εἰ δὲ ἄπειρόν ἐστιν, οὐδαμοῦ ἔστιν. εἰ γάρ ποὺ ἐστιν, ἕτερον αὐτοῦ ἐστιν ἐχεῖνο τὸ [ὃν] ἐν ὧι ἐστιν, καὶ οὕτως οὐχέτ᾽ ἄπειρον ἔσται τὸ ὃν ἐμπεριεχόμενόν τινι" μεῖζον γάρ, ἐστι τοῦ ἐμπεριεχομένου τὸ ἐμπεριέχον, τοῦ δὲ ἀπείρου οὐδέν ἐστι μεῖζον, ὥστε οὐχ ἔστι που τὸ ἄπειρον. καὶ μὴν οὐδ᾽ ἐν αὐτῶι περιέχεται. ταὐτὸν γὰρ ἔσται τὸ ἐν ὧι χαὶ τὸ ἐν αὐτῶι, καὶ δύο γενήσεται τὸ ὄν, τόπος τε καὶ σώμα" τὸ μὲν γὰρ ἐν ὧι τόπος ἐστίν, τὸ δ᾽ ἐν αὐτῶι σῶμα. τοῦτο δέ γε ἄτοπον. τοί- γυν οὐδὲ ἐν αὐτῶι ἐστι τὸ ὄν. ὥστ᾽ εἰ aldıov ἐστι τὸ ὄν, ἀπειρόὸν ἐστιν, εἰ δὲ ἀπειρὸν ἐστιν, οὐδαμοῦ ἐστιν, εἰ δὲ μηδαμοῦ ἐστιν, οὐκ ἔστιν. τοίνυν εἰ αἰδιόν ἐστι τὸ ὄν, οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ὃν ἐστιν. χαὶ μὴν οὐδὲ γενητὸν εἶναι δύναται τὸ ὄν. εἰ γὰρ γέγονεν, ἤτοι ἐξ ὄντος ἢ &x μὴ ὄντος γέγονεν. ἀλλ᾽ οὔτε ἐχ τοῦ ὄντος γέγονεν" εἰ γὰρ ὃν ἐστιν, οὐ γέγονεν ἀλλ᾽ ἔστιν ἤδη οὔτε ἐκ τοῦ μὴ ὄντος" τὸ γὰρ μὴ ὃν οὐδὲ γεννῆσαί τι δύναται διὰ τὸ ἐξ ἀνάγκης ὀφείλειν ὑπάρξεως μετέχειν τὸ γεννητιχόν τινος. οὐχ ἄρα οὐδὲ γενητόν ἐστι τὸ ὄν. χατὰ τὰ αὐτὰ δὲ οὐδὲ τὸ συναμφότερον, αἰδιον ἅμα χαὶ γενητόν" ταῦτα γὰρ ἀναιρετιχά ἐστιν ἀλλήλων, καὶ εἰ ἀἰδιόν ἐστι τὸ ὄν, οὐ γέγονεν, χαὶ εἰ γέγονεν, οὐχ ἔστιν ἀίδιον. τοίνυν εἰ μήτε αἰδιόν ἔστι τὸ ὃν μήτε γε- νητὸν μήτε τὸ συναμφότερον, οὐχ ἂν εἴη τὸ ὄν. καὶ ἄλλως, εἰ ἔστιν, ἤτοι ἕν ἐστιν ἢ πολλαά᾿ οὔτε δὲ ἕν ἐστιν οὔτε πολλά, ὡς παρασταϑήσεται" οὐχ ἄρα ἔστι τὸ ὄν. εἰ γὰρ ἕν ἐστιν, ἤτοι ποσόν ἐστιν ἢ συνεχές ἔστιν ἢ μέγεϑός ἐστιν ἢ σῶμά ἐστιν. 0 τι δὲ ἂν ἧι τούτων, οὐχ ἕν ἐστιν, ἀλλὰ ποσὸν μὲν χαϑεστὼς διαιρεϑύσεται, συνεχὲς δὲ ὃν τμηϑήσεται. ὁμοίως δὲ μέγεϑος νοού- μενον οὐχ ἔσται ἀδιαίρετον. σῶμα δὲ τυγχάνον τριπλοῦν ἔσται" χαὶ γὰρ μῆ- χος καὶ πλάτος καὶ βάϑος ἕξει. ἄτοπον δέ γε τὸ μηδὲν τούτων εἶναι λέγειν τὸ ὄν οὐχ ἄρα ἐστὶν ἕν τὸ ὄν. χαὶ μὴν οὐδὲ πολλά ἐστιν. εἰ γὰρ μή ἐστιν ἕν, οὐδὲ πολλά ἐστιν" σύνϑεσις γὰρ τῶν χαϑ᾽ ἕν ἐστι τὰ πολλά, διόπερ τοῦ ἑνὸς ἀναιρουμένου συναναιρεῖται καὶ τὰ πολλά. ἀλλὰ γὰρ ὅτι μὲν οὔτε τὸ ὃν ἔστιν οὔτε τὸ μὴ ὃν ἔστιν, ἐκ τούτων συμφανές. ὅτι δὲ οὐδὲ ἀμφό- τερα ἔστιν, τό τε ὃν χαὶ τὸ μὴ ὄν, εὐεπιλόγιστον. εἴπερ γὰρ τὸ μὴ ὃν ἔστι χαὶ τὸ ὃν ἔστι, ταὐτὸν ἔσται τῶι ὄντι τὸ μὴ ὃν ὅσον ἐπὶ τῶι εἶναι" χαὶ διὰ τοῦτο οὐδέτερον αὐτῶν ἔστιν. ὅτι γὰρ τὸ μὴ ὃν οὐκ ἔστιν, δμόλογον" δέ- δειχται δὲ ταὐτὸ τούτωι χαϑεστὼς τὸ 09° καὶ αὐτὸ τοίνυν οὐχ ἔσται. οὐ μὴν ἀλλ᾽ εἴπερ ταὐτόν ἐστι τῶι μὴ ὄντι τὸ ὃν, οὐ δύναται ἀμφότερα εἶναι" εἰ γὰρ ἀμφότερα; οὐ ταὐτόν, καὶ εἰ ταὐτόν, 00% ἀμφότερα. οἷς ἕπεται τὸ μηδὲν εἶναι. εἰ γὰρ μήτε τὸ ὃν ἔστι μήτε τὸ μὴ ὃν μήτε ἀμφότερα, παρὰ δὲ ταῦτα οὐδὲν νοεῖται, οὐδὲν ἔστιν.

Ὅτι δὲ zav ἦι τι, τοῦτο ἄγνωστόν τε καὶ ἀνεπινόητόν ἔστιν ἀνϑρώποι, παραχειμένως ὑποδεικτέον. εἰ γὰρ τὰ φρονούμενα, φησὶν ὃ Τοργίας, οὐχ ἔστιν ὄντα, τὸ ὃν οὐ φρονεῖται. καὶ κατὰ λόγον᾽ ὥσπερ γὰρ εἰ τοῖς φρονου- μένοις συμβέβηκεν εἶναι λευχοῖς, χἂν συμβεβήκει. τοῖς λευχοῖς φρονεῖσϑαι, οὕτως εἰ τοῖς φρονουμένοις συμβεβήκει μὴ εἶναι οὖσι, κατ᾽ ἀνάγκην συμβή- σεται τοῖς οὖσι μὴ φρονεῖσϑαι. διόπερ ὑγιὲς zul σώιξον τὴν ἀκολουϑίαν

ἐστὶ τὸ "El τὰ φρονούμενα οὐχ ἔστιν ὄντα, τὸ ὃν οὐ φρονεῖται᾽. τὰ δέ yE Diels, Fragm. ἃ. Vorsokr. 34

580 76. GORGIAS B. FR. 3 [Sext. VII 18---81]. 4.

poovovusva (προληπτέον γάρ) οὐχ ἔστιν ὄντα, ὡς παραστήσομεν' οὐχ ἄρα τὸ ὃν φρονεῖται. χαὶ (μὴν) ὅτι τὰ φρονούμενα οὐχ ἔστιν ὄντα, συμφανές" εἰ γὰρ τὰ φρονούμενά ἐστιν ὄντα, πάντα τὰ φρονούμενα ἔστιν, καὶ ὅπη ἄν τις αὐτὰ φρονήσηι. ὅπερ ἐστὶν ἀπεμφαῖνον" [εἰ δέ ἐστι, φαῦλον. οὐδὲ γὰρ ἂν φρονῆι τις ἄνϑρωπον ἱπτάμενον ἢ ἄρματα ἐν πελάγει τρέχοντα, εὐϑέως ἄνϑρωπος ἵπταται ἢ ἄρματα ἐν πελάγει τρέχει. ὥστε οὐ τὰ φρονούμενά ἐστιν ὄντα. πρὸς τούτοις εἰ τὰ φρονούμενά ἐστιν ὄντα, τὰ μὴ ὄντα οὐ φρονηϑήσεται. τοῖς γὰρ ἐναντίοις τὰ ἐναντία συμβέβηχεν, ἐναντίον δέ ἐστι τῶι ὄντι τὸ μὴ ὄν. καὶ διὰ τοῦτο πάντως, εἰ τῶι ὄντι συμβέβηχε τὸ φρονεῖ- σϑαι, τῶι μὴ ὄντι συμβήσεται τὸ μὴ φρονεῖσϑαι. ἄτοπον δ᾽ ἐστὶ τοῦτο" χαὶ γὰρ Σκχύλλα καὶ Χίμαιρα καὶ πολλὰ τῶν μὴ ὄντων φρονεῖται. οὐκ ἄρα τὸ ὃν φρονεῖτα. ὥσπερ TE τὰ δρώμενα διὰ τοῦτο ὁρατὰ λέγεται ὅτι δρᾶται, χαὶ τὰ ἀκουστὰ διὰ τοῦτο ἀχουστὰ ὅτι ἀχούεται, χαὶ οὐ τὰ μὲν δρατὰ ἐκχ- βάλλομεν ὅτι 00x ἀχούεται, τὰ δὲ ἀχουστὰ παραπέμπομεν ὅτι οὐχ δρᾶται (ἕχαστον γὰρ ὑπὸ τῆς ἰδίας αἰσϑήσεως ἀλλ᾽ οὐχ ὑπ᾽ ἄλλης ὀφείλει κρίνεσϑαὺ, οὕτω χαὶ τὰ φρονούμενα χαὶ εἰ μὴ βλέποιτο τῆι ὄψει μηδὲ ἀχούοιτο τῆι ἀκοῆι ἔσται []. ἔστι], ὅτι πρὸς τοῦ οἰχείου λαμβάνεται χριτηρίου. εἰ οὖν φρονεῖ τις ἐν πελάγει ἅρματα τρέχειν, καὶ εἰ μὴ βλέπει ταῦτα, ὀφείλει πι- στεύειν ὅτι ἄρματα ἔστιν ἐν πελάγει τρέχοντα. ἄτοπον δὲ τοῦτο" 00x ἄρα τὸ ὃν φρονεῖται χαὶ καταλαμβάνεται.

Καὶ εἰ χαταλαμβάνοιτο δέ, ἀνέξοιστον ἑτέρωι. εἰ γὰρ τὰ ὄντα δρατά

ἐστι καὶ ἀχουστὰ καὶ κοινῶς αἰσϑητά, ἅπερ ἐχτὸς ὑπόχειται, τούτων τε τὰ μὲν δρατὰ 60008. καταληπτά ἐστι τὰ δὲ ἀχουστὰ ἀχοῆι χαὶ οὐχ ἐναλλάξ, πῶς οὖν δύναται ταῦτα ἑτέρωι μηνύεσϑαι; ὧι γὰρ μηνύομεν, ἔστι λόγος, λόγος δὲ οὐχ ἔστι τὰ ὑποχείμενα χαὶ ὄντα οὐχ ἄρα τὰ ὄντα μηνύομεν τοῖς πέλας ἀλλὰ λόγον, ὃς ἕτερός ἔστι τῶν ὑποκειμένων. καϑάπερ οὐν τὸ ὁρατὸν οὐχ ἂν γένοιτο ἀχουστὸν καὶ ἀνάπαλιν, οὕτως ἐπεὶ ὑπόχειται τὸ ὃν ἐχτὸς, οὐχ ἂν γένοιτο λόγος ὃ ἡμέτερος" μὴ ὧν δὲ λόγος οὐχ ἂν δηλωϑείη ἑτέρωι. ὃ γε μὴν λόγος, φησίν, ἀπὸ τῶν ἔξωϑεν προσπιπτόντων ἡμῖν πραγμάτων συν- ἰσταται, τουτέστι τῶν αἰσϑητῶν" ἐκ γὰρ τῆς τοῦ χυλοῦ ἐγχυρήσεως ἐγγίνεται ἡμῖν ὁ χατὰ ταύτης τῆς ποιότητος ἐχφερόμενος λόγος, zul &x τῆς τοῦ χρώματος ὑποπτώσεως ὃ χατὰ τοῦ χρώματος. εἰ δὲ τοῦτο, οὐχ ὃ λόγος τοῦ ἐχτὸς παρα- στατιχός ἐστιν, ἀλλὰ τὸ ἐχτὸς τοῦ λόγου μηγνυτικὸν γίνεται. καὶ μὴν οὐδὲ ἕνεστι λέγειν ὅτι ὃν τρόπον τὰ δρατὰ καὶ ἀχουστὰ ὑπόκειται, οὕτως καὶ ὃ λόγος; ὥστε δίνασϑαι ἐξ ὑποχειμένου αὐτοῦ χαὶ ὄντος τὰ ὑποχείμενα καὶ ὄντα μηνύεσϑαι, εἰ γὰρ καὶ ὑπόχειται, φησίν, ὃ λόγος, alla διαφέρει τῶν λοιπῶν ὑποχειμένων, χαὶ πλείστωι διενήνοχε τὰ δρατὰ σώματα τῶν λόγων" δι᾿ ἑτέρου γὰρ ὀργάνου ληπτὸν ἐστι τὸ δρατὸν χαὶ δι᾿ ἄλλου ὃ λόγος. 00x ἄρα ἐνδείχνυται τὰ πολλὰ τῶν ὑποχειμένων ὃ λόγος, ὥσπερ οὐδὲ ἐχεῖνα τὴν ἀλλήλων διαδηλοῖ φύσιν. τοιούτων οὖν παρὰ τῶι Τοργίαι ἡπορημένων οἴχεται ὅσον ἐπ᾽ αὐτοῖς τὸ τῆς ἀληϑείας χριτήριον᾽ τοῦ γὰρ μήτε ὄντος μήτε γνωρίζεσϑαι δυναμένου μήτε ἄλλωι παρασταϑῆναι πεφυχότος οὐδὲν ἂν εἴη κριτήριον.

Ähnlicher Auszug in [Arısr.] ἃ. MXG. 5. 6. 979211—980® 21. Vermutlich gab G. als Einleitung eine Theorie der Wahrnehmung nach Empedokles (daher der Nebentitel Περὶ φύσεως, 5. S. 108, 14), aus der folgende Berichte stammen:

4. Prar. Men. 76 A ff. [Menon und Sokr.] Τὸ δὲ χρῶμα τί λέγεις, ὦ Σώ- κρατες; — Ὑβριστής γ᾽ εἶ, ὦ Μένων᾽ ἀνδρὲ πρεσβύτηι πράγματα []. παρ᾽

αὐταὶ] προστάττεις ἀποκχρίνεσϑαι, αὐτὸς δὲ οὐχ ἐϑέλεις ἀναμνησϑεὶς εἰπεῖν, ὁ τί ποτε λέγει 2 ἀρετὴν εἶναι... © Βούλει οὖν σοι κατὰ Γοργίαν ἀποχρίνωμαι; ἧι ἂν σὺ μάλιστα ἀκολουϑήσαις; -- Βούλομαι" πῶς γὰρ 0%; Οὐχοῦν λέγετε [Menon u. Gorgias] ἀπορροάς τινας τῶν ὄντων χατα ᾿πμπεδοκλέα [S. 181, ἢ — Σφόδρα γε. --- Kal πόρους, εἰς οὺς χαὶ δι᾿ ὧν αἱ ἀπορροαὶ πορεύονται; -- Πάνυ γε. — Καὶ τῶν ἀπορροῶν τὰς μὲν ἁρμόττειν ἐνίοις μὲν τῶν πό- ρων, τὰς δὲ Magen} ἢ μείζους εἶναι; --- Ἔστι ταῦτα. - Οὐχοῦν καὶ ὄψιν καλεῖς ἘῈ; — Ἔγωχγε. --- Ἐχ τούτων δὴ ἡ σύνες ὃ τοι λέγω᾽, ἔφη Πίνδαρος" ἔστιν γὰρ χρόα ἀποφροὴ σχημάτων |. σωμάτων nach Al. de Sen8. p. 24, 8 Wendl.] ὄψει σύμμετρος καὶ αἰσϑητός. -- ἄριστά μοι δοχεῖς, ὦ Σώκρατες, ταύτην τὴν ἀπόκρισιν εἰρηκέναι. -- Ἴσως γάρ σοι χατὰ συνή- ϑειαν εἴρηται" καὶ ἅμα οἶμαι ἐννοεῖς, ὅτι ἔχοις ἂν ἐξ αὐτῆς εἰπεῖν καὶ φω- γήν, 6 ἔστι, καὶ ὀσμὴν χαὶ ἄλλα πολλὰ τῶν τοιούτων. --- Πάνυ μὲν οὖν. — Τραγικὴ γάρ ἐστιν, ὦ Μένων, ἡ ἀπόχρισις.

5. ΤΉΒΟΡΗΑΕ. de igne 18 ὅτι δ᾽ ἀπὸ μὲν τοῦ ἡλίου φῶς ἅπτουσι τῆι ava- κλάσει ἀπὸ τῶν λείων [τί τὸ ἀπορον] (συμμιγνῦσι δὲ τὸ ὑπέχχαυμα), ἀπὸ δὲ τοῦ πυρὸς οὐχ ἅπτουσιν, αἴτιον [δ᾽] 7 τε λεπτομέρεια καὶ ὅτι συνεχὲς γίγνε- ται μᾶλλον ἀναχλώμενον, τὸ δὲ ἀδυνατεῖ διὰ τὴν ἀνομοιότητα. ὥστε τὸ μὲν τῶι ἀϑροισμῶι καὶ τῆι λεπτότητι διαδυόμενον εἰς τὸ ἔχχαυμα δύναται καίειν, τὸ δ᾽ οὐδέτερον ἔχον οὐ δύναται. ἐξάπτεται δὲ ἀπό τε τῆς ὑέλου καὶ ἀπὸ τοῦ χαλχοῦ καὶ τοῦ ἀργύρου τρόπον τινὰ ἐργασϑέντων, οὐχ, ὥσπερ Γ΄. φησὶ καὶ ἄλλοι δέ τινες οἴονται, διὰ τὸ ἀπιέναι τὸ πῦρ διὰ τῶν πόρων.

6 [fr. 5Sauppe Orat. Att. 11130] PuAanu». ad Hermog. V 548 Walz. Διο- γύσιος ὃ πρεσβύτερος ἐν τῶι δευτέρωι Περὶ χαρακτήρων περὶ Γοργίου λέγων τάδε φησίν" δικανικοῖς μὲν οὖν αὐτοῦ οὐ περιέτυχον λόγοις, δημηγορικοῖς δὲ ὀλίγοις καί τισι καὶ τέχναις, τοῖς δὲ πλείοσιν ἐπιδεικτικοῖς. τῆς ὁὲ ἰδέας αὐτοῦ τῶν λόγων τοιοῦτος ὃ χαραχτήρ. ἐγχωμιάζει δὲ τοὺς ἐν πολέμοις ἀριστεύ- σαντας ᾿Αϑηναίων"

τί γὰρ ἀπῆν τοῖς ἀνδράσι τούτοις ὧν δεῖ ἀνδράσι προσεῖ- ναι; τί δὲ χαὶ προσῆν ὧν οὐ δεῖ προσεῖναι; εἰπεῖν δυναίμην ἃ βούλομαι, βουλοίμην δ᾽ ἃ δεῖ, λαϑὼν μὲν τὴν ϑείαν νέμεσιν, φυ- γὼν δὲ τὸν ἀνθρώπινον φϑόνον. οὗτοι γὰρ ἐκέχτηντο ἔνϑεον μὲν τὴν ἀρετήν, ἀνθρώπινον δὲ τὸ ϑνητόν, πολλὰ μὲν δὴ τὸ πρᾶιον ἐπιειχὲς τοῦ αὐϑάδους δικαίου προχρίνοντες, πολλὰ δὲ vouov ἀκριβείας λόγων ὀρϑότητα, τοῦτον νομίζοντες ϑειότα- τον χαὶ κοινότατον νόμον, τὸ δέον ἐν τῶι δέοντι χαὶ λέγειν καὶ σιγᾶν καὶ ποιεῖν (zul ἐᾶν), καὶ δισσὰ ἀσχήσαντες μάλιστα ὧν δεῖ, γνώμην (καὶ 6wunv), τὴν μὲν βουλεύοντες τὴν δ᾽ ἀποτελοῦν- τες, ϑεράποντες μὲν τῶν adixwg δυστυχούντων, χολασταὶ δὲ τῶν ἀδίκως εὐτυχούντων, αὐϑάδεις πρὸς τὸ συμφέρον, εὐδργητοι πρὸς τὸ πρέπον, τῶι φρονίμωι uns γνώμης παυοντές τὸ ἄφρον {τῆς ῥωμηφ,, ὑβρισταὶ εἰς τοὺς ὑβριστάς, κόσμιοι εἰς τοὺς κοσμίους, ἄφοβοι εἰς τοὺς ἀφόβους, δεινοὶ ἐν τοῖς δεινοῖς. μαρτύρια δὲ τούτων τρόπαια ἐστήσαντο τῶν πολεμίων, Διὸς μὲν ἐγάλματα. ἑαυτῶν δὲ ἀναϑήματα, οὐχ ἄπειροι οὔτε ἐμφύτου ἄρεος οὔτε

! >, Ὴ ), 1 ᾿, > ’ νομίμων ἐρωτῶν οὔτε EvonAlov Eogıdog οὔτε φιλοχκάλου elorvng, - « x \ σεμνοὶ μὲν πρὸς τοὺς ϑεοὺς τῶι dızalwı, 00101 δὲ πρὸς τοὺς το- - x x x > x - κέας τῆι ϑεραπείαι, δίκαιοι {(μὲν) πρὸς τοὺς ἀστοὺς τῶι ἴσωι, ) - \ - - > = εὐσεβεῖς δὲ πρὸς τοὺς φίλους τῆι πίστει. τοιγαροῦν αὐτῶν ano-, «ς Ι >, > > > ΄ > ) ϑαγνοντων ὁ ποϑος οὐ ovvanedavev, ἀλλ αἀϑαάνατος οὐχ ἐν αϑα- r ΄ - γάτοις σώμασι ζῆι οὐ ζώντων.

7 [2] Arısr. rhet. T 14. 1414629 λέγεται δὲ τὰ τῶν ἐπιδειχτικῶν προοίμια ἐξ ἐπαίνου ἢ ψόγου οἷον Γ΄. μὲν ἐν τῶι Ὀλυμπικχῶι λόγωι ὑπὸ πολλῶν ἄξιοι ϑαυμάξζεσϑαι, ὦ ἀνόρες Ἥλληνες᾽. ἐπαινεῖ γὰρ τοὺς τὰς πανη- γύρεις συνάγοντας.

8 [0] Crem. Str. 151 p. 346P. χα τὸ ἀγώνισμα ἡμῶν κατὰ τὸν Asov- τῖνον Γοργίαν διττῶν δὴ ἀρετῶν δεῖται, τόλμης καὶ σοφίας" τόλ- μης μὲν τὸν χίνδυνον ὑπομεῖναι, σοφίας δὲ τὸ πλίγμα γνῶναι. ὃ γάρ τοι λόγος χκαϑάπερ τὸ χήρυγμα τὸ Ὀλυμπίασι χαλεῖ μὲν. τὸν βουλόμενον, στεφανοῖ δὲ τὸν δυνάμενον.

| IIYOIKOZ. 9 [6] PmmLoste. 19,4 [S. 523, 40].

10 [7] Arısr. rhet. T 14. 141621 τοιοῦτον γὰρ τὸ Γοργίου Eyzwuıov εἰς Ἠλείους" οὐδὲν γὰρ προεξαγχωνίσας οὐδὲ προανακχινήσας εὐϑὺς ἄρχεται

erhalten, abgedr. O. A. II 134 Sauppe, Antiphon p. 159Blass. Echtheit mit Un- recht bestritten.

11. erhalten, abgedruckt Ὁ. A. 11132, Antiph. p. 150 Blass. Echtheit bestritten. Probe ὃ 13.14 ὅτι δ᾽ ἡ πειϑὼ προσιοῦσα τῶι λόγωι zal τὴν ψυχὴν ἐτυπώσατο ὅπως ἐβούλετο, χρὴ μαϑεῖν πρῶτον μὲν τοὺς τῶν μετεωφρολόγων λόγους; οἵτινες δόξαν ἀντὶ δόξης τὴν μὲν αφελό- μενοι τὴν δ᾽ ἐνεργασάμενοι τὰ ἄπιστα καὶ ἄδηλα φαίνεσϑαι τοῖς τῆς δόξης ὀμμασιν ἐποίησαν" δεύτερον δὲ τοὺς ἀναγκαίους [Ἷ ἀγο- oatovg] διὰ λόγων ἀγῶνας, ἐν οἷς εἷς λόγος πολὺν ὄχλον ἔτερψε καὶ ἔπεισε τέχνηι γραφείς, οὐκ ἀληϑείαι λεχϑείς" τρίτον φιλο- σόφων λόγων ἀμίλλας ἐν αἷς δείκνυται (καὶ γλωσσης) καὶ γνώμης τάχος εὐμετάβολον ποιοῦν τὴν τῆς δόξης πίστιν. τὸν αὐτὸν δὲ λόγον ἔχει ἢ τε τοῦ λόγου δύναμις πρὸς τὴν rs ψυχῆς τάξιν n τε τῶν φαρμάκων τάξις πρὸς τὴν τῶν σωμάτων φύσιν. ὥσπερ γὰρ τῶν φαρμάχων ἄλλους ἄλλα χυμοὺς ἐκ τοῦ σώματος ἐξάγει; καὶ τὰ μὲν νόσου τὰ δὲ BLov παύει, οὕτω καὶ τῶν λόγων οἱ μὲν ἐλύ- nnoav, οἱ δὲ ἔτερψαν, οἱ δὲ ἐφόβησαν, οἱ δὲ εἰς ϑάρσος κατέστη- σαν τοὺς ἀχούοντας, ol δὲ πειϑοῖ τινι καχῆι τὴν ψυχὴν ἐφαρμά- χευσαν καὶ ἐξεγοήτευσαν.

B. FR. 6—14. AUS UNBEST. SCHR. 15—19. 533

Vgl. Sıryr. A 3 [vgl. S. 157,12], Dıopor. A 4, 2 [S. 527, 37]. ScHoL. Isocr. 13, 19. Sorar. comm. Herm. V 6f. Walz. [Prar. Phaedr. 261 B?].

12 [12] Arısr. rhet. T 18. 141953 δεῖν ἔφη T. τὴν μὲν σπουδὴν dıa- φϑείρειν τῶν ἐναντίων γέλωτι, τὸν δὲ γέλωτα ὅπουδῆι.

13 118] Dioxwys. de comp. verb. 84 καιροῦ δὲ οὔτε ῥήτωρ οὐδεὶς οὔτε φιλόσοφος εἰς τόδε χρόνου τέχνην ὥρισεν οὐδ᾽ ὅσπερ πρῶτος ἐπεχείρησε περὲ αὐτοῦ γράφειν T. ὃ Asovrivos οὐδ᾽ ὅτι λόγου ἄξιον ἔγραψεν.

14. In der Techne standen vermutlich auch die Musterreden (wie Helena und Palamedes). Vgl. Arısr. soph. el. 34. 183036 καὶ γὰρ τῶν περὶ τοὺς ἐρι- στιχοὺς λόγους μισϑαρνούντων ὁμοία τις ἦν N παίδευσις τῆι Γοργίου πρα- γματείαι" λόγους γὰρ οἱ μὲν ῥητορικχούς, ol δὲ ἐρωτητικοὺς ἐδίδοσαν ἐχμανϑά- νειν, εἰς οὺς πλειστάχις ἐμπίπτειν ὠιήϑησαν ἑχάτεροι τοὺς ἀλλήλων λόγους. διόπερ ταχεῖα μὲν ἄτεχνος δ᾽ ἣν ἡ διδασχαλία τοῖς μανϑάνουσι παρ᾽ αὐτῶν. οὐ γὰρ τέχνην ἀλλὰ τὰ ἀπὸ τῆς τέχνης διδόντες παιδεύειν ὑπελάμβανον, ὥσπερ ἂν εἴ τις ἐπιστήμην φάσχων παραδώσειν ἐπὶ τὸ μηδὲν πονεῖν τοὺς πόδας, εἶτα σχυτοτομικὴν μὲν μὴ διδάσκοι μηδ᾽ ὅϑεν δυνήσεται πορίζεσθαι τὰ τοιαῦτα, δοίη δὲ πολλὰ γένη παντοδαπῶν ὑποδημάτων.

5 [15] Arısr. rhet. T 3. 1405634 τὰ δὲ ψυχρὰ Ev τέτταρσι γίγνεται κατὰ τὴν λέξιν ἔν τε τοῖς διπλοῖς ὀνόμασιν... καὶ ὡς Γ. ὠνόμαζεν πτωχο- μουσοκόλαχας ἐπιορχήσαντας [χαὶ] zart εὐορκήσαντος.

16 [16] --- — 140655 zul ἔτι τέταρτον τὸ ψυχρὸν ἐν ταῖς μεταφοραῖς γίνεται... οἷον Γ. χλωρὰ καὶ ἔναιμα τὰ πράγματα" σὺ δὲ ταῦτα αἰσχρῶς μὲν ἔσπειρας, κακῶς δὲ ἐϑέρισας. ποιητικῶς γὰρ ἄγαν.

17 [8] ἐν δὲ τοῖς ἐπιδειχτιχοῖς δεῖ τὸν λόγον ἐπεισο-

- - > ‚ e= > ͵ > ͵ ἊΝ διοῦν ἐπαίνοις, οἷον ᾿Ισοχράτης ποιεῖ" ἀεὶ γάρ τινα εἰσαγει. καὶ 0 ἔλεγεν T., a > <, ΡῚ \ ς ‚ > 2473 2 \ >, ’ oTı οὐχ ὑπολείπει αὑτον ὁ λογος, Tavro ἔστιν. Ei γὰρ Αχιλλεα λέγων Πηλεὰα

- 5! Ξ: x ‚ \, - ἐπαινεῖ, εἶτα Αἰακὸν, εἶτα τὸν ϑεόν, ὁμοίως δὲ zul ἀνδρίαν, ἢ τὰ καὶ τὰ ποιεῖ ἢ τοιόνδε ἐστίν. Vgl. fr. 19.

18 [14] [Loxem.] περὲ ὕψους 8, 2 ταύτηι χαὶ τὰ τοῦ Πεοντίνου Γοργίου γελᾶται γράφοντος Ξέρξης ὃ τῶν Περσῶν Ζεὺς χαὶ γῦπες ἔμψυχοι τάφοι.

19 [24] Pxaro Menon p. 71E [Menon mit Berufung auf Gorgias 71D] πρῶτον μὲν εἰ βούλει ἀνδρὸς ἀρετήν, ῥάιδιον ‚m. εἰπεῖν], ὅτι αὕτη ἐστὲν av- δρὸς ἀρετή, ἱκανὸν εἶναι τὰ τῆς πόλεως πράττειν χαὶ πράττοντα τοὺς μὲν φίλους εὐ ποιεῖν, τοὺς δ᾽ ἐχϑροὺς καχῶς, καὶ αὐτὸν εὐλαβεῖσϑαι μηδὲν τοι- οὔὕτον παϑεῖν. εἰ δὲ βούλει γυναικὸς ἀρετήν, οὐ χαλεπὸν διελθεῖν, ὅτι δεῖ αὐτὴν τὴν οἰχίαν εὖ οἰχεῖν, σὠιζουσάν τε τὰ ἔνδον χαὶ κατήχοον οὖσαν τοῦ ἀνόρός. καὶ ἄλλη ἐστὶν παιδὸς ἀρετὴ καὶ ϑηλείας καὶ ἄρρενος χαὶ πρεσβυ- τέρου ἀνδρός, εἰ μὲν βούλει ἐλευϑέρου, εἰ δὲ βούλει δούλου. gal ἄλλαι πάμ- πολλαι ἀρεταί εἰσιν, ὥστε οὐχ ἀπορία εἰπεῖν ἀρετῆς πέρι ὅ τι ἔστιν" zu ἑχάστην γὰρ τῶν πράξεων καὶ τῶν ἡλικιῶν πρὸς ἕχαστον ἔργον ἑχάστωι ἡμῶν 7 ἀρετή ἐστιν, ὡσαύτως δὲ οἶμαι, ὦ Σώκρατες, καὶ ἡ καχία. Arıst. pol. A 18, 1260225 χαϑόλου γὰρ οἱ λέγοντες ἐξαπατῶσιν Eavrovg ὅτι τὸ εὖ ἔχειν τὴν

534 76. GORGIAS. B. FR. 19—28. C. 1. IMITAT.

ψυχὴν ἀρετὴ ἢ τὸ ὀρϑοπραγεῖν 7 N τι τῶν τοιούτων" πολὺ γὰρ ἄμεινον λέγου- σιν οἱ ἐξαριϑμοῦντες τὰς ἀρετάς, ὥσπερ T., τῶν οὕτως δριξομένων.

20 [19] Prur. Cim. c. 10 1. μὲν ὃ Asovrivog φῆσι τὸν Κίμωνα τὰ χρήματα χτᾶσϑαι μὲν ὡς χρῶιτο, χρῆσϑαι δὲ ὡς τιμῶιτο.

21 [27] — adul. et am. 23 Ρ. 640 ὃ μὲν γὰρ φίλος οὐχ WOTEO ἀπεφαί- vero T. αὑτῶι μὲν ἀξιώσει τὰ δίκαια τὸν φίλον ὑπουργεῖν, ἐκεί voıd αὐτὸς ὑπηρετήσει πολλὰ καὶ τῶν ur δικαίων.

22 [25] --- mul. virt. p. 242F χομψότερος μὲν ὃ T. φαίνεται, χελεύων μὴ τὸ εἶδος ἀλλὰ τὴν δόξαν εἶναι πολλοῖς γνώριμον τῆς γυ- γναικός. 23 [21] — de glor. Ath.5 Ῥ. 348 0 vgl. p- 15D] ἡ n τραγωιδία. ᾿παρα- σχοῦσα τοῖς μύϑοις καὶ τοῖς πάϑεσιν ἀπά την ὡς Γ. φησίν, ἣν ο τε ἀπα- τήσας δικαιότερος τοῦ μὴ ἀπατήσαντος καὶ ὃ ἀπατηϑεὶς σοφώ- τερος τοῦ μὴ ἀπατηϑέντος. ὁ μὲν γὰρ ἀπατήσας δικαιότερος ὅτι τοῦτο ὑποσχόμενος πεποίηχεν, ὃ δὲ ἀπατηϑεὶς σοφώτερος" εὐάλωτον γὰρ ὑφ᾽ ndo- γῆς λόγων τὸ μὴ ἀναίσϑητον.

24 [22] --- quaest. conv. VII 10,2 p. 715E T. εἶπεν ἕν τῶν δραμάτων αὐτοῦ [Aischylos] μεστὸν ἄρεος εἶναι, τοὺς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας.

25 [23] Proc. chrestom. Ρ. 251, 14 Westph. Ἑλλάνιχος δὲ χαὶ ARSCH καὶ Φερεκύδης εἰς Ὀρφέα τὸ γένος ἀνάγουσιν αὐτοῦ [Homers]... T. δὲ ὃ “εοντῖνος εἰς Μουσαῖον αὐτὸν ἀνάγει.:

20 [26]. Procr. in Hes. opp. 88 οὐ γὰρ ἁπλῶς ἀληϑὲς δ ἔλεγε Γ..ἕ ἔλεγε δὲ τὸ μὲν εἶναι ἀφανὲς μὴ τυχὸν τοῦ δοκεῖν, τὸ δὲ δοχεῖν ἀσϑε- γὲς μὴ τυχὸν τοῦ εἶναι.

27 [18] ὅσμου, Ηον. Τ' zu A 450 [p. 164, 29Maass.] χαὶ Γ. ᾿ἀνεμίσγοντο δὲ λιταῖς ἀπειλαὶ χαὶ εὐχαῖς οἰμωγαί,, Epitaphios?

28 [Ὁ] GRAECO-SYR. SPRÜCHE übers. v. Ryssel [ Rh. Mus. 51, 540 n. 34] Gorgias [? syr. Gorgonias] hat gesagt: Die hervorragende Schönheit von etwas Verborgenem zeigt sich dann, wenn die weisen Maler es nicht mit ihren er- probten Farben malen können. Denn ihre viele Arbeit und ihr grosses Ab- mühen legt ein wunderbares Zeugnis dafür ab, wie herrlich es in seiner Ver- borgenheit ist. Und wenn die einzelnen Stufen ihrer Arbeit ein Ende erreicht haben, so geben sie ihm wiederum den Kranz des Sieges, indem sie schweigen. Das aber, was keine Hand erfasst und was kein Auge sieht, wie kann die Zunge es aussagen oder das Ohr des Zuhörers es vernehmen? [zu B3?]

1. Prato Symp. 194E—197E. Rede des Agathon auf den Eros, Parodie des Gorgianischen Stils des Agathon. vgl. 198C [Sokr.] χαὲ γάρ με Γοργίου ὃ λόγος ἀνεμίμνηισκεν, ὥστε ἀτεχνῶς τὸ τοῦ Ὁμήρου ἐπεπόνϑη" ἐφοβούμην μή μοι τελευτῶν ὃ ᾿Αγάϑων Γοργίου κεφαλὴν δεινοῦ λέγειν ἐν τῶι λόγωι ἐπὶ τὸν ἐμὸν λόγον πέμψας αὐτόν με λίϑον τῆι ἀφωνίαι ποιήσειεν. 1880 Παυ- σανίου δὲ παυσαμένου (διδάσκουσι γάρ με ἴσα λέγειν οὑτωσὶ οἱ σοφοί) χτλ

76. GORGIAS C. 2. 77. PRODIKOS. A. 1—9. LEBEN. 535

2 [17) ΧΈΝΟΡΗ. symp. 2, 26 ἢν de ἡμῖν οἱ παῖδες μικραῖς χύλιξι μικρὰ ἐπιψαχάζωσιν, ἵνα καὶ ἐγὼ ἐν Γοργιείοισι(}) ῥήμασιν εἴπω χτλ. [Text n. Ath. ΧΙ 504DE). Parodie der Parodie Ὁ 1.

1. Hesycn. bei Schol. Plat. rep. 600C [vgl. Suid. I100.] Πρόδικος Κεῖος φυσιχὸς φιλόσοφος, Anuoxgirov σύγχρονος τοῦ ᾿Αβδηρίτου, Γοργίου δὲ καὶ Πρωταγόρου μαϑητής. τελευτᾶι χώνειον πιὼν ὑπὸ ᾿Αϑηναίων ὡς τοὺς νέους διαφϑείρων.

2. Praro Protag. 315 Dff. xal μὲν δὴ καὶ Τάνταλόν γε εἰσεῖδον᾽ ἐπεδή- μει γὰρ ἄρα καὶ Il. ὃ Κεῖος" ἦν δὲ ἐν οἰκήματί τινι ὧι πρὸ τοῦ μὲν ὡς ταμιείωι ἐχρῆτο Ἱππόνικος.... ὃ μὲν οὖν II. ἔτι χατέχειτο ἐγχεχαλυμμένος ἐν χωδίοις τισὶν zul στρώμασιν καὶ μάλα πολλοῖς, ὡς ἐφαίνετο. Daneben Pausanias und Agathon u. A. περὲ δὲ ὧν διελέγοντο οὐχ ἐδυνάμην ἔγωγε μαϑεῖν ἔξωϑεν καίπερ λιπαρῶς ἔχων ἀκούειν τοῦ Προδίχου" πάσσοφος γάρ μοι δοχεῖ ἁνὴρ εἶναι καὶ ϑεῖος. ἀλλὰ διὰ τὴν βαρύτητα τῆς φωνῆς βόμβος τις ἐν τῶι οἰκήματι γιγνό- μενος ἀσαφῆ ἐποίει τὰ λεγόμενα.

3. — Hipp. maior. 282 Ο (Sokr. spricht) ö ἡμέτερος ἑταῖρος IT. οὗτος πολλάχις μὲν zul ἄλλοτε δημοσίαι ἀφίκετο, ἀτὰρ τὰ τελευταῖα ἔναγχος ἀφι- χόμενος δημοσίαι ἐχ Κέω λέγων τ᾽ ἔν βουλῆι πάνυ ηὐδοχίμησεν καὶ ἰδίαι ἐπι- δείξεις ποιούμενος καὶ τοῖς νέοις συνὼν χρήματα ἔλαβεν ϑαυμαστὰ ὅσα.

4. — Apol. 19E εἴ τις οἷός τ᾽ εἴη παιδεύειν ἀνθρώπους ὥσπερ Γοργίας te ὁ Δεοντῖνος xal II. ὃ Κεῖος καὶ Ἱππίας ὃ Ἠλεῖος. τούτων γὰρ ἕχαστος, ὦ ἄνδρες, [οἷός τ᾽ ἐστὶν] ἰὼν εἰς ἑκάστην τῶν πόλεων τοὺς γέους, οἷς ἔξεστι τῶν ἑαυτῶν πολιτῶν προῖχα συνεῖναι ὧι ἂν βούλωνται, τούτους πείϑουσιν τὰς ἐχείνων συνουσίας ἀπολιπόντας σφίσιν ξυνεῖναι χρήματα διδόντας καὶ χάριν προειδέναι.

5. ArıstopnH. Wolk. 360 (Chor der Wolken; vgl. Vög. 692)

οὐ γὰρ ἂν ἄλλωι.γ᾽ ὑπαχούσαιμεν τῶν νῦν μετεωροσοφιστῶν πλὴν ἢ Προδίκωι" τῶι μὲν σοφίας καὶ γνώμης οὕνεχα, σοὶ δέ (Sokr.)... — Tagenistai fr. 490 K. τοῦτον τὸν ἀνόρ᾽ ἢ βυβλίον dıep$ogEV ἢ Πρόδικος ἢ τῶν ἀδολεσχῶν εἷς γέ τις.

6. Scuor. ArısropH. Wolk. 801 διδάσκαλος δὲ nv οὗτος χαὶ Θηραμένους

τοῦ ἐπιχαλουμένου Κοθϑόρνου [nach dem Pamphlet des Aeschines s. 5. 310, 3].

7. Dıoxys. Halie. Isoer. 1 γενόμενος [lsokr.) δὲ ἀχουστὴς Προδίκου τε τοῦ Κείου καὶ Γοργίου τοῦ Δεοντίνου χαὶ Τεισίου τοῦ Συραχουσίου τῶν τότε μέγιστον ὄνομα ἐν τοῖς Ἕλλησιν ἐχόντων ἐπὶ σοφίαι, ὡς δέ τινες ἱστοροῦσι, χαὶ Θηραμένους.

8, Gerr. XV 20, 4 auditor fuit [n. Euripides] physici Anaxagorae et Pro- dici rhetoris.

9, Marcerr. V. Thuc. 36 ἐζήλωσε [Thukyd.] δ᾽ ἐπ᾽ ὀλίγον, ὥς φησιν Ἄντυλλος, καὶ τὰς Γοργίου τοῦ Asovrivov παρισώσεις καὶ τὰς ἀντιϑέσεις τῶν

ὀνομάτων, εὐδοκιμούσας zur’ ἐκεῖνο χαιροῦ παρὰ τοῖς “ἤλλησι χαὶ μέντοι zul Προδίχου τοῦ Κείου τὴν ἐπὶ τοῖς ὀνόμασιν ἀκριβολογίαν.

10. Qumrır. III 1,12 horum primi commumis locos tractasse dieuntur Protagoras, Gorgias; adfectus P. et Hippias et idem Protagoras et Thrasymachus.

5 Scuor. Arıst. Vög. 692 ὅτι οὐχ ὀρϑῶς Καλλίμαχος τὸν Πρόδιχον ἐν τοῖς

δήτορσι καταλέγει [in seinen Pinakes]‘ σαφῶς γὰρ ἐν τούτοις φιλόσοφος.

11. PraAr. Cratyl. 384B (Sokr. spricht) τὸ περὶ τῶν ονομάτων οὐ σμιχρὸν τυγχάνει ὃν μάϑημα. εἰ μὲν οὖν ἐγὼ ἤδη ἠχηχόη παρὰ Προδίχου τὴν πεντη- κοντάδραχμον ἐπίδειξιν, ἣν ἀκούσαντι ὑπάρχει περὶ τοῦτο πεπαιδεῦσϑαι, ὥς φησιν ἐχεῖνος, οὐδὲν ἂν ἐχώλυέν σε αὐτίχα μάλα εἰδέναι τὴν ἀλήϑειαν περὶ ὀνομάτων ὀρϑότητος" νῦν δὲ οὐχ ἀκήκοα, ἀλλὰ τὴν δραχμιαίαν.

12. Arıst. rhet. T 14. 141512 ὥστε ὅπου ἂν ἦι καιρός, λεκτέον “χαί μοι προσέχετε τὸν vovv' οὐϑὲν γὰρ μᾶλλον ἐμὸν ἢ ὑμέτερον᾽ zul “ἐρῶ γὰρ ὑμῖν οἷον οὐδὲ πώποτε ἀχηχόατε δεινόν᾽ (7 “οὕτω ϑαυμαστόν᾽)" τοῦτο ὁ᾽ ἐστίν, ὥσπερ ἔφη Π., ὅτε νυστάζοιεν οἵ ἀχροαταί, παρεμβάλλειν τῆς πεντη- χονταδράχμου αὐτοῖς [wohl aus einem sokr. Dialog].

13. Synonymik: Praron Protag. 337 A—C einovros δὲ αὐτοῦ ταῦτα, ὁ Πρόδικος, χαλῶς μοι, ἔφη, δοχεῖς λέγειν, ὦ Κριτία χρὴ γὰρ τοὺς ἐν τοι- οἵσδε λόγοις παραγιγνομένους κοινοὺς μὲν εἶναι ἀμφοῖν τοῖν διαλεγομένοιν ἀχροατάς, ἴσους δὲ μή. ἔστι γὰρ οὐ ταὐτόν" χοινῆι μὲν γὰρ ἀκοῦσαι δεῖ ἀμφοτέρων, μὴ ἴσον δὲ νεῖμαι ξχατέρωι ἀλλὰ τῶι μὲν σοφωτέρωι πλέον τῶι δὲ ἀμαϑεστέρωι ἔλαττον. ἐγὼ μὲν zul αὐτός, ὦ Πρωταγόρα τε zul Σώχρατες, ἀξιῶ ὑμᾶς συγχωρεῖν καὶ ἀλλήλοις περὶ τῶν λόγων ἀμφισβητεῖν μέν, ἐρί- ζειν δὲ μή" ἀμφισβητοῦσι μὲν γὰρ καὶ δι᾿ εὔνοιαν οἱ φίλοι τοῖς φίλοις, ἐρί- ζουσιν δὲ οἱ διάφοροί τε χαὶ ἐχϑροὶ ἀλλήλοις. χαὶ οὕτως ἂν καλλίστη ἡμῖν ἢ συνουσία γίγνοιτο" ὑμεῖς τε γὰρ οἱ λέγοντες μάλιστ᾽ ἂν οὕτως ἐν ἡμῖν τοῖς ἀκούουσιν εὐδοχιμοῖτε καὶ οὐχ ἐπαινοῖσϑιε" εὐδοχιμεῖν μὲν γάρ ἔστιν παρὰ ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀχουόντων ἄνευ ἀπάτης, ἐπαινεῖσϑαι δὲ ἐν λόγωι πολλάχις παρὰ δόξαν ψευδομένων" ἡμεῖς τ᾽ αὖ οἱ ἀχούοντες μάλιστ᾽ ἂν οὕτως εὐφραι- νοίμεϑα, οὐχ ἡδοίμεϑα' εὐφραίνεσϑαι μὲν γὰρ ἔστιν μανϑάνοντά τι χαὶ φρονήσεως μεταλαμβάνοντα αὐτῆι τῆι διανοίαι, ἡδεσϑαί δὲ ἐσϑίοντά τι ἢ ἄλλο ἡδὺ πάσχοντα αὐτῶι τῶι σώματι. ταῦτα οὖν εἰπόντος τοῦ Προδίχου πολλοὶ πάνυ τῶν παρόντων ἀπεδέξαντο.

14. --- — 840 Α [zu Prod.] χαὶ γὰρ οὖν χαὶ δεῖται τὸ ὑπὲρ Σιμωνίδου ἐπαν- όρϑωμα τῆς σῆς μουσικῆς, yı τό Te βούλεσϑαι καὶ ἐπιϑυμεῖν διαιρεῖς ὡς οὐ ταὐτὸν ὄν... Β αὐτόν σοι δοχεῖ εἶναι τὸ γενέσϑαι καὶ τὸ εἶναι ἢ ἀλλο; ἄλλο νὴ AU, ἔφη ὃ Πρόδικος. 341B τὸ γὰρ δεινόν, φησίν [Prod.], χαχὸν ἐστιν... τί ἔλεγεν, ὦ Πρόδικε, τὸ χαλεπὸν Σιμωνίδης; κακόν, ἔφη.

15. — Men. T5E τελευτὴν καλεῖς τι; τοιόνδε λέγω οἷον πέρας καὶ ἔσχατον" πάντα ταῦτα ταὐτόν τι λέγω" ἴσως δ᾽ ἂν ἡμῖν I. διαφέροιτο.

16. — Euthyd. 277 Eff. πρῶτον γάρ, ὥς φησι II., περὶ ὀνομάτων ὀρϑότη- τος μαϑεῖν δεῖ" ὃ δὴ καὶ ἐνδείχνυσϑόν σοι τὼ ξένω (Euthydemos und Dionyso- doros), ὅτε οὐχ ἠιδησϑα τὸ μανϑάνειν, ὅτι οἱ ἄνϑρωποι καλοῦσι μὲν ἐπὶ τῶι τοιῶιδε, ὅταν τις ἐξ ἀρχῆς μηδεμίαν ἔχων ἐπιστήμην περὲ πραγματός τι- νος ἔπειτα ὕστερον αὐτοῦ λαμβάνηι τὴν ἐπιστήμην, καλοῦσι δὲ ταὐτὸν τοῦτο καὶ ἐπειδὰν ἔχων ἤδη τὴν ἐπιστήμην ταύτηι τῆι ἐπιστήμηι ταὐτὸν τοῦτο πρᾶγμα ἐπισχοπῆι ἢ πραττόμενον ἢ λεγόμενον. μᾶλλον μὲν αὐτὸ ξυνιξναι καλοῦσιν ἢ μανϑάνειν, ἔστι δ᾽ ὅτε καὶ μανϑάνειν.

17. — Lach. 197B ἀλλ᾽, οἶμαι, τὸ ἄφοβον καὶ τὸ ἀνδρεῖον οὐ ταὐτόν ἐστιν. ἐγὼ δὲ ἀνδρείας μὲν χαὶ προμηϑείας πάνυ τισὶν ὀλίγοις οἶμαι μετ- εἶναι, ϑρασύτητος δὲ χαὶ τόλμης καὶ τοῦ ἀφόβου μετὰ ἀπρομηϑείας πάνυ πολλοῖς. Vgl. 197 D μηδέ γε εἴπηις, ὦ Aayns' καὶ γάρ μοι δοκεῖς τοῦδε μὺ ἠισϑῆισϑαι ὅτι ταύτην τὴν σοφίαν παρὰ Δάμωνος τοῦ ἡμετέρου ἑταίρου παρ- εἰληφεν, ὃ δὲ Δάμων τῶι Προδίχωι πολλὰ πλησιάζει, ὃς δὴ δοχεῖ τῶν σοφι- στῶν χάλλιστα τὰ τοιαῦτα ὀνόματα διαιρεῖν.

18. — Charmid. 163 AB εὐτέ μοι, ἦν δ᾽ ἐγώ, οὐ ταὐτὸν καλεῖς τὸ ποιεῖν χαὶ τὸ πράττειν; οὐ μέντοι, ἔφη" οὐδέ γε τὸ ἐργάζεσϑαι καὶ τὸ ποιεῖν. ἔμαϑον γὰρ mag "Howödov, ὃς ἔφη; ἔργον δ᾽ οὐδὲν εἶναι ὄνειδος [ΟΡΡ. 809]. οἶἴξι οὖν αὐτόν, εἰ τὰ τοιαῦτα ἔργα ἐχάλει χαὶ ἐργάζεσϑαι καὶ πράττειν, οἷα νῦν δὴ σὺ ἔλεγες, οὐδενὶ ἂν ὄνειδος φάναι εἶναι σχυτοτομοῦντι ἢ ταριχοπωλοῦντι. r en’ οἰχήματος χαϑημένωι; οὐχ οἴεσθαί γε χρή, ὦ Σωώχρατες, ἀλλὰ καὶ ἐχεῖνος οἶμαι ποίησιν πράξεως καὶ ἐργασίας ἄλλο ἐνόμιζεν, καὶ ποίημα μὲν γίγνεσθαι ὄνειδος ἐνίοτε, ὅταν μὴ μετὰ τοῦ χαλοῦ γίγνηται, ἔργον δὲ οὐδέποτε οὐδὲν ὄνειδος" τὰ γὰρ καλῶς τε καὶ ὠφελίμως ποιούμενα ἔργα ἐχάλει, καὶ ἐργασίας τε zul πράξεις τὰς τοιαύτας ποιήσεις. Vgl.D χαὶ γὰρ Προδίκου μυρία τινὰ ἀχήχοα περὶ ὀνομάτων διαιροῦντος.

19. Arıst. Top. B 6. 112522 ἔτι χαὶ εἰ αὐτὸ ἑαυτῶι συμβεβηκὸς ἔϑηχεν ὡς ἕτερον, διὰ τὸ ἕτερον εἶναι ὄνομα, καϑάπερ Π. διηιρεῖτο τὰς ἡ δονὰς εἰς χαρὰν καὶ τέρψιν zul εὐφροσύνην" ταῦτα γὰρ πάντα τοῦ αὐτοῦ, τῆς ἡδονῆς, ὀνόματα ἐστιν. Auzx.2.d. St. 181,2. II. δὲ ἐπειρᾶτο ἑχάστωι τῶν ὀνομάτων τούτων ἰδιόν τι σημαινόμενον ὑποτάσσειν, ὥσπερ καὶ οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς, χαρὰν μὲν λέγοντες εὔλογον ἔπαρσιν, ἡδονὴν δὲ ἄλογον ἔπαρσιν, τέρ- ψιν δὲ τὴν δι᾿ ὠτων ἡδονήν, εὐφροσύνην δὲ τὴν διὰ λόγων. νομοϑετούντων δέ ἐστι τοῦτο, ἀλλ᾽ οὐδὲν ὑγιὲς λεγόντων.

20. Prar. Phaedr. 261 Β IT. ἐγέλασεν καὶ μόνος αὐτὸς ηὑρηχέναι ἔφη ὧν δεῖ λόγων τέχνην" δεῖν δὲ οὔτε μαχρῶν οὔτε βραχέων ἀλλὰ μετρίων.

1. ScHoL. ArıstopHn. Wolk. 361 φέρεται δὲ καὶ Προδίχου βιβλίον ἐπι- γραφόμενον Ὧραι, ἐν ὧι πεποίηχε τὸν Ἡρακλέα τῆι ᾿Αρετῆι χαὶ τῆι Κακίαι συντυγχάνοντα καὶ χαλούσης ἑχατέρας ἐπὶ τὰ ἤϑη τὰ αὑτῆς, προσκλῖναι τῆι ἀρετῆι τὸν Ἡρακλέα χαὶ τοὺς ἐχείνης ἱδρῶτας προκρῖναι τῶν προσχαίρων τῆς καχίας ἡδονῶν. PLar. sympos. p. 177B εἰ δὲ βούλει αὖ σχέψασϑαι τοὺς χρη- στοὺς σοφιστάς, Ἡραχλέους μὲν χαὶ ἄλλων ἐπαίνους χαταλογάδην συγγράφειν, ὥσπερ ὁ βέλτιστος II. — Titel wie Ἡροδότου Μοῦσαι, Φιλολάου Βάκχαι, Δηκοχρίτου ᾿Δμαλϑείης χέρας. Motive Hesiod. Werk. 287ff. Sophokles Κρίσις (Πάριδος) fr. 334. Freie Nacherzählung der Epideixis giebt

2. XENOPH. Mem. II 1, 21—34 xei II. δὲ ὃ σοφὸς ἐν τῶι συγγράμματι τῶι περὶ Ἡρακλέους, ὅπερ δὴ καὶ πλείστοις ἐπιδείκνυται, ὡσαύτως περὶ τῆς ἀρετῆς ἀποφαίνεται, ὧδέ πως λέγων, ὅσα ἐγὼ μέμνημαι. φησὶ γὰρ Ἡραχλέα, ἐπεὶ ἐκ παίδων εἰς ἥβην ὡρμᾶτο, ἐν ἦι οἱ νέοι ἤδη αὐτοκράτορες γιγνόμεγοι δηλοῦσιν εἴτε τὴν δι᾿ ἀρετῆς ὁδὸν τρέψονται ἐπὶ τὸν βίον εἴτε τὴν διὰ καχίας,

ἐξελϑόντα εἰς ἡσυχίαν χαϑῆσϑαι ἀποροῦντα ποτέραν τῶν ὁδῶν τράπηται"

καὶ φανῆναι αὐτῶι δύο γυναῖχας προσιέναι μεγάλας, τὴν μὲν ἑτέραν εὐπρεπῆ τε ἰδεῖν χαὶ ἐλευϑέριον φύσει, χεχοσμημένην τὸ μὲν χρῶμα χαϑαρύότητι, τὰ δὲ ὄμματα αἰδοῖ, τὸ δὲ σχῆμα σωφροσύνηι, ἐσϑῆτι δὲ λευχῆι, τὴν δ᾽ ἑτέραν τε- ϑραμμένην μὲν εἰς πολυσαρχίαν τε καὶ ἁπαλότητα, κεκαλλωπισμένην δὲ τὸ μὲν χρῶμα ὥστε λευχοτέραν τε καὶ ἐρυϑροτέραν τοῦ ὄντος ἰδοχεῖν] φαίνε- σϑαι, τὸ δὲ σχῆμα ὥστε δοχεῖν ὀρϑοτέραν ns φύσεως εἶναι, τὰ δὲ ὄμματα ἔχειν ἀναπεπταμένα, ἐσθῆτα δὲ ἐξ ἧς ἂν μάλιστα ῇ ὥρα διαλάμποι' χατασχο- πεῖσϑαι δὲ ϑαμὰ ξαυτήν, ἐπισχοπεῖν δὲ χαὶ El τις ἄλλος αὐτὴν ϑεᾶται, πολλά- κις δὲ καὶ εἰς τὴν ἑαυτῆς σχιὰν ἀποβλέπειν. ὡς ὁ᾽ ἐγένοντο πλησιαίτερον τοῦ Ἡρακλέους, τὴν μὲν πρόσϑεν ῥηϑεῖσαν ἰέναι τὸν αὐτὸν τρόπον, τὴν δ᾽ ἑτέραν φϑάσαι βουλομένην προσδραμεῖν τῶι Ἡρακλεῖ χαὶ eineiv' “Ὁρῶ σε, ὦ Ἡράχλεις, ἀποροῦντα ποίαν ödov ἐπὶ τὸν βίον τράπηι. ἐὰν οὖν ἐμὲ φίλην ποιησάμενος ἕπηι [ἐπὶ die Hdss.], τὴν ἡδίστην τε καὶ δάιστην δδὸν ἄξω σε, καὶ τῶν μὲν τερπνῶν οὐδενὸς ἄγευστος ἔσει, τῶν δὲ χαλεπῶν ἄπειρος διαβιώσει. πρῶτον μὲν γὰρ οὐ πολέμων οὐδὲ πραγμάτων φροντιεῖς ἀλλὰ σχοπούμενος ἀεὶ ἔσει [διέσει die Hdss.], τί ἂν χεχαρισμένον ἢ σῖτον ἢ ποτὸν εὕροις, ἢ τί ἂν ἰδὼν ἢ ἀχούσας τερφϑείης ἢ τίνων ὀσφραινόμενος ἢ ἁπτόμενος, τίσι δὲ παιδικοῖς ὁμιλῶν μάλιστ᾽ ἂν εὐφρανϑείης, καὶ πῶς ἂν μαλακώτατα χαϑεύδοις, χαὶ πῶς ἂν ἀπονώτατα τούτων πάντων τυγχᾶνοις. ἐὰν δὲ ποτε γένηταί τις ὑποψία σπάνεως ap ὧν ἔσται ταῦτα, οὐ φόβος μή σε ἀγάγω ἐπὶ τὸ πο- γοῦντα καὶ ταλαιπωροῦντα τῶι σώματι καὶ τῆι ψυχῆι ταῦτα πορίξεσϑαι, ἀλλ᾽ οἷς ἂν οἵ ἄλλοι ἐργάζωνται, τούτοις σὺ χρήσει οὐδενὸς ἀπεχόμενος, ὅϑεν ἂν δυνατὸν ἦι τι κερδᾶναι. πανταχόϑεν γὰρ ὠφελεῖσϑαι τοῖς ἐμοὶ συνοῦσιν ἔξου- σίαν ἐγὼ παρέχω. καὶ ὃ Ἡρακλῆς ἀκούσας ταῦτα" Ὦ γύναι, ἔφη, ὄνομα δέ σοι τί ἐστιν; ἡ δέ" Οἱ μὲν ἐμοὶ φίλοι, ἔφη, καλοῦσί us Εὐδαιμονίαν, οἱ δὲ μισοῦντές με ὑποχνιζόμενοι ὀνομάζουσι Κακίαν. καὶ ἐν τούτωι ἡ ἑτέρα γυνὴ προσελθοῦσα εἶπε" Καὶ ἐγὼ ἥχω πρὸς σέ, ὦ Ἥράκλεις, εἰδυῖα τοὺς γεννήσαν- τάς σε χαὶ τὴν φύσιν τὴν σὴν ἐν τῆι παιδείαι χαταμαϑοῦσα, ἐξ ὧν ἐλπίζω, εἰ τὴν πρὸς ἐμὲ ὅδὸν τράποιο, σφόδρ᾽ ἄν σε τῶν χαλῶν zul σεμνῶν ἀγαϑὸν ἐργάτην γενέσϑαι καὶ ἐμὲ ἔτι πολὺ ἐντιμοτέραν καὶ ἐπ᾿ ἀγαϑοῖς διαπρεπεστέ- ραν φανῆναι. οὐχ ἐξαπατήσω δέ σε προοιμίοις ἡδονῆς, ἀλλ᾽ ἧιπερ οἱ ϑεοὶ διέϑεσαν τὰ ὄντα διηγήσομαι μετ᾽ ἀληϑείας. τῶν γὰρ ὄντων ἀγαϑῶν καὶ χαλῶν οὐδὲν ἄνευ πόνου καὶ ἐπιμελείας οἱ ϑεοὶ διδόασιν ἀνθρώποις, ἀλλ᾽ εἴτε τοὺς ϑεοὺς ἵλεως εἶναί σοι βούλει, ϑεραπευτέον τοὺς ϑεούς, elite ὑπὸ φίλων ἐϑέλεις ἀγαπᾶσϑαι, τοὺς φίλους εὐεργετητέον, εἴτε ὑπό τινος πόλεως ἐπιϑυ- μεῖς τιμᾶσϑαι, τὴν πόλιν ὠφελητέον, εἴτε ὑπὸ τῆς Ἑλλαόος πάσης ἀξιοῖς ἐπ᾽ ἀρετῆι, ϑαυμάζεσϑαι, τὴν Ἑλλάδα πειρατέον εὐ ποιεῖν, εἴτε γῆν βούλει σοι καρποὺς ἀφϑόνους φέρειν, τὴν γῆν ϑεραπευτέον, εἴτε ἀπὸ βοσχημάτων oleı δεῖν πλουτίζεσϑαι, τῶν βοσχημάτων ἐπιμελητέον, εἴτε διὰ πολέμου δρμᾶις αὔξεσϑαι καὶ βούλει δύνασϑαι τούς τε φίλους ἐλευϑεροῦν καὶ τοὺς ἐχϑροὺς χειροῦσϑαι, τὰς πολεμιχὰς τέχνας αὐτᾶς τε παρὰ τῶν ἐπισταμένων μαϑητέον καὶ ὅπως αὐταῖς δεῖ χρῆσϑαι ἀσχητέον᾽ εἰ δὲ χαὶ τῶι σώματι βούλει. δυνατὸς εἶναι, τῆι γνώμηι ὑπηρετεῖν ἐθιστέον τὸ “σῶμα καὶ γυμναστέον σὺν πόνοις καὶ ἱδρῶτι. καὶ ἡ Κακία ὑπολαβοῦσα εἶπεν, ὥς φησὶ Πρόδικος" Ἐννοεῖς, © Ἡράκλεις, ὡς “χαλεπὴν χαὶ μαχρὰν Ödov ἐπὶ τὰς εὐφροσύνας ἢ γυνή σοι αὕτη διηγεῖται; ἐγὼ δὲ δαιδίαν καὶ βραχεῖαν ὅδδὸν ἐπὶ τὴν εὐδαιμονίαν ἄξω σε. καὶ ἡ ᾿Αρετὴ εἶπεν" Ὦ τλῆμον, τί δὲ σὺ ἀγαϑὸν ἔχεις; ἢ τί ἡδὺ οἶσϑα μηδὲν τού-

των ἕνεχα πράττειν ἐθέλουσα; ἥτις οὐδὲ τὴν τῶν ἡδέων ἐπιϑυμίαν ἀναμένεις, ἄλλα πρὶν ἐπιϑυμῆσαι πάντων ἐμπίμπλασαι, πρὶν μὲν πεινῆν ἐσθϑίουσα, πρὶν δὲ διψῆν πίνουσα, χαὶ ἵνα μὲν ἡδέως φάγηις, ὀψοποιεῖς μηχανωμένη, ἵνᾳ δὲ ὑδέως πίηις, οἴνους τε πολυτελεῖς παρασχευάξει χαὶ τοῦ ϑέρους χιόνα περι- ϑέουσα ζητεῖς, 1 ἵνα δὲ καϑυπνώσηις ἡδέως, οὐ μόνον τὰς στρωμνὰς μαλακάς, ἀλλα χαὶ τὰς κλίνας χαὶ τὰ ὑπόβαϑρα ταῖς κλίναις παρασχευαζει" οὐ γὰρ διὰ τὸ πονεῖν ἀλλὰ διὰ τὸ μηδὲν ἔχειν ὃ τι ποιῆις ὕπνου ἐπιϑυμεῖς" τὰ ὁ᾽ ἄφρο- δίσια πρὸ τοῦ δέεσϑαι ἀναγχάζεις, πάντα μηχανωμένη καὶ γυναιξὶ τοῖς ἀν- δράσι χρωμένη" οὕτω γὰρ παιδεύεις τοὺς ξαυτῆς φίλους, τῆς μὲν νυχτὸς ὑβρί- ζουσα, τῆς δ᾽ ἡμέρας τὸ χρησιμώτατον χαταχοιμίζουσα. ἀϑάνατος δὲ οὖσα dx ϑεῶν μὲν ἀπέρριψαι, ὑπὸ δὲ ἀνθρώπων ἀγαϑῶν ἀτιμάζει" τοῦ δὲ πάντων ἡδίστου ἀχούσματος, ἐπαίνου σεαυτῆς, ἀνήχοος εἶ, καὶ τοῦ πάντων ἡδίστου ϑεάματος ἀϑέατος" οὐδὲν γὰρ πώποτε σεαυτῆς ἔργον χαλὸν τεϑέασαι. τίς δ᾽ ἄν σοι λεγούσηι τι πιστεύσειε; τίς δ᾽. ἂν δεομένηι τινὸς ἐπαρκέσειεν; ῇ τίς ἂν εὖ φρονῶν τοῦ σοῦ ϑιάσου τολμήσειεν εἶναι; ot νέοι μὲν ὄντες τοῖς σώμασιν ἀδύνατοί εἰσι, πρεσβύτεροι δὲ γενόμενοι ταῖς ψυχαῖς ἀνόητοι, ἀπόνως μὲν λιπαροὲ διὰ νεότητος τρεφόμενοι, ἐπιπόνως δὲ αὐχμηροὶ διὰ γήρως περῶντες, τοῖς μὲν πεπραγμένοις αἰσχυνόμενοι, τοῖς δὲ πραττομένοις βαρυνόμενοι, τὰ μὲν ἡδέα ἐν τῆι νεότητι διαδραμόντες, τὰ δὲ χαλεπὰ εἰς τὸ γῆρας ἀποϑέμενοι. ἐγὼ δὲ σύνειμι μὲν ϑεοῖς, σύνειμι δὲ ἀνθρώποις τοῖς ἀγαϑοῖς" ἔργον δὲ χα- λὸν οὔτε ϑεῖον οὔτ᾽ ἀνθρώπειον χωρὶς ἐμοῦ γίγνεται. τιμῶμαι δὲ μάλιστα πάντων καὶ παρὰ ϑεοῖς zul παρὰ ἀνθρώποις οἷς προσήχει, ἀγαπητὴ μὲν συν- εργὸς τεχνίταις, πιστὴ δὲ φύλαξ οἴχων δεσπόταις, εὐμενὴς δὲ παραστάτις οἰχέταις, ἀγαϑὴ δὲ συλλήπτρια τῶν ἐν εἰρήνηι πόνων, βεβαία δὲ τῶν ἐν πο- λέμωι σύμμαχος ἔργων, ἀρίστη δὲ φιλίας χοινωνός. ἔστι δὲ τοῖς μὲν ἐμοῖς φίλοις ἡδεῖα μὲν zul ἀπράγμων σίτων καὶ ποτῶν ἀπόλαυσις" ἀνέχονται γὰρ ἕως ἂν ἐπιϑυμήσωσιν αὐτῶν. ὕπνος δ᾽ αὐτοῖς πάρεστιν ἡδίων ἢ τοῖς ἀμό- χϑοις, χαὶ οὔτε ἀπολείποντες αὐτὸν ἄχϑονται οὔτε διὰ τοῦτον μεϑιᾶσι τὰ δέοντα πράττειν. χκαὶ οἵ μὲν γέοι τοῖς τῶν πρεσβυτέρων ἐπαίνοις χαίρουσιν, οἱ δὲ γεραίτεροι ταῖς τῶν νέων τιμαῖς ἀγάλλονται" καὶ ἡδέως μὲν τῶν πα- λαιῶν πράξεων μέμνηνται, εὖ δὲ τὰς παρούσας ἥδονται πράττοντες, δι᾿ ἐμὲ φίλοι μὲν ϑεοῖς ὄντες, ἀγαπητοὶ δὲ φίλοις, τίμιοι δὲ πατρίσιν" ὅταν δ᾽ ἔλϑηι τὸ πεπρωμένον τέλος, οὐ μετὰ λήϑης ἄτιμοι κεῖνται, ἀλλὰ μετὰ μνήμης τὸν ἀεὶ χρόνον ὑμνούμενοι ϑάλλουσι. τοιαῦτά σοι, ὦ παῖ τοχέων ἀγαϑῶν Ἣρά- χλεις, ἔξεστι διαπονησαμένωι τὴν μαχαριστοτάτην εὐδαιμονίαν χεχτῆσϑαι. οὕτω πως διώιχει Πρόδικος τὴν ὑπ᾿ ᾿Αρετῆς Ἡραχλέους παίδευσιν" ἐχόσμησε μέντοι τὰς γνώμας ἔτι μεγαλειοτέροις ῥήμασιν ἢ ἐγὼ νῦν.

3. GALEN. de elem. 1 481Κ. τὰ γὰρ τῶν παλαιῶν ἅπαντα Περὶ φύ- σεως ἐπιγέγραπται, τὰ Μελίσσου, τὰ Παρμενίδου, τὰ Ἐμπεδοκλέους, ᾿Αλχμαίω- vos τε χαὶ Γοργίου, καὶ Προδίχου χαὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων. Cic. de orat. ΠῚ 82,128 quid de Prodico (θο, de Thrasymacho Chalcedonio, de Protagora Abde- rita loquar? quorum unusquisque plurimum temporibus illis etiam de natura rerum et disseruit et sceripsit. Vgl. S. 535,7. 536, 6.

4. Gar. de virt. physic. II 9 [III 195 Helmr.] II. δ᾽ ἐν τῶι Περὶ φύσεως ἀνθρώπου γράμματι τὸ συγχεκαυμένον καὶ οἷον ὑπερωπτημένον ἐν τοῖς χυμοῖς ὀνομάζων φλέγμα παρὰ τὸ πεφλέχϑαι τῆι λέξει μὲν ἑτέρως

χρῆται, φυλάττει μέντοι τὸ πρᾶγμα κατὰ ταὐτὸ τοῖς ἄλλοις..., ἀλλὰ τοῦτό γε τὸ πρὸς ἁπάντων ἀνϑρώπων ὀνομαζόμενον φλέγμα, τὸ λευκὸν τὴν χρόαν, ὃ βλένναν ὀνομάζει ΠΡ ἃ ψυχρὸς καὶ ὑγρὸς χυμός ἐστιν οὗτος χαὶ πλεῖ- στος τοῖς τε γέρουσι χαὶ τοῖς ὅπως δήποτε ψυχϑεῖσιν ἀϑροίζεται, zul οὐδεὶς οὐδὲ μαινόμενος ἂν ἄλλο τι ἢ ψυχρὸν καὶ ὑγρὸν εἴποι ἂν αὐτόν. Vgl. Philo- laos 5. 249, 22, Demokrit S. 399, 41.

5. Purtopem. de piet. c. 9,7 p. 75G. Περσαῖος δὲ δῆλός ἐστιν... ἀφανί- ζων τὸ δαιμόνιον ἢ μηϑὲν ὑπὲρ αὐτοῦ γινώσχων, ὅταν ἐν τῶι Περὶ ϑεῶν μὴ ἀπίϑανα λέγηι φαίνεσϑαι τὰ περὶ (τοῦ) τὰ τρέφοντα zul ὠφελοῦντα ϑεοὺς νενομίσϑαι χαὶ τετειμῆσϑαι πρῶτον ὑπὸ Προδίχου γεγραμμένα, μετὰ δὲ ταῦτα τοὺς εὑρόντας ἢ τροφὰς ἢ σχέπας ἢ τὰς ἄλλας τέχνας ὡς Δήμητρα καὶ 4Διό- γυσον χαὶ τοὺς... ic. d.n. deor. 137, 118 quid? P. Cius, qui ea quae pro- dessent hominum vitae deorum in numero habita esse dixit, quam tandem reli- gionem reliquit? Persaeus.. eos dicit esse habitos deos, a quibus magna utilitas ad vitae cultum esset inventa, ipsasque res utiles et salutares deorum esse voca- bulis nuncupatas. SExT. adv. math. IX 18 [vgl. oben $S. 382, 44] II. δὲ ὃ Κεῖος

ca N ’ x x ’, ΄ x ἥλιον, φησί, καὶ σεληγὴν «καὶ ποταμοὺς χαὶ xonvas καὶ χαϑόλου πᾶντα τὰ

> = \ € - ς \ \ 3 \ \ N, 3. N ger ὠφελοῦντα τὸν βίον ἡμῶν οἱ παλαιοὶ ϑεοὺς Evouoav διὰ τὴν an αὐτῶν b) N ’ “ὦ \ γα > \ x - \ x ” ’ ὠφέλειαν, καϑαπερ Αἰγυπτιοι τὸν Νεῖλον, zai διὰ τοῦτο τὸν μὲν ἄρτον An-

- \ \ 3 \ u - «ν μητραν νομισϑῆναι, τὸν δὲ οἶνον Διόνυσον, τὸ δὲ ὑυδωρ Ποσειδῶνα, τὸ δὲ πῦρ

σ - ἢ N - x Ἥφαιστον zul ἤδη τῶν εὐχρηστούντων ἕχαστον. 52 II. δὲ τὸ ὠφελοῦν τὸν

βίον ὑπειλῆφϑαι ϑεόν, ὡς ἥλιον χαὶ σελήνην καὶ ποταμοὺς καὶ λειμῶνας καὶ καρποὺς χαὶ πᾶν τὸ τοιουτῶδες. Taemıst. Or. 30 p. 422Dind. πλησιάζομεν ἤδη ταῖς τελεταῖς χαὶ τὴν Προδίχου σοφίαν τοῖς λόγοις ἐγχαταμίξομεν, ὃς ἱερουργίαν πᾶσαν ἀνθρώπων χαὶ μυστήρια καὶ πανηγύρεις καὶ τελετὰς τῶν γεωργίας καλῶν ἐξάπτει, νομίζων καὶ ϑεῶν ἔννοιαν ἐντεῦϑεν εἰς ἀνϑρώπους ἐλϑεῖν καὶ πᾶσαν εὐσέβειαν x * * ἐγγυώμενος.

6. Prar. Euthyd. 3050 οὗτοι γάρ εἶσιν μέν, ὦ Κρίτων, οὺς ἔφη I. μεϑ- ὀφια φιλοσόφου TE ἀνδρὸς zal πολιτικοῦ, οἴονται δ᾽ εἶναι πάντων σοφώτατοι ἀνθρώπων... D σοφοὶ δὲ ἡγοῦνται εἶναι πάνυ εἰχότως" μετρίως μὲν γὰρ φιλοσοφίας ἔχειν, μετρίως δὲ πολιτιχῶν.

ἐπιϑυμίαν μὲν διπλασιασϑεῖσαν ἔρωτα εἶναι, ἔρωτα δὲ dı- πλασιασϑέντα μανίαν γίγνεσϑαι.

ZWEIFELHAFTES. 8. [Prar.] Eryxias p. 397 D ff. τουτονὶ μὲν τὸν λόγον, ἔφην ἐγώ, πρωιϊιην

“ἐν “Ἱυχείωι ἀνὴρ σοφὸς λέγων, Πρόδικος ὃ Κεῖος, ἐδόχει τοῖς παροῦσι φλυα-

ρεῖν οὕτως, ὥστε μηδένα δυνασϑαι πεῖσαι τῶν παρόντων, ὡς ἀληϑῆ λέγει" δύ ἠρώτα γὰρ αὐτὸν τὸ μειράκιον, πῶς οἴεται χαχὸν εἶναι τὸ πλουτεῖν zul ὅπως ἀγαϑόν" ὃ δ᾽ ὑπολαμβάνων, ὥσπερ καὶ σὺ νῦν δή, ἔφη, τοῖς μὲν καλοῖς χα- γαϑοῖς τῶν ἀνθρώπων ἀγαϑὸν χαὲ τοῖς ἐπισταμένοις, ὅπου δεῖ χρῆσϑαι τοῖς χρήμασι, τούτοις μὲν ἀγαϑόν, τοῖς δὲ μοχϑηροῖς χαὶ ἀνεπιστήμοσι χκαχόν. ἔχει δ᾽, ἔφη, καὶ τἄλλα πράγματα οὕτω πάντα" ὁποῖοι γὰρ ἂν τινες ὦσιν

77. PRODIKOS B. FR. s—11. 78. THRASYMACHOS A 1—3. 641

οἱ χρώμενοι, τοιαῦτα zul τὰ πράγματα αὐτοῖς ἀνάγχη εἶναι. Vgl. Plato Euthyd. p. 219 A ff.

9. [Prar.] Axiochos p. 366B ff. [Sokr. spricht] ’A&loye, σύ γε οὐκ ἔτυμά μοι μαρτυρεῖς, οἴει δὲ χκαϑάπερ ᾿Αϑηναίων ἡ πληϑύς, ἐπειδὴ ζητητικός εἶμι τῶν πραγμάτων, ἐπιστήμονα του εἶναί με. ἐγὼ δὲ εὐξαίμην ἂν τὰ κοινὰ ταῦτα εἰδέναι" τοσοῦτον ἀποδέω τῶν περιττῶν. καὶ ταῦτα δέ, ἃ λέγω, Προ- δίχου ἐστὲ τοῦ σοφοῦ ἀπηχήματα, τὰ μὲν διμοίρου ἐωνημένα τὰ δὲ δυεῖν δρα- χμαῖν τὰ δὲ τετραδράχμου. προῖχα γὰρ ἁνὴρ οὗτος οὐδένα διδάσχει" διὰ παντὸς δὲ ἔϑος ἐστὶν αὐτῶι φωνεῖν τὸ Ἐπιχάρμειον" “ἃ δὲ χεὶρ τὰν χεῖρα γίζει, δός τι zal λάβοις τί x’ [fr. 80 8.97). πρώιην γοῦν παρὰ Καλλίαι τῶι Ἱππονίχου ποιούμενος ἐπίδειξιν τοσάδε τοῦ ζῆν κατεῖπεν, ὥστε ἔγωγε μὲν παρὰ ἀχαρῆ διέγραψα τὸν βίον καὶ ἐξ ἐχείνου ϑανατᾶι μου ἡ ψυχή, ᾿Αξίοχε. Die weitere Ausführung ist wahrscheinlich nicht aus Prodikos, denn der Inhalt ist modern und das Citat p. 369B ἤχουσα δέ ποτε χαὶ τοῦ Προδίχου λέγοντος ὅτι ὃ ϑάνατος οὔτε περὶ τοὺς ζῶντας ἐστιν οὔτε περὶ τοὺς μετηλλαχότας κτλ. stimmt mit Epicur. ep. 3, 125 p. 61,5Us. Der Pessimismus wird ihm vielleicht nur als Vertreter keischer Lebensanschauung [Strab. X 6 p. 486. Menand. fr. 613K.] in den Mund gelegt.

10. Prur. de sanit. 8 p. 126D χομψῶς γὰρ ἔοιχεν ὃ Πρόδικος εἰπεῖν, οτι τῶν ἡδυσμάτων ἄριστόν ἐστι τὸ πῦρ. Richtiger Euenos [fr. 10] zugeschrie- ben in de adul. et 81η. 2 p.50A u.a.

11. Gar. de meth. med. X 474K. χαὶ δὴ zul τὸ γάλα χαάλλιστον μέν, εἰ ἐξ αὐτῶν τῶν ϑηλῶν ἐπισπῶιτό τις, ὥσπερ Εὐρυφῶν χαὶ Ἡρόδοτος καὶ Πρό- διχος ἀξιοῦσιν. Hier wie XVII Β 98ff. ist Ἡρόδικος richtig, vgl. Anon. Lond. c. 9,20 p. 14 Anm., p. 115214.

1. Su. Θρασύμαχος Χαλχηδόνιος σοφιστὴς τῆς ἐν Βιϑυνίαι Χαλκχη- δόνος (ὃς πρῶτος περίοδον χαὶ κῶλον κατέδειξε χαὶ τὸν νῦν τῆς ῥητορικῆς τρόπον εἰσηγήσατο, μαϑητὴς [1]. καϑηγητὴς] Πλάτωνος τοῦ φιλοσόφου zul Ἰσο- χράτους τοῦ ῥήτορος) ἔγραψε συμβουλευτιχούς, τέχνην ῥητοριχήν, παίγνια, ἀφορμὰς δητορικάς.

2. Arısr. soph. el. 34. 183629 οἱ δὲ νῦν εὐδοκιμοῦντες παραλαβόντες παρὰ πολλῶν οἷον ἐχ διαδοχῆς κατὰ μέρος προαγαγόντων οὕτως ηὐξήχασι, Τεισίας μὲν μετὰ τοὺς πρώτους, Θρασύμαχος δὲ μετὰ Τεισίαν, Θεόδωρος δὲ μετὰ τοῦτον χαὶ πολλοὶ πολλὰ συνενηνόχασι μέρη. Vgl. Cıc. Brut. 12, 48 [Arist. ovvey. τεχν. fr. 137] Lysiam primo profiteri solitum artem esse dicendi deinde quod Theodorus esset in arte subtilior etc.

3. Dioxys. Lys. 6 μετὰ ταύτας ἀρετὴν εὑρίσχω παρὰ Avolaı πάνυ ϑαυ- μαστήν, ἧς Θεόφραστος [περὶ λέξ. fr. 3Schmidt] μέν φησιν ἄρξαι Θρασύμαχον, ἐγὼ δ᾽ ἡγοῦμαι Μυσίαν" χαὶ γὰρ τοῖς χρόνοις οὗτος ἐχείνου προέχειν ἔμοιγε δοχεῖ [Dion. setzt näml. Lysias Geb. falsch 469]. Seine ἀρετή: 7 συστρέφουσα τὰ νοήματα καὶ στρογγύλως ἐχφέρουσα λέξες.

542 78. THRASYMACHOS. A. 4—13. LEBEN UND LEHRE.

4. ARISTOPH. Daitales [427] fr. 198, 5ff. [Sohn und Vater Lüderlich]

— τὸ χαταπλιγήσει τοῦτο παρὰ τῶν ῥητόρων'

— τί ὁ᾽ vnorezualgeu χαὶ χκαχῶς ἄνδρας λέγεις καλοχἀγαϑεῖν ἀσχοῦντας; — οἴμ᾽, ὦ Θρασύμαχε, τίς τοῦτο τῶν ξυνηγόρων τερϑρεύεται;

5. Arısr. rhet. T 11. 14157 χαὶ τὸ τὸν Νικήρατον φᾶναι Φιλοχτήτην εἶναι ϑεδηγμένον ὑπὸ Πράτυος, ὥσπερ εἴχασεν Θ. ἰδὼν τὸν Νικήρατον ἥττη- μένον ὑπὸ Πράτυος ῥαψωιδοῦντα, χομῶντα δὲ καὶ αὐχμηρὸν ἔτι [Nikeratos von Heraklea, Nebenbuhler des Antimachos, gekrönt von Lysander, Plut. Lys. 18].

6. —— B23. 1400519 ὡς Κόνων Θρασύβουλον ϑρασύβουλον ἐχάλει zul Ἡρόδικος [von Selymbria?] Θρασύμαχον “ἀεὶ ϑρασύμαχος εἶ zul Πῶλον "ἀεὶ σὺ πῶλος εἶ.

7. Ivv. VU 203 paenituwit multos vanae sterilisgue cathedrae sicut Thrasy- macht probat exitus. ScHoL. rhetoris apud Athenas qui suspendio perit.

8. Armen. X 454F Νεοπτόλεμος δὲ ὃ Παριανὸς ἐν τῶι Περὶ ἐπιγραμ- μάτων Ev Χαλχηδόνι φησὶν ἐπὶ τοῦ Θρασυμάχου τοῦ σοφιστοῦ μνήματος ἐπι- γεγράφϑαι τόδε τὸ ἐπίγραμμα"

τοὔνομα ϑῆτα ῥῶ ἄλφα σὰν ὑ ud ἄλφα χεῖ οὗ σάν" πατρὶς Χαλχηδών" ἡ δὲ τέχνη σοφίη.

9. Cıc. de orat. III 32, 128 [Prodikos, Thras., Protagoras, 5. 5. 539, 41] quorum unus quisque plurimum temporibus illis etiam de natura rerum et disseruit et scripsit.

10. PrAr. rep. 1336B χαὲ ὃ ©. πολλάχις μὲν xal διαλεγομένων ἡμῶν μεταξὺ ὥρμα ἀντιλαμβάνεσϑαι Tod λόγου, ἔπειτα ὑπὸ τῶν παραχαϑημένων διεχωλίετο βουλομένων διαχοῦσαι τὸν Aoyov' ὡς δὲ διεπαυσάμεϑα καὶ ἐγὼ ταῦτ᾽ εἶπον, οὐχέτι ἡσυχίαν ἦγεν, ἀλλὰ συστρέψας ξαυτὸν ὥσπερ ϑηρίον ἧχεν ἐφ᾽ ἡμᾶς ὡς διαρπασόμενος. καὶ ἐγώ τε καὶ ὃ Πολέμαρχος δείσαντες διεπτοή- ϑημεν. ὃ δ᾽ εἰς τὸ μέσον φϑεγξάμενος "τίς ‚ ἔφη; ὑμᾶς πάλαι φλυαρία ἔχει, ὠ ᾿Σώχρατες κτλ. 338 C ἄκουε δή, ἢ δ᾽ ὅς [Thrasym.], φημὲ γὰρ ἐγὼ εἶναι τὸ δίκαιον οὐχ ἄλλο τι ἢ τὸ τοῦ κρείττονος ξυμφέρον.

11 [8]. ARIST. rhet. Γ 8. 140922 λείπεται δὲ ᾿παιᾶν, ὧι ἐχρῶντο μὲν ἀπὸ Θρασυμάχου ἀρξάμενοι, οὐχ εἶχον δὲ λέγειν τίς ἦν.

12. Cıc. Orat. 18, 40 Isocrates... cum conecisus ei Th. minutis numeris videretur et Gorgias, qui tamen primi traduntur arte quadam verba vinxisse, Thucydides autem praefractior nec satis ut ita dicam rotundus, primus instituwit dilatare verbis et mollioribus numeris explere sententias.

13. Diıonxs. Isae. 20 τῶν δὲ τοὺς ἀκριβεῖς προαιρουμένων λόγους καὶ πρὸς τὴν ἐναγώνιον ἀσκούντων ῥητοριχήν, ὧν ἐγένετο Ἀντιφῶν τε ὁ Ῥαμνού- σιος καὶ Θρασύμαχος ὃ Καλχηδόνιος καὶ Πολυχράτης ὃ ᾿Αϑηναῖος Κριτίας τε ὃ τῶν τριάχοντα ἄρξας καὶ Ζωίλος ὃ τὰς καϑ᾽ Ὁμήρου συντάξεις καταλιπών... Θ. δὲ καϑαρὸς μὲν χαὶ λεπτὸς καὶ δεινὸς εὑρεῖν τε χαὶ εἰπεῖν στρογγύλως καὶ περιττῶς ὃ βούλεται, πᾶς δέ ἐστιν ἐν τοῖς τεχνογραφικχοῖς καὶ ἐπιδεικτικοῖς, δικανιχοὺς δὲ [ἢ συμβουλευτικοὺς] οὐκ ἀπολέλοιπε λόγους, τὰ δὲ αὐτὰ χαὶ περὲ Κριτίου καὶ περὶ Ζωίλου τις ἂν εἰπεῖν ἔχοι πλὴν ὅσον τοῖς χαραχτῆρσι τῆς ἑρμηνείας διαλλάττουσιν ἀλλήλων-

1 [2 Sauppe 0. A. IT 162] Dironvs. Demosth. 3 p. 132, 3 Raderm. τρίτη λέξις ἦν ἣ μειχτή TE χαὶ σύνϑετος ἐχ τούτων τῶν δυεῖν [näml. αὐστηρὰ und Ar ' ἣν ὁ μὲν πρῶτος ἁρμοσάμενος χαὶ καταστήσας εἰς τὸν νῦν ὑπάρχοντα κόσμον, εἴτε Θ. ὃ “Καλχηδόνιος nv, ὡς οἴεται Θεόφραστος [π. λέξ. fr. 4 Schmidt), εἴτε ἄλλος τις, οὐκ ἔχω λέγειν. οἱ δ᾽ ἐχδεξάμενοι χαὶ ἀναϑρέψαντες, χαὶ οὐ πολὺ ἀποσχόντες τοῦ τελειῶσαι ῥητόρων μὲν Ἰσοχράτης ὃ ᾿Αϑηναῖος ἐγένετο, φιλοσόφων δὲ Πλάτων ὃ Σωχρατιχός" τούτων γὰρ ἀμήχανον εὑρεῖν τῶν ἀν- δρῶν ἑτέρους τινὰς ἔξω 4Δημοσϑένους ἢ τἀναγκαῖα zul χρήσιμα χρεῖττον ἀσχή- σαντας ἢ τὴν καλλιλογίαν χαὲ τὰς ἐπιϑέτους κατασχευὰς βέλτιον ἀποδειξα- μένους. 9 μὲν οὖν Θρασυμάχου λέξις, εἴ γε κρηπὶς [ἢ] ἣν ὄντως τῆς μεσότητος, αὐτὴν τὴν προαίρεσιν ἔοιχεν ἔχειν σπουδῆς ἀξίαν" «“έκραται γὰρ εὖ πως καὶ αὐτὸ τὸ χρήσιμον εἴληφεν ξκατέρας. δυνάμει δ᾽ ὡς οὐχ ἴσηι (τῆι) βουλήσει κέχρηται, παράδειγμα ἐξ ἑνὸς τῶν δημηγοριχῶν λόγων τόδε" “ἐβουλόμην μέν, ὦ ᾿Αϑηναῖοι, μετασχεῖν ἐχείνου τοῦ χρόνου τοὔπαλαιοῦ [καὶ τῶν πραγμάτων], ἡνίχα σιωπᾶν ἀπέχρη τοῖς νεωτέροισι, τῶν τε πραγμάτων οὐχ ἀναγκαζόντων ἀγορεύειν καὶ τῶν πρεσβυτέρων ὀρϑῶς τὴν πόλιν ἐπιτροπευόντων. ἐπειδὴ δ᾽ εἰς τοσοῦτον ἡμᾶς ἀνέϑετο χρόνον ὃ δαίμων, ὥστε (ἑτέρων μὲν περὶ») τῆς πόλεως ἀκούειν, τὰς δὲ συμφορὰς (πάσχειν) αὐτούς, καὶ τούτων τὰ μέ- γιστα ‚un ϑεῶν ἔργα εἶναι μηδὲ τῆς τύχης, ἀλλὰ τῶν ἐπιμεληϑέν- των, ἀνάγκη δὲ λέγειν" ἢ γὰρ ἀναίσϑητος ἢ χαρτερώτατὸς ἐστιν, ὅστις ἐξαμαρτάνειν ἑαυτὸν ἔτι παρέξει τοῖς βουλομένοις, καὶ τῆς ἑτέρων ἐπιβουλῆς τε χαὶ χκαχίας αὐτὸς ὑποσχήσει τὰς αἰτίας. ἅλις γὰρ ἡμῖν ὃ παρελθὼν χρόνος καὶ ἀντὶ μὲν εἰρήνης ἐν πο- λέμωι γενέσϑαι καὶ διὰ χινδύνων {(ἐλϑεῖν) εἰς τόνδε τὸν χρό- νον, τὴν μὲν παρελθοῦσαν ἡμέραν ἀγαπῶσι, τὴν δ᾽ ἐπιοῦσαν δεδιόσι, ἀντὶ δ᾽ ὁμονοίας εἰς ἔχϑραν χαὶ ταραχὰς πρὸς ἀλλήη- λους ἀφιχέσϑαι. καὶ τοὺς μὲν ἄλλους τὸ πλῆϑος τῶν ἀγαϑῶν ὑβοίζειν τε ποιεῖ καὶ στασιάζειν, ἡμεῖς δὲ μετὰ μὲν τῶν ἀγα- ϑῶν ἐσωφρονοῦμεν᾽ ἂν δὲ τοῖς χαχοῖς ἐμάνημεν, ἃ τοὺς ἀλ- λους σωφρονίζειν εἴωϑεν. τί δῆτα μέλλοι τις ἂν (a) γιγνώσκει εἰπεῖν, ὅτωι γε (γέγονε) λυπεῖσϑαι ἐπὶ τοῖς παροῦσι καὶ νομίξειν ἔχειν τι τοιοῦτον, ὡς μηδὲν ἔτι τοιοῦτον ἔσται; πρῶτον μὲν οὖν τοὺς διαφερομένους πρὸς ἀλλήλους χαὶ τῶν een καὶ τῶν ἄλλων ἀποδείξω γ᾽ ἐν τῶι λέγειν πεπονϑότας πρὸς ἀλλήλους, ὅπερ ἀνάγκη τοὺς ἄνευ γνώμης φιλονιχοῦντας πάσχειν" οἰόμενοι γὰρ ἐναντία λέγειν ἀλλήλοις, οὐκ αἰσϑάνονται τὰ αὐτὰ πράτ- τοντες οὐδὲ τὸν τῶν ἑτέρων λόγον ἐν τῶι σφετέρωι λόγωι ἐνόντα. σκέψασϑε γὰρ ἐξ ἀρχῆς; ἃ ζητοῦσιν ἑχάτεροι. πρῶτον μὲν 7 πάτριος πολιτεία ταραχὴν αὐτοῖς παρέχει ῥάιστη γνωσθῆναι καὶ κοινοτάτη τοῖς πολίταις οὖσα πᾶσιν. ὁπόσα μὲν οὖν ἐπέχεινα τῆς ἡμετέρας γνώμης μνήμης Sauppe] ἐστίν, ἀκούειν ἀνάγκη λό- γων τῶν παλαιοτέρων, ὁπόσα ὁ᾽ αὐτοὶ ἐπεῖδον οἱ πρεσβύτεροι, ταῦτα δὲ παρὰ τῶν εἰδότων πυνϑαάνεσϑαι. [Musterrede: Situation

544 78. THRASYMACHOS.. B. FR. 1—7. 8. UNBESTIMMT.

dekeleischer Krieg, Hader zwischen Oligarchen und Demokraten]. τοιαύτη μὲν οὖν τις N Θρασυμάχειος ξρμηνεία, μέση τοῖν δυεῖν χαὶ εὔχρατος χαὶ εἰς ἀμ- φοτέρους τοὺς χαραχτῆρας ἐπίχαιρον ἀφετήριον.

9 [1] Crem. Strom. VI 16 p. 746P. χαὶ μὴν ἐν Τηλέφωι [aufgef. 438] εἰπόντος Εὐριπίδου “Ἕλληνες ὄντες βαρβάροις δουλεύσομεν; Θ. ἐν τῶι ὑπὲρ “αρισαίων λέγει" “Ἀρχελάωι δουλεύσομεν Ἥλληνες ὄντες βαρ- βάρωι;᾽ Musterrede, bezieht sich auf die Zeit 404—399; Imitation vermutlich Herod. Attie. περὶ πολιτείας [V 658Bekk.].

METAAH TEXNH. 3 [4] Scmor. Arısrorn. Vög. 880 τὰ αὐτὰ τοῖς Θεοπόμπου [fr. 115 über

die Einschliessung der Chier in das Gebet der Athener zu Anfang des pelop.

Kriegs] χαὲ ©. φησιν Ev τήι Μεγάληι τέχνηι. Zu der Techne gehören ausser den Aypoouel δητορικαὶ [S. 541,33] die folgenden mit Spezialtiteln angeführ- ten Fır.

4 [8] Arnen. X416A 0. δ᾽ ὃ Χαλχηδόνιος Ev τινι τῶν προοιμίων τὸν Τιμοχρέοντά φησιν ὡς μέγαν βασιλέα ἀφικόμενον χαὶ ξενιζόμενον παρ᾽ αὐτῶι πολλὰ ἐμφορεῖσϑαι. πυϑομένου δὲ τοῦ βασιλέως ὅ τι ἀπὸ τούτων ἐργά- ζοιτο εἶπε Περσῶν ἀναριϑμήτους συγχόψειν. zei τῆι ὑστεραίαι πολλοὺς καϑ᾽ ἕνα γνιχήσας μετὰ τοῦτο ἐχειρονόμησε. πυνϑανομένου δὲ τὴν πρόφασιν ὑπο- λείπεσϑαι ἔφη τοσαύτας, εἰ προσίοι τις, πληγᾶς.

5 [7] Anrısr. rhet. "1. p. 1404213 ἐγχεχειρήχασιν δὲ ἐπ᾽ ὀλίγον περὶ αὐτῆς [näml. τῆς ὑποχριτικῆς] εἰπεῖν τινες, οἷον Θ. ἐν τοῖς ἐλέοις. Miss- Kar Qumr. O1 3,4. Vgl. II 1,12 [S. 520, 7].

6 [5] Praro Phaedr. p. 2670 [vgl. 8. 517,34] τῶν γε μὴν οἰχτρογόων

ἐπὶ γῆρας χαὶ πενίαν ἑλκομένων λόγων χεχρατηχέναι τέχνηι μοι φαίνεται τὸ

τοῦ Χαλχηδονίου σϑένος. ὀργίσαι τε αὐ πο λλοὺς ἅμα δεινὸς ἁνὴρ γέγονε καὶ πάλιν ὠργισμένοις ἐπάιδων χηλεῖν, ὡς ἔφη διαβάλλειν τε καὶ ἀπολύσασϑαι διαβολὰς ὅϑεν δὴ χράτιστος. HERMIAS Ζ. ἃ. St. p. 239, 18 Couvreur. ὃ γὰρ Χαλχηδόνιος, τουτέστιν ὃ Θ., ταῦτα ἐδίδαξεν, ὡς δεῖ εἰς οἶχτον ἐγεῖραι τὸν δικαστὴν καὶ ἐπισπᾶσϑαι ἔλεον, γῆρας, πενίαν, τέχνα ἀποδυρόμενον zul τὰ δμοια.

7 [6] Puur. quaest. conv. 12,3 p. 616D δεῖ [bei der Tischordnung] χαϑά- περ ὑπόϑεσιν μελετῶντα συγχριτιχὴν τοὺς ᾿Αριστοτέλους Tonxovs [T 1ff.] ἡ τοὺς Θρασυμάχου Ὑπερβάλλοντας ἔχειν προχείρους οὐδὲν τῶν χρησίμων διαπραττόμενον, ἀλλὰ τὴν κενὴν δόξαν ἐχ τῆς ἀγορᾶς χαὶ τῶν ϑεάτρων εἰς τὰ συμπόσια μεταάγοντα.

8. πεν. z. Plat. Phaedr. p. 239, 21 ἔγραψεν [Thr.] ἐν λόγωι ἑαυτοῦ τοι- οὗτόν τι, ὅτι οἱ ϑεοὶ οὐχ δρῶσι τὰ ἀνϑρώπινα᾽ οὐ γὰρ ἂν τὸ μέ- γιστον τῶν ἐν ἀνθρώποις ἀγαϑῶν παρεῖδον τὴν διχαιοσύνην" δρῶμεν γὰρ τοὺς ἀνθρώπους ταύτηι μὴ χρωμένους.

79. HIPPIAS. A. 1—6. LEBEN UND LEHRE. 845

1. Sup. Ἱππίας Διοπείϑους ᾿Ηλεῖος σοφιστὴς χαὶ φιλόσοφος, μαϑητης Ἡγησιδάμουι(ἢ, ὃς τέλος ὡρίζετο τὴν αὐτάρχειαν [vgl. Α 12]. ἔγραψε πολλά. 2. Puıtosrtrar. V. Soph. 1 11 I. δὲ ὃ σοφιστὴς ὃ Ἡλεῖος τὸ μὲν μνημο- νιχκὸν οὕτω τι χαὶ γηράσχων ἔρρωτο, ὡς καὶ πεντήχοντα ὀνομάτων ἀχοίσας ἅπαξ ἀπομνημονεύειν αὐτὰ χκαϑ᾽ ἣν ἤκουσε τάξιν, ἐσήγετο δὲ ἐς τὰς διαλέξεις

γεωμετρίαν, ἀστρονομίαν, μουσικήν, ῥυϑμούς" διελέγετο δὲ καὶ περὲ ζω- γραφίας χαὶ περὲ ἀγαλματοποιίας" ταῦτα ἑτέρωθι" ἐν “αχεδαίμονι δὲ γένη τε διήεει πόλεων ( χαὶ ἀποιχίας καὶ ἔργα, ἐπειδὴ οἱ “αχεδαιμόνιοι διὰ τὸ βούλεσϑαι ἄρχειν τῆι ἰδέαι ταύτηι ἔχαιρον. ἔστιν δὲ αὐτῶι χαὶ Towı-

κὸς διάλογος, οὐ λόγος" ὃ Νέστωρ ἐν Τροίαι ἁλούσηι ὑποτίϑεται Νεοπτο- λέμωι τῶι ᾿Αχιλλέως, ἃ χρὴ ἐπιτηδεύοντα ἄνδρα ἀγαϑὸν φαίνεσϑαι. πλεῖστα δὲ Ἑλλήνων πρεσβεύσας ὑπὲρ τῆς Ἤλιδος οὐδαμοῦ χατέλυσε τὴν ἑαυτοῦ δόξαν δημηγορῶν TE zul διαλεγόμενος, ἀλλὰ καὶ χρήματα πλεῖστα ἐξέλεξε χαὶ φυλαῖς ἐνεγράφη πόλεων μιχρῶν τε χαὶ μειζόνων. παρηλϑε χαὶ εἰς τὴν Ἰνυχὸν ὑπὲρ χρημάτων, τὸ δὲ πολίχνιον τοῖτο Σιχελικοί εἰσιν, ode ὁ Πλάτων (Ev) τῶι T'opyiaı [493 A] ἐπισχώπτει. εὐδοχιμῶν δὲ χαὶ τὸν ἄλλον χρόνον ἔϑελγε τὴν “Ελλάδα ἐν Ὀλυμπίαι λόγοις ποικίλοις zul πεφροντισμένοις εὖ. noun- veve δὲ οὐχ ἐλλιπῶς ἀλλὰ περιττῶς καὶ κατὰ φύσιν, ἐς οὁλίγα χαταφεύγων τῶν ἐκ ποιητιχὴῆς ὀνόματα. Mit Ausnahme von $ ὅ Schl., $8 und vielleicht des Titels $ 4 ist alles aus Plato [A 6ff.] geflossen.

3. [Prur.] Vit.X or.4 p. 838 A ἐγένετο δ᾽ αὐτῶι |Isokrates] zu) παῖς ᾿ἡφαρεὺὶς πρεσβύτηι ὄντι [vor 356] ἐχ Πλαϑάνης τῆς Ἱππίου τοῦ ῥήτορος ποιη- τός, τῶν δὲ τῆς γυναικὸς τριῶν παίδων ὃ νεώτατος. 839B zul νέον μὲν ὄντα μὴ γῆμαι, γηράσαντα δ᾽ ἑταίραι συνεῖναι ἧε ὄνομα ἣν Aayloxn... ἔπειτα Πλαϑάνην τὴν Ἱππίου τοῦ ῥήτορος γυναῖχα ἠγάγετο τρεῖς παῖδας ἔχουσαν, ὧν τὸν ᾿Αφαρέα, ὡς προείρηται, ἐποιήσατο. HARPOCK. ᾿Ιφαρεύς. οὗτος Ἱππίου μὲν ἦν υἱός, ἐνομίζετο δὲ Ἰσοχράτους. Zosmm. V. Isoer. p. 253, 4 Westerm. yv- ναῖχα δ᾽ ἠγάγετο Πλαϑάνην τινά, Ἱππίου τοῦ 6770005 ἀπογεννωμένην. Iden- tität mit dem Elier bestritten.

4. Prar. Apol. p. 19E zei τοῦτό γέ μοι δοχεῖ καλὸν εἶναι, εἶ' τις οἷός T εἴη παιδεύειν ἀνθρώπους ὥσπερ Γοργίας τε ὃ Asovrivog χαὶ Πρόδικος 6 Κεῖος καὶ I. ὁ Ἠλεῖος. Vgl. oben $. 535, 22.

5. ATHEN. V p. 2180 ö δὲ Πλάτων χαὶ τὸν Ἠλεῖον Ἱππίαν συμπαρόντα ποιεῖ ἐν τῶι Πρωταγόραι [vgl. Ο 1] μετά τινων ἰδίων πολιτῶν, οὺς οὐχ εἰχὸς ἐν ᾿Αϑήναις ἀσφαλῶς διατρίβειν πρὸ τοῦ τὰς ἐνιαυσίας ἐπὶ ᾿Ισάρχου Ἐλαφη- βολιῶνος [428] συντελεσϑῆναι σπονδάς. Vgl. S. 514, 35.

6. Prar. Hipp. mai. p. 281 A [Sokr., Hipp.) Ἱππίας ὃ καλός τε χαὶ σοφός, ὡς διὰ χρόνου ἡμῖν χατῆρας εἰς τὰς ᾿Αϑήνας. --- Οὐ γὰρ σχολή, ὦ Σώχρατες. 7 γὰρ Ἦλις ὅταν τι δέηται διαπράξασϑαι πρός τινα τῶν πόλεων, ἀεὶ ἐπὶ πρῶ- τον ἐμὲ ἔρχεται τῶν πολιτῶν αἱρουμένη πρεσβευτήν, ἡγουμένη δικαστὴν χαὶ ἄγγελον ἱκανώτατον εἶναι τῶν λόγων, οἱ dv παρὰ τῶν πόλεων ἑχάστων λέ- γωνται. πολλάκις μὲν οὖν καὶ εἰς ἄλλας πόλεις ἐπρέσβευσα, πλεῖστα δὲ χαὶ περὶ πλείστων χαὶ μεγίστων εἰς τὴν “αχεδαίμονα" διὸ δή, ὃ σὺ ἐρωτᾶις, οὐ ϑαμίζω εἰς τοὐσόε τοὺς τόπους.

7. Prar. Hipp. mai. p. 282 DE [Hipp. spricht] ἀφικόμενος δέ ποτε εἰς Zıze- λίαν Πρωταγόρου αὐτόϑι ἐπιδημοῦντος χαὶ εὐδοχιμοῦντος χαὶ πρεσβυτέρου ὄντος [χαὶ] πολὺ »εώτερος ὧν ἐν ὀλίγωι χρόνωι πάνυ πλέον ἢ πεντήκοντα καὶ ἑχατὸν μνᾶς εἰργασάμην, καὶ ἐξ ἑνός γε χωρίου πάνυ σμιχροῦ Ἰνυχοῦ πλέον ἡ εἴχοσι μνᾶς" καὶ τοῦτο ἐλϑὼν οἴχαδε φέρων τῶι πατρὶ ἔδωχα, ὥστε ἐχεῖνον zul τοὺς ἄλλους πολίτας ϑαυμάζειν τε καὶ ἐχπεπλῆχϑαι. καὶ σχεδόν τι οἶμαι ἐμὲ πλείω χρήματα εἰργάσϑαι ἢ ἄλλους σύνδυο οὕστινας βούλει τῶν σοφιστῶν.

8. — Hipp. min. p. 868 Ο [Hipp.] χαὶ γὰρ ἂν δεινὰ ποιοίην, αὐ Εὔδιχε, εἰ Ὀλυμπίαζε μὲν εἰς τὴν τῶν λλήνων πανήγυριν, ὅταν τὰ Ὀλύμπια ἦι, ἀεὶ ἐπανιὼν οἴχοϑεν ἐξ Ἤλιδος εἰς τὸ ἱερὸν παρέχω ἐμαυτὸν καὶ λέγοντα ὅτι av τις βούληται ὧν ἄν μοι εἰς ἐπίδειξιν παρεσχευασμένον nt, καὶ ἀποχρινόμενον τῶι βουλομένωι ὅτι ἂν τις ἐρωτᾶι, νῦν δὲ τὴν Σωκχράτους ἐρώτησιν φύγοιμι... 364A ἐξ οὗ γὰρ ἤργμαι Ὀλυμπίασιν ἀγωνίζεσθαι οὐδενὶ πώποτε χρείττονι εἰς οὐδὲν ἐμαυτοῦ ἐνέτυχον.

9. — Hipp. mai. p. 286 A [Hippias] Καὶ ναὶ μὰ Al’, ὦ Σώκρατες, περί γε ἐπιτηδευμάτων χαλῶν χαὶ ἔναγχος αὐτόϑι ηὐδοκίμησα διεξιών, ἃ χρὴ τὸν νέον ἐπιτηδεύειν. ἔστι γάρ μοι περὶ αὐτῶν παγχάλως λόγος συγχείμενος, zul ἄλλως εὖ διαχείμενος καὶ τοῖς ὀνόμασι" πρόσχημα δέ μοί ἐστι χαὶ ἀρχὴ τοι- ade τις τοῦ λόγου [vgl. Α 2 $4]'

ἐπειδὴ ἡ Τροία ἥλω, λέγει ὁ λόγος ὅτι Νεοπτόλεμος Νέστορα ἔροιτο, ποῖά ἔστι χαλὰ ἐπιτηδεύματα, ἃ ἀν τις ἐπιτηδεύσας νέος ὧν εὐδοχιμώτατος γένοιτο μετὰ ταῦτα δὴ λέγων ἐστὶν ὃ Νέστωρ καὶ ὑποτιϑέμενος αὐτῶι πάμ- πολλὰ νόμιμα χαὶ παάγχαλα.

τοῦτον δὴ καὶ ἐχεῖ [in Sparta] ἐπεδειξάμην καὶ ἐνθάδε [in Athen] μέλλω ἐπιδεικνύναι εἰς τρίτην ἡμέραν ἐν τῶι Φειδοστράτου διδασχαλείωι zul ἄλλα πολλὰ καὶ ἄξια axong‘ ἐδεήϑη γάρ μου Εὔδικος ὃ ᾿ἀπημάντου.

10. --- Hipp. min. p. 364C [Hipp.] φημὲ γὰρ Ὅμηρον πεποιηκέναι ἄριστον μὲν ἀνόρα ᾿Αχιλλέα τῶν εἰς Τροίαν ἀφικομένων, σοφώτατον δὲ Νέστορα, πο- λυτροπώτατον δὲ Ὀδυσσέα.

11. — Hipp. mai. p. 285B ἐχεῖνα ἃ σὺ χάλλιστα ἐπίστασαι, τὰ περὶ τὰ ἄστρα TE χαὶ τὰ οὐράνια πάϑη... ἀλλὰ περὶ γεωμετρίας τι χαίρουσιν ἀκούοντες... περί γε λογισμῶν... ἐκεῖνα ἃ σὺ ἀκριβέστατα ἐπίστασαι av- ϑρώπων διαιρεῖν, περί τε γραμμάτων δυνάμεως καὶ συλλαβῶν καὶ ῥυθμῶν καὶ ἁρμονιῶν sr μήν ἐστιν ἃ ἡδέως σου ἀκροῶνται [die Spar- taner] χαὲ ἐπαινοῦσιν; αὐτός μοι εἰπέ, ἐπειδὴ ἐγὼ οὐχ εὑρίσχω. --- Περὲ τῶν γενῶν, ὦ “Σώκρατες, τῶν τε ἡρώων καὶ τῶν ἀνϑρώπων χαὶ τῶν χατοι- κίσεων, ὡς τὸ ἀρχαῖον ἐχτίσϑησαν αἱ πόλεις, καὶ συλλήβδην πάσης τῆς ἀρ χαιολογίας ἥδιστα ἀχροῶνται, ὥστ᾽ ἔγωγε δι᾿ αὐτοὺς ἠνάγχασμαι ἐκχμεμα- ϑηχέναι τε χαὶ,ἐχμεμελετηκέναι πάντα τὰ τοιαῦτα. --- Ναὶ μὰ Ai’ ᾽ ὦ Ἱππία, ηὐτύχηκάς γε, ὅτι «Ἰακχεδαιμόνιοι οὐ χαίρουσιν, av τις αὐτοῖς ἀπὸ Σόλωνος τοὺς ἄρχοντας τοὺς ἡμετέρους καταλέγηι᾽ εἰ δὲ μή, πράγματ᾽ ἂν εἶχες ἐχμαν- ϑάνων. --- Πόϑεν, ὦ Σώκρατες; ἅπαξ ἀκούσας πεντήχοντα ὀνόματα ἀπο- μνημονεύσω. --- ᾿Αληϑῆ λέγεις, ἀλλ᾽ ἐγὼ οὐχ ἐνενόησα, ὅτι τὸ μνημονικὸν ἔχεις. ὥστ᾽ ἐννοῶ ὅτι εἰχότως σοι χαίρουσιν οἱ “ακεδαιμόνιοι ἅτε πολλὰ εἰδότι, zul χρῶνται ὥσπερ ταῖς πρεσβύτισιν οἱ παῖδες πρὸς τὸ ἡδέως μυ- ϑολογῆσαι.

12. — Hipp. min. p. 368B πάντως δὲ πλείστας τέχνας πάντων σοφώτα- τος εἰ ἀνθρώπων, ὡς ἐγώ ποτέ σου ἤκουον μεγαλαυχουμένου πολλὴν σοφίαν

ὲ ζηλωτὴν σαυτοῦ διεξιόντος. ἐν ἀγορᾶι ἐπὶ ταῖς τραπέζαις. ἔφησϑα δὲ ἀφικέσθαι ποτὲ εἰς Ὀλυμπίαν ἃ εἶχες περὶ τὸ σῶμα ἅπαντα σαυτοῦ ἔργα ἔχων' πρῶτον μὲν δαχτύλιον (ἐντεῦϑεν γὰρ ἤρχου) ὃν εἶχες σαυτοῦ ἔχειν ἔργον ὡς ἐπιστάμενος δακτυλίους γλύφειν χαὶ ἄλλην σφραγῖδα σὸν ἔργον, χαὶ στλεγγίδα χαὶ λήκυϑον ἃ αὐτὸς εἰργάσω" ἔπειτα ὑποδήματα ἃ εἶχες ἔφη- σϑα αὐτὸς σχυτοτομῆσαι χαὶ τὸ ἱμάτιον ὑφῆναι καὶ τὸν χιτωνίσχον᾽ καὶ ὃ γε πᾶσιν ἔδοξεν ἀτοπώτατον χαὶ σοφίας πλείστης ἐπίδειγμα [ἐπειδὴ], τὴν ζώνην ἔφησϑα τοῦ χιτωνίσχου, ἣν εἶχες, εἶναι μὲν οἷαι αἱ Περσιχαὶ τῶν πολυτελῶν, ταύτην δὲ αὐτὸς πλέξαι᾽ πρὸς δὲ τούτοις ποιήματα ἔχων ἐλϑεῖν καὶ ἔπη καὶ τραγωιδίας καὶ διϑυράμβους χαὶ χαταλογάδην πολλοὺς λό- γους καὶ παντοδαποὺς συγκειμένου ς" zul περὶ τῶν τεχνῶν δὴ; ὧν ἄρτι ἐγὼ ἔλεγον, ἐπιστήμων ἀφιχέσϑαι διαφερόντως τῶν ἄλλων χαὶ περὶ ῥυϑμῶν χαὶ ἁρμονιῶν χαὶ γραμμάτων ὀρϑότητος, χαὲ ἄλλα ἔτι πρὸς τούτοις πάνυ πολλά, ὡς ἐγὼ δοχῶ μνημονεύειν" χαίτοι To γε μνημονικὸν ἐπελαϑόμην σου, ὡς ἔοικε, τέχνημα, Ev ὧι σὺ οἴει λαμπρότατος εἶναι.

13. Arhen. ΧΙ p.506F ἐν δὲ τῶι Μεωμνεξένωι [Platons; p. 236 3] οὐ

μόνον Ἱ. ὃ Ἠλεῖος χλευάζεται, ἀλλὰ καὶ ὃ ΡῬαμνούσιος ᾿Αντιφῶν zul ὃ μουσι- χὸς Aaunoos. Vgl. S. 550, 36. 14. Xen. Mem. IV 4, 5ff. οἷδα ὁέ ποτε αὐτὸν χαὶ πρὸς Ἱππίαν τὸν

Ἠλεῖον περὶ τοῦ δικαίου τοιάδε διαλεχϑέντα. διὰ χρόνου γὰρ ἀφιχόμενος ὃ

Ἱππίας ᾿Αϑήναξε παρεγένετο τῶι Σωκράτει λέγοντι πρός τινας, ὡς ϑαυμαστὸν ein τό, εἰ μὲν τίς βούλοιτο σχυτέα διδάξασϑαί τινα ἢ τέχτονα ἢ χαλκέα N ἱππέα, μὴ ἀπορεῖν ὅποι ἂν πέμψας τούτου τύχοι φασὶ δέ τινες καὶ ἵππον zul βοῦν τῶι βουλομένωι δικαίους ποιήσασθαι πάντα μεστὰ εἶναι τῶν διδαξόν- των᾿ ἐὰν δέ τις βούληται ἢ αὐτὸς μαϑεῖν τὸ δίκαιον ἢ υἱὸν ἢ οἰχέτην διδά- ἔασϑαι, μὴ εἰδέναι ὅποι ἂν ἐλθὼν τύχοι τούτου. καὶ ὃ μὲν Ἱππίας ἀχούσας ταῦτα ὥσπερ ἐπισχώπτων αὐτόν" Ἔτι γὰρ σύ, ἔφη, ὦ Σώχρατες, ἐχεῖνα τὰ αὐτὰ λέγεις ἃ ἐγὼ πάλαι ποτέ σου ἤχουσα; καὶ ὃ Σωχράτης᾽ Ὃ δέ γε τούτου δεινότερον, ἔφη, ὦ Ἱππία, οὐ μόνον ἀεὶ τὰ αὐτὰ λέγω, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν αὐτῶν᾽ σὺ δ᾽ ἴσως διὰ τὸ πολυμαϑὴς εἶναι περὶ τῶν αὐτῶν οὐδέποτε τὰ αὐτὰ λέγεις. ᾿Αμέλει, ἔφη, πειρῶμαι καινόν τι λέγειν ἀεί. Πότερον, ἔφη, καὶ περὶ ὧν ἐπίστασαι; οἷον περὶ γραμμάτων ἐάν τις ἔρηταί σε, πόσα χαὶ ποῖα Σω- χράτους Be, ἄλλα μὲν πρότερον, ἄλλα δὲ νῦν πειρᾶι λέγειν; ἢ περὶ ἀριϑμῶν τοῖς ἐρωτῶσιν, εἰ τὰ δὶς πέντε δέχα ἐστίν, οὐ τὰ αὐτὰ νῦν ἃ καὶ πρότερον ἀποχρίνει; Περὶ μὲν τούτων, ἔφη, ὦ Σώχρατες, ὥσπερ σύ, zul ἐγὼ ἀεὶ τὰ αὐτὰ λέγω" περὶ μέντοι τοῦ διχαίου πάνυ οἶμαι νῦν ἔχειν εἰπεῖν, πρὸς ἃ οὔτε σὺ οὔτ᾽ ἂν ἄλλος οὐδεὶς δύναιτ᾽ αντειπεῖν.

15. TerrurL. apolog. 46 Hippias[?] dum ciwitati insidias disponit oceiditur.

1. Paus. V 25, 4 [Untergang des messenischen Knabenchors auf der Fahrt nach Rhegion] τότε ὁὲ ἐπὶ τῆι ἀπωλείαι τῶν παίδων οἱ Μεσσήνιοι πένϑος ἤγον, καὶ ἄλλα τέ σφισιν ἐς τιμὴν αὐτῶν ἐξευρέϑη χαὶ εἰχόνας ἐς Ὀλυμπίαν ἀνέϑεσαν χαλχᾶς, σὺν δὲ αὐτοῖς τὸν διδάσκαλον τοῦ χοροῦ χαὶ τὸν αὐλητήν. τὸ μὲν δὴ ἐπίγραμμα ἐδήλου τὸ ἀρχαῖον ἀναϑήματα εἶναι τῶν ἐν πορϑμῶι

Μεσσηνίων" χρόνωι δὲ ὕστερον γ λεγόμενος ὑπὸ Ἑλλήνων γενέσϑαι σοφὸς τὰ ἐλεγεῖα ἐπ᾽ αὐτοῖς ἐποίησεν᾽ ἔργα δέ εἰσιν Ἠλείου Κάλωνος αἱ εἰχόνες [Hermes des Eleers Kalon für den Rhegiuer Glaukies nach der Schrift der Basis etwa 420—410 (Dittenberger), 5. Loewy Inschr. gr. Bildh. 28 N. 33).

2 (3 Müller FHG II p. 61] ScnHor. Arorr. III 1179 [hinter Musaios B 1 8. 497,8] Ἱ. ὁὲ 6 Ἠλεῖος [Δ4ήλιος L] ἐν ᾿Εϑνῶν ὀνομασίαις ἔϑνος τι χα- λεῖσϑαι Σπαρτούς. Vielleicht Teiltitel der Συναγωγή.

8 [2] Puvr. Num. 1 τοὺς μὲν οὖν χρόνους ἐξακριβῶσαι χαλεπόν ἐστι καὶ μάλιστα τοὺς ἐχ τῶν Ὀλυμπιονικῶν ἀναγομένους, ὧν τὴν ἀναγραφὴν ὀψέ φασιν Ἱππίαν ἐχδοῦναι τὸν Ἠλεῖον ἀπ᾿ οὐδενὸς ὁρμώμενον ἀναγκαίου πρὸς πίστιν. Ä ΣΥΝΑΓΩΓΉ.

4 [1] Arten. ΧΙΠ 608F Θαργηλία ἡ Μιλησία, ἡτις zul τεσσαρεσχαίδεχα ἀνόραάσιν ἐγαμήϑη οὖσα καὶ τὸ εἶδος πάνυ χαλὴ καὶ σοφή, ὥς φησιν I. ὃ σοφι- στὴς ἐν τῶι ἐπιγραφομένωι Συναγωγή᾽ HesvcH. Θαργηλία" ᾿ ἔστιν ἡ Θαρ- γηλία Μιλησία μὲν τὸ γένος, εὐπρεπὴς δὲ τὴν ὄψιν χαὶ τἄλλα σοφή, ὥστε στρατηγεῖν πόλεις καὶ δυνάστας. διὸ χαὶ πλείστοις ἐγήματο τῶν διασημοτάτων.

ΤΡΩΙΚΟΣ. | 5. Par. Hipp. mai. p. 286 A [oben 5. 546, 20]. Vgl. S. 545, 11.

AUS UNBESTIMMTEN SCHRIFTEN. 6 [6] Crem. Strom. VI 15 p. 745P. ἀλλ᾽ ἵνα un ἐπὶ πλέον προίηι ὃ λόγος φιλοτιμουμένων ἡμῶν τὸ εὐεπίρορον εἰς χλοπὴν τῶν Ἑλλήνων κατὰ τοὺς A0- γους τε καὶ τὰ δόγματα ἐπιδεικνύναι, φέρε ἄντικρυς μαρτυροῦντα ἡμῖν Ἱππίαν

᾿ τὸν σοφιστὴν τὸν Ἠλεῖον, ὃς τὸν αὐτὸν περὶ τοῦ προχειμένου μοι σχέμματος

ὕχειν |l. nxev] λόγον, παραστησώμεϑα ὧδέ πως λέγοντα᾽

τούτων ἴσως εἴρηται τὰ μὲν Ὀρφεῖ, τὰ δὲ Μουσαίωι χατὰ βοαχὺ ἄλλωι ἀλλαχοῦ, τὰ δὲ Ἡσιόδωι τὰ δὲ Ὁμήρωι, τὰ δὲ τοῖς ἄλλοις τῶν ποιητῶν, τὰ δὲ ἐν συγγραφαῖς τὰ μὲν Ἕλλησι τὰ δὲ βαρβάροις. ἐγὼ δὲ ἐκ πάντων τούτων τὰ μέγιστα χαὶ ὁμόφυλα συνϑεὶς τοῦτον καινὸν καὶ πολυειδῆ τὸν λόγον ποιήσομαι. Aus der Συναγωγη Ἷ [Gomperz).

7 [10] Dıoc. 1 24 über Thales’ Panpsychismus s. 8. 4, 1.

8 [4] Evustarm. z. Dıonvs. Per. 270 I. ἀπὸ ᾿Ασίας καὶ Εὐρώπης τῶν Nxeaviöov τὰς Ἠπείρους [näml. Asien und Europa] χαλεῖ. Vermutlich aus den ᾿Εϑνῶν ὀνομασίαι.

9 (7) Hyrorn. Sorn. Oed. R. V (Sehol. II 12, 11Dind.] ἔδιον δέ τι nenov- ϑασιν οἵ μεϑ' Ὅμηρον ποιηταὶ τοὺς πρὸ τῶν Τρωικῶν βασιλεῖς τυράννους προσαγορεύοντες ὀψέ ποτε τοῦδε τοῦ ὀνόματος εἰς τοὺς Ἕλληνας διαδοϑέντος, κατὰ τοὺς ᾿Αρχιλόχου χρόνους, χαϑάπερ I. ὃ σοφιστής Pro. Ὅμηρος γοῦν τὸν πάντων παρανομώτατον Ἔχετον βασιλέα φησὶ καὶ οὐ τύραννον “εἰς Ἔχε- τον βασιλῆα βροτῶν δηλήμονα᾽ [o 84].

B. 6-17. AUS UNBEST. SCHR. 18. 19. ZWEIFELH. 549

10 [15] Purynıcn. ecl. 312Lob. παρα ϑήκην Ἱππίαν καὶ Ἴωνώά τινὰ συγ- γραφέα φασὶν εἰρηκέναι [Herodot 6, 73. 9, 45 vgl. Phryn. p. 228]" ἡμεῖς δὲ τοῦτο παραχαταϑήχην ἐροῦμεν, ὡς Πλάτων καὶ Θουχυδίδης καὶ 4ημοσϑένης.

11 [9] Prur. Lye. 23 αὐτὸν δὲ τὸν “υχοῖργον Ἱ. μὲν ὃ σοφιστὴς πολε- μικώτατόν φησι γενέσϑαι χαὶ πολλῶν ἔμπειρον στρατηγιῶν.

12 [0] Procr. in Eucl. p. 65, 11 Friedl. [s. oben 8. 280, 7] μετὰ δὲ τοῦ- τον [Thales] Mausoxos ὃ Στησιχόρου τοῦ ποιητοῦ ἀδελφὸς ὡς ἐφαψάμενος τῆς περὶ γεωμετρίας σπουδῆς μνημονεύεται χαὶ Ἱ. € Ἠλεῖος ἱστόρησεν ὡς ἐπὶ γεωμετρίαι δόξαν αὐτοῦ λαβόντος.

13 [11] ϑοηοι. Arar. 172 p. 369, 21 Maass. Ἱ. δὲ χαὶ Φερεκύδης [FHG I 86 fr. 52] ἑπτὰ [näml. Ὑάδας εἶναί].

14 [12] Schor. Pınv. Pyth. 4, 288 ταύτην [Phrixos Stiefmutter] δὲ 0 μὲν Πίνδαρος ἐν Ὕμνοις [fr. 49 Schr.] Anuodiznv φησίν, ‘I. δὲ Γοργῶπιν.

15 [Ὁ] — Nem. 7, ὅ8 τρίτην δὲ [Ephyra] περὲ Ἦλιν, ἧς I. μνημονεύει.

16 [13] Sro». III 88, 32 Πλουτάρχου ἐχ τοῦ {( Περὶ τοῦ διαβάλλειν. “Ἵ. λέγει δύο εἶναι φϑόνους" τὸν μὲν δίχαιον, ὅταν τις τοῖς κακοῖς φϑονῆι τιμω- μένοις, τὸν δὲ ἄδικον, ὅταν τοῖς ἀγαϑοῖς. χαὶ διπλᾷ τῶν ἄλλων οἱ φϑονεροὶ χαχοῦνται" οὐ γὰρ μόνον τοῖς ἰδίοις καχοῖς ἄχϑονται ὥσπερ ἐχεῖνοι, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀλλοτρίοις ἀγαϑοῖς.

17 [14] -- — 42,10 Πλουτάρχου ἐχ τοῦ {Περὶ τοῦ) διαβάλλειν. "I. φη- σίν, ὅτι δεινόν ἐστιν ἡ διαβολία, οὕτως ὀνομάζων, ὅτι οὐδὲ τιμωρία τις χατ᾽ αὐτῶν γέγραπται ἐν τοῖς νόμοις ὥσπερ τῶν χλεπτῶν᾽ καίτοι ἄριστον ὃν χτῆμα τὴν φιλίαν χλέπτουσιν, ὥστε ἡ ὕβρις κακοῦργος οὖσα δικαιοτέρα ἐστὶ τῆς διαβολῆς διὰ τὸ μὴ ἀφανὴς εἶναι. Vgl. Herod. VIL107 διαβολὴ γάρ ἐστι δεινότατον κτλ.

18 [8] Vır. Homerı Matrit. p. 31, 1 Westerm. Ἱ. δ᾽ αὖ χαὶ Ἔφορος Kv- μαῖον [Homer].

19. ῬΑΡυβ. PETROPoL. ἢ. 13, 00]. 2,11 [ed. Jermnstedt Journ. des Unter- richtsmin. (russ.) 1901 Octob. p. 51) ITIITIOY; Titel nicht erhalten.

20. Arıst. poet. 25. 1461221 χατὰ δὲ προσωιδίαν [näml. ὁρῶντα δεῖ δια- λύειν] ὥσπερ 1. ἔλυεν ὃ Θάσιος [Ἠλεῖος Osann] τὸ ᾿δίδομεν δέ οἱ᾽ καὶ “τὸ μὲν οὗ χαταπύϑεται ὄμβρωι᾽. soph. el. 4. 100} 3 οἷον καὶ τὸν Ὅμηρον ὅνιοι διορ- ϑοῦνται πρὸς τοὺς ἐλέγχοντας ὡς ἀτόπως εἰρηχότα “τὸ μὲν οὗ χαταπύϑεται ὄμβρωι᾽ LE 928]. λύουσι γὰρ αὐτὸ τῆι προσωιδίαι λέγοντες τὸ οὐ ὀξύτερον" χαὶ τὸ περὶ τὸ ἐνύπνιον τοῦ ᾿ἀγαμέμνονος, ὅτι οὐχ αὐτὸς ὃ Ζεὺς εἶπεν “di- ὅομεν δὲ οἱ εὖχος ἀρέσϑαι᾽ [B15 Var. nach ® 297], ἀλλὰ τῶι ἐνυπνίωι ἐνε- τέλλετο διδόναι [also διδόμεν]. Vgl. Pseudalex. [Psellos oder Michael Ephes.] z. d. St. p. 33, 6ff.

21. ProcL. in Eucl. p. 272, 3 Friedl. “Νιχομήδης μὲν ‚rag ἐχ τῶν χογχοει- δῶν γραμμῶν, ὧν χαὶ τὴν γένεσιν καὶ τὴν τάξιν χαὶ τὰ συμπτώματα παρα- δέδωχεν, αὐτὸς εὑρετὴς ὧν τῆς ἰδιότητος αὐτῶν πᾶσαν εὐθύγραμμον γωνίαν ἐτριχοτόμησεν. ἕτεροι δὲ ἐχ τῶν Ἱππίου καὶ Νικομήδους τετραγωνιζουσῶν πεποιήχασι τὸ αὐτὸ μιχταῖς καὶ οὗτοι χρησάμενοι γραμμαῖς ταῖς τετραγωγι- ζούσαις. Identität mit dem Sophisten bestritten.

550 79. HIPPIAS. C. IMITATION. 80. ANTIPHON DER SOPHIST

1. Prar. Protag. p- 8810 ΗΠ. μετὰ δὲ τὸν Πρόδικον “I. ὁ σοφὸς εἶπεν" Ὦ ἄνόρες, ἔφη; οἱ παρόντες, ἡγοῦμαι ἐγὼ ὑμᾶς συγγενεῖς τε χαὶ οἰχείους καὶ πολίτας ἅπαντας εἶναι φύσει, οὐ νόμωι" τὸ γὰρ ὅμοιον τῶι ὁμοίωι φύσει συγγενές ἐστιν, ὃ δὲ νόμος τύραννος ὧν τῶν ἀνθρώπων πολλὰ παρὰ τὴν φύ- σιν βιάζεται. ὑμᾶς οὖν αἰσχρὸν τὴν μὲν φύσιν τῶν πραγμάτων εἰδέναι, σο- φωτάτους δὲ ὄντας τῶν Ἑλλήνων χαὶ zart’ αὐτὸ τοῦτο νῦν συνεληλυϑότας τῆς τε Ἑλλάδος εἰς αὐτὸ τὸ πρυτανεῖον τῆς σοφίας καὶ αὐτῆς (τῆς) πόλεως εἰς τὸν μέγιστον zul ὀλβιώτατον οἶχον τόνδε μηδὲν τούτου τοῦ ἀξιώματος ἄξιον ἀπο- φήνασϑαι, ἀλλ᾽ ὥσπερ τοὺς φαυλοτάτους τῶν ἀνϑρώπων διαφέρεσϑαι ἀλλή- λοις. ἐγὼ μὲν οὖν καὶ δέομαι καὶ συμβουλεύω, ὦ Πρωταγόρα τε καὶ “Σώκρα- τες, συμβῆναι ὑμᾶς ὥσπερ ὑπὸ διαιτητῶν ἡμῶν συμβιβαζόντων εἰς τὸ μέσον καὶ μήτε σὲ τὸ ἀχριβὲς τοῦτο εἶδος τῶν διαλόγων ζητεῖν το χατὰ βραχὺ λίαν, εἰ μὴ ἡδὺ Πρωταγόραι, ἀλλ᾽ ἐφεῖναι καὶ χαλάσαι τὰς ἡνίας. τοῖς λόγοις, ἵνα

ῦ μεγαλοπρεπέστεροι χαὶ εὐ σχημονέστεροι ὑμῖν φάϊνωνται; μήτ᾽ αὖ Πρωταγόραν

πάντα χάλων ἐχτείναντα, οὐρίαι ἐφέντα, φεύγειν εἰς τὸ πέλαγος τῶν λόγων, ἀποχρύψαντα γῆν, ἀλλὰ μέσον τι ἀμφοτέρους τεμεῖν. ὡς οὖν ποιήσετε, χαὶ

[4 ς - > u ‚ Car a Δ Τὰς G πείϑεσϑέ μοι ῥαβδοῦχον χαὶ Enıortarnv χαὶ πρύτανιν δλέσϑαι, ὃς ὑμῖν φυλάξει τὸ μέτριον μῆχος τῶν λόγων ἑχατέρου.

80. ANTIPHON DER SOPHIST. A. LEBEN UND SCHRIFTEN.

1. Sum. Aytıpaov ᾿Αϑηναῖος τερατοσχόπος zul ἐποποιὸς χαὶ σοφιστής" ἐχαλεῖτο δὲ “Μογομαγειρος.

᾿Αντιφῶν ᾿Αϑηναῖος ὀνειροχρίτης Περὲ χρίσεως ὀνείρων ἔγραψεν.

2. Hermoc. de ideis II 11,7 περὶ δὲ ᾿Αντιφῶντος λέγοντας avayın προει- πεῖν, ὅτι καϑάπερ ἄλλοι τέ φασιν οὐχ ὀλίγοι χαὶ Δίδυμος ὃ γραμματιχός, πρὸς δὲ χαὶ ἀπὸ ἱστορίας φαίνεται, πλείους μὲν γεγόνασιν ᾿Αντιφῶντες, δύο δὲ οἱ σοφιστεύσαντες, ὧν χαὶ λόγον ἀνάγχη ποιήσασϑαι. ὧν εἷς μέν ἔστιν ö ῥήτωρ, “οὗπερ οἱ φονιχοὶ φέρονται λόγοι zal οἱ δημηγοριχοὺ χαὶ ὃ πολιτι- χὸς χαὶ ὅσοι τούτοις ὅμοιοι, ἕτερος δὲ ὃ καὶ τερατοσχόπος καὶ ὀνει- ροκρίτης λεγόμενος γενέσϑαι, οὗπερ οἵ τε Περὶ τῆς ἀληϑείας λέ- γονται λόγοι καὶ ὃ Περὶ ὁμονοίας [καὶ οἵ δημηγοριχοὶ] zei ὃ Πολιτι- κός. ἐγὼ δὲ ἕνεχα μὲν τοῦ διαφόρου τῶν ἐν τοῖς λόγοις τούτοις ἰδεῶν: πείϑομαι δύο τοὺς ᾿Αντιρῶντας γενέσϑαι. πολὺ γὰρ ὡς ὄντως τὸ παραλλατ- τον τῶν ἐπιγραφομένων τῆς ᾿Αληϑείας λόγων πρὸς τοὺς λοιπούς, ἕνεχα δὲ τοῦ καὶ παρὰ Πλάτωνι [8. S. 547, 16] zei παρ᾽ ἄλλοις ἱστορουμένου πάλιν οὐ πείϑομαι. Θουχυδίδην γὰρ ᾿Αντιφῶντος εἶναι τοῦ Pauvovalov μαϑητὴν ἀκούω πολλῶν λεγόντων, χαὶ τὸν μὲν Ῥαμνούσιον εἰδὼς ἐχεῖνον, οὗπερ εἰσὶν οἵ φονιχοί, τὸν Θουχυδίδην δὲ πολλῶι κεχωρισμένον χαὶ χεχοινωνηχότα τῶι εἴδει τῶν τῆς ᾿Αληϑείας λόγων, πάλιν οὐ πείϑομαι. οὐ μὴν ἀλλ᾽ εἴτε εἷς ὃ ᾿Αντιφῶν ἐγένετο, δύο λόγων εἴδεσι τοσοῦτον ἀλλήλων διεστηκότων χρησάμε- vog, εἴτε καὶ δύο, χωρὶς ἑχάτερος ὃ μὲν τοῦτο, ὃ δὲ ἐχεῖνο μετελϑών, ἀναάγχὴ

χωρὶς περὶ ἑχατέρου διελϑεῖν᾽ πλεῖστον γὰρ ὡς ἔφαμεν τὸ μεταξύ. Folgt c. 8 περὶ τοῦ Ῥαμνουσίου ᾿Αντιφῶντος. Sodann:

9,0% ἕτερος ᾿Αντιφῶν, οὗπερ οἱ τῆς ᾿Αληϑείας εἰσὶ λεγόμενοι λόγοι, πολιτικὸς μὲν ἠκιστά ἐστι, σεμνὸς δὲ χαὶ ὑπέρογχος τοῖς τε ἄλλοις καὶ τῶι δι᾿ ἀποφάνσεων περαίνειν τὸ πᾶν, ὃ δὴ τοῦ ἀξιωματικοῦ λόγου ἐστὶ χαὶ πρὸς μέγεϑος ὁρῶντος, ὑψηλὸς δὲ τῆι λέξει καὶ τραχύς, ὥστε χαὶ μὴ πόρρω σκλη- ρότητος εἶναι. χαὶ περιβάλλει δὲ χωρὶς εὐχρινείας, διὸ καὶ συγχεῖ τὸν λό- γον χαὶ ἔστιν ἀσαφὴς τὰ πολλά. καὶ ἐπιμελὴς δὲ χατὰ τὴν συνϑήκην χαὶ ταῖς παρισώσεσι χαίρων, οὐ μὴν ἤϑους γέ τι οὐδ᾽ ἀληϑινοῦ τύπου μέτεστι τῶι ἀνόρί, φαίην δ᾽ ἂν ὡς οὐδὲ δεινότητος πλὴν τῆς φαινομένης μέν, οὐ μὴν οὔσης γε ὡς ἀληϑῶς. ἐγγὺς δὲ τῆς ἰδέας ἐστὶ ταύτης καὶ ὃ Κριτίας" διὸ καὶ μετὰ τοῦτον εὐθὺς περὶ Κριτίου λέξομεν.

3. ΧΈΝΟΡΗ. Mem. 16 ἄξιον δ᾽ αὐτοῦ καὶ ἃ πρὸς ᾿Αντιφῶντα τὸν σοφι- στὴν διελέχϑη μὴ παραλιπεῖν. ὃ γὰρ ᾿Αντιφῶν ποτε βουλόμενος τοὺς συνου- σιαστὰς αὐτοῦ παρελέσϑαι προσελϑὼν τῶι Σωχράτει παρόντων αὐτῶν ἔλεξε τάδε" Ὦ Σώκρατες, ἐγὼ μὲν ὥιμην τοὺς φιλοσοφοῦντας εὐδαιμονεστέρους χρῆναι γίγνεσθαι" σὺ δέ μοι δοκεῖς ταναντία τῆς φιλοσοφίας ἀπολελαυκέναι. ξῆις γοῦν οὕτως ὡς οὐδ᾽ ἂν εἷς δοῦλος ὑπὸ δεσπότηι διαιτώμενος μείνειε᾽ σιτία τε σιτεῖ καὶ ποτὰ πίνεις τὰ φαυλότατα, καὶ ἱμάτιον nupleoaı οὐ μόνον φαῦλον, ἀλλὰ τὸ αὐτὸ ϑέρους τε χαὶ χειμῶνος, ἀνυπόδητός τε χαὶ ἀχίτων διατελεῖς. χαὶ μὴν χρήματά γε οὐ λαμβάνεις, ἃ χαὶ κτωμένους εὐφραίνει χαὶ κεχτημένους ἐλευϑεριώτερόν τε χαὶ ἥδιον ποιεῖ ξήν. εἰ οὖν ὥσπερ καὶ τῶν ἄλλων ἔργων οἱ διδάσκαλοι τοὺς μαϑητὰς μιμητὰς bavıov ἀποδεικχνύου- σιν, οὕτω χαὶ σὺ τοὺς συνόντας διαϑήσεις, νόμιζε χαχοδαιμονίας διδάσκαλος εἶναι. χαὶ ὃ Σωχράτης πρὸς ταῦτα eine‘ Δοχεῖς μοι, ὦ ᾿Αντιφῶν, ὑπειλη- φέναι με οὕτως ἀνιαρῶς ζῆν, ὥστε πέπεισμαι σὲ μᾶλλον ἀποθανεῖν av EAE- σϑαι ἢ ζῆν ὥσπερ ἐγώ. ἴϑι οὖν ἐπισχεψώμεϑα τί χαλεπὸν ἤισϑησαι τοὐμοῦ βίου. πότερον ὅτι τοῖς μὲν λαμβάνουσιν. ἀργύριον ἀναγκαῖόν ἐστιν ἀπερ- γάζεσϑαι τοῦτο ἐφ᾽ ὧι ἂν μισϑὸν λάβωσιν, ἐμοὶ δὲ μὴ λαμβάνοντι οὐχ ἀνάγκη διαλέγεσϑαι ὧι ἂν μὴ βούλωμαι; ἢ τὴν δίαιταν μου φαυλίζεις ὡς ἧττον μὲν

ὑγιεινὰ ἐσϑίοντος ἐμοῦ ἢ σοῦ, ἧττον δὲ ἰσχὺν παρέχοντα;... ἔοικας, ὦ ᾿Αντιφῶν, τὴν εὐδαιμονίαν οἰομένωι τρυφὴν καὶ πολυτέλειαν εἶναι" ἐγὼ δὲ νο- μίζω τὸ μὲν μηδενὸς δεῖσθαι ϑεῖον εἶναι, τὸ δ᾽ ὡς ἐλαχίστων ἐγγυτάτω τοῦ ϑείου, καὶ τὸ μὲν ϑεῖον χράτιστον, τὸ δ᾽ ἐγγυτάτω τοῦ ϑείου ἐγγυτάτω τοῦ χρατίστου.

πάλιν δέ ποτε ὃ ᾿Αντιφῶν διαλεγόμενος τῶι Σωχράτει᾽" 2 Σώχρατες, ἐγώ τοί σε δίκαιον μὲν νομίζω, σοφὸν δὲ οὐδ᾽ ὅπωστιοῦν᾽ δοχεῖς δέ μοι καὶ αὐτὸς τοῦτο γιγνώσχειν᾽ οὐδένα γοῦν τῆς συνουσίας ἀργύριον πράττει. καί- τοι τὸ γε ἱμάτιον ἢ τὴν οἰχίαν ἢ ἄλλο τι ὧν χέχτησαι νομίζων ἀργυρίου ἄξιον εἶναι οὐδενὶ ἂν μὴ ὅτι προῖχα δοίης, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἔλαττον τῆς ἀξίας λαβών. δῆλον δὴ ὅτι εἰ καὶ τὴν συνουσίαν wLov τινὸς ἀξίαν εἶναι, zul ταύ- της ἂν οὐχ ἔλαττον τῆς ἀξίας ἀργύριον ἐπράττου. δίχαιος μὲν οὖν ἂν εἴης, ὅτι οὐχ ἐξαπατᾶις ἐπὶ πλεονεξίαι, σοφὸς δὲ οὐχ ἄν, μηδενὸς γε ἄξια ἐπισταά- μενος. ὃ δὲ Σωχράτης πρὸς ταῦτα εἶπεν" ἾΩ ᾿Αντιφῶν, παρ᾽ ἡμῖν νομίζεται τὴν ὥραν χαὶ τὴν σοφίαν ὁμοίως μὲν χαλόν, δμοίως δὲ αἰσχρὸν διατίϑεσϑαι εἶναι. τήν τε γὰρ ὥραν ἐὰν μέν τις ἀργυρίου πωλῆι τῶι βουλομένωι, πόρνον αὐτὸν ἀποχαλοῦσιν, ἐὰν δέ τις, ὃν ἂν γνῶι χαλόν τε χαγαϑὸν ἐραστὴν ὄντα, τοῦτον φίλον ἑαυτῶι ποιῖται, σώφρονα νομίζομεν" χαὶ τὴν σοφίαν ὡσαύτως

552 80. ANTIPHON DER SOPHIST. A. 3—9. LEBEN U, SCHRIFTEN,

τοὺς μὲν ἀργυρίου τῶι βουλομένωι πωλοῦντας σοφιστὰς ὥσπερ πόρνους ἀπο- καλοῦσιν, ὅστις δέ, ὃν dv γνῶι εὐφυᾶ ὄντα, διδάσχων, 0 τι av ἔχηι ἐγαϑόν, φίλον ποιεῖται, τοῖτον νομίζομεν, ἃ τῶι χαλῶι κἀγαϑῶι πολίτηι προσήζει, ταῦτα ποιεῖν. ἐγὼ ὁ᾽ οὖν χαὶ αὐτός, ὦ ᾿Αντιφῶν, ὥσπερ ἄλλος τις ἢ ἵππωι ἀγαϑῶι ἢ κυνὶ ἢ ὄρνιϑι ἥδεται, οὕτω καὶ ἔτι μᾶλλον ἥδομαι φίλοις ἀγαϑοῖς, χαὶ ἐάν τι ἔχω ἀγαθόν, διδάσκω, καὶ ἄλλοις συνίστημι παρ᾽ ὧν ἂν ἡγῶμαι ὠφελήσεσϑαί τε αὐτοὺς εἰς ἀρετήν" καὶ τοὺς ϑησαυροὺς τῶν πάλαι σοφῶν ἀνδρῶν, οὺς ἐχεῖνοι κατέλιπον ἐν βιβλίοις γράψαντες, ἀγνελίττων zo σὺν τοῖς φίλοις διέρχομαι, κἄν τι δρῶμεν ἀγαϑόν, ἐχλεγόμεϑα" za) μέγα νομί- ζομεν χέρόος, ἐὰν ἀλλήλοις φίλοι γιγνώμεϑα. ἐμοὶ μὲν δὴ ταῦτα ἀχούοντι ἐδόχει αὐτός τε μακάριος εἶναι χαὶ τοὺς ἀχούοντας ἐπὶ καλοχαγαϑίαν ἄγειν. χαὶ πάλιν ποτὲ τοῦ ᾿Αντιφῶντος ἐρομένου αὐτόν, πῶς ἄλλους μὲν ἡγοῖτο πολιτιχοὺς ποιεῖν, αὐτὸς δ᾽ οὐ πράττοι τὰ πολιτιχώ, εἴπερ ἐπίσταιτο᾽ Ποτέ- ρως δ᾽ ἄν, ἔφη, ὠ ᾿Αντιφῶν, μᾶλλον τὰ πολιτικὰ πράττοιμι, εἰ μόνος αὐτὰ πράττοιμι ἢ εἰ ἐπιμελοίμην τοῦ ὡς πλείστους ἱχανοὺς εἶναι πράττειν αὐτά; 4. Ατηξν. XV 673EF ἐχδόντος γὰρ τούτου [der Peripatetiker Adrastos] πέντε μὲν βιβλία Περὲ τῶν παρὰ Θεοφράστωι ἐν τοῖς Περὶ ἡϑῶν za$” ἵστο- ρίαν χαὶ λέξιν ζητουμένων, ἕχτον δὲ περὶ τῶν ἐν τοῖς ᾿Ηϑιχκοῖς Νιχομαχείοις ᾿Αριστοτέλους, ἐννοίας ἀμφιλαφεῖς παραϑεμένου περὶ τοῦ παρὰ ᾿Αντιφῶντι τῶι τραγωιδιοποιῶι Πληξίππου χαὶ πλεῖστα ὅσα χαὶ περὶ αὐτοῦ τοῦ Avrı- φῶντος εἰπόντος, σφετερισάμενος [Hephaistion] za ταῦτα ἐπέγραψέν τι βι- βλίον Περὶ τοῦ παρὰ Ξενοφῶντι ἐν τοῖς ᾿Αἀπομνημονεύμασιν ᾿Αντιφῶντος, οὐδὲν ὄδιον προσεξευρών. 5. Ῥιοα. II 46 τούτωι [Sokrates] τις, χαϑά φησιν ᾿Αριστοτέλης ἐν τρίτωι Περὶ ποιητικῆς [fr. 75 Rose] ἐφιλονίχει ᾿Αντίλοχος “ήμνιος καὶ A. ὃ τερατοσχύπος. 6. [Prur.] Vit. X orat. 1 p. 8880 ἔτι δ᾽ ὧν πρὸς τῆι ποιήσει [der Rham- nusier A., wie der Verf. meint] τέχνην ἀλυπίας συνεστήσατο, ὥσπερ τοῖς γοσοῦσιν ἡ παρὰ τῶν ἰατρῶν ϑεραπεία ὑπάρχει" ἐν Κορίνϑωι TE χατεσχευα- σμένος οἴχημά τε παρὰ τὴν ἀγορὰν προέγραψεν, ὅτι δύναται τοὺς λυπουμέ- γους διὰ λόγων ϑεραπεύειν, zal πυνϑανόμενος τὰς αἰτίας παρεμυϑεῖτο τοὺς χάμνοντας. νομίζων δὲ τὴν τέχνην ἐλάττω ἢ χαϑ᾽ αὑτὸν εἶναι ἐπὶ δητοριχὴν ἀπετράπη. εἰσὶ δ᾽ οἱ xal τὸ Γλαύχου τοῦ Ῥηγίνου Περὲ ποιητῶν βιβλίον εἰς ᾿Αντιρῶντα ἀναφέρουσι. PHILOSTR. V. soph. I 15 πιϑανώτατος δὲ ὃ A. [der Rhamnusier, wie Ph. glaubt] γενόμενος χαὶ προσρηϑεὶς Νέστωρ Ent τῶι

Ἁ \ >) x P)] ἐν = >, > [2 ς In σ 5 περὶ παντὸς εἰπὼν ἂν πεῖσαι νηπενϑεῖς ἀχροάσεις ἐπήγγειλεν, ὡς οὐδὲν ουτω

δεινὸν ἐρούντων ἄχος, ὃ μὴ ἐξελεῖν τῆς γνώμης.

7. Lucıan. V. hist. II 33 (Ὀνείρων νῆσος) χαὶ πλησίον ναοὶ δύο ᾿Απάτης χαὶ ᾿Αληϑείας" ἔνϑα καὶ τὸ ἄδυτόν ἔστιν αὐτοῖς καὶ τὸ μαντεῖον, οὗ προειστή- χει προφητεύων A. ὃ τῶν ὀνείρων ὑποχριτὴς ταύτης παρὰ τοῦ Ὕπνου λαχὼν τῆς τιμῆς.

8. Οτεμ. Str. VII 24 p. 842P. χαρίεν τὸ τοῦ ᾿Αντιφῶντος" οἰωνισαμένου τινὸς, ὅτι κατέφαγεν Üc τὰ δελφάκια, ϑεασάμενος αὐτὴν ὑπο λιμοῦ διὰ μικρο- ψυχίαν τοῦ τρέφοντος κατισχναμμένην᾽ χαῖρε, εἶπεν, Ent τῶι σημείωι, ὅτι οὕτω πεινῶσα τὰ σὰ οὐχ ἔφαγεν τέχνα.

9. ἀκπομοι, Vınnor. 50 p. 14 Wachsm. ’A. ἐρωτηϑείς, τί ἐστι μαντιχή, εἶπεν" “ ἀνϑρώπου φρονίμου eixaouog. Vgl. Eur. fr. 963.

A. Erkenntnistheorie und Prinzipienlehre.

1 [818 B(lass Antiphont. or. p. 130); 99a S(auppe Oratt. att. 11 141) Gar. in Hipp. de med. off. XVIIIB 656K. [mit Benutzung von P(ar. gr. 1849 s. XIV f. 178")] nach Kritias ὁ. 81 Β 40: ὥσπερ καὶ ὃ A. ἐν τῶι προτέρωι Περὲ τῦς ἀληϑείας" “ ἕν τῶι λόγωι πᾶν" ταδε γνοὺς εἰσ(ηι) Ev τι οὐδὲν (ὃν) αὐτῶι οὔτε ὧν ὄψει δρᾶι (ὃ δρῶν) μαχρότατα οὔτε ὧν γνώμηι γιγνώσχει ὃ μαχρότατα γιγνώσχων᾽. ἱπροτέρωι, μαχρότατα, ουτεων (vor γνώμηι) in Abkürzungen P — ὃν ἃ. πᾶν᾽ τάδε schrieb ich: ἐν und ταῦτα δὲ P— αὐτῶ so P (näml. τῶι Aoywı)]. Die Schrift begann wohl mit diesem fr., dessen parmenideischer Standpunkt [vgl. 1,36 8. 119] den Titel ᾿4λήϑεια erklärt. Vgl. auch die fr. 4.5.10. Dagegen [Hırrocr.] de arte 2 p. 42, 17ff. Gomperz. ὄφει eitiert fr. 7.

2 [810 Β., 990 5), “-- — [nach fr. 1 zei‘ “πᾶσι γὰρ ἀνθρώποις ἥ γνώμη τοῦ σώματος ἡγεῖται καὶ εἰς ὑγίειαν χαὶ νόσον καὶ εἰς τὰ ἄλλα πάντα.

3 [102 B., 120 δ] Poruux VI 148 ἀπαρασχεύωι γνώμηι ἐν τοῖς Περὶ ἀληϑείας, ἀπαρασχεύαστον δὲ ἐν ταῖς δητοριχκαῖς Τέχναις (δοχοῦσι δ᾽ οὐ γνήσιαι) [des Rhamnusiers].

4 [51 Β., 105 3] Harroor. ἀπαϑῆ: ἀντὶ τοῦ τὰ μὴ ὡς ἀληϑῶς γεγο- νότα πάϑη A. ᾿Αληϑείας ἃ.

5 [80 B., 1048] --- οπτα: ἀντὶ τοῦ ἀόρατα χαὶ οὐχ ὀφϑέντα, ἀλλὰ δόξαντα δρᾶσϑαι ’A. ᾿ληϑείας ἃ.

6 [161 B., 1θ68 8.) Ῥοτχ, II 58 δεοπτεύειν Κριτίας [fr. 53 8. 576, 18] χαὲ 4., A. δὲ χαὶ εἴσοπτοι.

7 [114 Β., 1788] -- -- 57 A. δὲ χαὶ τὸ ὀψόμενον εἶπε καὶ τῆι ὄψει [fr. 1] οἷον τοῖς ὀφϑαλμοῖς καὶ orte [d. Rhamn., ἃ. caed. Her. 27] χαὶ ἄοπτα [fr..5].

8 [173 B., 177 SI n γὰρ ὀδμὴ καὶ εὐοδμία δοχεῖ μὲν τοῖς πολ- λοῖς εἶναι ὌΧΙ τὰ ὀνόματα, ἔστι δὲ ποιητιχά, ἐν δὲ τοῖς καταλογάδην] ἰωνικα χαὶ αἰολιχα᾽ παρὰ μόνωι δ᾽ ᾿Αντιφῶντι ὀδμὰς καὶ εὐοδμίαν εὕροι τις av.

9 [1068 ΒῚ AET. 122,6 ID. 318] A. χαὶ Κριτόλαος νόημα ἢ μέτρον τὸν χρόνον, οὐχ ὑπόστασιν.

10 [80 Β., 9855] Sum. ἀδέητος: ὃ μηδενὸς δεόμενος zal παντα ἔχων. A. ἐν ἃ NE “διὰ τοῦτο οὐδενὸς δεῖται οὔτε προσδέχεται οὐδενὸς τι, ἀλλ᾽ ἄπειρος καὶ adentog. Nämlich ὃ ϑεός, Paraphrase von Parmen. 8, 32. 33.

11 [89 B., 107 58] Harp. — δεήσεις: ἀντὶ τοῦ ἐνδείας A. ᾿4λη- ϑείας ἃ.

12 [98 B., 111 8.] Οπια. c. Cels. IV 25 χὰν “4ημοσϑένης ἘΠ οὖν 0 ῥήτωρ 7 μετὰ τῆς παραπλησίας ἐχείνωι καχίας καὶ τῶν ἀπὸ χαχίας αὐτῶι πεπρα- γμένων, κἂν A. ἄλλος ῥήτωρ [τοῦ ῥήτορος nicht richtig Norden] νομιζόμενος εἶναι χαὶ τὴν πρόνοιαν ἀναιρῶν ἐν τοῖς ἐπιγεγραμμένοις Περὶ ἀληϑείας παραπλησίως τῆι Κέλσου ἐπιγραφῆι, οὐδὲν ἧττον εἰσιν οὗτοι σχώληκχες ἐν βορ- βόρου γωνίαι τοῦ τῆς ἀμαϑίας καὶ ἀγνοίας χαλινδούμενοι.

13 1103 BJ ARIST. phys. A 1. 185214 ἅμα δ᾽ οὐδὲ λύειν απαντὰ προσ- ἤχει, ἀλλ᾽ ἢ ὅσα ἐκ τῶν ἀρχῶν τις ἐπιδεικνὺς ψευόεται, ὅσα δὲ μή, οὔ" οἷον τὸν τετραγωνισμὸν τὸν μὲν διὰ τῶν τμημάτων γεωμετριχοῦ διαλῦσαι, τὸν δ᾽ ᾿Αντιφῶντος οὐ γεωμετρικοῦ. Vgl. soph. el. 11. 1121, Sımer. phys. 54, 12 τὸν γὰρ τετραγωνισμὸν τοῦ κύχλου πολλῶν ζητούντων (τοῦτο δὲ ἦν τὸ χύχλωι ἴσον τετράγωνον ϑέσϑαι) καὶ ᾿Α. ἐνόμισεν εὑρίσχειν καὶ Ἱπποχράτης ὃ Χῖος ψευσϑέντες [5. 8. 241, 16]. ἀλλὰ τὸ μὲν ᾿Αντιφῶντος ψεῦδος διὰ τὸ μὴ ἀπὸ γεωμετρικῶν ἀρχῶν ὡρμῆσϑαι, ὡς μαϑησόμεϑα, οὐχ ἔστι γεωμετρικοῦ λύειν...

, ὃ δὲ A. γράψας κύκλον ἐνέγραψέ τι χωρίον εἰς αυτὸν πολύγωνον τῶν ἐγγράφεσϑαι δυναμένων. ἔστω δὲ εἰ τύχοι τετράγωνον τὸ ἐγγεγραμμένον. ἔπειτα ἑχάστην τῶν τοῦ τετραγώνου πλευρῶν δίχα τέμνων ἀπὸ τῆς τομῆς ἐπὶ τὰς περιφερείας πρὸς ὀρϑὰς ἦγε γραμμάς, αἱ δηλονότι δίχα ἔτε- μίνον ἑχάστη τὸ χαϑ᾽ αὑτὴν τμῆμα τοῦ κύχλου. ἔπειτα ἀπὸ τῆς τομῆς ἐπεζεύγνυεν ἐπὶ τὰ πέρατα τῶν γραμμῶν τοῦ τετραγώνου εὐϑείας, ὡς γίνε- σϑαι τέτταρα τρίγωνα τὰ ἀπὸ τῶν εὐϑειῶν, τὸ ὁὲ ὅλον σχῆμα τὸ ἐγγεγραμμένον ὀχτάγωνον. καὶ οὕτως πάλιν χατὰ τὴν αὐτὴν μέϑοδον, ἕχάστην τῶν τοῦ ὀχταγώνου πλευρῶν δίχα τέμνων ἀπὸ τῆς τομῆς ἐπὶ τὴν περιφέρειαν πρὸς ὀρϑὰς ἄγων καὶ ἐπιζευγνὺς ἀπὸ τῶν σημείων, χαϑ᾽ ἃ αἱ πρὸς ὀρϑὰς ἀχϑεῖσαι ἐφήπτοντο τῶν περιφερειῶν, εὐϑείας ἐπὶ τὰ πέρατα τῶν διηιρημένων εὐϑειῶν, ἑχκαιδεχάγωνον ἐποίει τὸ ἐγγραφόμενον. καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν πάλιν λόγον τέμνων τὰς πλευρὰς τοῦ ἑχχαιδεκαγώνου τοῦ ἐγγεγραμμένου καὶ ἐπι- ζευγνὺς εὐϑείας χαὶ διπλασιάζων τὸ ἐγγραφόμενον πολύγωνον χαὶ τοῦτο ἀεὶ ποιῶν ὥστε ποτὲ δαπανωμένου τοῦ ἐπιπέδου ἐγγραφήσεσϑαί τι πολύγωνον τούτωι τῶι τρόπωι ἐν τῶι κύχλωι, οὗ ai πλευραὶ διὰ σμικρότητα ἐφαρμόσουσι

un τοῦ χύκλου περιφερείαι. παντὶ δὲ πολυγώνωι ἴσον τετράγωνον δυνάμενοι ϑέσϑαι, ὡς ἐν τοῖς Στοιχείοις [Eukl. II 14] παρελάβομεν, διὰ τὸ ἴσον ὑποχεῖσϑαι τὸ πολύγωνον τῶι κύχλωι ἐφαρμόζον αὐτῶι, ἐσόμεϑα χαὶ κύχλωι ἴσον τιϑέντες τετρά- γωνον. THEMIST. phys. 4, 2 πρὸς ᾿Αντιφῶντα δὲ οὐχέτ᾽ ἂν ἔχοι λέγειν ὃ γεωμέτρης, ὃς ἐγγράφων τρίγωνον ἰσόπλευρον εἰς τὸν κύχλον zul ἐφ᾽ ἑχά- στηςτ ὧν πλευρῶν ἕτερον ἰσοσχελὲς συνιστὰς πρὸς τῆι περιφερείαι τοῦ χύχλου χαὶ τοῦτο ἐφεξῆς ποιῶν ὠιετὸ ποτε ἐφαρμόσειν τοῦ τελευταίου τριγώνου τὴν πλευρὰν. εὐϑεῖαν οὐσαν τῆι περιφερείαι. τοῦτο δὲ τὲν ἐπ᾽ ἄπειρον τομὴν ἀναιροῦντος, ἣν ὑπόϑεσιν ὃ γεωμέτρης λαμβάνει.

14 [82 B., 100 5.1] Harp. διάϑεσις:... χαὶ γὰρ τὸ ῥῆμα διαϑέσϑαι λέ- γουσιν ἐπὶ τοῦ διοικῆσαι. A. ᾿Αληϑείας &' γυμνωθϑεῖσα δὲ ἀφορμῆς πολλὰ ἂν καὶ καλὰ καχῶς διαϑεῖτο. |

15 [83 B., 101 8.] — ἔμβιος: A. ᾿Αληϑείας &' ᾿καὶ ἡ σηπεδὼν — γένοιτο᾽ ἀντὶ τοῦ “ἐν τῶι Liv’, τουτέστι ᾿ζήσειε καὶ μὴ ξηρανϑείη und ἀπο- ϑάνοι. Arısr. phys. Β 1. 19329 δοχεῖ δ᾽ ἡ φύσις χαὶ ἡ οὐσία τῶν φύσει ὁν- των ἐνίοις εἶναι τὸ πρῶτον ἐνυπάρχον ἑχάστωι ἀρρύϑμιστον καϑ᾽ ξαυτό, οἷον

χλίνης φύσις τὸ ξύλον, ἀνόριάντος δ᾽ ὃ χαλχός. σημεῖον δέ φησιν A. ὅτι εἴ τις χατὸ ρύξειε χλίνην καὶ λάβοι δύναμιν N σηπεδὼν ὥστὲ ἀνεῖναι βλα- στόν, οὐχ ἂν γενέσϑαι κλίνην ἀλλὰ ξύλον, ὡς τὸ μὲν χατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρ- χον, τὴν χατὰ νόμον διάϑεσιν χαὶ τὴν τέχνην, τὴν δ᾽ οὐσίαν οὐσαν ἐκείνην ἢ χαὶ διαμένει ταῦτα πάσχουσα συνεχῶς.

εἴ τις κατορύξειε χλίνην καὶ ἡ σηπεδὼν τοῦ ξύλου ἔμβιος γένοιτο, οὐχ ἂν γένοιτο χλίνη, ἀλλὰ ξύλον.

16 [156 Β., 160 8.] An. Berk. Lex. VI p. 470,25 ἀφήχοντος: A. ἀντὶ τοῦ dinzovroc.

17 [88 B., 1068.] — — p. 472,14 Apoodirng: ἀντὶ τοῦ ἀφροδισίων. οὕτως A. ἐν Alndelas πρώτωι.

18 [84 B., 102 5.1] Harrocr. ἀναποδιζόμενα: αντὶ τοῦ {πάλινν ἐξε- ταζόμενα ἢ ἀντὶ τοῦ ἄνωϑεν τὰ αὐτὰ πολλάχις λεγόμενα ἢ πραττόμενα A. ᾿Αληϑείας ἃ. Vgl. Poll. I 196.

19 [85 B., 1088.] — ἀνήχει: παρ᾽ ᾿ἅ---τι ᾿Αληϑείας ἃ ἀντὶ τοῦ ἁπλοῦ ἥχει ἢ οἷον ἀνεβιβάσϑη καὶ προελήλυϑεν. 20 [90 B., 108 5] -- ἐπαλλάξεις: ἀντὶ τοῦ συναλλαγὰς ἢ μίξεις ᾿Α.

᾿Ἀληϑείας a. 21 [91 B., 109 5] -- ὀριγνηϑῆναι: ἀντὶ τοῦ ἐπιϑυμῆσαι A. Akn- ϑείας ἃ.

22 [97 B., 1168] — asıcorw' A. (ἐν ᾿ΑἈληϑείας δευτέρωι) τὴν ἀιδιότητα zul τὸ ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀεὶ ἑστάναι, ὥσπερ καὶ εὐεστὼ ἢ εὐδαιμονία χαλεῖται [c. 55 A 161. B4]. Erg. aus Diogenian b. Suid. ἀειστώ.

23 BeB 1188] διάστασις" A. Ahmselag β. περὶ τῆς νῦν κρατούσης διαστάσεως ἀντὶ τοῦ διαχοσμήσεως τῶν ὅλων.

24 [144 B., 1415] -- ἀδιάστατον: τὸ μήπω διεστηκὸς μηδὲ διακε- χριμένον ᾿Α. εἶπεν.

24 [160 B., 166 5.) Sum. διάϑεσις:...’A. δὲ τῆι διαϑέσει ἐχρήσατο ἐπὶ γνώμης ἢ διανοίας" ὃ αὐτὸς καὶ ἐπὶ τοῦ διαϑεῖναι λόγον τουτέστιν ἐπὶ τοῦ ἐξαγγεῖλαί τι. ἐν τῶι δευτέρωι τῆς Αληϑείας ὁ αὐτὸς κέχρηται καὶ ἐπὶ τῆς διαχοσμήσεως. Vgl. fr. 28.

25 [95 B., 114 5.) Harp. δίνωι: ἀντὶ τοῦ δινήσει A. ᾿᾿ληϑείας β.

26 [1038 Β] Art. Π.20 (περὲ οὐσίας ἡλίου) ὃ 16 [D. 351] ’A. πῦρ ἐπι- νεμόμενον μὲν τὸν περὶ τὴν γῆν ὑγρὸν ἀέρα, ἀνατολὰς δὲ χαὶ δύσεις ποιού- μενον τῶι τὸν μὲν ἐπιχαιόμενον ἀεὶ προλείπειν, τοῦ δ᾽ ὑπονοτιζομένου πάλιν ἀντέχεσϑαι.

27 [1048 Β., 121 51] — Π 28, 4 [D. 358) A. ἐδιοφεγγῇ μὲν τὴν σελήνην, τὸ δὲ ἀποχρυπτόμενον περὶ αὐτὴν ὑπὸ τῆς προσβολῆς τοῦ ἡλίου ἀμαυροῦσϑαι, πεφυχότος τοῦ ἰσχυροτέρου πυρὸς τὸ ἀσϑενέστερον ἀμαυροῦν᾽ 6 δὴ συμβαί- γειν zul περὶ τὰ ἄλλα ἄστρα.

28 [1040 Β] -- I 29 (περὲ ἐχλείψεως σελήνης) ὃ 3 [D. 359 5. oben S. 104,2] A. χατὰ τὴν τοῦ σχαφοειδοῦς στροφὴν καὶ τὰς περικλίσεις.

29 [92 Β., 110 5.1 Gar. in Epid. II 32 [XVII A 681 K.] οὕτω δὲ καὶ παρ᾽ ᾿Αντιφῶντι χατὰ τὸ δεύτερον τῆς ᾿Αληϑείας ἔστιν εὑρεῖν γεγραμμένην τὴν προσηγορίαν [näml. εἰλούμενον͵ ἐν τῆιδε τῆι ῥήσει [Entstehung des Hagels]' “ὅταν οὖν γένωνται ἐν τῶι ἀέρι ὄμβροι τε χαὶ πνεύματα

ὑπεναντία ἀλλήλοις, τότε συστρέφεται τὸ ὕδωρ καὶ πυχνοῦται κατὰ πολλά" ὅτι δ᾽ ἂν τῶν ξυμπιπτόντων χρατηϑῆι, τοῦτ᾽ ἐπυ- χνώϑη καὶ συνεστράφη ὑπό τε τοῦ πνεύματος εἰλούμενον καὶ ὑπὸ τῆς βίας. καὶ γὰρ χαὶ οὗτος τὸ κατακλειόμενον ἢ συνειλούμενον εἰς ἑαυτὸ φαίνεται δηλῶν διὰ τῆς εἰλούμενον φωγῆς.

80 [93a Β., 1114 81 Harp. γρυπάνιον: ’A. ᾿Αληϑείας β' 'καῖον γὰρ τὴν γῆν χαὶ συντῆκον γρυπάνιον ποιεῖ". |

31 [93b B., 110 5] Erym. GEN. γρυπανίζειν: σείεσϑαι τὴν γῆν παλλομένην καὶ ὥσπερ ῥυσοῖσϑαι ἀπὸ σεισμοῦ" οὕτως A. Vgl.

82 [106 Β] Απτ. ΠῚ1θ (περὶ ϑαλάσσης πῶς συνέστη χαὶ πῶς ἐστι πιχρά) ὃ 4 [D. 381] ᾿Α. ἱδρῶτα τοῦ {πρώτου ὑγροῦ ἐξατμισϑέντος ὑπὸ τοῦν ϑερμοῦ, ἐξ οὗ τὸ περιλειφϑὲν ὑγρὸν ἀπεχρίϑη (καὶ ϑάλασσα ἐπωνομάσϑη) τῶι χαϑεψηϑῆναι παραλυχίσασα [παραλυχήσασα ], ὅπερ ἐπὶ παντὸς ἱδρῶτος συμβαίνει.

33 [96 B., 115 8.] Harp. πεφοριῶσϑαι:... ὅτι γὰρ καὶ ἐπ᾽ ἀνϑρώπων (δέρματος) τάσσουσι τὴν φορίνην, δῆλον ποιεῖ A. ἐν B ᾿Αληϑείας. Er- gänzt aus d. Art. φορίνης.

34 [p. 150n.B.] Porz. 11 41 χεφαλαλγία χαὶ χαρηβαρία... καὶ χαρη- βαρικὸν ποτὸν ἢ βρῶμα. τὸ δὲ τοῦτο ποιεῖν χαροῦν ’A. φησίν.

35 [Ρ. 150 η. Β] --- Π 216 ἔναιμον, καὶ ἐναιμῶδες παρὰ ᾿4---τι.

36 [ρ. 160 η. Β1] -- 1223 Π 161, 12 Bethe] χαὶ ᾿4. δ᾽ εἴρηκεν" “ἐν ὧι τὸ ἔμβρυον av&averaite καὶ τρέφεται, καλεῖται χόριον.

37 [.0.B| -- 1224 ἐπίπλους ὀνομαζεται" ᾿Α. δ᾽ αὐτὸν χαὶ ἀρρε- γικῶς zul οὐδετέρως χαλεῖ.

88 [148 Β., 1513] — ΠῚ χαὶ ἄμβλωσις ὡς “Μυσίας [fr. 248.] χαὶ ἀμ- βλωμα ὡς A.

89 [101 Β] -- 601 4. δ᾽ ἐν τοῖς Περὶ τῆς ἀληϑείας zul ἀνά-

40 [158 B., 162 5.1] Ῥοιμ,. VII 169 A. βάψιν χαλκοῦ καὶ σιδήρου.

41 [159 B., 163 8.] — VIL189 ἀμήχανοι, ἀμηχανία, βιομήχανοι ὡς A. 42 [179 B., 1838] — IX 53 ἡ μὲν γὰρ ᾿4--τὸς ταλάντωσις τὸ βα- 005 δηλοῖ.

43 [100 B., 1198.) Harp. ἄβιος: τὸν ἄβιον ’A. ἐπὶ τοῦ πολὺν βίον κεχτημένου ἔταξεν, ὡς Ὅμηρος ἄξυλον ὕλην λέγει τὴν πολύξυλον. HEs. ἄβιος: πλούσιος ὡς A. ἐν ᾿Αληϑείαι.

44 [99 B., 118 5] — ἄγει: ’A. δ᾽ ἐν τῶι Περὶ τῆς ᾿Αληϑείας φησί" τοὺς νόμους μεγάλους ayoı ἀντὶ τοῦ ἡγοῖτο.

Zum Titel vgl. Iamgr. ep. Περὲ ὁμονοίας [Stob. II 33,15] ἡ ὁμόνοια, καϑ- ἅπερ αὐτὸ τὸ ὄνομα βούλεται ἐνδείχνυσϑαι, συναγωγὴν ὁμοίου τοῦ νοῦ κοι- γωνίαν τε καὶ ἕνωσιν ἐν ἑαυτῆι συνείληφεν᾽ ἀφορμηϑεῖσα δὴ οὖν ἐντεῦϑεν ἐπὶ πόλεις καὶ οἴχους χοινούς τε συλλόγους πάντας καὶ ἰδίους, φύσεις τε zul συγ- γενείας πάσας ἐπιπορεύεται χοινάς τε καὶ ἰδίας ὡσαύτως" ἔτι δὲ περιέχει καὶ τὴν ἑνὸς ἑχάστου πρὸς ἑξαυτὸν ὁμογνωμοσύνην᾽ bp ἑνὸς μὲν γάρ τις νοήμα- τος καὶ μιᾶς γνώμης χυβερνώμενος ὅμονοεῖ πρὸς ἑαυτόν, διχογνωμονῶν δὲ πρὸς ἑαυτὸν καὶ ἀνόμοια λογιζόμενος διαστασιάζει" χαὶ ᾧ μὲν ἐπὶ τῆς ἀεὶ

αὐτῆς ἐπιμένων διανοήσεως ὁμοφροσύνης ἐστὶ πλήρης" ὃ δὲ ἄστατος τοῖς λο- γισμοῖς καὶ ἄλλοτε ὑπ᾽ ἄλλης δόξης φερόμενος ἀστάϑαητός ἐστι χαὶ πολέμιος πρὸς ἑαυτόν. 8. Demokr. B 250. 255 S. 449.

45 [117 Β., 95 5] Harrocrar. Σχιάποδες: ’A. ἐν τῶι Περὶ Owo- νοίας. ἔϑνος ἐστὶ Διβυχόν.

46 [116 B., 943] -- Μαχροκχέφαλοι: ’A. ἐν τῶι Περὶ ὁμονοίας. ἔϑνος ἐστὶν οὕτω χαλούμενον. 47 [118 Β., 906 5] -- ὑπὸ γῆν οἰκοῦντες (λέγοι ἂν τοὺς ὑπὸ Σχύ-

λαχος ἐν τῶι Περίπλωι [fr. 2 Issberner p. 5] λεγομένους Τρωγλοδύτας καὶ τοὺς ὑπὸ Ἡσιόδου ἐν 7 Καταλόγου [fr. 60RzZ.] Κατουδαίους ὀνομαζομένους): A. ἐν τῶι Περὶ ὁμονοίας.

48 [108 Β., 8. S] Por. [aus Pausan. att. Lexicon] ϑεειδέστατον: ϑεοῦ ἰδέαν ἔχον. εἶπε δὲ A. ἐν τῶι Περὶ ὁμονοίας οὕτως" ᾿ἄνϑρωπος, ὃς φησι πάντων ϑηρίων ϑεειδέστατον γενέσϑαι᾽" [φησὶ μὲν Suid. — ϑεειδέστατον nach Sylb.: ϑεαιδέστατον (durch das Alphabet gesichert 5, Eustath p. 378, 15) in allen Excerpten des Pausanias].

49 [131 B.,1308.] Sro». ΠΙ68, 81 M. [vgl.6,45H.] A—toc. φέρε δὴ προελ- ϑέτω ὃ βίος εἰς τὸ πρόσϑεν καὶ γάμων καὶ γυναικὸς ἐπιϑυμη- σάτω. αὕτη 7 ἡμέρα, αὕτη n vv& χαινοῦ δαίμονος ἄρχει, καινοῦ πότμου. μέγας γὰρ ἀγὼν γάμος ἀνϑρώπωι. εἰ γὰρ τύχοι μὴ ἐπι- τήδεια γενόμενα, τί χρὴ τῆι συμφορᾶι 20709 a1; χαλεπαὶ μὲν ἐκ- πομπαὶ {(χαὶ) τοὺς φίλους ἐχϑροὺς ποιῆσαι, ἴσα φρονοῦντας ἴσα πνέοντας (ζῆν) ἀξιώσαντα καὶ ἀξιωϑέντα᾽ χαλεπὸν δὲ χ(αὶ) ἐκτῆ- σϑαι χτῆμα τοιοῦτον, δοχοῦν τε ἡδονὰς χτᾶσϑαι λύπας ἀγεσϑαι. φέρε δή, un τὰ παλίγχοτα λέγωμεν, λεγέσϑω τὰ πάντων ἐπιτη- δειότατα. τί γὰρ ἥδιον ἀανϑρώπωι γυναιχὸς χαταϑυμίας; τί δὲ γλυκύτερον ἄλλως τε καὶ νέωι; ἐν τῶι αὐτῶι δέ γε τούτωι, ἔνϑα τὸ rdv, ἔνεστι πλησίον που καὶ τὸ Avnnoov' αἱ γὰρ ἡδοναὶ οὐχ ἐπὶ σφῶν αὐτῶν ἐμπορεύονται, ἀλλ᾽ ἀχολουϑοῦσιν αὐταῖς λῦπαι χαὶ πόνοι. ἐπεὶ καὶ oAvunıovixaı χαὶ πυϑιονῖχαι καὶ οἱ τοιοῦτοι ἀγῶνες χαὶ σοφίαι καὶ πᾶσαι ἡδοναὶ ἐκ μεγάλων λυπημάτων ἐϑέ- λουσι παραγίγνεσϑαι' τιμαὶ γὰρ καὶ ἀϑλα, δελέατα ἃ ὃ ϑεὸς ἔδωκεν ἀνϑρώποις, μεγάλων πόνων καὶ ἱδρώτων εἰς ἀνάγχας καϑ- ἰιστᾶσιν. ἐγὼ γάρ, εἴ μοι γένοιτο σῶμα ἕτερον τοιοῦτον (Enı- μελὲς ὃν) οἷον ἐγὼ ἐμαυτῶι, οὐκ ἂν δυναίμην ζῆν, οὕτως ἐμαυ- τῶι πολλὰ πράγματα παρέχων ὑπέρ τε τῆς ὑγιείας τοῦ σώματος ὑπέρ τε τοῦ καϑ'᾽ ἡμέραν βίου ἐς τὴν ξυλλογὴν ὑπέρ τε “δόξης καὶ σωφροσύνης καὶ εὐχλείας [καὶ τοῦ Ev ἀκούειν]. τί οὖν, εἴ μοι γένοιτο σῶμα ἕτερον τοιοῦτον, ὃ γέ μοι οὕτως ἐπιμελὲς εἴη; 00x οὖν δῆλον, ὅτι γυνὴ ἀνδρί, ἐὰν nı καταϑυμία, οὐδὲν ἐλάσσους τὰς φιλότητας παρέχεται καὶ τὰς ὀδύνας ἢ αὐτὸς αὑτῶι ὑπέρ τε τῆς ὑγιείας δισσῶν σωμάτων ὑπέρ τε τοῦ βίου τῆς συλλογῆς [καὶ] ὑπέρ τε τῆῦς σωφροσύνης καὶ τῆς εὐκλείας; φέρε δὴ καὶ παῖδες γενέσθωσαν᾽" φροντίδων ἢ δή πάντα πλέα καὶ ἐξοίχεται τὸ »γεοτή- σιον σχίρτημα ἐκ τῆς γνώμης καὶ (to) πρόσωπον οὐκέτι τὸ αὐτο.

50 [133 Β., 1325] — IV 98, 63M. 4-- -τος. τὸ ξῆν ἔοικε φρου-

ρᾶι ἐφημέρωι τό τε μῆκος τοῦ βίου ἡμέραι μιᾶι, ὡς ἔπος εἰπεῖν,

ἣν ἀναβλέψαντες πρὸς τὸ φῶς παρεγγυῶμεν τοῖς ἐπιγιγνομένοις ἑτέροις. [τὸ τε --- μιᾶι tilgt $.]

51 [182 B., 181 S.] Sror. IV 98, 56M. ᾿4--τος. εὐκατηγόρητος πᾶς ὃ βίος, (καὶ δ) ϑαυμαστῶς ὡς μακάριος, καὶ οὐδὲν ἔχων περιττὸν οὐδὲ μέγα καὶ σεμνόν, ἀλλὰ πάντα σμιχρὰ καὶ ἀσϑενῆ zul ὀλιγο- χρόνια χαὶ ἀναμεμειγμένα λύπαις μεγάλαις.

52 [106 Β., 84 5] Harp. ἀναϑέσϑαι: A. Περὶ ὁμονοίας" “ava- ϑέσϑαι δὲ ὥσπερ πεττὸν τὸν βίον οὐχ ἔστιν᾽ ἀντὶ τοῦ ἄνωϑεν βιῶναι μετανοήσαντας ἐπὶ τῶι προτέρωι βίωι.

53 [127 Β., 5.1 Srop. ΠῚ 16,20H. A—ros. εἰσί τινες οἱ τὸν παρ- ὄντα μὲν βίον οὐ ζῶσιν, ἀλλὰ παρασχευάζονται πολλῆι σπου- δῆι ὡς ἕτερόν τινὰ βίον βιωσόμενοι, οὐ τὸν παρόντα" καὶ ἐν τούτωι παραλειπόμενος ὃ χρόνος οἴχεται.

[126 B.,S.] --- -- 10, 30H. A—roc. οἱ δὲ ἐργαζόμενοι μὲν καὶ φει- ὁόμενοι καὶ ταλαιπωροῦντες καὶ προστιϑέντες ἥδονται οἷα δή τις ἂν εἰχκάσειεν ἤδεσϑαι. ἀφαιροῦντες δὲ zul χρώμενοι ἀλγοῦ- σιν ὥσπερ ἀπὸ τῶν σαρχῶν ἀφαιρούμενοι.

54 [128 Β., 5.1 — -- 16, 30H. [vgl. 104, 19Μ1 A—rog. ἔστι δέ τις λό- γῸ0 6) ὡς ἄρα ἐδὼν ἀνὴρ ἄνδρα ἕτερον ἀργύριον ἀναιρούμενον πολὺ ἐδεῖτί οἱ δανεῖσαι ἐπὶ τόχωι" ὃ δ᾽ 00x ηϑέλησεν, ἀλλ᾽ ἣν οἷος ἀπιστεῖν TE χαὶ μὴ ὠφελεῖν μηδένα, φέρων δ᾽ ἀπέϑετο ὅποι δή" καίτις καταμαϑὼν τοῦτο ποιοῦντα ὑφείλετο ὑστέρωι δὲ χρό- νωι ἐλϑὼν οὐχ εὕρισκε τὰ χρήματα ὃ καταϑέμενος. περιαλγῶν οὖν τῆι συμφορᾶι τά τε ἄλλα καὶ ὅτι οὐκ ἔχρησε τῶι δεομένωι, ὃ ἂν αὐτῶι zul σῶιον ἦν καὶ ἕτερον προσέφερεν, ἀπαντήσας δὲ τῶι ἀνδρὶ τῶι τότε δανειξομένωι ἀπωλοφύφετο τὴν συμφοράν, ὅτι ἐξήμαρτε καὶ ὅτι οἱ μεταμέλει οὐ χαφισαμένωι, ar ἄχαρι- στήσαντι, ὡς πάντως οἱ ἀπολόμενον τὸ ἀργύριον. ὃ δ᾽ αὐτὸν ἐκέλευε μὴ φροντίζειν, ἀλλὰ νομίζειν αὑτῶιεἶΐϊναι καὶ μὴ ἀπολω- λέναι, καταϑέμενον λίϑον εἰς τὸ αὐτὸ χωρίον" πάντως γὰρ οὐδ᾽ ὅτε ἣν σοι, ἐχρῶ αὐτῶι, ὅϑεν μηδὲ νῦν νόμιζε στέρεσϑαι μηδε- νός. ὅτωι γάρ τις μὴ ἐχρήσατο μηδὲ χρήσεται, ὄντος ἢ μὴ ὃν- τος αὐτῶι οὐδὲν οὔτε πλέον οὔτε ἔλασσον βλάπτεται. ὅτωι γὰρ ὁ ϑεὸς μὴ παντελῶς βούλεται ἀγαϑὰ διδόναι ἀνδρί, χρημάτων πλοῦτον παφασχών, τοῦ φρονεῖν (δὲ) καλῶς πένητα ποιήσας, τὸ ἕτερον ἀφελόμενος δὁχατέρων ἀπεστέρησεν. Vgl. Harp. ἀχαριστεῖν.

55 [110 Β., 88 51] Por. ἵνα: ὅπου. ’A. ἐν τῶι Πεφὲ τῆς Öuo- νοίας" (ὀκνεῖν) ἵνα οὐδὲν ἔργον ὀκνεῖν. Erg. aus Suid. ἕνα.

56 [189 B., 138 5] Suıp. ὀχνῶ:... καὶ οἱ ῥήτορες οὐχ ἐπὶ δειλίας καὶ ῥαιϑυμίας ἐχρήσαντο τῶι ὀνόματι, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοῦ φόβου καὶ τοῦ φοβεῖσϑαι. Ar κακὸς δ᾽ ἂν (ein), εἰ ἐπ᾿ ἀποῦσι μὲν καὶ μέλλουσι τοῖς χινδὺύ- »οις τῆι γλώττηι ϑρασύνεται zul τῶι ϑέλειν ἐπείγει, τὸ δ᾽ ἔργον ἂν παρῆι, ὀκνεῖ. Zuweisung zu I. ὃ. zweifelhaft.

57 [125B.,S.] Sror. III 8, 18H. ᾿ἀντιφῶντος. νόσος δειλοῖσιν ἑορτή" οὐ γὰρ ἐχπορεύονται ἐπὶ πρᾶξιν.

58 [129 Β., 5.1] — — 20,66 ᾿4--τος. ὅστις δὲ ἰὼν ἐπὶ τὸν πλησίον κακῶς ποιήσων δειμαίνει, μὴ ἃ ϑέλει ποιῆσαι, ἁμαρτὼν τούτων ἃ μὴ ϑέλει ἀπενέγκηται, σωφρονέστερος. ἐν ὧι γὰρ δειμαίνει,

μέλλει" ἐν ὧι δὲ μέλλει, πολλάκις ὃ διὰ μέσου χρόνος ἀπέστρεψε τὸν νοῦν τῶν ϑελημάτων᾽ καὶ ἐν μὲντῶι γεγενῆσϑαι οὐχ ἔνεστιν, ἐν δὲ τῶι μέλλειν ἐνδέχεται (τὸ καὶ un) γενέσϑαι. ὅστις δὲ δρά- σειν μὲν οἴεται τοὺς πέλας χαχῶς, πείσεσϑαι δ᾽ οὐ, οὐσωφρονεῖ. ἐλπίδες δ᾽ οὐ πανταχοῦ ayasorv' πολλοὺς γὰρ τοιαῦται ἐλπίδες. κατέβαλον εἰς ἀνηκέστους συμφοράς, ἃ δ᾽ ἐδόκουν τοῖς πέλας ποιήσειν» παϑόντες ταῦτα ἀνεφάνησαν αὐτοί. “σωφροσύνην δὲ ἀνδρὸς οὐχ ἂν ἄλλος ὀρϑότερόν ΤῸ κρίνειεν; ἢ ὅστις τοῦ $vuov ταῖς παραχρῆμα ἡδοναῖς ἐμφράσσει αὐτὸς ξαυτὸν κρατεῖν τε χαὶὲ νιχᾶν ἠδυνήϑη αὐτὸς ἑαυτόν. ὃς δὲ ϑέλει χαρίσασϑαι τῶι ϑυμῶι παραχρῆμα, ϑέλει τὰ κακίω ἀντὶ τῶν ἀμεινόνων. Vgl. Herakl. fr. 85. Demokr. fr. 236.

59 [180 B, 1248] — — 5,57 4--τος. ὅστις δὲ τῶν αἰσχρῶν ἢ τῶν καχῶν μήτε ἐπεϑύμησε μήτε ἥψατο, οὐχ ἔστι σώφρων᾽ οὐ γὰρ ἔσϑ᾽ ὅτου [ὅπου Sauppe] χρατήσας αὐτὸς ξαυτὸν χόσμιον παρ- ἔχεται [παρέσχηται].

60 [134 Β., 1858 5.1 — II 31,39W. A—Tog. πρῶτον, οἶμαι, τῶν Ev ἀνθρώποις ἐστὶ παίδευσις" ὅταν γάρ 1 πράγματος χὰἂν ὁτουοῦν τὴν ἀρχὴν ὀρϑῶς ποιήσηται, εἰκὸς καὶ τὴν τελευτὴν ὀρϑῶς γί- γνεσϑαι᾿ καὶ γὰρ τῆι γῆι οἷον ἄν τις τὸ σπέρμα ἐναρόσηι, τοι- αὔτα καὶ τὰ ἔχφορα δεῖ προσδοχᾶν'" χαὶ ἐν νέωι σώματι ὅταν τις τὴν παίδευσιν γενναίαν evagoonı, ζῆι τοῦτο καὶ ϑάλλει διὰ παν- τὸς τοῦ βίου, καὶ αὐτὸ οὔτε ὄμβρος οὔτε ἀνομβρία ἀφαιρεῖται.

61 [135 B., 134 8.] -- — 81,40 τοῦ αὐτοῦ. ἀναρχίας δ᾽ οὐδὲν χά- χιον ἀνϑρώποις" ταῦτα γινώσχοντες οἵ πρόσϑεν ἄνϑρωποι ἀπὸ ἘΠ6 ἀρχῆς εἴϑιξον τοὺς παῖδας ἄρχεσϑαι χαὶ τὸ κελευόμενον ποιεῖν, ἵνα μὴ ἐξανόρούμενοι εἰς μεγάλην μεταβολὴν ἰόντες ἐχ- πλήσσοιντο.

62 [0] -- — 81, 41 [ohne Lemma hinter fr. 61] οἵωι τις ἂν τὸ πλεῖστον τῆς ἡμέρας συνῆι, τοιοῦτον ἀνάγκη γενέσϑαι καὶ αὐτὸν τοὺς τρόπους.

63 [107 Β., 8ὅ 5.1 Harp. διάϑεσις:.- -. ἀντὲ τοῦ διοίχησις ὃ αὐτὸς [der Redner Antiphon!] ἐν τῶι Περὶ ὁμονοίας" ᾿ἀλλὰ εἰδότες τὴν διάϑε- σιν ἀκούουσιν". Folgt Phrynichoseitat, dann Antiphon fr. 14.

64 [135a B.] Exc. Vimvor. 44 [Stob. IV 293, 17 Meineke; vgl. H. Schenkl Floril. duo n. 62 (Wien 1888 8. 11)] Avrıpavns Ü’Avrıpov Meineke]. αἱ νέαι φιλίαι ἀναγκαῖαι μέν, αἱ δὲ παλαιαὶ ἀναγκαιότεραι.

64 [109 Β., 857 31 Sum. ϑωπεία. A. ἐν τῶι Περὲ ὁμονοίας" πολ- λοὶ δ᾽ ἔχοντες φίλους οὐ γινώσκουσιν, ἀλλ᾽ ἑταίρους ποιοῦνται ϑῶπας πλούτου zal τύχης κόλακας.

65 [112 B., 90 5.1 Harr. ἀνδρεία: ἢ τῶν ἀνδρῶν ἡλικία. A. ἐν τῶι Περὶ ὁμονοίας.

66 [136 Β., 135 5] Ομ. Strom. VI 19 p. 748P. A. 6 ῥήτωρ λέγει" “γηροτροφία γὰρ προσέοικε naıdorgogplar.

67 [111 Β., 895] Harr. ἀϑεώρητος: ἀντὶ τοῦ ἀϑέατος παρ᾽ ᾿4--τι ἐν τῶι Περὶ ὁ νομοίας.

68 [113 B., 91 8.] Harrocr. αὐλιζόμενοι: ἀντὶ τοῦ χοιμώμενοι ’A. Περὶ ὁμονοίας.

69 [114 Β., 92 5] -- βαλβίς" A. Περὶ ὁμονοίας" ἡ ἀρχή. Erym. GEN. βαλβίς:... χαὶ βαλβῖσιν αντὶ τοῦ ταῖς ἀρχαῖς.

70 [115 Β., 98 5.1] Harp. εὐηνεώτατα᾽ A. ἐν τῶι Περὶ ὁμονοίας. εὐνιος ὃ πρᾶιος xal μέτριος χαὶ μὴ ταραχώδης. ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τῶν ἵππων.

71 [119 Β., 915] -- φηλώματα: A. ἐν τῶι Περὶ ὁμονοίας ἐξα- πάτας" φηλοῦν γὰρ τὸ ἐξαπατᾶν.

Autorschaft zwischen dem Redner und dem Sophisten strittig.

72 [122 B., 818] Anrtıatr. Bekk. An. 78, 20 ἀπειϑαρχία: A. Πο- λιτιχῶι.

73 [120 B., 798.] Athen. X 4284 χαταριστᾶν δὲ εἴρηχεν ἐν τῶι Πο- λιτικῶι A. οὕτως" “ὅτε δή τις πράγματα τὰ ξαυτοῦ ἢ τὰ τῶν φίλων χατηρίστηκεν.,

74 [123 Β., 8251] Harp. εὐσύμβολος: ἀντὶ τοῦ ῥαιδίως καὶ εὖ συμ- βάλλων, τουτέστιν ἀγαϑὸς συμβάλλειν. A. Πολιτιχῶι.

75 [124 Β., 838] -- ἡμιολιασμός: ’A. Πολιτικῶι ᾿ διπλασιασμοῦ χαὶ ἡμιολιασμοῦ᾽ ἀντὶ τοῦ τὸ ἡμιόλιον δοῦναι ἐν τοῖς λογισμοῖς.

76 [121 Β., 8 58] Ῥαιβο. 18, 230 illi [Griechen] χαταμελεῖν τούτων καὶ ταῦτα. Antiphon ἐν τῶι Πολιτιχῶι: μήτε φιλοπότην κληϑῆναι zul δοκεῖν τὰ πράγματα καταμελεῖν ὑπὸ οἴνου ἡσσώμενον.

77 1137 B., 144 3] Ριῦτ. Anton. 28 ἀγναλίσχειν καὶ χαϑηδυπαϑεῖν τὸ πολυτελέστατον, ὡς ᾿Α. εἶπεν, ἀνάλωμα, τὸν χρόνον. Zuweisung zu dieser Schrift unsicher.

78 [Sauppe de Antiph. Gott. 1867 p. 18] Arremıp. 114 p. 109, 10 σηπία. αὕτη δὲ μόνη καὶ τοὺς ἀποδρᾶναι πειρωμένους ὠφελεῖ διὰ τὸν ϑολόν, ὧι χρωμένη πολλάχις φεύγει. μέμνηται δὲ τούτου τοῦ ὀνείρου καὶ A. ὃ ᾿Αϑηναῖος.

79 [5. ἃ. 0.p. 117] Ciıc. de div. I20, 89 somnia, de quibus disputans Chry- sippus multis et minutis somnüs colligendis facit idem, quod Antipater, ea con- quirens quae Antiphontis interpretatione explicata declarant illa quidem acumen interpretis, sed exemplis grandioribus decuit uti. 51, 116 hie magna quaedam exoritur neque ea naturalis, sed. artificiosa sommiorum Antiphonis interpretatio.

80 [S.p. 17] — — II 70, 144 ipsorum interpretum comiecturae nonne magis ingenia declarant eorum quam vim consensumque naturae? cursor ad Olympia profieisci cogitans visus est in somniis curru quadrigarum vehi. mane ad coniectorem; at ille: “winces, inquid; id enim celeritas significat et vis equo- rum. post idem ad Antiphontem, is autem “vincare, inquit, necesse est!’ am non intellegis quattuor ante te cucurrisse?’ ecce alius cursor (atque horum sSoMNiO- rum et talium (interpretationum) plenus est Chrysippi liber, plenus Antipatri), sed ad cursorem redeo: ad interpretem detulit aquilam se in sommüs visum esse factum; at ille: “vicisti; ἰδία emim avi volat nulla vehementius. huic eidem Antipho: "baro, inquit, victum te esse non vides? ista enim avis insectans alias avis et agitans semper ipsa postrema est.

81 [S.p. 18] Senec. controv. II1, 33 Otho Iunius... edidit quidem quattuor libros Colorum, quos belle Gallio noster “ Antiphontis libros’ vocabat: tantum in illis somniorum est.

ZWISCHEN DEM REDNER UND DEM SOPHISTEN STRITTIGE FRAGMENTE.

82 [180 B., 184 8.] Ankcr. Berk. Antiattic. 114, 28 τελεσϑῆναι: τὸ ἀναλωϑῆναι. ’A.

83 [148 B., 146 $.] Aneco. ΒΕκκ. Lex. VI Ρ. 345, 26 ἀδυναμία ἐρεῖς ὡς 4ημοσϑένης καὶ ἀδυνασία ὡς A. zul Oovxvdidng [VL 8, 2. VIIL 8, 4].

81 [147 B., 160 8.] ---ρ. 861,81 ἀχ όλουϑα ’A. τὰ ἑπόμενα καὶ σύμφωνα.

85 [150 B., 1538.] --- p. 418,0 ἀπάλαμνον: ἀμήχανον. οὕτως A.

86 [152 B., 155 3.1] — p. 419, 18 ἀπεγένετο: ἀντὶ τοῦ ἀπέϑανεν. οὕτως A. χαὶ Θουχυδίδης [IT 84, 2 u. ö.).

87 [146 B., 1495] Harp, ἀχαρῆ: ἀντὶ τοῦ μιχρὸν ἢ οὐδὲν παρ᾽ Aytipovrı.

88 [157 B., 1618] — βάσανος: 4., λίϑος οὕτω καλεῖται, ἦι τὸ χρυ- σίον παρατριβόμενον δοκιμάζεται. 89 [108 Β., 166 3] — dvoavıoc: A. ὃ ἐπὶ παντὶ ἀνιώμενος, χὰἂν μικρὸν

90 [164 B., 161 5.1 -- εἰσφρήσειν: εἰσάξειν, εἰσδέξεσϑαι. A.

91 [106 B., 108 3] -- ἐμ βραχεῖ [ἔμβραχυ N] ἀντὶ τοῦ ἁπλῶς zul ἐν χεφαλαίωι ’A.

92 [170 B., 174 S.] ΜΟΕΕΙΒ 208, 2 Bekk. λιϑουργοὺς Θουκυδίδης [IV 69, 2 u. Ö.), AL$oxonovc 'A.

99. [0] Pmrtop. de poöm. c. 187,3 [V.H.? VI; Gomperz Wien. Sitz. B. 123, VI, 49] ἐπειδήπερ ἐκ τῶν προαναλογισϑέντων συνεϑεωρεῖτο zul οὐχ ἐξη- τασμένον οὕτως (ἦν), ὥσπερ εἰ μηϑὲν ἐτύχομεμ πρὸς ἑτέρους εὑρίσχοντες {περὲ τοῦ) ὑπὸ γραμμάτων ἁπλῶν χαὶ συνθέτων οἰχειοῦσθαι τὴν ἀκοήν, εὔδη- λος ἢ τῶν ἄλλων φληναφία φαίνεται τῶν ἢ ταὐτὰ [nänl. γράμματα] TEQ- πεῖν χαὶ ὀχλεῖν ἢ διάφορα κχατηξιωχότων ὡς καί τινος τῶν ἀρχαίων ᾿Αντιφῶντος εἴτ᾽ οὖν ῥητοριχὸς εἴτε zul φιλόσοφος ἠβούλετ᾽ εἶναι. Aus Περὶ τῶν ἀρχαίων ποιητῶν χαὶ μουσικῶν [s. 8. 552, 32]? (Gomperz); eher aus den Τέχναι des Redners [s. Β 3].

94 [181 B., 185 8.] Por. τίμιον: ἀντὶ τοῦ ἔντιμον. οὕτως A.

95 [171 Β., 115 5.1 Pour. 1 84 μεϑέορτοι ἡμέραι κατὰ ᾿4--τα.

96 [176 B., 1798.] — 198 χαλείσϑω δὲ κυβερνήτης... καὶ zart A—ıo ὃ ποδοχῶν ἢ μᾶλλον zur’ ἐμὲ ὁ ποδηγῶν.

97 [141 Β] -- 11109 ἀγλωττίαν δὲ ’A. εἴρηκεν.

98 [149 B., 162 8.1 — I1120 ᾿4. δὲ ἀντιλογούμενοι.

99 [161 B., 1548.) — -- ’A. δὲ ἀπαρτιλογία ὥσπερ καὶ Ἡρόδοτος [VII 29]. 100 [112 Β., 1165] -- II123 χαχολόγος, καχήγορος χαὶ ὡς A. ἡδυ-

λόγος καὶ μετριολόγος. 101 [168 B., 171 Ss) — II228 A. ETIVONUR. 102 (145 B., 1488.] — II230 ἀϑυμοῦσιν ὡς A. 103 [182 B.,1438.] — III 113 χρηματίζειν χαὶ ὡς A. φιλοχρηματεῖν. 1918, Fragm, ἃ. Vorsokr. 36

562 80. ANTIPHON. B. FR. 104—118. 81. KRITIAS. A 1.

104 [142 B., 145 5.) Porn. IV 9 ἀνεπιστημοσύνη, ἄγνοια, ἀγνωσία. "A. δ᾽ ἐπὶ τούτου χαὶ ἀγνωμοσύνην λέγει.

106 [155 B., 145 S.] — V 441 xal τὸ πρᾶγμα ἀναισθησία, ἀχαριστία, ἀδικία, ἢν ΠΕ τ zul ὡς A. ἀποστέρησις.

107 [178 B., 1828] — IV 167 συμμετρίας A... καὶ δυσμέτρητον᾽ Α.

108 [175 B., 1418] — ΥἹ 108 4. δὲ 'χαὶ ἐξαλᾶσϑαι [ἐξεληλάσϑαι Sauppe] πανοιχεσίαι ἔφη.

109 [169 Β., 118 8.] — VI 109 χαχόνους ὡς ᾿Α.

110 [167 Β., 110 5.1] — ΥἹ 188 A. δὲ ἐπιϑύμημα.

111 [153 B., 156 5.1] — VII 68 ἀπελύϑη ὡς A.

112 [166 B., 1698.] — VIII 103 χαὶ ἐν ταῖς σιτοδοσίαις ἐγίνοντο σίτου ἐπιγραφεῖς, ὡς A.

113 [177 B., 1808) — IX 26 πολιτοχοπεῖν παρ᾽ Au.

114 [140 B., 5.1 Lesson. p. 180 Valck. Κλαζομένιον [näml. σχῆμα] ὡς

τὸ πορεύομαι σὺν ἀγῶνι ἀντὶ τοῦ εἰς ἀγῶνα... ὡς τὸ σὺν πατρίδι ἔβη ἀντὶ τοῦ εἰς τὴν πατρίδα᾽ οὕτως A.

115 [154 Β] Sum. ἀπόχριναι:... καὶ ἀπόκρισις ἡ ἀπολογία. οὕτω “υσίας καὶ A.

116 [188 B., 186 5] --- ἀπολαχεῖν:... A. ὅπότ᾽ ἄνϑρωποι βού-

λοιντο χρήματα διαλαγχᾶνειν. 117 [188 B., 187 8.] -- χρημάτων:... κεῖται δὲ ἡ λέξις καὶ ἐπὶ πρά- γματος ἢ προσώπου ἢ λόγου ὡς A.

118. Athen. XIV 650E Ἀντιφῶν ἐν τῶι Περὲ γεωργικῶν. Lies ᾿Αἀνόρο-

1. PHıLoste. V.soph. I 16 Koutiec δὲ ὁ σοφιστής, εἰ μὲν κατέλυσε τῶν ᾿Αϑηναίων τὸν δῆμον, οὔπω χακὸς (καταλυϑείη γὰρ ἂν zul ὑφ᾽ ξαυτοῦ δῆμος οὕτω τι ἐπηρμένος, ὡς μηδὲ τῶν χατὰ νόμους ἀρχόντων ἀχροᾶσϑαι), ἀλλ᾽ ἐπεὶ λαμπρῶς μὲν ἐλαχώνισε, προὐδίδου δὲ τὰ ἱερά, καϑήιρει δὲ διὰ “υσάν- ὅρου τὰ τείχη, οὺς δ᾽ ἤλαυνε τῶν ᾿Αϑηναίων τὸ στῆναί ποι τῆς Ἑλλαδος ἀφηιρεῖτο πόλεμον Μαχωνιχὸν ἀνειπὼν ἐς πᾶντας, εἴ τίς τιν᾽ ᾿Αϑηναῖον φεύ- yovra δέξοιτο, ὠμότητι δὲ καὶ μιαιφονίαι τοὺς τριάκοντα ὑπερεβάλλετο βου- λεύματός τε ἀτόπου τοῖς “αχεδαιμονίοις ξυνελάμβανεν, ὡς μηλόβοτος ἡ ἡ ᾿4τ- τικὴ ἀποφανϑείη τῆς τῶν ἀνϑρώπων ἀγέλης ἐκκενωϑεῖσα, χάκχιστος ἀνϑρώπων ἔμοιγε φαίνεται ξυμπάντων, ὧν ἐπὶ χαχίαι ὄνομα. χαὶ εἰ μὲν ἀπαίδευτος ὧν ἐς τάδε ὑπήχϑη, ἔρρωτο ἂν ὃ λόγος τοῖς φάσχουσιν ὑπὸ Θετταλίας χαὶ τῆς ἐχείνηι ὁμιλίας παρεφϑορέναι αὐτόν" τὰ γὰρ ἀπαίδευτα ἤϑη εὐπαράγωγα πάντως ἐς βίου καἵρεσιν" ἐπεὶ δὲ ἄριστα μὲν ἦν πεπαιδευμένος, γνώμας δὲ πλείστας ἑρμηνεύων, ἐς “ρωπίδην δ᾽ ἀναφέρων, ὃς μετὰ Σόλωνα ᾿Αϑηναίοις ἦρξεν [5982], οὐκ ἂν διαφύγοι παρὰ τοῖς πολλοῖς αἰτίαν τὸ μὴ οὐ xaxlaı φύσεως ἁμαρτεῖν ταῦτα. καὶ γὰρ αὖ χαχεῖνο ἄτοπον Σωχρᾶάτει μὲν τῶι Σωφρογνίσχου μὴ ὁμοιωθῆναι αὐτόν, ὧι πλεῖστα δὴ συνεφιλοσόφησε σοφω-

81. KRITIAS. A. 1—3. LEBEN UND SCHRIFTEN. 569

τάτωι τε χαὶ δικαιοτάτωι τῶν ἐφ᾽ Eavrod δόξαντι, Θετταλοῖς δ᾽ ὁμοιωϑῆγαι, παρ᾽ οἷς ἀγερωχία καὶ ἄχρατος, καὶ Ta τυραννιχὰ ἐν οἴνωι σπουδάζεται. ἀλλ᾽ ὅμως οὐδὲ Θετταλοὶ σοφίας ἠμέλουν, ἀλλ᾽ ἐγοργίαζον ἐν Θετταλίαι μιχραὶ χαὶ μείζους πόλεις ἐς Γοργίαν ὁρῶσαι τὸν Asovrivov, μετέβαλον δ᾽ ἂν καὶ ἐς τὸ χριτιάζειν, El τινα τῆς ἑαυτοῦ σοφίας ἐπίδειξιν 6 Κριτίας παρ᾽ αὐτοῖς ἐποιεῖτο. ὃ δὲ ἠμέλει μὲν τούτου, βαρυτέρας δ᾽ αὐτοῖς ἐποίει τὰς ὀλιγαρ- χίας διαλεγόμενος τοῖς ἐχεῖ δυνατοῖς καὶ χαϑαπτόμενος μὲν δημοχρατίας ἁπά- σης, διαβάλλων δ᾽ ᾿Αϑηναίους, ὡς πλεῖστα ἀνθρώπων ἁμαρτάνοντας, ὥστε ἐν- ϑυμουμένωι ταῦτα K. ἂν εἴη Θετταλοὺς διερϑορὼς μᾶλλον ἢ Κριτίαν Θετταλοί. ἀπέϑανε μὲν οὖν ὑπὸ τῶν ἀμφὶ Θρασύβουλον, οἱ χατῆγον ἀπὸ Φυλῆς τὸν δῆμον. δοχεῖ δ᾽ ἐνίοις ἀνὴρ ἀγαϑὸς γενέσϑαι παρὰ τὴν τελευτήν, ἐπειδὴ ἐν- ταφίωι τῆι τυραννίδι ἐχρήσατο" ἐμοὶ δὲ ἀποπεφάνϑω μηδένα ἀνϑρώπων χαλῶς δὴ ἀποϑανεῖν, ὑπὲρ ὧν οὐκ ὀρϑῶς εἵλετο. δι᾿ ἅ μοι δοχεῖ καὶ ἡ σοφία τοῦ ἀνδρὸς χαὶ τὰ φροντίσματα ἧττον σπουδασϑῆναι τοῖς “Ελλησιν" εἰ γὰρ μὴ ὁμολογήσει ὃ λόγος τῶι ἤϑει, ἀλλοτρίαι τῆι γλώττηι ὁόξομεν φϑέγγεσϑαι, ὥσπερ οἱ αὐλοί.

τὴν δὲ ἰδέαν τοῦ λόγου δογματίας ὃ K. καὶ πολυγνώμων σεμνολογῆσαί τε ἱκανώτατος οὐ τὴν διϑυραμβώδη σεμνολογίαν, οὐδὲ καταφεύγουσαν ἐς τὰ ἐκ ποιητιχῆς ὀνόματα, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν χυριωτάτων συγκειμένην χαὶ κατὰ φύσιν ἔχουσαν. ὁρῶ τὸν ἄνδρα καὶ βραχυλογοῦντα ἱχανῶς καὶ δεινῶς χαϑαπτόμε- vor Ev ἀπολογίας ἤϑει, ἀττικίζοντά τε οὐχ ἀχρατῶς, οὐδὲ ἐχφύλως (τὸ γὰρ ἀπειρόχαλον ἐν τῶι ἀττικίζειν βάρβαρον), ἀλλ᾽ ὥσπερ ἀχτίνων αὐγαὶ τὰ Ar- τιχὰ ὀνόματα διαφαίνεται τοῦ λόγου. χαὶ τὸ ἀσυνδέτως δὲ (χωρίον) χωρίωι προσβαλεῖν Κριτίου ὥρα, καὶ τὸ παραδόξως μὲν ἐνθυμηϑῆναι, παραδόξως δ᾽ ἀπαγγεῖλαι Κριτίου ἀγών, τὸ δὲ τοῦ λόγου πνεῦμα ἐλλιπέστερον μέν, ἡδὺ δὲ καὶ λεῖον, ὥσπερ τοῦ ζεφύρου ἡ αὔρα.

2. Dioc. ΠῚ 1 Πλάτων ᾿Αρίστωνος καὶ Περιχτιόνης..., ἥτις το γένος ἀνέ- φερεν εἰς Σόλωνα, Αϑηναῖος. τούτου γὰρ ἦν ἀδελφὸς Δἀρωπίδης, οὗ Κριτίας οὗ Κάλλαισχρος, οὗ Κριτίας ὃ τῶν τριάχοντα χαὶ Γλαύχων, οὗ «Χαρμίδης καὶ Περι- χτιόνη, ἧς καὶ ᾿Αρίστωνος Πλάτων, ἕχτος ἀπὸ Σόλωνος. Ῥιτ. Charm. 154 A [Kritias spricht] Χαρμίδην τὸν τοῦ Γλαύχωνος τοῦ ἡμετέρου ϑείου ὑόν, ἐμὸν δὲ ἀνεψιόν. 157E [Sokr. z. Charmides] ἢ τε γὰρ πατρώια ὑμῖν οἰχία ἡ Κριτίου τοῦ Apwnidov καὶ ὑπ᾿ ᾿Αἀναχρέοντος zul ὑπὸ Σόλωνος καὶ ὑπ᾽ ἄλλων πολλῶν ποιητῶν ἐγχεχωμιασμένη παραδέδοται ἡμῖν. ϑοποι. ΑΈΒΟΗ. Prom. 130 ἐπεδή- μησε γὰρ [Anakreon] τῆι ᾿Αττιχῆι Κριτίου ἐρῶν.

3. Prar. Tim. p.20 A Κριτίαν δέ που πάντες οἱ τῆιδ᾽ ἴσμεν οὐδενὸς ἰδιώτην ὄντα ὧν λέγομεν. Ρ. 20 Ὁ [Krit. spricht] ἄχουε δὴ ὦ Σώχρατες λόγου μάλα μὲν ἀτόπου παντάπασί γε μὴν ἀληθοῦς, ὡς 6 τῶν ἑπτὰ σοφώτατος Σόλων nor’ ἔφη" ἦν μὲν οὖν οἰχεῖος zul σφόδρα φίλος ἡμῖν Δρωπίδου τοῦ προπάππου, χαϑάπερ λέγει πολλαχοῦ καὶ αὐτὸς ἐν τῆι ποιήσει" πρὸς δὲ Kor- τίαν που τὸν ἡμέτερον πάππον εἶπεν, ὡς ἀπεμνημόνευεν αὖ πρὸς ἡμᾶς 6 γέ- ρων, ὅτι μεγάλα καὶ ϑαυμαστὰ τῆσδ᾽ εἴη παλαιὰ ἔργα τῆς πόλεως ὑπὸ χρόνου καὶ φϑορᾶς ἀνϑρώπων ἠφανισμένα... 2A ἐγὼ φράσω παλαιὸν ἀχηχοὼς λόγον οὐ νέου ἀνόρός" ἦν μὲν γὰρ δὴ τότε Κριτίας [der Grossvater des Ty- rannen], ὡς ἔφη, σχεδὸν ἐγγὺς ἤδη τῶν ἐνενήχοντα ἐτῶν, ἐγὼ δέ πηι μά- λιστα δεχέτης. SCHOL. Ζ. d. St. ὁ δὲ K. ἦν μὲν γενναίας καὶ ἁδρᾶς φύσεως, ἥπτετο δὲ zul φιλοσόφων συνουσιῶν, καὶ ἐχαλεῖτο ἰδιώτης μὲν ἐν φιλοσόφοις, φιλόσοφος δὲ ἐν ἰδιώταις" ἐτυράννευσε δὲ καὶ αὐτὸς εἷς τῶν λ γεγονώς.

4, XEnopH. Memorab. I 2, 12ff. ἀλλ᾽, ἔφη γε ὃ κατήγορος [d. ἢ. Poly- krates], Σωκράτει ὁμιλητὰ γενομένω Κριτίας τε καὶ ᾿Αλκιβιάδης πλεῖστα κακὰ τὴν πόλιν ἐποιησάτην. Κριτίας μὲν γὰρ τῶν Ev τῆι ὀλιγαρχίαι πάντων πλεον- εχτίστατός τε καὶ βιαιότατος χαὶ φονιχώτατος ἐγένετο, ᾿Αλχιβιάδης δὲ αὖ τῶν ἐν τῆι δημοκχρατίαι πάντων ἀκρατέστατός τε καὶ ὑβριστότατος καὶ βιαιότα- τος. ἐγὼ ὄν ed μὲν τι χαχὸν ἐχείνω τὴν πόλιν ἐποιησάτην, οὐκ ἀπολογή- σομαι᾿ τὴν δὲ πρὸς Σωκράτη συνουσίαν αὐτοῖν ὡς ἐγένετο διηγήσομαι. ἐγενέσϑην μὲν γὰρ δὴ τὼ ἄνδρε τούτω φύσει φιλοτιμοτάτω πάντων ᾿Αϑηναίων, βουλομένω τε πάντα δι᾽ ξαυτῶν πράττεσϑαι καὶ πάντων ὀνομαστοτάτω yE- γέσϑαι, ++» δήλω δ᾽ ἐγενέσϑην ἐξ ὧν ἐπραξάτην᾽ ὡς γὰρ τἀχιστὰ κρείττονε τῶν συγγιγνομένων ἡγησάσϑην εἶναι, εὐϑὺς ἀποπηδήσαντε Σωχράτους ἐπρατ- τέτην τὰ πολιτιχώ, ὦνπερ ἕνεχα Σωχράτους ὠρεχϑήτην.... καὶ Κριτίας δὴ καὶ ᾿Αλκιβιάδης, ἕως μὲν Σωχράτει συγνήστην, ἐδυνάσϑην ἐχείνωι χρωμένω συμμάχωι τῶν μὴ χαλῶν ἐπιϑυμιῶν κρατεῖν" ἐχείνου δ᾽ ἀπαλλαγέντε, Koı- τίας μὲν φυγῶν εἰς Θετταλίαν ἐχεῖ συνὴν ἀνϑρώποις ἀνομίαι μᾶλλον ἢ dızauo- σύνηι χρωμένοις. ἐς αλλὲ εἰ καὶ μηδὲν αὐτὸς πονηρὸν ποιῶν ἐχείνους φαῦλα πράττοντας δρῶν ἐπήινει; δικαίως ἂν ἐπιτιμῶιτο. Κριτίαν μὲν τοίνυν αἰσϑα- γόμενος ἐρῶντα Εὐθυδήμου καὶ πειρῶντα χρῆσϑαι, καϑάπερ οἱ πρὸς τάφρο- δίσια τῶν σωμάτων ἀπολαύοντες, ἀπέτρεπε φάσχων. ἀνελεύϑερον τε εἶναι καὶ οὐ πρέπον ἀνδρὶ καλῶι χἀγαϑῶι τὸν ἐρώμενον, ὧι βούλεται πολλοῦ ἄξιος φαίνεσϑαι, προσαιτεῖν ὥσπερ τοὺς πτωχοὺς ἱχετεύοντα καὶ δεόμενον προσ- δοῦναι; καὶ ταῦτα μηδενὸς αγαϑοῦ. τοῦ δὲ Κριτίου τοῖς τοιούτοις οὐχ ὑπα- χούοντος οὐδὲ ἀποτρεπομένου, λέγεται. τὸν Σωκράτην ἄλλων τε πολλῶν παρόν- των καὶ τοῦ Ευϑθϑυδήμου εἰπεῖν ὅτι ὑικὸν αὐτῶι δοχοίη πάσχειν ὃ Κριτίας, ἐπιϑυμῶν Εὐϑυδήμωι προσχνῆσϑαι ὥσπερ τὰ ὕδια τοῖς λίϑοις. ἐξ ὧν δὴ χαὶ ἐμίσει τὸν Σωχράτη ὃ Κριτίας, ὥστε χαὶ ὅτε τῶν τριάχοντα ὧν vouo- ϑέτης μετὰ Χαριχλέους ἐγένετο, ἀπεμνημόνευσεν αὐτῶι καὶ ἐν τοῖς νόμοις ἔγραψε λόγων τέχνην μὴ διδάσχειν.

5. Anpoc. 147 φέρε δή, καὶ τὰ ὀνόματα ὑμῖν ἀναγνώσομαι τῶν ἀνδρῶν ὧν ἀπέγραψεν [Diokleides im Hermokopidenprozess 415]... Κριτίας ἀνεψιὸς χαὶ οὗτος τοῦ πατρός [ΠΠΘΟΡΌΓΔΒ] αἱ μητέρες ἀδελφαί. 68 ἐσώϑη δέ γε ὃ πατήρ, ὃ κηδεστής; ἀνεψιοὶ ἜΡΙΣ, τῶν ἄλλων συγγενῶν ἑπτὰ μέλλοντες en ἀδίχως, οἱ νῦν δρῶσι Tod ἡλίου τὸ φῶς δι᾿ ἐμέ.

. LUIEMOSTEL.| 58, 67 χατασχαάψας τὴν Ἠετιώνειαν, εἰς ἣν “ακεδαιμο- viovs ἼΣΩΣ οἵ περὶ Κριτίαν ὑποδέχεσϑαι [411], καϑεῖλε [Aristokrates] μὲν τὸ ἐπιτείχισμα, κατήγαγε δὲ τὸν δῆμον. Vgl. Thuc. VIII 90, 1.3.

7. Lycure. Leokr. 118 ψηφίζεται ὃ δῆμος Κριτίου εἰπόντος τὸν μὲν γεχρὸν [Phrynichos, ermordet 411] κρίνειν προδοσίας, χὰν δόξηι προδότης ὧν ἐν τῆι χώραι τεϑάφϑαι, τὰ γε ὀστᾶ αὐτοῦ ἀνορύξαι zul ἐξορίσαι ἔξω τῆς ᾿Αττικῆς.

8. Arısr. rhet. A 15. 1815} 32 zei Κλεοφῶν χατὰ Κριτίου τοῖς Σό- λῶνος ἐλεγείοις ἐχρήσατο λέγων, ὅτι πάλαι ἀσελγὴς ἢ οἰχία" οὐ γὰρ ἂν ποτε ἐποίησε Σόλων “εἰπεῖν μοι Κριτίαι πυρρότριχι πατρὸς ἀχούειν᾽ (fr. 20 Crus.].

9, Χεαν. Hell. Π 3, 1.2 τῶι δ᾽ ἐπιόντι ἔτει [4048]... ἔδοξε τῶι δήμωι τριά- xovra ἄνδρας ἑλέσϑαι οἷ τοὺς πατρίους γόμους συγγράψουσι, καϑ οὺς πολι- τεύσουσι. καὶ ἠἡιρέϑησαν οἵδε" Πολυχάρης, Κριτίας κτλ.

10. — — 3, 15 τῶι μὲν οὖν πρώτωι χρόνωι ὃ K. τῶι Θηραμένει ὃμο- γνώμων τε καὶ φίλος nv" ἐπεὶ δὲ αὐτὸς μὲν προπετὴς nv ἐπὶ τὸ πολλοὺς ἀποχτείνειν, ἅτε καὶ φυγὼν ὑπὸ τοῦ δήμου [407], ὁ δὲ Θηραμένης ἀντέχοπτε λέγων. κτλ. 18 &x τούτου μέντοι K. καὶ οἱ ἄλλοι τριάκοντα ἤδη φοβούμενοι χαὶ οὐχ ἥκιστα τὸν Θηραμένην, μὴ συρρυείησαν πρὸς αὐτὸν οἱ πολῖται, χατα- λέγουσι τρισχιλίους τοὺς μεϑέξοντας δὴ τῶν πραγμάτων. 86 [Rede des Thera- menes] οὐ μέντοι ϑαυμάζω γε τὸ Κριτίαν παρανενομικέναι᾽ ὅτε γὰρ ταῦτα ἦν [Arginusenprozess], οὐ παρὼν ἐτύγχανεν, ἀλλ᾽ ἐν Θετταλίαι μετὰ Προμηϑέως δημοχρατίαν χατεσχεύαζε χαὶ τοὺς πενέστας ὥπλιζεν ἐπὲ τοὺς δεσπότας.

11. Lys. 12, 48 ἐπειδὴ δὲ ἡ ναυμαχία [Aigospotamoi] χαὶ ἢ συμφορὰ τῆι πόλει ἐγένετο, δημοκρατίας ἔτι οὔσης, ὅϑεν τῆς στάσεως ἤρξαν, πέντε ἄνδρες ἔφοροι χατέστησαν ὑπὸ τῶν καλουμένων ἑταίρων, συναγωγεῖς μὲν τῶν πολι- τῶν, ἄρχοντες δὲ τῶν συνωμοτῶν, ἐναντία δὲ τῶι ὑμετέρωι πλήϑει πράττον- τες ὧν “Ερατοσϑένης χαὶ K. ἦσαν. οὗτοι δὲ φυλάρχους τε ἐπὶ τὰς φυλὰς κατέστησαν χαὶ ὅτι δέοι χειροτονεῖσϑαι καὶ οὕστινας χρείη ἄρχειν παρήγγελλον χαὶ εἴ τε ἄλλο πράττειν βούλοιντο κύριοι ἦσαν.

12. Xen. Hell. II 4,8 &x δὲ τούτου [ Thrasybuls Angriff von Phyle] ol

τριάχοντα οὐχέτι νομίζοντες ἀσφαλῆ σφίσι τὰ πράγματα ἐβουλήϑησαν "EAev- σῖνα ἐξιδιώσασϑαι, ὥστε εἶναι σφίσι χαταφυγήν, εἰ δεήσειε. χαὶ παραγγείλαν- τες τοῖς ἱππεῦσιν ἦλθον εἰς ᾿Ελευσῖνα K. τε καὶ οἱ ἄλλοι τῶν τριάχοντα (Ge- fangennahme der Eleusinier)... 10 &x δὲ τούτου λαβὼν ὃ Θρασύβουλος τοὺς ἀπὸ Φυλῆς περὶ χιλίους ἤδη συνειλεγμένους, ἀφικνεῖται τῆς γυχτὸς εἰς τὸν Πειραιᾶ... 11 οἱ δὲ ἀπὸ Ῥυλῆς.: συνεσπειράϑησαν ἐπὶ τὴν Μουνιχίαν... 19 ἀπέϑανον δ᾽ ἐνταῦϑα τῶν μὲν τριάχοντα Κ΄. τε zul Ἱππόμαχος [Mai 403).

13. ScHoL. AescHın. 139 p. 261 Schultz. δεῖγμα δὲ τῆς τῶν λ πολιτείας χαὶ τόδε ἐστίν" Κριτίου γὰρ ἑνὸς τῶν 1 ἀποϑανόντος ἐπέστησαν τῶι μνής- ματι Ὀλιγαρχίαν δάιδα χατέχουσαν zul ὑφάπτουσαν Δημοχρατίαν, χαὶ ἐπέ- γραψαν τάδε"

μνῆμα Tod ἐστ᾽ ἀνδρῶν ἀγαϑῶν, οἱ τὸν κατάρατον δῆμον ᾿Αϑηναίων ὀλίγον χρόνον ὕβριος ἔσχον.

14. Arısr. rhet. T 16. 1416® 26 οἱ πολλοὶ οὐδὲν δέονται διηγήσεως οἷον εἰ ϑέλεις ᾿Αχιλλέα ἐπαινεῖν (ἴσασι γὰρ πᾶντες τὰς πρα ξεις), ἀλλὰ χρῆσϑαι αὖ- ταῖς δεῖ. ἐὰν δὲ Κριτίαν, δεῖ" οὐ γὰρ πολλοὶ ἴσασιν.

15. Aruen. IV 184D χαμαιλέων γοῦν 6 «Ηραχλεώτης ἐν τῶι ἐπιγραφο- μένωι Προτρεπτιχῶι “ἰαχεδαιμονίους φησὶ καὶ Θηβαίους πάντας αὐλεῖν μαν- ϑάνειν “Ἡρακλεώτας τε τοὺς ἐν τῶι Πόντωι χκαϑ᾽ ξαυτὸν ἔτι; ᾿Αϑηναίων τε τοὺὶς ἐπιφανεστάτους Καλλίαν τε τὸν Ἱππονίκου χαὶ Κριτίαν τὸν Καλλαίσχρου.

16. (Prur.] ı# X. orat. 1,1 p. 832 Ὁ ὅσους μέντοι ἔχομεν ἐπὶ τὸ παλαιό- τατον ἀναφέροντες ἀπομνημονεῦσαι τὴν ἰδέαν τῶν λόγων ταύτην μεταχειρι- σαμένους, τούτους εἰ g01 τις ἂν ἐπιβεβληκότας Αντιφῶντι [dem Rhamnusier ] πρεσβύτηι ἤδη ὄντι οἷον ᾿Αλκιβιάδην, Κριτίαν, Λυσίαν, ᾿Αρχῖνον.

17. Cıc. de orat. II 28, 93 consecuti sunt hos [die Redner Perikles, Alki- biades, Thukydides] ER Theramenes, Lysias; multa Lysiae scripta sunt, non nulla Critiae. de Theramene audimus. omnes etiam tum retinebant illum Perich sucum, sed erant paulo uberiore filo. PHILOSTR. ep. 13 K. δὲ καὶ Θου- χυδίδης οὐχ ἀγνοοῦνται τὸ μεγαλόγνωμον zal τὴν ὀφρὺν παρ᾽ αὐτοῦ [Gor- gias] κεκτημένοι, μεταποιοῦντες δὲ αὐτὸ ἐς τὸ οἰχεῖον ὃ μὲν ὑπ᾽ εὐγλωττίας ὁ δὲ ὑπὸ ῥώμης.

566 81. KRITIAS. A. 18—23. SCHRIFTEN. B. 1. FRAGM.

. 18. Dıonys. Lys. 2 καϑαρός ἐστι [Lysias] τὴν ἑρμηνείαν πάνυ χαὶ τῆς VE γλώττης ἄριστος κανών, οὐ τῆς ἀρχαίας ne χέχρηται Πλάτων τε χαὶ Θουκυδίδης, ἀλλὰ τῆς κατ᾽ ἐχεῖνον τὸν χρόνον ἐπιχωριαζούσης, ὡς ἔστι τε- χμήρασϑαι τοῖς τε Avdoxidov λόγοις καὶ τοῖς Κριτίου καὶ ἄλλοις συχνοῖς. Vgl. Isae. 20 [8. 542, 42. 417].

19. Hermoc. de ideis II 11,10 p. 415, 27 Sp. Περὶ Κριτίου. ἔστι γὰρ καὶ οὗτος σεμνὸς μὲν παραπλησίως τῶι ᾿Αντιφῶντι χαὶ διηρμένος πρὸς ὄγχον χαὶ τὰ πολλὰ λέγων ἀποφατιχῶς, καϑαρώτερος δὲ τὴν λέξιν καί, ὅτε περιβάλλοι, διευχρινῶν, ὥστε εἶναι καὶ σαφὴς ἅμα τῶι μεγέϑει καὶ εὐχρινής᾽ ἔχει δὲ πολ- λαχοῦ καὶ μάλιστα ἐν τοῖς 4ημηγορικοῖς προοιμίθες καὶ τὸ ἀληϑινόν τε χαὶ πιϑανόν. ἐπιμελὴς δὲ ὧν οὐ μετρίως ὅμως οὐχ ἁπλῶς χρῆται τῶι τοιούτωι χόσμωι οὐδὲ χατὰ τὸν ᾿ἀντιφῶντα προσχόρως καὶ σαφῆ τὴν ἐπιτή- δευσιν ἢ ἔχοντι, ἀλλ᾽ ὥστε μετέχειν καὶ χατὰ τοῦτο τοῦ ἀληϑοῦς. τοῖς δ᾽ ἄλλοις τοῦ ἤϑους εἴδεσιν οὐ σφόδρα τι χρῆται οἷον ἐπιειχείαι καὶ ἀφελείαι ἢ ὅσα τοιαῦτα.

20. PHRYNICH. praepar. sophist. [Phot. Bibl. 158 p. 101®4 Bekk.] εἰλεχρι- νοῦς δὲ χαὶ χαϑαροῦ καὶ ἀττιχοῦ λόγου χανόνας καὶ στάϑμας καὶ παράδειγμά φησιν ἄριστον... [Platon, 10 Redner, Thukydides, Xenophon, Aeschines d. Sokr.] Κριτίαν τε τὸν Καλλαίσχρου καὶ ᾿Αντισϑένην.

21. ῬΗΙΠΟΒΤΕ. V. soph. II 1, 14 [Herodes] προσέχειτο μὲν γὰρ πᾶσι τοῖς παλαιοῖς, τῶι δὲ Κριτίαι καὶ προσετετήκχει χαὶ παρήγαγεν αὐτὸν ἐς ἤϑη Ἑλλή- γωὼν τέως ἀμελούμενον χαὶ περιορώμενον.

22. Pruror. de anima 89, 8 [zu n. 28] Κριτίαν εἶτε τὸν ἕνα τῶν τριά- χοντα, ὃς χαὶ Σωχράτους ἠχροάσατο N χαὶ ἄλλον τινὰ λέγει, οὐδὲν διαφερό- μεϑα. φασὶ δὲ καὶ ἄλλον Κριτίαν γεγονέναι σοφιστήν, οὐ χαὶ τὰ φερόμενα συγγράμματα εἶναι, ὡς ᾿Αλέξανδρος λέγει" τὸν γὰρ τῶν τριάχοντα μηδὲ γε- γραφέναι ἄλλο τι πλὴν Πολιτείας ἐμμέτρους.

23. Arısr. de anima A 2.405® ὅ ἕτεροι δ᾽ αἷμα [näml. τὴν ψυχὴν εἶναι], χαϑάπερ K., τὸ αἰσϑάνεσϑαι ψυχῆς οἰχειότατον ὑπολαμβάνοντες, τοῦτο δ᾽ ὑπάρχειν διὰ τὴν τοῦ αἵματος φύσιν. PrimLoP. de an. prooem. 9,19 vgl. 89, 12] Κ. ὃ εἷς τῶν τριάχοντα" αἷμα γὰρ ἔλεγεν εἶναι τὴν ψυχήν. “αἷμα γάρ, φησίν [näml. ἘχηρΘᾷ. ἔν. 105,8], ἀνθρώποις περικάρδιόν ἔστι νόημα᾽ [= Crit. fr. 8 Bach.).

1 [7 Bach fr. (1827), 7 Crusius Anth. Iyr. p. 184] Art. XII p. 600E [Eros] ὃν 6 σοφὸς ὑμνῶν αἰεί ποτε ᾿Αναχρέων πᾶσίν ἐστιν διὰ στόματος. λέγει οὖν περὶ αὐτοῦ καὶ ὃ χράτιστος K. τάδε"

τὸν δὲ γυναιχείων μελέων πλέξαντα nor ὠιδὰς ἡδὺν Αναχρείοντα Τέως εἰς Ἐλλάδ᾽ ἀνῆγεν, συμποσίων ἐρέϑισμα, γυναιχῶν ἡπερόπευμα, αὐλῶν ἀντίπαλον, φιλοβάρβιτον, ἡδύν, ἄλυπον.

5 οὐ ποτέ σου φιλότης γηράσεται οὔτε ϑανεῖται,

ἔστ᾽ ἂν ὕδωρ οἴνωι συμμειγνύμενον χυλίχεσσιν παῖς διαπομπεύηι, προπόσεις ἐπὶ δεξιὰ νωμῶν, παννυχίδας 8ϑ᾽ ἱερὰς ϑήλεις χοροὶ ἀμφιέπωσιν,

πλάστιγξ ϑ᾽ ἡ χαλχοῦ ϑυγάτηρ ἐπ᾿ ἄχραισι χαϑίζηι 10 χοττάβου ὑψηλαῖς χορυφαῖς Βρομίου ψακχάδεσσιν. Im V. 10 ist viell. statt χορυφαῖς [Glosse v. ἄχραισι)] τέχμαρ zu lesen. Zum Gegenstande vgl. B 2.

2 [1B., 1Cr.] ATHEn. epit. I p.28B K. δὲ οὕτως [näml. τὰ ἐξ ἑχάστης πόλεως ἰδιώματα καταλέγει" “χότταβος — τρόπαιον. χαὶ ἐπαινεῖται ὄντως ὃ Ἀττικὸς κέραμος. XV 666B πρῶτον μὲν ἡ τῶν χοττάβων εὕρεσις Σιχελική ἐστιν παιδιά, ταύτην πρώτων εὑρόντων Σικελῶν, ὡς K. φησὶν ὁ Καλλαίσχρου ἐν τοῖς Ἐλεγείοις διὰ τούτων᾽ "xorraßog — χαϑιστά- μεϑα᾿.

κότταβος ἐχ Σικελῆς ἔστι χϑονὸς ἐκπρεπὲς ἔργον, ὃν σχοπὸν ἐς λατάγων τόξα καϑιστάμεϑα, εἶτα δ᾽ ὄχος Σικελὸς κάλλει δαπάνηι τε χράτιστος. * * * 5 Θεσσαλικὸς δὲ ϑρόνος, γυίων τρυφερωτάτη ἕδρα" εὐναίου δὲ λέχους (ἔξοχα) κάλλος ἔχει Μίιλητός τε Χίος τ᾿ ἔναλος πόλις Οἰνοπίωνος. Τυρσηνὴ δὲ κρατεῖ χρυσοτυπος φιάλη καὶ πᾶς χαλκὸς ὅτις κοσμεῖ douov Ev τινι χρείαι.

Θήβη δ᾽ ἁρματόεντα δίφρον συνεπήξατο πρώτη; φορτηγοὺς δ᾽ ἀχάτους Κᾶρες ἁλὸς ταμίαι. τὸν δὲ τροχὸν γαίας τε καμίνου τ᾽ ἔχγονον εὗρε χλεινότατον χέραμον, χρήσιμον οἰκονόμον,

15 ἡ τὸ καλὸν αραϑῶνι καταστήσασα τρόπαιον.

3 [33 Β., 10 M.] Marx. ΤΉΒΟΡΟΒ. de metr. p. 19 metrum dactylicum hexa- metrum inventum primitus ab Orpheo C. asserit. Vgl. oben 5. 411, 20.

4 [3B.,5 Cr.] HEPHAEST. 2 (περὶ PIEERUEIELT NG ἢ δύο βραχεῖαι εἰς μίαν βραχεῖαν, ὅπερ ἐν τοῖς ἄλλοις εὑρίσχεται μέτροις... ἔν δὲ τοῖς ἔπεσι σπανίως" ὥσπερ R. ἐν τῆι εἰς ᾿Αλκιβιάδην OR οὐχ ὠιετο ἐγχωρεῖν τοῦ ᾿Αλκιβιάδου τὸ ὀνομα᾿ φησὶ γάρ"

καὶ νῦν Κλεινίου υἱὸν ᾿Αϑηναῖον BLENDE AhzıBıadnv νέοισιν ὑμνήσας τρόποις"

οὐ γάρ πως nv τοὔνομ ᾿ἐφαρμόξειν ἐλεγείωι" νῦν δ᾽ ἐν ἰαμβείωι κείσεται οὐκ ἀμέτρως.

5 [4 Β., 6Cr.] Piur. Aleib. 33 τὸ μὲν οὖν ψήφισμα τῆς χαϑόδου προ τερον RR Κριτίου τοῦ Καλλαίσχρου γράψαντος, ὡς αὐτὸς ἐν ταῖς Ἐλεγείαις πεποίηχεν ὑπομιμνήισκων τὸν ᾿Αλκιβιάδην τῆς χάριτος ἐν τούτοις"

γνώμη δ᾽ ἥ σε κατήγαγ᾽, ἐγὼ ταύτην ἐν ἅπασιν εἶπον καὶ γράψας τοὔργον ἔδρασα τόδε. σφραγὶς δ᾽ ἡμετέρης γλώττης ἐπὶ τοῖσδεσι κεῖται. Vgl. Thuc. VIII 91, 8 [Frühj. 411].

568 81. KRITIAS. B. POETISCHE FR. 6—9. ELEGIEN,

HOAITEIAIEMMETPOI \VglA 22. HIOAITEIA AAKEAAIMONI2N. Vel.B 32-37.

6 [2 Β., 2Cr.] Arn. X 4820 προπόσεις δὲ τὰς γινομένας ἐν τοῖς συμ- ποσίοις le belore οὐχ ἦν ἔϑος ποιεῖν οὐδὲ φιλοτησίας διὰ τούτων πρὸς 5 ἀλλήλους ποιεῖσϑαι. δηλοῖ δὲ ταῦτα K. ἐν τοῖς Ἐλεγείοις" χαὶ τόδ᾽ ἔϑος Σπαάρτηι μελέτημα τε κείμενόν ἐστι πίνειν τὴν αὐτὴν οἰνοφόρον χύλιχα, und ἀποδωρεῖσϑαι προπόσεις ὀνομαστὶ λέγοντα, μη δ᾽ ἐπὶ δεξιτερὰν χεῖρα κύχλωι ϑιάσου 10 δ Χ * * ἄγγεα Avon χεὶρ εὑρ᾽ ᾿Ασιατογενής, καὶ προπόσεις ὀρέγειν ἐπὶ δεξιὰ, χαὶ προκαλεῖσϑαι ἐξονομακλήδην, ὧι προπιεῖν ἐϑέλει. εἶτ᾽ ἀπὸ τοιούτων πόσεων γλώσσας τε λύουσιν 15 10 εἰς αἰσχροὺς μύϑους, σῶμά τ᾽ ἀμαυρότερον τεὐχουσιν᾽ πρὸς δ᾽ ὄμμ᾽ αχλὺς ἀμβλωπὸς ἐφίζει" λῆστις δ᾽ ἐχτήέχει μνημοσύνην πραπίδων'᾽ γοῦς δὲ παρέσφαλται" duwes δ᾽ ἀκόλαστον ἔχουσιν ἦϑος" ἐπεισπίπτει δ᾽ οἰκοτριβὴς δαπάνη. 20 15 οἱ Παχκεδαιμονίων δὲ κόροι πίνουσι τοσοῦτον, ὥστε φρέν᾽ εἰς ἱλαρὰν ἐλπίδα πάντας ἄγειν εἴς τε φιλοφροσύνην γλῶσσαν μέτριόν τε γέλωτα" τοιαύτη δὲ πόσις σωματί τ᾽ ὠφέλιμος γνώμηι τε χτήσει Te καλῶς δ᾽ εἰς ἔργ᾽ Ayoodlıng 25 20 πρός $ ὕπνον ἥρμοσται, τὸν χαμάτων λιμένα, πρὸς τὴν τερπνοτάτην τε ϑεῶν ϑνητοῖς Ὑγίειαν, καὶ τὴν Εὐσεβίης γείτονα Σωφροσύνην. ἑξῆς τε πάλιν φησίν" αἱ γὰρ ὑπὲρ τὸ μέτρον χυλίχων προπόσεις παρὰ χρῆμα 80 τέρψασαι λυποῦσ᾽ εἰς τὸν ἄπαντα χρόνον. 25 ἡ ΔΜΠαχκεδαιμονίων δὲ δίαιϑ᾽ δμαλῶς διάκειται, ἔσϑειν χαὶ πίνειν σύμμετρα πρὸς τὸ φρονεῖν καὶ τὸ πονεῖν εἶναι δυνατοὺς" οὐχ ἔστ᾽ ἀπότακτος ἡμέρα οἰνῶσαι σῶμ᾽ ἀμέτροισι πότοις. 35 7 [36 B., 2a Cr.] Scmor. Evrır. Hipp. 264 ἑνὸς τῶν ἑπτὰ σοφῶν ἐστιν ἀπόφϑεγμα τὸ “μηδὲν dyav’, ὅπερ Xliwvı ἀνατιϑέασιν, ὡς K. Dioc.I 41 [s. S. 8, 28] ohne Autornamen: ἦν Δακεδαιμόνιος Χίλων σοφός, ὃς rad ἔλεξε" μηδὲν ayav' χαιρῶι πάντα πρόσεστι καλά. 40 8 [δ Β., 8 Cr.] Pour. Cim. 10 [nach 5. ὅ84, 4] K. δὲ τῶν τριάχοντα γενό- μενος ἐν τοῖς Ἐλεγείοις εὔχεται" πλοῦτον μὲν Σχοπαδῶν, μεγαλοφροσύνην δὲ Κίμωνος, γίκας δ᾽ ἀρχεσίλα τοῦ Auxedauuovlov. 9 [6 Β., 3 Cr.] Sro». III (floril.) 29, 11H. Κριτίου" 45 ἐκ μελέτης πλείους ἢ φύσεως ἀγαϑοί.

10. Vıra Evrreip. p. 135, 33 τούτων [Dramen des Euripides] νοϑεύεται τρία᾽ Τέννης, Padauavdvg, Πειρίϑους. Vgl. S.570,9f. Als Satyrstück fügte Σίσυφος hinzu Wilamowitz.

11. Eponym von Tenedos vgl. Konon 28 [Phot. 126 p. 186} 19 B.]. 12 [Eur. fr. 695, TGF p. 578 Nauck] Srop. II 2,15H. Evoinldns Τέννηι. φεῦ" οὐδὲν δίκαιόν ἐστιν ἐν τῶι νῦν γένει.

13 [660 N.] Anrıatr. BERK. p. 94, 1 ἐξαιρεῖν ἀντὶ τοῦ ἀφαιρεῖν. Εὐρι- πίδης δὲ Ῥαδαμάνϑυϊ᾽ οὐδεὶς γὰρ ἡμᾶς (Oorıs) ἐξαιρήσεται. 14 [658 N.] Srrae. VIII p. 356 βυριπίδης... ἐν Ῥαδαμάνϑυϊ᾽ οἱ γῆν ἔχουσ᾽ Εὐβοΐδα πρόσχωρον πόλιν. 15 [659 N.] Stop. II 8, 12W. [IV 64, 24M.] Eroınidov Padauavgvi‘ ἔρωτες ἡμῖν εἰσὶ παντοῖοι βίου" ὁ μὲν γὰρ εὐγένειαν ἱμείρει λαβεῖν, τῶι δ᾽ οὐχὶ τούτου φροντίς, ἀλλὰ χρημάτων πολλῶν χεχλῆσϑαι βούλεται πάτωρ δόμοις. ὅ ἄλλωι δ᾽ ἀρέσκει μηδὲν ὑγιὲς ἐκ φρενῶν λέγοντε πείϑειν τοὺς πέλας τόλμηι zaxnı. οἱ δ᾽ αἰσχρὰ κέρδη πρόσϑε τοῦ καλοῦ βροτῶν ξητοῖ σιν" οὕτω βίοτος ἀνθρώπων πλάνη. ἐγὼ δὲ τούτων οὐδενὸς χρήιζω τυχεῖν, 10 δόξαν (dt) βουλοίμην ἂν εὐκλείας ἔχειν.

16. GREGOR. CorıwrH. VII 1812 Walz. [nach der Fassung des Vatiec. gr. 105f. 4022 und Escor. I—II 10f. 2510] zu „Hermoe. II 449, 8 ‚Speng. (καὶ Evor- πίδης ἡ Ζεὺς, ὡς λέλεχται᾽ ἀναφορώ, ἱ τῆς ἀληϑείας ὕπο’ βεβαίωσις): οὗτος ὃ στίχος ἐν τῶι λεγομένωι Πειρίϑωι κεῖται. ἔστι δὲ ἡ ὑπόϑεσις τοι- even" Πειρίϑους ἐπὶ τῆι Περσεφόνης μνηστείαι εἰς “Ἅιδου καταβὰς τιμωρίας ἔτυχε τῆς πρεπούσης" αὐτὸς γὰρ ἐπὶ πέτρας ἀχινήτωι χαϑέδραι ΠεσηΜ ΕΙΣ δρα- κόντων ἐφρουρεῖτο χάσμασιν, Θησεὺς δὲ τὸν φίλον ἐγκαταλιπεῖν αἰσχρὸν ἡγούμενος βίον εἶχε 1]. ἑχὼν εἵλετο] τὴν ἐν "Audov ζωήν. ἐπὶ δὲ τὸν Κέρβε- θον Ἡραχλῆς ἀποσταλεὶς ὑπὸ Εὐρυσϑέως τοῦ μὲν ϑηρίου βίαι περιεγένετο, τοὺς δὲ περὶ Θησέα χάριτι τῶν χϑονίων ϑεῶν τῆς παρούσης ἀνάγχης ἐξέλυσεν χαὶ τὸν ἀνϑιστάμενον χειρωσάμενος xal παρὰ ϑεῶν χάριν λαβὼν χαὶ δυστυ- χοῦντας ἐλεήσας φίλους. εἰσάγεται οὖν ἐν τούτωι τῶι δράματι Αἰακὸς πρὸς Ἡρακλέα λέγων"

ἔα, τί χρῆμα; δέρκομαι σπουδῆι τινα δεῦρ᾽ ἐγχονοῦντα καὶ μάλ᾽ εὐτόλμωι φρενί. εἰπεῖν δίκαιον, ὦ ξέν(ε), ὅστις ὧν τόπους

A εἰς τούσδε χρίμπτηι καὶ za$ ἥντιν᾽ αἰτίαν.

εἶτα Ἣρακλῆς πρὸς αὐτόν [B 11, Nauck FT p. 547, Eur. fr. 591]: 5 ἐμοὶ πατρὶς μὲν Ἄργος, ὄνομα δ᾽ Ἡρακλῆς, ϑεῶν δὲ πάντων πατρὸς ἐξέφυν Διός. ἐμῆι γὰρ ἦλϑε μητρὶ κεδνὸν εἰς λέχος Ζεύς, ὡς λέλεχται τῆς ἀληϑείας ὕπο. ἥκω δὲ δεῦρο πρὸς βίαν Ηυρυσϑέως.

17 [11 B., Eur. fr. 592N.] Arten. ΧΙ 496 A πλημοχόη) χρῶνται de αὐτῶι ἐν ᾿Ελευσῖνι τῆι τελευταίαι τῶν “μυστηρίων ἡμέραι, ἣν χαὶ ἀπ᾿ αὐτοῦ 20000y0- ρεύουσι Πλημοχόας... μνημονεύει δ᾽ αὐτῶν καὶ ὃ τὸν Πειρίϑουν γράψας εἴτε Κριτίας ἐστὶν ὃ lan ἢ Ευριπίδης λέγων οὕτως [Chor der eleusi- nischen Μυβίρῃ 7"

να πλημοχόας τασδ᾽ εἰς χϑόνιον χάσμ᾽ εὐφήμως προχέω μεν.

18 [16 B., 594 Ν)] Cxem. Str. V 87 p. 667P. περὲ τούτων [Cherubim =

Zodiakos, Chronos] οἶμαι χαὶ n τραγωιδία φυσιολογοῦσά φησιν" ἀκάμας τε χρόνος περί γ᾽ ἀενάωι δεύματι πλήρης φοιτᾶι rizrav αὐτὸς ξαυτόν, δίδυμοί τ᾿ ἄρκτοι ταῖς ὠχυπλάνοις πτερύγων ῥιπαῖς

5 τὸν Ατλάντειον τηροῦσι πόλον. Ἄτλας δὲ ὁ μὴ πάσχων πόλος δύναται μὲν εἶναι χαὶ ἢ ἀπλανῆς σφαῖρα, βέλτιον δὲ ἴσως αἰῶνα ἀχίνητον νοεῖσϑαι. Vgl. ὅσηοι,.. Arıstopn. Av. 179. 19 [15 Β., ὅ93 Ν] -- — 116 p. 717P. ἐν δὲ τῶι Πειρίϑωι δράματι ὃ αὐτὸς [Eurip.) zei τάδε τραγωιδεῖ" σὲ τὸν αὐτοφυῆ, τὸν ἐν αἰϑερίωι δύμβωι πάντων φύσιν ἐμπλέξανϑ'᾽, ὃν περὶ μὲν φῶς, περὲ δ᾽ ὀρφναία γὺξ αἰολόχρως ἀχριτός τ᾽ ἄστρων 5 ὄχλος ἐνδελεχῶς ἀμφιχορεύει. 20 [10 B., 595 N.] Pur. de amic. mult. 7 p. 960 ἔνιοι τῶν φίλων οὐδὲν ἀπολαύσαντες εὐτυχούντων συναπόλλυνται δυστυχοῦσι. χαὶ τοῦτο μάλιστα πάσχουσιν ol φιλόσοφοι χαὶ χαρίεντες, ὡς Θησεὺς τῶι Πειρίϑωι κολαζομένωι καὶ δεδεμένωι | αἰδοῦς ἀχαλκεύτοισιν ἔζευχται πέδαις. 21 [13 B., 598 N.] ὅ51το8. II 8, AW. Εὐριπίδου Πειρίϑωι" ὃ πρῶτος εἰπὼν οὐκ ἀγυμνά στωι φρενί ἔρριψεν, ὅστις τόνδ᾽ ἐχαίνισεν λόγον, ὡς τοῖσιν EV φρονοῦσι συμμαχεῖ τύχη.

22 [12 B., 597 N.] — ΠῚ 87, 15 Η. Πειρίϑου" re δὲ χρηστὸς ἀσφαλέστερος νόμου" τὸν μὲν γὰρ οὐδεὶς ἂν διατρέψαι ποτέ δήτωρ δύναιτο, τὸν δ᾽ ἄνω τε καὶ κάτω λόγοις ταράσσων πολλάκις λυμαίνεται.

23 [14 B., 596 N.) — IV 121, 24M. Evgınidov Πειρίϑωι"

οὐκ οὖν τὸ μὴ ζῆν χρεῖσσὸν ἐστ᾽ ἢ ζῆν καχῶς;

24, Aus dem Peirithoos stammen nach Welcker Eur. fr. inc. 865 φήμη τὸν ἐσθλὸν zav μυχοῖς δείκνυσι γῆς, 936 οὔχ᾽ ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἔμπνουν ᾿Αἰδὴς μ᾽ ἐδέξατο, nach Wilamowitz 964 [s. oben S. 311, 20].

Ein gleichnamiges Satyrdrama des Euripides (aufgeführt 415) bei Ar. V.HIS.

25 [9 B., 1p. 770 N.] Sext. IX 54 χαὶ K. δὲ εἷς τῶν ἐν ᾿Αϑήναις τυραν- νησάντων δοχεῖ dx τοῦ τάγματος τῶν ἀϑέων ὑπάρχειν φάμενος, ὅτι οἱ πα- Aaıol νομοϑέται Enloxonov τινα τῶν ἀνθρωπίνων χατορϑωμάτων χαὶ ἁμαρ- τημάτων ἔπλασαν τὸν ϑεὸν ὑπὲρ τοῦ μηδένα λάϑραι τὸν πλησίον ἀδιχεῖν, εὐλαβούμενον τὴν ὑπὸ τῶν ϑεῶν τιμωρίαν. ἔχει δὲ παρ᾽ αὐτῶι τὸ ῥητὸν οὕτως" “ἦν -- γένος". Aer.17,2 [Ὁ. 298] χαὶ Ευριπίδης δὲ ὃ τραγωιδοποιὸς ἀποκαλύψασϑαι μὲν οὐχ ἠϑέλησε δεδοικὼς τὸν Ἄρειον. πάγον, ἐνέφηνε δὲ τοῦτον τὸν τρόπον" τὸν γὰρ Σίσυφον εἰσήγαγε προστάτην ταύτης τῆς δόξης χαὶ συνηγόρησεν αὐτοῦ ταύτηι τῆι γνώμηι" “ἣν γὰρ χρόνος, φησίν, oT -- ὑπηρέτης [1.3]. ἔπειτά φησι τὴν ἀνομίαν λυϑῆναι νόμων εἰσαγωγῆι" ἐπεὶ γὰρ ὃ νόμος τὰ φανερὰ τῶν ἀδικημάτων εἴργειν ἠδύνατο, χρύφα δὲ ἡδίχουν πολλοί, τότε τις σοφὸς ἀνὴρ ἐπέστησεν, ὡς det ψευδεῖ λόγωι τυφλῶσαι τὴν ἀλήϑειαν χαὶ πεῖσαι τοὺς ἀνϑρώπους, ὡς ἔστι-- βίωι, ὃς ταῦτ᾽ ἀχούει καὶ βλέπει φρονεῖ τ᾽ ayav’ [17.18]. ΑἘπ. 16, 1 [Ὁ. 294] ὅϑεν καὶ Evoı- πίδης φησί" “τὸ τ᾽ ἀστερωπὸν οὐρανοῦ Ba ΚΟΥ -- σοφοῦ [33. 34).

ἣν χρόνος, Öt nv ἄτακτος ἀνθρώπων βίος καὶ ϑηριώδης ἰσχύος ϑ᾽ ὑπηρέτης,

ὅτ᾽ οὐδὲν ϑλον οὔτε τοῖς ἐσϑλοῖσιν ἣν οὐτ᾽ αὐ κόλασμα τοῖς χαχοῖς ἐγίγνετο.

5 χάπειτά μοι δοχοῦσιν ἄνϑρωποι νόμους ϑέσϑαι κολαστᾶς, ἵνα dien τύραννος ἢ: (ὁμῶς ἁπάντων) τήν ϑ᾽ ὕβριν δούλην ἔχηι" ἐζημιοῦτο δ᾽ εἴ τις ἐξαμαρτάνοι. ἔπειτ᾽ ἐπειδὴ τἀμφανῆ μὲν οἵ νόμοι

10 ἀπεῖργον αὐτοὺς ἔργα μὴ πράσσειν βίαι,

{(πρῶτον) πυκνός τις zul σοφὸς γνώμην ἀνήρ [γνῶναι] {(ϑεῶνν δέος ϑνητοῖσιν ἐξευρεῖν, ὅπως

νόωι τ᾽ ἀκούων καὶ βλέπων, φρονῶν τ᾽ ἄγαν προσέχων τε ταῦτα, καὶ φύσιν ϑείαν φορῶν,

20 ὃς πᾶν τὸ λεχϑὲν ἐν βροτοῖς ἀχούσεται,

(τὸ) δρώμενον δὲ πᾶν ἰδεῖν δυνήσεται. ἐὰν δὲ σὺν σιγῆι τι βουλεύηις καχόν, τοῦτ᾽ οὐχὶ λήσει τοὺς ϑεούς" τὸ γὰρ φρονοῦν - (ἀγαν) ἔνεστι. τοὐσδε τοὺς λόγους λέγων 25 διδαγμάτων ἥδιστον εἰσηγήσατο ψεύδει καλύψας τὴν ἀληήϑειαν λόγωι. ναίειν δ᾽ ἔφασκε τοὺς ϑεοὺς ἐνταῦϑ᾽, ἵνα μάλιστ᾽ ἂν ἐξέπληξεν ἀνϑρώπους λέγων; ὅϑεν περ ἔγνω τοὺς φόβους ὄντας βροτοῖς

572 81. KRITIAS. B. DRAMEN 25—29. PROSA 30—32.

30 χαὲ τὰς ὀνήσεις τῶι ταλαιπώρωι βίωι, ἐκ τῆς ὕπερϑε περιφορᾶς, ἵν᾽ ἀστραπάς κατεῖδεν οὔσας, δεινὰ δὲ κτυπήματα βροντῆς, τὸ τ᾽ ἀστερωπὸν οὐρανοῦ ὁέμας, χρόνου χαλὸν ποίκιλμα, τέχτονος σοφοῦ, 35 ὅϑεν τε λαμπρὸς ἀστέρος στείχει uvdoog, 09 ὑγρὸς eis γῆν ὄμβρος ἐκπορεύεται. τοίους δὲ περιέσεισεν ἀνθρώποις φόβους, δι᾿ οὺς καλῶς τε τῶι λόγωι χατώιχισεν τὸν δαίμον᾽ (οὗτος) κἀν πρέποντι χωρίωι, 40 τὴν ἀνομίαν τε τοῖς νόμοις κατέσβεσεν. χαὶ ὀλίγα προσδιελϑὼν ἐπιφέρει οὕτω δὲ πρῶτον οἴομαι πεῖσαί τινὰ ϑνητοὺς νομίζειν δαιμόνων εἶναι γένος.

26 [22 B., 2N.] Sror. 18,11 das Lemma Κριτίου steht falsch bei n. 10]: μετὰ τὴν σκιὰν τάχιστα γηράσχει χρόνος. 27 [20 B., 3N.] Stop. III 14, 2Hens. K—ov. ὅστις δὲ τοῖς φίλοισι πάντα πρὸς χάριν πράσσων ὁμιλεῖ, τὴν παραυτίχ᾽ ἡδονήν ἔχϑραν καϑίστησ᾽ εἰς τὸν ὕστερον χρόνον. 28 198. AN] ea δεινὸν δ᾽ ὅταν τις un φρονῶν δοχῆι φρονεῖν. 29 [21 Β., ὅ ΝῚ — IV 97, 10 Mein. K—ov. σοφῆς δὲ πενίας σκαιότητα πλουσίαν χρεῖσσον σύὐνοικόν ἔστιν ἐν δόμοις ἔχ εἰν.

(TO AITEIA AOHNAIQ2N). 30. Hierher gehören vermutlich fr. 53—73.

NIOAITEIA OETTAAP2N. 31 [30 Bach, 7 Müller FHG. Π 69) Arten. XIV 663 A [vgl. XII 527 A]

ἂν z ST, “ὁμολογοῦνται δ᾽ οἱ Θετταλοὶ πολυτελέστατοι τῶν Ἑλλήνων γε-

γενῆσϑαι περί τε τὰς ἐσθῆτας καὶ τὴν δίαιταν ὅπερ αὐτοῖς αἴτιον ἐγένετο καὶ τοῦ zara τῆς Ἑλλάδος ἐπαγαγεῖν τοὺς Πέρ- σας, ἐζηλωκόσι τὴν τούτων τρυφὴν καὶ πολυτέλειαν. ἱστορεῖ δὲ περὶ τῆς πολυτελείας αὐτῶν καὶ K. ἐν τῆι Ποτιτείαι αὐτῶν.

Vgl. Xen. Hell. II 3, 34 [Rede des Kritias gegen Theramenes] χαλλίστη μὲν γὰρ δήπου δοχεῖ πολιτεία εἶναι 7 “αχεδαιμονίων. ὃ. B. 6.7.

32 [23 Bach, 1 Müller FHG II 68] Crem. Str. ΥἹ 9 p. 141}. πάλιν Evoı- nidov ποιήσαντος “ἐκ γὰρ πατρὸς καὶ μητρὸς ἐχπονουμένων oxımgas διαίτας οἱ γόνοι βελτίονες [ἴτ. 525, 4. ὅ], K. γράφει"

ἄρχομαι δέτοι ἀπὸ γενετῆς ἀνθρώπου" πῶς ἂν βέλτιστος

τὸ σῶμα γένοιτο χαὶ loyvoorarog; εἰ ὃ φυτεύων γυμνάζοιτο zul ἐσθίοι ἐρρωμένως zul ταλαιπωροίη τὸ σῶμα καὶ ἡ μήτηρ τοῦ παιδίου τοῦ μέλλοντος ἔσεσϑαι ἰσχύοι τὸ σῶμα καὶ γυμνάζοιτο. Vgl. Xen. τ. p. Lac. 1,4. Ῥυστ. Lye. 14. ῬΗΙΠΟΒΤΕ. gymn. 28. s.C1.

33 94 B., 2M.] Armen. XI463E τρόποι εἰσὶ πόσεων χατὰ πόλεις ἴδιοι, ὡς K. παρίστησιν ἐν τῆι Aazedaıuoviwrv Πολιτείαι διὰ τούτων" “ὃ μὲν Χῖος καὶ Θάσιος ἐκ μεγάλων χυλίχων ἐπὶ δεξιὰ, ὃ δ᾽ AtrıxRoc ἐκ μικρῶν ἐπὶ δεξιὰ, ὃ δὲ Θετταλιχὸς ἐκπώματα προπίνει ὅτωι ἂν βούλωνται ᾿μεγάλα. Αακεδαιμόνιοι δὲ τὴν παρ᾽ αὑτῶι ἕχαστος πίνει, ὃ δὲ παῖς ὃ οἰνοχόος (ἐπιχεῖ) ὅσον av anonimı.

94 [25 Β,, 3M.] — — 483B Κριτίας δ᾽ ἐν Auxedaınoviov πολι-

τείαι γράφει οὕτως χωρὶς δὲ τούτων τὰ σμικρότατα ἐς τὴν δίαι- ταν, ὑποδήματα ἄριστα Aazwvıza (καὶ) ἱμάτια φορεῖν ἥδιστα καὶ χρησιμώτατα" κώϑων Δακωνικὸς ἔχπωμα ἐπιτηδειότατον εἰς στρατείαν χαὶεὐφορώτατον ἐν yvkıoı οὗ δὲ ἕνεκα στρατιωτικόν, {(δηλώσω" στρατιώτηιν πολλάκις ἀνάγκη ὕδωρ πίνειν οὐ καϑαρόν. πρῶτον μὲν οὐντὸ ur λίαν κατάδηλον εἶναι τὸ πόμα" εἶτα ἄμβω- ναςὃ κώϑων ἔχωνὑπολείπει τὸ οὐ χαϑαρὸν ἔν αὑτῶι Puur.Lyc. 9 [26 B.] διὸ zul τὰ πρόχειρα τῶν σχευῶν καὶ ἀναγχαῖα ταῦτα, κλιντῆρες χαὶ δίφροι καὶ τράπεζαι, βέλτιστα παρ᾽ αὐτοῖς ἐδημιουργεῖτο, χαὶ κώϑων ὃ «1α- χωνιχὸς εὐδοχίμει μάλιστα πρὸς τὰς στρατείας, ὥς φῆσι K.' τὰ γὰρ avay- χαίως nıvousva τῶν ὑδάτων καὶ δυσωποῦντα τὴν ὄψιν ἀπεχρύπτετο τῆι χρόαι, zul τοῦ ϑολεροῦ προσχόπτοντος ἐντὸς καὶ προσισχομένου τοῖς ἄμβωσι καϑα- ρώτερον ἐπλησίαζε τῶι στόματι τὸ πινόμενον. Porz. 1 91] χώϑων Aaxw- vızov [näml. ἔχπυμα]᾽ τοῦ δὲ χώϑωνος αἱ ἑχατέρωϑεν πλευραὶ ὥσπερ καὶ τῆς χύτρας ἄμβωνες χαλοῦνται. 8. PHoT. χώϑων.

35 [28 Β., ὅ Μ)] Ατηκν. ΧΙ 486Ε. K. τε ἐν τῆι Παχεδαιμονίων Πολιτείαι" ἱχλίνη Μιλησιουργὴς καὶ δίφρος Μιλησιουργῆς, κλίνη Χιουργὴς καὶ τράπεζα [χρούπεζα Kaibel vgl. Poll. VII 93 ἔμβαϑρα Ῥη- γιουργῆ] Pnvsiosoyns. HARPOCR. “υχιουργεῖς (nach einem Didymoseitat)‘ ἀγνοεῖν δὲ ἔοιχεν ὃ γραμματικός, ὅτι τὸν τοιοῦτον σχηματισμὸν ἀπὸ χυρίων ὀνομάτων οὐχ ἀν τις εὕροι γινόμενον, μᾶλλον δὲ ἀπὸ πόλεων καὶ ἐθϑνῶν᾽ “χλίνη Μιλησιουργής K. φησὶν ἐν Μακεδαιμονίων πολιτείαι.

36 [29 B., 6 M.] EUSTATH. zu % 376 p. 1601,25 [aus Sueton Περὶ παι- διῶν ἢ χαὶ nv ἔϑος παλαιὸν οὕτω παίζειν καὶ ἐπεχωρίαζε, φασί, “ακεδαιμονίοις ἀγὼν τὰ σφαιρομαάχια. - σημείωσαι δὲ καὶ ὅτι ὀρχήσεως εἶδος. ἦν καὶ ἢ τοι- avın διὰ σφαίρας ἜΗΝ, ὡς δηλοῖ καὶ ὃ οὕτω γράψας" ϑερμαϊστρὶς ὄρχησις διὰ ποδῶν σύντονος. φησὶ γοῦν K. οὕτω" “ἀναπηδήσαντες εἰς ὕψος πρὸ τοῦ χατενεχϑῆναι ἐπὶ γῆν παραλλαγὰς πολλὰς τοῖς ποσὶν ἐποί- ουν, ὃ δὴ ϑερμαῦστρίζειν ἔλεγον. Vgl. Ατπκν. XIV 629 Ὁ.

37 [0] Lisan. de serv. II 81 Reisk. [Förster Philol. 69, 400] o2 “αχεόαι- uovıoı οἱ χατὰ τῶν εἱλώτων ἐξουσίαν σφίσιν αὐτοῖς ἀνοίγοντες φόνου, καὶ περὶ ὧν K. φησίν, ὡς μάλιστα δοῦλοί τε ἐν Auzsdaluovı καὶ ἐλεύ- ϑεροι. τί δ᾽ ἄλλο γε ἢ ὕπερ αὐτὸς ὃ Κ΄. φησίν, ὡς ἀπιστίας εἵνεκα τῆς πρὸς τους εἵλωτας τούτους ἐξαιρεῖ μὲν Σπαρτιάτης οἴκοι τῆς ἀσπίδος τὸν noonuxe. τοῦτο δὲ οὐχ ἔχων ἐπὶ τῆς στρατείας ποιεῖν διὰ τὸ δεῖν πολλάκις ὀξύτητος, τὸ δόρυ ἔχων ἀεὶ περιέρ- χεται, ὡς χρείττωνγεταύτηι τοῦ εἵλωτος ἐσόμενος, ἢν ἀπὸ μόνης

γνεωτερίζηι τῆς ἀσπίδος. μεμηχάνηνται δὴ καὶ κλεῖδας, ἃς olov- ται τῆς παρ᾽ ἐχείνων ἐπιβουλῆς ἰσχυροτέρας εἶναι [vgl. Arist. Thesmoph. 421]. ταυτὶ δ᾽ ἂν εἴη συνοικούντων τε φόβωι zul μηδ᾽ ἀναπνεῖν ἐωμένων ὑπὸ τῶν ἐν ταῖς ἐλπίσι δεινῶν. οὺς οὖν ἀριστοποιουμένους zul χκαϑ- εὐδοντας χαὶ En ἄλλο τι βαδίζοντας τὸ δεῖμα τῶν ὁπλιτῶν ll. oixerov] ὁπλίζει, πῶς ἂν οὗτοί γε, ὦ παῖ Καλλαίσχρου, καϑαρᾶς ἀπολαύσειαν τῆς ἐλευϑερίας, οἷς ἐπέϑεντο μὲν μετὰ τοῦ Ποσειδῶνος [Erdbeben in Sparta 468] οἱ δοῦλοι, δεῖγμα δὲ ἐξενηνόχεσαν, ὡς. ἐν ὁμοίοις χαιροῖς ὅμοια δράσουσιν. ὥσπερ οὖν οἱ βασιλεῖς αὐτοῖς οὐ μάλα ἦσαν ἐλεύϑεροι τοῖς ἐφόροις δεδομένου δῆσαί τε βασιλέα χαὶ χτεῖναι, οὕτω σύμπαντες οἱ Σπαρτιᾶται τὴν ἐλευϑερίαν ἀφήιρηντο συζῶντες ἔχϑει τῶι παρὰ τῶν οἰχετῶν.

38 [B p. 898) Porr. VII 59 τὰς δὲ ἀναξυρίδας zul σκελέας καλοῦσιν" τὸ μὲν ὄνομα καὶ παρὰ Κριτίαι ἔστιν ἐν ταῖς Πολιτείαις.

39 [39 B.] Gar. comment. in Hippoer. de offie, 11 (ἃ καὶ τῆι ὄψει zul τῆι ἁφῆι καὶ τῆι ἀκοῆι καὶ τῆι δινὴ καὶ τῆι γλώσσηι καὶ τῆι γνώμηι ἔστιν αἰσϑέσϑαι) XVII B 654Kühn. ἔστι δὲ ἡ τοιαύτη ἐξήγησις τοῦ σημαινομένου inäml. τοῦ αἰσϑέσϑαι] Στωικὴ [σημΐ᾿ στωιχοῦ Ῥ, vgl. ὅ,. δὅ8, 6]. διὸ καὶ (ὃ) τοῦ Κοΐντου μαϑητὴς Αἰφικιανὸς [yızıavos P vgl. Müller Gal. ser. m. I p. LXIV] αὐτὴν προσήχατο τὴν Στωιχὴν ἀσπαζόμενος φιλοσοφίαν... 655, 7 συγχεχρῆ- σϑαι γάρ φησι τῆι τοῦ αἰσϑέσϑαι᾽ φωνῆι τὸν Ἱπποχράτην κατὰ τῆς ἱγνωμης᾽... 656, 2 μέμνηται δὲ καὶ περὶ τοῦ τῆς ᾿γνώμης᾽ ὀνόματος εἰπὼν ὡς ἐπὶ τῶν παλαιῶν ἐν ἴσωι τῶι τῆς “διανοίας εἴτε καὶ ᾿ἐννοήσεως᾽ ἐλέγετο. πολλῶν οὖν ὄντων εἰς τοῦτο μαρτυριῶν ὀλίγα παραϑήσομαι.

K. μὲν ἐν τῶι πρώτωι ᾿Αφορισμῶι τάδε γράφει" “μήτε ἃ τῶι ἄλλωι σώματι αἰσϑάνεται μηδὲ ἃ τῆι γνώμηι γιγνώσκει.

χαὶ πάλιν “γιγνώσχουσιν οἱ ἄνϑρωποι εἰϑισμένοι ὑγιαίνειν τῆι γνώμηι. [ἐθισμ᾽ (1 aus εἰ) vyıaw Ῥ: εἴ τις μὲν ὑγιαίνει Vulg.]

40 [40 B.] Gar. a. O. [nach γνώμηι Z. 29] χαὶ ἐν Ὁμιλιῶνπροτέρωι ei δ᾽ αὐτὸς ἀσκήσειας, ὅπως γνώμηι ἔσηιἱκανός, ἥκιστα ἂν Dr ὑπ᾽ au [näml. τῶν «io9noswv] ἂν ἀδικηϑείης [γνωμηισήικαν — ὑπαῦ ἂν ἀδικῇ P] χαὶ πολλάκις ἐν τῶι αὐτῶι" καὶ ἐν τῶι δευτέρωι [γ᾽ τὸ P] τῶν Ομιλιῶν ἀντιδιαιρῶν ταῖς αἰσϑήσεσι τὴν γνώμην πολλάχις εἴρηχεν ὥσπερ καὶ ὃ ᾿Αντιφῶν χελ. [fr. 1].

41 [0] Heron. π. μον. λέξ. p. 40,14 τὸ δὲ παρὰ Κριτίαι ἐν ταῖς Ὁμι- λίαις “ὀὁρσότης᾽ ἀντὶ τοῦ δρμή παράσημον.

42 [37 Β] Gar. lex. Hippocr. XIX 94K. (zu Epid. III 17, 11 [III 1841,] γυνὴ Avonvıog) dvoaving: K. ἐν τῶι Περὶ φύσεως ἔρωτος ἢ ἀρετῶν [ἐρώτων Franz) οὕτως ἐξηγεῖται τοὔνομα" 'δυσανίης δέ ἐστιν, ὅστις ἐπὶ

τοῖς σμικροῖς ἀνιᾶται, καὶ ἐπὶ τοῖς μεγάλοις μᾶλλον ἢ οἱ ἄλλοι ἄνϑρωποι ἢ πλείω χρόνον. L. δυσάνιος vgl. HARPOocR. δυσάνιος ᾿Αντιφῶν (fr. 89]: ὃ ἐπὲ παντὶ ἀνιώμενος, χὰν μικρὸν χαὶ εὐχαταφρόνητον ηι. χαὶ Ἱπποχράτης ἐχρήσατο που τῶι ὀνόματι καὶ Μένανδρος [808 K.).

AHMHTOPIKA IIPOOIMIA. 43. Herumoc. ἃ. id. II 415, 27Sp. oben 8. 566, 10.

44 [35 B., 12. M. Axzr. V.H.X 18 αἰτιᾶται K. ᾿Αρχίλοχον, ὅτι χάκιστα ἑαυτὸν εἶπεν. “εἰ γὰρ μή, φησίν, ἐκεῖνος τοιαύτην δόξαν ὑπὲρ ξαυ- τοῦ εἰς τοὺς Ἕλληνας ἐξήνεγκεν, οὐκ ἂν ἐπυϑόμεϑα ἡμεῖς οὔτε orı Ἐνιποῦς υἱὸς ἥν τῆς δούλης 009° ὅτι καταλιπὼν Πάρον διὰ πενίαν καὶ ἀπορίαν ἦλϑεν εἰς Θάσον οὐϑ᾽ ὅτι ἐλθὼν τοῖς ἐν- ταῦϑα ἐχϑρὸς ἐγένετο οὐδὲ μὴν ὅτι ὅμο ίως τοὺς φίλους καὶ τοὺς ἐχϑροὺς κακῶς ἔλεγε. πρὸς δὲ τούτοις, nd ὅς, οὔτε ὅτι μοιχὸς nv, ἤιδειμεν ἂν, εἴ μὴ παρ᾽ αὐτοῦ μαϑόντες,; οὔτε ὅτι λάγνος καὶ ὑβριστής, xal τὸ ἔτι τούτων αἴσχιστον, ὑτιτὴν ἀσπίδα ἀπέβαλεν. οὐχ ἀγαϑὸς ἄρα ἦν ὁ Ἀρχίλοχος μάρτυς ἑαυτῶι τοιοῦτον κλέος ἀπολιπὼν καὶ τοιαύτην ξαυτῶι φήμην᾽. ταῦτα οὐκ ἐγὼ ᾿Αρχίλοχον αἰτιῶμαι, ἀλλὰ K.

4 [381 Β.,3ΝΜ] -- — X17 λέγει Lie Θεμιστοκλέα τὸν Νεοκλέους πρὶν ἢ ἄρξασϑαι πολιτεύεσϑαι τρία τάλαντα ἔχειν τὴν οὐσίαν τὴν πατρώιαν᾽ ἐπεὶ JE τῶν χοινῶν προέστη, εἶτα ἔφυγε χαὶ ἐδημεύϑη αὐτοῦ ἡ οὐσία, χατεφωράϑη ἑχατὸν ταλάντων πλείω οὐσίαν ἔχων. ὁμοίως δὲ καὶ Κλέωνα πρὸ τοῦ παρελ- ϑεῖν ἐπὶ τὰ χοινὰ μηδὲν τῶν οἰχείων ἐλεύϑερον εἶναι, μετὰ δὲ πεντήχοντα ταλάντων τὸν οἶχον ἀπέλιπεν.

46 [0] Arıstıp. ars rhet. II 7 [über Xenoph. Symp. Anf. ἀλλ᾽ ἔμοι γε δοχεῖ] εἰ δὲ ἀπὸ ὀνόματος ἤρξατο αὐτῶι (6) λόγος ἀποφαντιχοῦ οἷον 'δοκεῖ δ᾽ ἔμοι γε᾽, σχληρότερος ἂν ἐγένετο ὃ λόγος χαὶ μᾶλλον Κριτίου ἔδοξεν ἂν εἶναι ἡ τινος τῶν τοιούτων.

47 [0] --- III15 [über Xen. Symp. 1,4 μᾶλλον τοῖσδε ὡς εἰ (80) στρα- τηγοῖς καὶ ἱππάρχοις καὶ σπουδάρχαις] εἰ δὲ σὺ τὸ ἐναντίον συλλαβὼν ἔλεγες ὡσεὶ “ὅσοι μὲν τοὺς τοιούτους εἶναι [ξστιᾶν 1] λέγονται, οὺὑς ἂν δρῶσιν ἀρχαῖς τε χαὶ τιμαῖς χαὶ τοιαύταις δυνάμεσι πλέον τι τῶν ἄλλων ὑπεραίροντας, οὐ μοι δοχοῦσιν ὀρϑῶς ποιεῖν᾽, Κριτίου μᾶλλον ὃ τοιοῦτος τρόπος ἔδοξεν εἶναι ἤ τινος τῶν ἀρχαίων σοφιστῶν.

48 [38 Β] Dıo Cnurysosr. 21, 3 [II 267 Arn.] ἢ 00x οἶσϑα Κριτίαν τὸν τῶν τριάκοντα, ὅτι κάλλιστον ἔφη εἶδος ἐν τοῖς ἄρρεσι τὸ ϑῆλυ, ἐν δ᾽ αὖ ταῖς θηλείαις τοὐναντίον; οὐχοῦν δικαίως ᾿Αϑηναῖοι νομοϑέτην αὐτὸν εἵλοντο ἐπί γε τῶι μεταγράψαι τοὺς παλαιοὺς γόμους, ὃς οὐδένα αὐτῶν ἔλιπεν.

49 [0] Pseupopionys. ars rhet. [8. Jahrh. n. Chr.] 6 p. 25, 10 Usen. ἀν- ϑρώπωι γὰρ γενομένωι χατὰ τὸν τοῦ Καλλαίσχρου τὸν τῶν Toiaxovra "BE- βαιον μὲν οὐδέν, εἰ μὴ τό τε καταϑανεῖν γενομένωι καὶ ζῶντι μὴ οἷόν τε ἐκτὸς ἄτης βαίνειν: [εἰ steht nach ζῶντι Ρ -- μὴ ὅτι καὶ τὸ ϑανεῖν P).

50 [34 B.,11 ΜΙ] Pmtoser. V. Soph. pr. p.1,9K. old« γὰρ δὴ zul Κριτίαν τὸν σοφιστὴν οὐχ ἐχ πατέρων, ἀλλὰ Ὁμήρου δὴ μόνου σὺν τῶι πατρὶ ἐπιμνη- σϑέντα, ἐπειδὴ ϑαῦμα δηλώσειν ἔμελλε πατέρα Ὁμήρωι ποταμὸν [Meles] εἰναι.

51 [48 Β] Pranun. in Hermog. Rhet. V 484 Walz. οἷον τῶι ἀγῶνι τῶν Πυϑίων" τοῦτο κοινὸν χαὶ εὐτελές, ἀλλὰ 1(. ἀναστρέψας eine’ “τῶι τῶν Πυ- ϑίων ἀγῶνι".

52 [82 Β., 9M.] Ῥιεστ. Cim. 16 [Perikleidas Bitte um Hilfe in Athen] ᾿Εφιάλτου δὲ κωλύοντος καὶ διαμαρτυρομένου un βοηϑεῖν und ἀνιστάναι πό- λιν ἀντίπαλον Ent τὰς ᾿Αϑήνας, ἀλλ᾽ ἐᾶν κεῖσϑαι καὶ πατηϑῆναι τὸ φρόνημα τῆς Σπάρτης, Κίμωνά φησι K. τὴν τῆς πατρίδος αὔξησιν ἐν ὑστέρωι ϑέμενον τοῦ Δαχεδαιμονίων συμφέροντος ἀναπείσαντα τὸν δῆμον ἐξελϑεῖν βοηϑοῦντα μετὰ πολλῶν ὁπλιτῶν.

53 [44 Β.] Ῥοτ1,. 11 ὅ8 διοπτεύειν K. καὶ ᾿Αντιφῶν [fr. 6 5. 553, 25].

54 [46 Β1Ί -- -- 122 παρὰ δὲ Kia καὶ λογεὺς ὃ δήτωρ. 55 [46 B., 8 Nauck.] — --- 148 ταχύχειρ ὡς K. 56 [47 ΒΊ — III 116 χαὶ ὡς K. δυπαρία.

57 [48B.] — IV 64 K—icı τὰς πρὸς κιϑάραν ὠιδὰς προσωιδίας ἀρέσχει καλεῖν.

58 [49B] -- -- 165 παρὰ K—laı διδραχμιαῖοι.

ὅ9 [21] Β)] -- ΥἹ 81 ἐπικωθωνίζεσϑαι δὲ τὸ περαιτέρω πίνειν K. λέγει.

60 [80 Β.] -- -- 38 K. δὲ χαὶ ὀψωνίας καὶ ὀψωνεῖν ἔφη, τὸ δὲ

61 [81 Β., 9Ν] -- — 152.153 οἱ μὲν γὰρ ψευδομάρτυρες εἴρηνται παρὰ K—-icı, χαὶ ὃ ψευδομάρτυς οὐχ οἶδ᾽ ὅπου χαὶ τὸ ψευδομαρτυ- ρεῖν ὃ αὐτὸς ποῦ λέγει.

62 [62 B.] -- — 194 διασκεδάννυσϑαι ἢ διαπεφορῆσϑαι, ὡς K.

68 [53 Β] -- — 195 χαὶ τὸ αὑτῶν μέρος, ὅσον ἐστὶν ἐπ᾽ αὐτοῖς, τὸ χατ᾽ αὐτούς, τὸ ἐπ᾿ αὐτοὺς ἧχον, τὸ ἐπ᾽ αὐτοῖς. K. δὲ που φησιν" “ἐπὶ τό γε χρηστοὺς elvaı [nach τό γε wiederholt ἐπὲ τὸ Hdss.: verb. Wil.].

64 [84 Β.)] — ΙΙ 18 οἱ δὲ τὰς ἐσθῆτας πιπράσχοντες ἱματιοπῶλαι K-iov τῶι ὀνόματι χρησαμένου.

65 [δὅ Β., 1Ν1 — — 91 [vgl. II196] ἃ δὲ ποδεῖα K. καλεῖ, εἴτέ πίλους αὐτὰ οἰητέον εἴτε περιειλήματα ποδῶν, ταῦτα πέλλυτρα καλεῖ ἐν Φρυξὶν Αἰσχύλος [£r. 259N.).

66 [56 B.] — — 108 δαχτυλιογλύφος, τὸ ὄνομα παρὰ K—iaı.

67 [5TB.] — — 154 yoodonwaAng, ὡς Κ΄. λέγει.

68 [58 B.] — — 177 μυρεψός. K. γὰρ οὕτως ὠνόμασεν.

69 [59 B] — — 179 χεχρυφαλοπλόκος, ὡς K. ἔφη.

70 160.61 B.] — — 196. 197 τὰ δ᾽ ἐφεξῆς τὰ μὲν πλεῖστα Κ΄. λέγει, πολλοὶ δὲ καὶ τῶν μᾶλλον αὐτοῦ κεχριμένων τὴν εὐφωνίαν᾽ χαλκοπῶλαι, σιδηροπῶλαι, λαχανοπῶλαι,; -... τυροπῶλαι, ».. συρμαιοπῶλαι, στυππειοπῶλαι, ἐριοπῶλαι, λιβανωτοπῶλαι,... σιλφιοπῶλαι, καυλοπῶωλαι,. σκευοπῶλαι, σπερμολόγοι, σπερματοπῶλαι, χυτρο- πῶλαι,.--φαρμαχοπῶλαι,...-βελονοπῶλαι,. -. πιναχοπώῶλαι -.. του- τους δ᾽ ὀρνιϑοχαπήλους R. καλεῖ κτλ. ber

71[62B] -- VIOL25 Κὶ δὲ anodızaocı ἔφη τὴν δίκην τὸ ἀπολῦσαι

81. KRITIAS. B. FR. 71-74. 82. ANONYMUS IAMBLICHI 1. 2, 1—7. 577

ἢ νιχῶσαν ἀποφῆναι, ὡς ἂν ἡμεῖς ἀποψηφίσασϑαι. ὃ δ᾽ αὐτὸς καὶ διαδι- χάζειν τὸ δι᾿ ὅλου τοῦ ἔτους δικάζειν.

72 [68 B.] Porx. IX 17 ἀστυνόμος καὶ παρὰ Καὶ -ἰαι ὃ ἀστύτριψ.

73 [64 Β., 6Ν1 -- — 161 ἡ παρὰ Κα’--ἰαι εὐξυνεσία.

74. Die Sprüche in Ryssel’s graeco-syr. Sammlung [.Eh. Mus. 51, 531ff.] n.4. 11.15 sind in der Form des Namens unsicher und haben im Inhalte nichts mit dem Sophisten zu thun.

Im Protreptikos des Iamblichos ὁ. 20 hat Blass ansehnliche und im Ganzen wenig veränderte Eklogen einer attischen Schrift aus der Zeit des peloponne- sischen Krieges gefunden. Der Verf. ist noch nicht ermittelt; dem Inhalte nach stehen wohl die Abderiten Protagoras und Demokrit am nächsten.

1. p. 95, 13 Pistelli. 6 τι ἂν τις ἐϑέληι ἐξεργάσασϑαι εἰς τέλος τὸ βέλ- τιστον, ἐάν τε σοφίαν ἐάν τε ἀνόρείαν ἐάν τε εὐγλωσσίαν ἐάν τε ἀρετὴν ἢ τὴν σύμπασαν ἢ μέρος τι αὐτῆς, ἐκ τῶνδε οἷόν τε εἶναι κατεργάσασϑαι. φῦναι μὲν πρῶτον δεῖν, χαὶ τοῦτο μὲν τῆι τύχηι ἀποδεδόσϑαι, τὰ δὲ ἐπ᾿ αὐτῶι jdn τῶι ἀνθρώπωι τάδε εἶναι, ἐπιϑυμητὴν γενέσϑαι τῶν καλῶν καὶ ἀγαϑῶν φιλόπονόν τε καὶ πρωιαίτατα μανϑάνοντα καὶ πολὺν χρόνον αὐτοῖς συνδια- τελοῦντα. εἰ δέ τι ἀπέσται τούτων καὶ ἕν, οὐχ οἷόν τέ ἐστιν οὐδὲν ἐς τέλος τὸ ἄχρον ἐξεργάσασθαι, ἔχοντος δὲ ἅπαντα ταῦτα, ἀνυπέρβλητον γίγνεται τοῦτο, Od τι ἂν ἀσχῆι τις τῶν ἀνϑρώπων.

2. pP. 96,1 ἐξ οὗ av τις βούληται δόξαν παρὰ τοῖς ἀνϑρώποις λαβεῖν καὶ τοιοῦτος φαίνεσϑαι, οἷος ἂν ἠι, αὐτίχα δεῖ νέον τε ἄρξασϑαι καὶ ἐπιχρῆ- σϑαι αὐτῶι ὁμαλῶς ἀεὶ καὶ μὴ ἄλλοτε ἀλλως. συγχρονισϑὲν μὲν γὰρ ἕχαστον τούτων καὶ αὐτίχα τε ἀρξάμενον xal συναυξηϑὲν εἰς τέλος λαμβάνει βέβαιον τὴν δόξαν χαὶ τὸ κλέος διὰ τάδε, ὅτι πιστεύεταί τε ἤδη ἀνενδοιάστως, χαὶ ὃ φϑόνος τῶν ἀνϑρώπων οὐ προσγίγνεται, δι᾿ ὃν τὰ μὲν οὐχ αὔξουσιν οὐδ᾽ εὐλόγως μηνύουσι, τὰ δὲ καταψεύδονται μεμφόμενοι παρὰ τὸ δίχαιον. οὐ γὰρ ἡδὺ τοῖς ἀνθρώποις ἄλλον τινὰ τιμᾶν (αὐτοὶ γὰρ στερίσχεσϑαί τινος ἡγοῦνται), χειρωϑέντες δὲ ὑπὸ τῆς ἀνάγχης αὐτῆς καὶ κατὰ σμιχρὸν ἐχ πολλοῦ ἐπαχϑέντες ἐπαινέται καὶ ἄχοντες ὅμως γίγνονται. ἅμα δὲ καὶ οὐκ ἀμφι- βάλλουσιν, εἰ [τε] ἄρα τοιοῦτος ἀνϑρωπός ἐστιν, οἷος φαίνεται, ἢ ἐνεδρεύει χαὶ ϑηρεύεται τὴν δόξαν ἐπὶ ἀπάτηι, καὶ ἃ ποιεῖ, ταῦτα χκαλλωπίζεται ὑπαγό- μενος τοὺς ἀνθρώπους" ἐν ἐχείνωι δὲ τῶι τρόπωι, ὧι ἐγὼ προεῖπον, ἀσχη- ϑεῖσα ἡ ἀρετὴ πίστιν ἐμποιεῖ περὶ ἑαυτῆς καὶ εὐχλειακν. δδαλωχότες γὰρ ἤδη χατὰ τὸ ἰσχυρὸν οἱ ἄνϑρωποι οὔτε τῶι φϑόνωι ἔτι δύνανται χρῆσϑαι οὔτε ἀπατᾶσϑαι ἔτι οἴονται [οἷοί τεῦ]. ἔτι δὲ zul ὃ χρόνος συνῶν μὲν ἑχάστωι ἔργωι χαὶ πράγματι πολὺς χαὶ διὰ μαχροῦ χρατύνει τὸ ἀσχούμενον, ὃ δὲ ὀλίγος χρόνος οὐ δύναται τοῦτο ἀπεργάζεσϑαι. καὶ τέχνην μὲν ἄν τις τὴν κατὰ λόγους πυϑόμενος χαὶ μαϑὼν οὐ χείρων τοῦ διδάσχοντος ἂν γένοιτο &v ὀλίγωι χρόνωι, ἀρετὴ δὲ ἥτις ἐξ ἔργων πολλῶν συνίσταται, ταύτην δὲ οὐχ οἷόν τε (οὔτε) ὀψὲ ἀρξαμένωι οὔτε ὀλιγοχρονίως Ent τέλος ἀγαγεῖν, ἀλλὰ συντραφῆναί τε αὐτῆι δεῖ καὶ συναυξηϑῆναι τῶν μὲν εἰργόμενον [χαχῶν] zul

λόγων zul ἠϑῶν, τὰ (δι ἐπιτηδεύοντα καὶ κατεργαζόμενον σὺν πολλῶι χρόνωι χαὶ ἐπιμελείαι. ἅμα δέ τις καὶ τῆι ἐξ ὀλίγου χρόνου εὐδοξίαι προσγίγνε- ται βλάβη τοιάδε" τοὺς γὰρ ἐξαπιναίως καὶ ἐξ ὀλίγου χρόνου ῇ πλουσίους ἢ 7 σοφοὺς ἢ ἀγαϑοὺς 7 7 avögelovs γενομένους οὐχ ἀποδέχόνται ἡδέ ως οἱ ἄνϑρωποι.

3. p. 97,16 ὅταν τις ὀρεχϑείς Tıvog τούτων κατεργασάμενος ἔχηι αὐτὸ εἰς τέλος, ἐάν τε εὐγλωσσίαν ἐάν τε σοφίαν ἐάν τε ἰσχύν, τούτωι εἰς ἀγαϑὼὲ χαὶ νόμιμα καταχρῆσϑαι δεῖ" εἰ δὲ εἰς adırd TE χαὶ ἄνομα χρήσεταί τις τῶι ὑπάρχοντι ἀγαϑῶι, πάντων χάκχιστον εἶναι τὸ τοιοῦτον zal ἀπεῖναι χρεῖσσον αὐτὸ a παρεῖναι. καὶ ὥσπερ ἀγαϑὸς τελέως ὃ τούτων τι ἔχων γίγνεται εἰς τὰ ‚ayada αὐτοῖς παραχρώμενος, οὕτω πάλιν πάγχακος [τελέως] ὃ εἰς τὰ πονηρὰ χρώμενος. τόν τε αὖ ἀρετῆς ὀρεγόμενον τῆς συμπάσης σχεπτέον εἶναι, ἐχ τίνος ἂν λόγου ἢ ἔργου ἄριστος εἴη" τοιοῦτος δ᾽ ἂν εἴη ὃ πλείστοις ὠφέλιμος ὦν. εἰ μέν τις χρήματα διδοὺς εὐεργετήσει τοὺς πλησίον, ἄναγ- κασϑήσεται χαχὸς εἶναι πάλιν αὖ συλλέγων τὰ χρήματα" ἔπειτα οὐκ ἂν οὕτω ἄφϑονα συναγάγοι, ὥστε μὴ ἐπιλείπειν διδόντα zul δωρούμενον᾽ εἶτα αὕτη αὖϑις δευτέρα χαχκία προσγῆσιετας μετὰ τὴν συναγωγὴν τῶν χρημάτων, ἐὰν ἐκ πλουσίου πένης γένηται zul ἐκ κεχτημένου μηδὲν ἔχων. πῶς ἂν οὖν [δη] τις μὴ χρήματα γέμων ἀλλὰ ἄλλωι δή τινι τρόπωι εὐποιητικὸς ἂν εἴη ἀνϑρώ- πων, καὶ ταῦτα μὴ σὺν καχίαι ἀλλὰ σὺν ἀρετῆι; καὶ προσέτι δωρούμενος πῶς αν ἔχοι τὴν δόσιν ἀνέχλειπτον; ὧδε οὖν ἔσται τοῦτο, εἶ τοῖς γόμοις τε zul τῶι δικαίωι ἐπιχουροίη" τοῦτο γὰρ τάς τε πόλεις καὶ τοὺς ἀνθρώπους τὸ συγνοικίζον χαὶ τὸ συνέχον εἶναι.

4. p. 98, 17 ἐγχρατέστατον γε δεῖ εἶναι πάντα ἀνδρα διαφερόντως" τοι-

= >» n r Jr > - ΄ ’ ᾿ \ a r οὗτος ὁ av μαλιστα Ein, εἰ τῶν χρημάτων χρείσσων εἴη πρὸς ἃ navreg δια- ᾿

φϑείρονται, χαὶ τῆς ψυχῆς ἀφειδὴς ἐπὶ τοῖς δικαίοις ἐσπουδακὼς χαὶ τὴν ἀρε- τὴν μεταδιώχων᾽ πρὸς ταῦτα γὰρ δύο οἱ πλεῖστοι ἀχρατεῖς εἰσι. διὰ τοιοῦτον δέ τι ταῦτα πάσχουσιν" φιλοψυχοῦσι μέν, ὅτι τοῦτο ἡ ζωή ἐστιν, ἡ ψυχή " ταύτης οὖν φείδονται καὶ ποθοῦσιν αὐτὴν διὰ φιλίαν τῆς ζωῆς καὶ συνήϑειαν nt συντρέφονται" φιλοχρηματοῦσι δὲ τῶνδε εἵνεχα, ἅπερ φοβεῖ αὐ- τούς. τί δ᾽ ἐστὲ ταῦτα; αἵ νόσοι, τὸ γῆρας, αἱ ἐξαπιναῖοι ζημίαι, οὐ τὰς ἐκ τῶν νόμων λέγω ζημίας (ταύτας μὲν γὰρ καὶ εὐλαβηϑῆναι ἔστι χαὶ φυ- λάξασϑαι), ἀλλὰ τὰς τοιαύτας, πυρχαϊάς, ϑανάτους οἰχετῶν, τετραπόδων, ἀλ- λας αὖ συμφορᾶς, αἱ ἐπίχεινται αἱ μὲν τοῖς σώμασιν, αἵ δὲ ὙΠ ψυχαῖς. αἱ δὲ τοῖς χρήμασι. τούτων δὴ οὖν ἕνεχα πάντων, ὅπως ἐς ταῦτα ἔχωσι χρῆσϑαι τοῖς χρήμασι, πᾶς ἀνὴρ τοῦ πλούτου ὀρέγεται.. χαὶ ἀλλ᾽ ἄττα δέ ἐστιν ἅπερ οὐχ ἧσσον ἢ τὰ προειρημένα ἐξορμᾶι τοὺς ἀνϑρώπους ἐπὶ τὸν χρημα- τισμόν, αἱ πρὸς ἀλλήλους φιλοτιμίαι καὶ οἱ ζῆλοι καὶ ai δυναστεῖαι, δι᾿ ἃς τὰ χρήματα περὲ πολλοῦ ποιοῦνται, ὅτι συμβάλλεται εἰς τὰ τοιαῦτα. ὅστις δέ ἐστιν ἀνὴρ ἀληϑῶς ἀγαϑός, οὗτος οὐχ ἀλλοτρίωι χόσμωι περιχειμένωι τὴν ὁόξαν ϑηρᾶται, ἀλλὰ τῆι αὑτοῦ ἀρετῆι.

ὅ. p. 99,18 χαὲ neol φυλοψυχίας δὲ ὧδε ἂν τις πεισϑείη, ὅτι, εἰ μὲν ὑπῆρχε τῶι ἀνϑρώπωι εἰ μὴ ὑπ᾽ ἄλλου ἀποϑάνοι ἀγήρωι τε εἶναι καὶ ἀϑα- varwı τὸν λοιπὸν χρόνον, συγγνώμη ἂν (ἦν) πολλὴ τῶι φειδομένωι τῆς ψυχῆς" ἐπεὶ δὲ ὑπάρχει τῶι βίωι μηχυνομένωι τό τε γῆρας xaxıov ὃν ἀν- ϑρώποις χαὶ μὴ ἀϑάνατον εἶναι [χαὶ τοῦ ἀποϑανεῖν], καὶ 7 ἀμαϑία ἤδη ἐστὲ μεγάλη καὶ συνήϑεια πονηρῶν λόγων τε χαὶ ἐπιϑυμημάτων, ταύτην περιποιεῖν ἐπὶ δυσχλείαι, ἀλλὰ μὴ ἀϑάνατον ἀντ᾽ αὐτῆς λιπέσϑαι [ἀντὶ] ϑνητῆς οὔσης εὐλογίαν [ἀέναον] καὶ ἀεὶ ζῶσαν.

. P- 100, 9 εἰ γὰρ ἔφυσαν μὲν οἱ ἄνϑρωποι ἀδύνατοι καϑ᾽ ἕνα ζῆν, ον ὁὲ πρὸς ἀλλήλους τῆι ἀνάγκηι εἴχοντες, πᾶσα δὲ ἣ ζωὴ αὐτοῖς εὕ- ρηται καὶ τὰ τεχνήματα πρὸς ταύτην, σὺν ἀλλήλοις δὲ εἶναι αὐτοὺς χάν ἀνο- μίαι διαιτᾶσϑαι οὐχ οἷόν τε (μείζω γὰρ αὐτοῖς ζημίαν (ὦ) οὕτω γίγνεσϑαι ἐχείνης τῆς κατὰ ἕνα διαίτης); διὰ ταῦτας τοίνυν τὰς ἀνάγχας τὸν τε νόμον καὶ τὸ δίχαιον ἐμβασιλεύειν τοῖς ἀνϑρώποις χαὶ οὐδαμῆι μεταστῆναι ἂν αὐτά" φύσει γὰρ ἰσχυρᾶι ἐνδεδέσϑαι ταῦτα. εἰ μὲν δὴ γένοιτό τις ἐξ ἀρχῆς φύσιν τοιάνδε ἔχων, ἄτρωτος τὸν χρῶτα ἄνοσός τε καὶ ἀπαϑὴς χαὶ ὑπερφυὴς καὶ ἀδαμάντινος To τε σῶμα χαὶ τὴν ψυχήν, τῶι τοιούτωι ἴσως ἂν τις ἀρχεῖν ἐνο- μισε τὸ ἐπὶ τῆι πλεονεξίαι κράτος (τὸν γὰρ τοιοῦτον τῶι νόμωι μὴ vnodv- vovra) δύνασϑαι ἀϑώιον εἶναι); οὐ μὴν ὀρϑῶς οὗτος οἴεται" εἰ γὰρ καὶ τοιοῦτός τις εἴη, οἷος οὐχ ἂν γένοιτο, τοῖς μὲν νόμοις συμμαχῶν χαὶ τῶι δι- χαίωι χαὲ ταῦτα κρατύνων χαὶ τῆι ἰσχύι χρώμενος ἐπὶ ταῦτα τε καὶ τὰ Tov- τοις ἐπιχουροῦντα, οὕτω μὲν ἂν σώιζοιτο ὃ τοιοῦτος, ἄλλως δὲ οὐχ ἂν δια- μένοι" ἀρχεῖν γὰρ ἂν τοὺς ἅπαντας ἀνϑρώπους τῶι τοιούτωι φύντι πολε- μίους κατασταϑέντας 'διὰ τὴν ἑαυτῶν εὐνομίαν, χαὶ τὸ πλῆϑος ἢ τέχνηι ) δυνάμει ὑπερβαλέσϑαι ἂν καὶ περιγενέσϑαι τοῦ τοιούτου ἀνδρός. οὕτω φαίνεται χαὶ αὐτὸ τὸ χράτος, ὅπερ δὴ κράτος ἐστί, διά τε τοῦ νόμου καὶ διὰ τὴν δίχην σωιζόμενον.

7. p. 101,11 (μαϑεῖν δὲ ἄξιον χαὶ ταῦτα περὶ τῆς εὐνομίας τε καὶ avo- μίας, ὅσον διαφέρετον ἀλλήλοιν, χαὶ ὅτι (n) μὲν εὐνομία ἄριστον εἴη καὶ κοινῆι χαὶ ἰδίαι, ἡ ἀνομία δὲ zaxıorov’ (usyar)aı γὰρ παραχρῆμα βλάβαι γίγνονται 2x τῆς ἀνομίας. ἀρξώμεϑα δὲ τὰ τῆς εὐνομίας δηλοῦν, ἅπερ γίγνεται πρότερα (nuiv)).

πίστις μὲν πρώτη ἐγγίγνεται ἐκ τῆς εὐνομίας μεγάλα ὠφελοῦσα τοὺς ἀνϑρώπους τοὺς σύμπαντας, χαὶ τῶν μεγάλων ἀγαϑῶν τοῦτό ἐστι" κοινὰ 7αρ τὰ χρήματα γίγνεται ἐξ αὐτῆς, καὶ οὕτω μὲν ἐὰν καὶ ὀλίγα nu ἐξαρκεῖ ὅμως κυχλούμενα, ἄνευ δὲ ταύτης οὐδ᾽ ἂν πολλὰ ἡι ἐξαρκεῖ. χαὶ αἱ τύχαι δὲ αἱ εἰς τὰ χρήματα χαὶ τὸν βίον, αἵ τε ἀγαϑαὶ χαὶ μή, ἐχ τῆς εὐνομίας τοῖς av- ϑρώποις προσφορώτατα κυβερνῶνται" τούς τε γὰρ εὐτυχοῦντας ἀσφαλεῖ αὐτῆι χρῆσϑαι zei ἀνεπιβουλεύτωι, τοὺς τε αὐ δυστυχοῦντας ἐπικουρεῖσϑαι ἐχ τῶν εὐτυχούντων διὰ τὴν ἐπιμειξίαν τε χαὶ πίστιν, ἅπερ ἐχ τῆς εὐνομίας γίγνε- ται. τὸν τε αὖ χρόνον τοῖς ἀνϑρώποις διὰ τὴν εὐνομίαν εἰς μὲν τὰ πράγ- ματα ἀργὸν γίγνεσϑαι, εἰς ὁὲ τὰ ἔργα τῆς ζωῆς ἐργαάσιμον. φροντίδος δὲ τῆς μὲν ἀηδεστάτης ἀπηλλάχϑαι τοὺς ἀνθρώπους ἐν τῆι εὐνομίαι, τῆι δὲ ἡδίστηι συνεῖναι" πραγμάτων μὲν γὰρ φροντίδα ἀηδεστάτην εἶναι, ἔργων δὲ ἡδίστην. εἰς τε αὐ τὸν ὕπνον ἰοῦσιν, ὅπερ ἀνάπαυμα καχῶν ἔστιν ἀνϑρώ- ποις, ἀφόβους μὲν χαὶ ἄλυπα μεριμνῶντας ἔρχεσϑαι εἰς αὐτόν, γιγνομένους δὲ ἀπ᾽ αὐτοῦ ἕτερα τοιαῦτα πάσχειν, καὶ μὴ ἐμφόβους T ἐξάπινα χαϑίστασϑαι

οὐδ᾽ ἐκ μεταλλαγῆς ἡδίστης τοῦ γνωστὴν τὴν ἡμέραν εἶναι no00deyeodau*),

alla ἀδεῶς, φροντίδας μὲν ἀλύπους περὶ τὰ ἔργα τῆς ζωῆς ποιουμένους, τοὺς

πόνους δὲ τῆι ἀντιλήψει ἀγαϑῶν ἐλπίσιν εὐπίστοις χαὶ εὐπροσδοκήτοις άνα-

κουφίξοντας, ὧν πάντων τὴν εὐνομίαν αἰτίαν εἶναι. καὶ τὸ χαχὰ μέγιστα

τοῖς ἀνϑρώποις πορίζον, πόλεμον ἐχφερόμενον εἰς καταστροφὴν χαὶ δού-

*) In der oratio direeta des Originals hiess es vielleicht: χαὲ οὐκ ἔμφοβοι

ἐξαπιναίοις καϑίστανται [vel. S. 580, 15] οὐδ᾽ ἐκ μεταλλαγῆς ἡλίου [vgl. Herod. I 74 oben 8. 9 n. 5] στυγνοτάτην τὴν ἡμέραν εἶναι προσδέχονται. 87%

580 82. ANONYMUS IAMBLICHI 7, 6—16. 83. DIALEXEIS 1, 1.

wow, χαὶ τοῦτο ἀνομοῦσι μὲν μᾶλλον ἐπέρχεσϑαι, εὐνομουμένοις δ᾽ ἧσσον.

χαὶ ἄλλα δὲ πολλά ἐστιν ἐν τῆι εὐνομίαι ἀγαϑά, ἅπερ ἐπιχουρήματα τῆι ζωῆι χαὶ παραψυχὴ τῶν χαλεπῶν ἐξ αὐτῆς γίγνεται" τὰ δ᾽ ἐχ τῆς ἀνομίας χαχὰ ἀποβαίνοντα ταδε ἐστίν. ἄσχολοι μὲν πρῶτον οἵ ἄνϑρωποι πρὸς τὰ ἔργα γίγνονται καὶ ἐπιμελοῦνται τοῦ ἀηδεστάτου, πραγμάτων ἀλλ᾽ οὐχ ἔργων, τά τε χρήματα δι᾿ ἀπιστίαν καὶ ἀμειξίαν ἀποϑησαυρίζουσιν ἀλλ᾽ οὐ χοινοῦνται, καὶ οὕτως σπάνια γίγνεται, ἐὰν χαὶ πολλὰ nı. αἵ τε τύχαι αἱ φλαῦραι χαὶ

Cr \. > r ς = a x > > > ἢ &L αγαϑαὲὶ εἰς ταναντια UNTNOETOVOLV N TE y@o εὐτυχία ουκ ἀσφαλῆης ἐστιν ἐν

τῆι ἀνομίαι ἀλλ᾽ ἐπιβουλεύεται, N τε δυστυχία οὐχ ἀπωϑεῖται ἀλλὰ χρατύνε- ται διὰ τὴν ἀπιστίαν καὶ ἀμειξίαν. 0 τε πόλεμος ἔξωϑεν μᾶλλον ἐπάγεται χαὶ ἡ οἰχεία στάσις ἀπὸ τῆς αὐτῆς αἰτίας, καὶ ἐὰν μὴ πρόσϑεν γίγνηται, τότε συμβαίνει" ἔν τε πράγμασι συμβαίνει χκαϑεστάναι ἀεὶ διὰ ἐπιβουλὰς τὰς ἐξ ἀλλήλων, δι᾿ ἅσπερ εὐλαβουμένους τε διατελεῖν καὶ ἀντεπιβουλεύοντας ἀλλή- λοις. χαὶ οὔτε ἐγρηγορόσιν ἡδείας τὰς φροντίδας εἶναι οὔτε ἐς τὸν ὕπνον ἀπερχομένοις ἥδεῖαν τὴν ὑποδοχὴν ἀλλὰ ἐνδείματον, τήν τε ἀνέγερσιν ἔμφο- βον χαὶ πτοοῦσαν τὸν ἄνϑρωπον Ent μνήμας χαχῶν ἐξαπιναίους ἄγειν" ἅπερ ἐκ τῆς ἀνομίας ταῦτά τε καὶ τὰ ἄλλα χαχὰ τὰ προειρημένα ἅπαντα ἀπο- βαίνει. γίνεται δὲ χαὶ ἡ τυραννίς, καχὸν τοσοῦτόν τε χαὶ τοιοῦτον, οὐχ ἐξ ἄλλου τινὸς ἢ ἀνομίας. οἴονται δέ τινες τῶν ἀνϑρώπων, ὅσοι μὴ ὀρϑῶς συμ- βάλλονται, τύραννον ἐξ ἄλλου τινὸς καϑίστασϑαι zul τοὺς ἀνθρώπους στερί- σχεσϑαι τῆς ἐλευϑερίας οὐχ αὐτοὺς αἰτίους ὄντας, ἀλλὰ βιασϑέντας ὑπὸ τοῦ χατασταϑέντος τυράννου, οὐχ ὀρϑῶς ταῦτα λογιζόμενοι: ὅστις γὰρ ἡγεῖται βασιλέα ἢ τύραννον ἐξ ἄλλου τινὸς γίγνεσϑαι ῇ ἐξ ἀνομίας τε χαὶ πλεονεξίας, μωρός ἐστιν" ἐπειδὰν γὰρ ἅπαντες ἐπὶ κακίαν τράπωνται, τότε τοῦτο γίγνε- ται οὐ γὰρ οἷόν τε ἀνϑρώπους ἄνευ νόμων χαὶ δίκης ζῇν. ὅταν οὖν ταῦτα τὰ δύο ἐχ τοῦ πλήϑους ἐχλίπηι, ὃ τε νόμος καὶ ἡ δίχη, τότε ἤδη εἰς ἕνα ἀποχωρεῖν τὴν ἐπιτροπίαν τούτων καὶ φυλαχήν᾽ πῶς γὰρ ἂν ἄλλως εἰς ἕνα μοναρχία περισταίη, εἰ μὴ τοῦ νόμου ἐξωσϑέντος τοῦ τῶι πλήϑει συμφέ- ροντος; δεῖ γὰρ τὸν ἀνόρα τοῦτον, ὃς τὴν δίκην καταλύει καὶ τὸν νόμον τὸν πᾶσι χοινὸν καὶ συμφέροντα ἀφαιρήσεται, ἀδαμάντινον γενέσϑαι, εἰ μέλ- λει συλήσειν ταῦτα παρὰ τοῦ πλήϑους τῶν ἀνθρώπων εἷς ὧν παρὰ πολλῶν" σάρχινος δὲ καὶ ὅμοιος τοῖς λοιποῖς γενόμενος ταῦτα μὲν οὐχ ἂν δυνηϑείη ποιῆσαι, τἀναντία δὲ ἐχλελοιπότα χαϑιστὰς μοναρχήσειεν ἄν" διὸ χαὶ γιγνό- μενον τοῦτο ἐνίους τῶν ἀνθρώπων λανϑάνει.

Evrıp. Antiope fr. 189. ἐκ παντὸς ἂν τις πράγματος δισσῶν λόγων ἀγῶνα ϑεῖτ᾽ av, εἰ λέγειν εἴη σοφός. Der in den Sextushdss. ohne Titel überlieferte Text ist Niederschrift der Schul- vorträge [S. 584, 35], die um 400 [8. 581, 20] ein aus einer dorischen Kolonie stam- mender, anonymer Sophist gehalten hat.

1. Περὶ ἀγαϑῶ καὶ zaxo. ο Auool λόγοι λέγονται ἐν τῆι Ἑλλάδι ὑπὸ τῶν φιλοσοφούντων περὶ τῶ γαϑῶ καὶ τῶ χαχῶ.. τοὶ μὲν γὰρ λέγοντι, ὡς ἄλλο μέν ἐστι τὸ ἀγαϑόν,

ἄλλο δὲ τὸ χαχόν' τοὶ δέ, ὡς τὸ αὐτὸ ἔστι, χαὶ τοῖς μὲν ἀγαϑόν [εἴη], τοῖς δὲ χαχόν, χαὶ τῶι αὐτῶι ἀνϑρώπωι τοτὲ μὲν ἀγαϑόν, τοτὲ δὲ χαχόν. ἐγὼ δὲ χαὶ αὐτὸς τοῖσδε ποτιτίϑεμαι" σχέψομαι δὲ ἐχ τῶ ἀνϑρωπίνω βίω, ὧν ἐπιμελές, βρωσιός τε χαὶ πόσιος καὶ ἀφροδισίων. ταῦτα γὰρ ἀσϑενοῦντι μὲν χαχόν, ὑγιαίνοντι δὲ χαὶ δεομένωι ἀγαϑόν. χαὶ ἀχρασία τοίνυν τούτων τοῖς μὲν ἀχρατέσι χαχόν. τοῖς δὲ πωλεῦντι ταῦτα καὶ μισϑαρνέοντι ἀγαϑόν: νόσος τοίνυν τοῖς μὲν ἀσϑενεῦντι χαχὸόν, τοῖς ὁὲ ἰατροῖς ἀγαϑόν. ὃ τοίνυν ϑάνατος τοῖς μὲν ἀποθανοῦσι χαχόν, τοῖς d ἐνταφιοπώλαις χαὶ τυμβοποιοῖς ἀγαϑόν. γεωργία τε καλῶς ἐξενείχασα τὼς χαρπὼς τοῖς μὲν γεωργοῖς ἀγα- ϑόν, τοῖς δὲ ἐμπόροις χκαχόν. τὰς τοίνυν δὁλκαόας συντρίβεσϑαι χαὶ παρα- ϑραύεσϑαι τῶι μὲν ναυχλάρωι κακόν, τοῖς δὲ ναυπαγοῖς ἀγαϑόν. ἔτι {δὲν τὸν σίδαρον χατέσϑεσϑαι καὶ ἀμβλύνεσϑαι χαὶ συντρίβεσϑαι τοῖς μὲν ἄλλοις χαχόν, τῶι δὲ χαλχῆι αἀγαϑόν. χαὶ μὰν τὸν κέραμον παραϑραύεσϑαι τοῖς μὲν ἄλλοις χαχόν, τοῖς δὲ κεραμεῦσιν ἀγαϑόν. τὰ δὲ ὑποδήματα κατατρίβεσϑαι καὶ διαρρήγνυσϑαι τοῖς μὲν ἄλλοις κακόν, τῶι δὲ σκυτῆι ἀγαϑόν. ἕν τοίνυν τοῖς ἀγῶσι τοῖς γυμνιχοῖς καὶ τοῖς μωσιχοῖς χαὶ τοῖς πολεμιχοῖς, αὐτίχα [ἐν τῶι yvuvızaı) τῶι σταδιοδρόμωι ἃ vixa τῶι μὲν νικῶντι ἀγαϑόν, τοῖς δὲ ἢσ-

σαμένοις χαχον. χαὶ τοῦτο δὲ χαὶ τοὶ παλαισταὶ za) πύχται χαὶ τοὶ ἄλλοι πάντες μιωσικοί" αὐτίκα ἃ κιϑαρωιδία τῶι μὲν γικῶντι ἀγαϑόν, τοῖς δὲ ἧσσα- μένοις χαχὸν. ἔν τε τῶι πολέμωι (χαὲ τὰ »νεώτατα πρῶτον ἐρῶ) ἃ τῶν

“αχεδαιμονίων γίχα, av ἐνίχων ᾿Αϑηναίως χαὶ τὼς συμμάχως, “αχεδαιμο- vis μὲν ἀγαϑόν, ᾿Αϑηναίοις δὲ χαὶ τοῖς συμμάχοις χαχόν" «εἰ τε γίχα, ἂν τοὶ Ἔλλανες τὸν Πέρσαν ἐνίχασαν, τοῖς μὲν Ἕλλασιν ἀγαϑόν, τοῖς δὲ βαρβά-

ροις χαχόν. ἃ τοίνυν τοῦ ᾿Ιλίου αἵρεσις τοῖς μὲν ᾿Αχαιοῖς ἀγαϑόν, τοῖς δὲ Τρωσὶ χαχόν. καδδὲ ταὐτὸν καὶ τὰ τῶν Θηβαίων καὶ τὰ τῶν ᾿Αργείων πάϑη. χαὶ ἃ τῶν Κενταύρων χαὶὲ “απιϑᾶν μάχα τοῖς μὲν “απίϑαις

ἀγαϑόν, τοῖς δὲ Κενταύροις χαχόν. χαὶ μὰν zul ἃ τῶν ϑεῶν zul Γιγάντων λεγομένα μάχα [καὶ vixa) τοῖς μὲν ϑεοῖς ἀγαϑόν, τοῖς δὲ Τίγασι χαχόν.

ἄλλος δὲ λόγος λέγεται, ὡς ἄλλο μὲν τἀγαϑὸν εἴη, ἄλλο δὲ τὸ καχόν, δια- φέρον ὥσπερ καὶ τώνυμα, οὕτω καὶ τὸ πρᾶγμα. ἐγὼ δὲ χαὶ αὐτὸς τοῦτον διαιρεῦμαι τὸν τρόπον᾽ δοχῶ γὰρ οὐδὲ διδακτὸν (χ᾽ > ήμεν, ποῖον ἀγαϑὸν καὶ ποῖον χαχόν, al τὸ αὐτὸ χαὶ μὴ ἄλλο ἑχάτερον ἧς zul γὰρ ϑαυμαστόν x ein. οἶμαι δὲ οὐδέ χ᾽ αὐτὸν ἔχεν ἀποχρίνασϑαι, al τις [αὐτὸν] ἐ ἔροιτο τὸν ταῦτα λέγοντα" “εἶπον δή μοΐ, ἤδη τί τυ τοὶ γονέες ἀγαθὸν ἐποίησαν; φαίη x ““χαὶ πολλὰ χαὶ μεγάλα. “τὺ ἄρα καχὰ καὶ μεγάλα. χαὶ πολλὰ τούτοις ὀφεί- λεις, αἴπερ τωὐτόν ἐστι τὸ ἀγαϑὸν τῶι χαχῶει. “ti δὲ. τὼς συγγενέας ἤδη τι ἀγαϑὺν ἐποίησας;" “τὼς ἄρα συγγενέας χαχὸν ἐποίεις". “τί δέ, τῶς ἐχ- ϑρὼς ἤδη καχὸν ἐποίησας; "καὶ πολλὰ καὶ μεγάλα ἄρα ἀγαϑὰ ἑποίη- σας: “ἄγε δή Zee καὶ τόδε ἀπόχριναι. ὄλλο τι ἢ τὼς πτωχὼς οἰκτίρεις, ὅτι πολλὰ χαὶ καχὰ ἔχοντι (ze) πάλιν εὐδαιμονίξεις, ὅτι πολλὰ καὶ ἀγαϑὰ πράσσοντι, αἴπερ τωὐτὸ χαχὸν χαὶ ἀγαθόν; τὸν δὲ βασιλῇ τὸν μέγαν οὐδὲν κωλύει ὁμοίως διακεῖσϑαι τοῖς ἜΤ Ε χΟτοΙ τὰ γὰρ πολλὰ χαὶ μεγάλα ἀγαϑὰ αὐτῶι χακὰ πολλὰ zul μεγάλα ἐστίν, εἴ ya τωὐτόν ἐστιν ἀγαϑὸν καὶ κακόν. καὶ τάδε μὲν περὶ τῶν πάντων εἰρήσϑω. εἶμι δὲ καὶ za ἕχαστον ἀρξάμενος ἀπὸ τῶ ἐσϑίεν καὶ πῖνεν χαὶ ἀφροδισιάζξεν. ταῦτα γὰρ τοῖς ἀσϑενεῦντι (ποιὲν χακόν, zul πάλιν) ταῦτα ποιὲν ἀγαϑὸν ἐστιν αὐτοῖς, αἴπερ τωὐτὸν ἐστιν aya- ϑὸν καὶ x0x0v° χαὶ τοῖς νοσέοντι χακόν ἐστι τὸ νοσεῖν καὶ ἀγαϑόν, αἴπερ τωὐτὸν ἐστι τὸ ἀγαϑὸν τῶι χαχῶι. καδδὲ τόδε zul τἄλλα πάντα, τὰ ἐν τῶι

ἔμπροσϑεν λόγωι εἴρηται. χαὶ οὐ λέγω, τί ἐστι τὸ ἀγαϑόν, ἀλλὰ τοῦτο πειρῶμαι διδάσχειν, ὡς οὐ τωὐτὸν τὸ χαχὸν zul τἀγαϑόν, ἀλλ᾽ {ἄλλον EXATEOOV. 2. Περὶ καλῶ χαὶ aioyow.

λέγονται δὲ καὶ περὶ τῶ καλῶ καὶ αἰσχρῶ δισσοὶ λόγοι. τοὶ μὲν γάρ φαντι, ἄλλο μὲν ἦμεν τὸ καλόν, ἄλλο δὲ τὸ αἰσχρόν, διαφέρον, ὥσπερ καὶ τώνυμα, οὕτω καὶ τὸ πρᾶγμα" τοὶ δὲ τωὐτὸ χαλὸν χαὶ αἰσχρόν. zayo πειρασεῦμαι, τόνδε τὸν τρόπον ἐξαγεύμενος. αὐτίχα γὰρ παιδὶ ὡραίωι ἐρα- στᾶι μὲν [χρηστῶι μὲν] χαρίζεσϑαι καλόν, μὴ ἐραστᾶι δὲ [χαλῶι] αἰσχρόν. καὶ τὰς γυναῖχας λοῦσϑαι ἔνδοι χαλόν, ἐν παλαίστραι δὲ αἰσχρόν" ἀλλὰ τοῖς ἀνδράσιν ἐν παλαίστραι καὶ ἐν γυμνασίωι καλόν. καὶ συνίμεν τῶι ἀνόδρὲ ἐν ἁσυχίαι μὲν χαλόν, ὅπου τοίχοις χρυφϑήσεται" ἔξω δὲ αἰσχρόν, ὅπου τις ὄψε- ται. καὶ τῶι μὲν αὐτᾶς συνίμεν ἀνδρὶ χαλόν, ἀλλοτρίωι δὲ αἴσχιστον zei τῶι γ᾽ ἀνδρὶ τᾶι μὲν ξαυτῶ γυναικὶ συνίμεν χαλόν, ἀλλοτρίαι δὲ αἰσχρόν. χαὶ χοσμεῖσϑαι χαὶ ψιμυϑίωι χρίεσϑαι χαὶ χρυσία περιάπτεσϑαι, τῶι μὲν ἀνδρὶ αἰσχρόν, τᾶι δὲ γυναικὶ καλόν. χαὶ τὼς μὲν φίλως εὖ ποιὲν χαλόν, τὼς δὲ ἐχϑρὼς αἰσχρόν. χαὶ τὼς μὲν πολεμίως φεύγεν αἰσχρόν, τὼς δὲ ἐν

σταδίωι ἀνταγωνιστὰς χαλόν. καὶ τὼς μὲν φίλως zul τὼς πολίτας φονεύεν αἰσχρόν, τὼς δὲ πολεμίως καλόν. καὶ τάδε μὲν περὶ πάντων. εἶμι δ᾽ (ἐφ᾽

ἃ ταὶ πόλιες [τε] αἰσχρὰ αγηνται χαὶ τὰ ἔϑνεα. αὐτίχα “αχεδαιμονίοις τὰς κόρας. γυμνάζεσϑαι (zul) ἀχειριδώτως καὶ ἀχίτωνας παρέρπεν χαλόν" Ἴωσι δὲ αἰσχρόν. χαὶ {τοῖς μὲν) τὼς παῖδας μη μανϑάνειν μωσιχὰ zul γράμματα χαλόν" Ἴωσι ὁ᾽ αἰσχρὸν μὴ ἐπίστασϑαι ταῦτα πάντα. Θεσσαλοῖσι δὲ χαλὸν τὰς Innos ἐκ τᾶς ἀγέλας λαβόντι αὐτῶι δαμάσαι χαὶ τῶς ὀρέας᾽ βῶν τε λα- βόντι αὐτῶι σφάξαι zul ἐχδεῖραι χαὶ χαταχκόψαι, ἐν Σικελίαι δὲ αἰσχρὸν καὶ δώλων ἔργα. Μακεδόσι δὲ χαλὸν δοχεῖ ἦμεν τὰς κόρας, πρὶν [avdol] γά- μασϑαι, ἐρᾶσϑαι χαὶ ἀνδρὲ συγγίνεσϑαι, ἐπεὶ δέ χα γάμηται, αἰσχρόν" "EA- λασι δ᾽ ἄμφω αἰσχρόν. τοῖς δὲ Θραιξὶ κόσμος τὰς χόρας στίζεσϑαι" τοῖς δ᾽ ἄλλοις τιμωρία τὰ στίγματα τοῖς ἀδικέοντι. τοὶ δὲ Σχύϑαι χαλὸν νομί- ζοντι, ὃς (χ᾽) ἀνόρα κανὼν ἐχδείρας τὰν χεφαλὰν τὸ μὲν χόμιον πρὸ τοῦ ἵπ- που φορῆι, τὸ δ᾽ ὀστέον χρυσώσας zul ἀργυρώσας πίνηι ἐξ αὐτοῦ καὶ σπένδηι τοῖς ϑεοῖς" ἐν δὲ τοῖς Ἥλλασιν οὐδέ χ᾽ ἐς τὰν αὐτὰν οἰχίαν συνεισελϑεῖν βού- Aoıro τις (τῶ) τοιαῦτα ποιήσαντι. Μασσαγέται δὲ τὼς γονέας χαταχόψαντες χατέσϑοντι, zul τάφος χάλλιστος δοχεῖ ἦμεν ἐν τοῖς τέχνοις τεϑάφϑαι" ἐν δὲ τᾶι Ἕλλαδι al τις ταῦτα ποιήσαι, ἐξελαϑεὶς [Ex τῆς Ελλάδος] καχῶς χα) ano- ϑάνοι ὡς αἰσχρὰ καὶ δεινὰ ποιέων. τοὶ δὲ Πέρσαι χοσμεῖσϑαι [τε] ὥσπερ τὰς γυναῖχας χαὶ τὼς ἄνδρας χαλὸν νομίζοντι, καὶ τᾶι ϑυγατρὶ χαὶ τᾶι ματρὶ χαὶ τᾶι ἀδελφᾶι συνίμεν" τοὶ δὲ ἝἝλλανες χαὶ αἰσχρὰ χαὶ παράνομα. Μυδοῖς τοίνυν τὰς κόρας πορνευϑείσας καὶ ἀργύριον ἐνεργάσασϑαι καὶ οὕτως γάμα- σϑαι χαλὸν δοχεῖ ἤμεν, ἐν δὲ τοῖς Ἕλλασιν οὐδείς κα ϑέλοι yaucı. Αἐ- γύπτιοί TE οὐ ταὐτὰ νομίζοντι χαλὰ τοῖς ἄλλοις τῆιδε μὲν γὰρ γυναῖχας ὑφαίνειν χαὶ (ἔρια) ἐργάζεσθαι, ἀλλὰ τηνεῖ τὼς ἀνόρας, τὰς δὲ γυναῖχας πράσσειν, ἅπερ τῆδε τοὶ ἄνδρες. τὸν παλὸν δεύειν ταῖς χερσί, τὸν δὲ σῖτον τοῖς ποσί, τήνοις καλόν, ἀλλ᾽ ἁμὶν τὸ ἐναντίον. οἶμαι δ᾽, αἴ τις τὰ καλὰ ἐς ἕν χελεύοι συνενεῖχαι πάντας ἀνϑρώπως, ἃ ἕχαστοι νομίζοντι, χαὶ πάλιν ἐξ ἀϑρόων τούτων τὰ αἰσχρὰ λαβέν, ἃ ἕχαστοι ἄγηνται, οὐδὲ ἕν (χαν χαλλει- φϑῆμεν, ἀλλὰ πάντας πάντα διαλαβέν. οὐ γὰρ πάντες ταὐτὰ νομίζοντι. παρεξοῦμαι δὲ καὶ ποίημα τι [TGF. 344 adesp. 261"

0 καιρὸς αἰσχρὰ καὶ διαλλάξας καλά. ὡς δὲ τὸ σύνολον εἶπαι, πάντα χαιρῶι μὲν καλά ἔντι, [ἐν] ἀκαιρίαι δ᾽ αἰσχρά. τί ὧν διεπραξάμην; ἔφαν ἀποδείξειν ταὐτὰ αἰσχρὰ καὶ χαλὰ ἐόντα, χαὶ ἀπέδειξα ἐν τούτοις πᾶσι. λέγεται δὲ καὶ περὲ τῶ αἰσχρῶ καὶ (τῶ) καλῶ, ὡς ἄλλο ἑχάτερον εἴη. ἐπεὶ al τις ἐρωτάσαι τὼς λέγοντας, ὡς τὸ αὐτὸ πρᾶγμα αἰσχρὸν zul χαλόν ἐστιν, al ποχά τι αὐτοῖς καλὸν ἔργασται, αἰσχρὸν ὅμολο-

„ ρα," \ ) x } x 7) [4 L » ’ ς ynoovvTi, αἵπερ TWVTOV καὶ τὸ αἰσχρὸν χαὶ τὸ καλον. καὶ αἵ τινὰ γα

χαλὸν οἴδαντι ἄνδρα, τοῦτον zul αἰσχρὸν τὸν αὐτόν" καὶ αἴ τινά γα λευχόν, χαὶ μέλανα τοῦτον τὸν αὐτόν. χαὶ χαλόν γ᾽ ἐστὲ τῶς ϑεὼς σέβεσϑαι, χαὶ αἰσχρὸν αὖ τὼς ϑεὼς σέβεσϑαι, αἴπερ τωὐτὸν αἰσχρὸν zul καλόν ἐστι. καὶ τάδε μὲν περὶ ἁπάντων εἰρήσϑω μοι" τρέψομαι δὲ ἐπὶ τὸν λόγον αὐτῶν, ὃν λέγοντι. αἱ γὰρ τὰν γυναῖχα χαλὸν ἐστι χοσμεῖσϑαι, τὰν γυναῖχα αἰσχρὸν χοσμεῖσϑαι, αἴπερ τωὐτὸν αἰσχρὸν καὶ καλόν" καὶ τάλλα κατὰ τωὐτόν. ἐν Aaxsdaluovi ἐστι χαλὸν τὰς παῖδας γυμναζεσϑαι, ἐν “αχεδαίμονί ἐστιν αἰσχρὸν τὰς παίδας γυμνάζεσϑαι, καὶ τάλλα οὕτως. λέγοντι δέ, ὡς αἴ τινες τὰ αἰσχρὰ ἐχ τῶν ἐϑνέων πάντοϑεν συνενείχαιεν, ἔπειτα συγκαλέσαντες χελεύοιεν, ἅ τις χαλὰ νομίζοι, λαμβάνεν, πάντα zal ἐν χαλῶι ἀπενειχϑῆμεν᾽ ἐγὼ ϑαυ- μάξω, al τὰ αἰσχρὰ συνενεχϑέντα χαλὰ ἐσεῖται, καὶ οὐχ οἷάπερ ἦνϑεν. al γοῦν Innos ἢ βῶς ἢ dic ἢ ἀνθρώπως ἄγαγον, οὐχ ἄλλο τί χα andyov' ἐπεὶ οὐδὲ αἱ χρυσὸν ἤνειχαν, χαλκόν [ἀπήνειχαν], οὐδὲ αἱ ἄργυρον ἤνειχαν, μόλι- βδόν χα ἀπέφερον. ἀντὲ δ᾽ ἄρα τῶν αἰσχρῶν χαλὰ ἀπάγοντι. φέρε δή, αἱ ἄρα τις αἰσχρὸν ἄγαγε, τοῦτό κ᾽ αὖ χαλὸν ἀπᾶγε; ποιητὰς δὲ μάρτυρας ἐπάγονται, (ol) ποτὶ ἁδονάν, οὐ ποτ᾽ ἀλάϑειαν ποιοῦντι.

δισσοὶ δὲ λόγοι λέγονται χαὶ περὶ τῶ δικαίω χαὶ [περὶ] τῶ αδίχω. καὶ τοὶ μὲν ἄλλο ἦμεν τὸ δίκαιον, ἄλλο δὲ τὸ adızov' τοὶ δὲ τωὐτὸ δίχαιον χαὶ ἀδιχον" χαὶ ἐγὼ τούτωι πειρασοῦμαι τιμωρέν. χαὶ πρῶτον μὲν ψεύδεσϑαι ὡς δίχαιόν ἐστι λεξῶ καὶ ἐξαπατᾶν. τῶς μὲν πολεμίως ταῦτα ποιὲν ζ{(χαλὸν χαὶ δίχαιον, τῶς δὲ φίλως) αἰσχρὸν χαὶ πονηρὸν ἂν ἐξείποιεν᾽ {πῶς δὲ τως πολεμίως,) τὼς δὲ φιλτάτως οὐ; αὐτίχα τὼς γονέας" al γὰρ δέοι τὸν πατέρα ἢ τὰν ματέρα φάρμαχον πιὲν (ἢ) φαγέν, χαὶ μὴ ϑέλοι, οὐ δίκαιόν ἐστι καὶ ἐν τῶι ῥοφήματι zal ἐν τῶι ποτῶι δόμεν καὶ μὴ φάμεν ἐνῆμεν; οὐκχῶν (δίχαιον) ἤδη ψεύδεσθαι χαὶ ἐξαπατᾶν τὼς γονέας, χαὶ χλέπτεν μὰν τὰ τῶν φίλων καὶ βιῆσϑαι τὼς φιλτάτως δίχαιον. αὐτίχα αἴ τις λυπηϑείς τι τῶν οἰχηΐων καὶ ἀχϑεσϑεὶς μέλλοι αὐτὸν διαφϑείρεν ἢ ξίφει ἢ σχοινίωι ἢ ἄλλωι τινί, δίχαιόν ἐστι ταῦτα κλέψαι, al δύναιτο, al δὲ ὑστερίξαι καὶ ἔχοντα καταλάβοι, ἀφελέ- σϑαι βίαι; ἀνδραποδίξασϑαι δέ" πῶς οὐ δίχαιον [τῶς πολεμίως], ai τις δύ- ναιτο ἑλὼν πόλιν ὅλαν ἀποόδόσϑαι; τοιχωρυχὲν δὲ τὰ τῶν πολιτῶν χοινὰ οἰχή- ματα δίκαιον φαίνεται. αἱ γὰρ ὃ πατὴρ ἐπὶ ϑανάτωι, χκατεστασιασμένος ὑπὸ τῶν ἐχϑρῶν, δεδεμένος εἴη, ρα οὐ δίχαιον διορύξαντα χλέψαι καὶ σῶσαι τὸν πατέρα; ἐπιορχὲν δέ" al τις ὑπὸ τῶν πολεμίων λαφϑεὶς ὑποδέξαιτο ὀμνύων n μὰν ἀφεϑεὶς τὰν πόλιν προδώσεν, ἦρα οὗτος δίχαιά (x) ποιήσαι εὐορχή- σας; ἐγὼ μὲν [γὰρ] οὐ δοχῶ" ἀλλὰ μᾶλλον τὰν πόλιν χαὶ τὼς φίλως χαὶ τὰ ἱερὰ σώσαι (zu τὰ) πατρώϊα ἐπιορχήσας. ἤδη ἄρα δίχαιον καὶ τὸ ἐπιορχεῖν

\ \ - -. - χαὶ τὸ ἱεροσυλέν. τὰ μὲν ἴδια τῶν πόλεων ἐῶ᾽ τὰ δὲ χοινὰ τᾶς Ἑλλάδος, 8

τὰ &x Δελφῶν χαὶ τὰ ἐξ Ὀλυμπίας, μέλλοντος τῶ βαρβάρω τὰν Ἑλλάδα λα- βὲν χαὶ τὰς σωτηρίας ἐν χρήμασιν ἐούσας, οὐ δίχαιον λαβὲν χαὶ χρῆσϑαι ἐς

τὸν πόλεμον; φονεύεν δὲ τῶς φιλτάτως δίχαιον᾽ ἐπεὶ zul Ὀρέστας zul ᾿Αλχμαίων" καὶ ὃ ϑεὸς ἔχρησε δίχαια αὐτὼς ποιῆσαι. ἐπὶ δὲ τὰς τέχνας

τρέψομαι χαὶ τὰ τῶν ποιητῶν. ἐν γὰρ τραγωιδοποιίαι χαὶ ζωγραφίαι ὅστις πλεῖστα ἐξαπατῆι ὅμοια τοῖς ἀληϑινοῖς ποιέων, οὗτος ἄριστος. ϑέλω δὲ zul ποιημάτων παλαιοτέρων μαρτύριον ἐπαγαγέσϑαι. Κλεοβουλίνης [{τ. 2 p. 41 Crus.]‘ ἄνδρ᾽ εἶδον χλέπτοντα χαὶ ἐξαπατῶντα βιαίως.

χαὶ τὸ βίαι δέξαι τοῦτο δικαιότατον. ἐν πάλαι ταῦτα" Αἰσχύλου δὲ ταῦτα [fr. 801. 802]:

λέγεται δὲ καὶ τῶιδε ἀντίος λόγος, ὡς ἄλλο τὸ δίχαιον χαὶ τὸ ἀδικόν

ἐστι, διαφέρον ὥσπερ zul τώνυμα, οὕτω zul τὸ πρᾶγμα᾽ ἐπεὶ al τις ἐρωτάσαι τὼς λέγοντας, ὡς τὸ αὐτὸ ἐστιν Adızov χαὶ δίχαιον, al ἤδη τι δίχαιον περὶ τὼς γονέας ἔπραξαν, δμολογοῦντι. χαὶ ἄδικον ἄρα. τὸ γὰρ αὐτὸ adızov zul

δίχαιον ὁμολογέοντι ἥμεν. φέρε ἄλλοτε αἴ τινα γινώσκεις δίκαιον ἄνδρα,

χαὶ ἄδιχον ἄρα τὸν αὐτόν, καὶ μέγαν τοίνυν χαὶ μιχρὸν κατὰ ταὐτὸν. zul τοι 2 ’ N 4

πολλὰ ἀδιχήσας ἀποθανέτω (6 πολλὰ καὶ χαλὰ δια)πραξάμενος. χαὶ περὶ ’ σ΄ = Ἢ Pi! a ’? r x ΒΡ

μὲν τουτων ἅλις. εἶμι δὲ ἐφ ἃ λέγοντες ἀξιόοντι τὸ αὐτὸ καὶ δίχαιον χαὶ 3 - '

ἄδικον amodsızvVev. τὸ γὰρ κχλέπτεν τὰ τῶν πολεμίων δίχαιον χαὶ ἄδικον

- 5 RI; > 2.03 4 ς ‚ ‚ 5 > ’ ‚ τοῦτ MAvTo, αἴ γ᾽ ἀληϑῆς ὁ Tnvmav λογος, Kal τάλλα καττωῦτο. τέχνας δὲ

ἐπάγονται, EV αἷς οὐχ ἔστι TO δίχαιον χαὶ To adızov. χαὶ τοὶ ποιηταὶ οὐ [το] > > > -ν Φ x r

ποτ᾽ ἀλάϑειαν, αλλὰ ποτὲ τὰς ἀἁδονὰς τῶν ἀανϑρώπων τὰ ποιήματα ποιέοντι.

λέγονται δὲ καὶ περὲ τῶ ψεύδεος χαὶ τᾶς ἀλαϑείας δισσοὶ λόγοι, ὧν ὃ μέν φατι, ἄλλον μὲν τὸν ψεύσταν ἦμεν λόγον, ἀλλ ον de τὸν ἀλαϑῆ᾽ ὁ δὲ τὸν αὐτὸν av. κἀγὼ τόνδε λέγω. πρώτου μέν, ὅτι τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασι. λέγον- ται" ἔπειτα δέ, ὅταν λόγος ῥηϑῆι, αἱ μὲν ὥς (za) λέγηται ὁ λόγος, οὕτω γε- γένηται, ἀλαϑὴς ὃ λόγος, αἱ δὲ μὴ γεγένηται; ψευδὴς ὃ αὐτὸς λόγος. αὐτίχα κατηγορεῖς ἱεροσυλίαν tw‘ αἴ γ᾽ ἐγένετο τώργον, αἀλαϑὴς ὃ λόγος" αἱ δὲ μὴ ἐγένετο, ψείστας. χαὶ τῶ ἀπολογουμένω ὠυτὸς λόγος. χαὶ τά γε δικαστήρια τὸν αὐτὸν λόγον καὶ ψεύσταν καὶ ἀλαϑῆ χρίνοντι. ἔπειτα τοὶ ξξῆς χαϑή- μενοι αἱ λέγοιμεν ἱμύστας εἰμί᾽, τὸ αὐτὸ μὲν πάντες ἐροῦμεν, ἀλαϑὲς δὲ μό- γος ἐγώ, ἐπεὶ καὶ εἰμί. δᾶλον ὧν, ὅτι ὃ αὐτὸς λόγος, ὅταν μὲν αὐτῶι παρῆι τὸ ψεῦδος, ψεύστας ἐστίν, ὅταν δὲ τὸ ἀλαϑές, ἀλαϑής (ὠσπερ χαὶ ἄνϑρωπος

TO αὐτό, χαὶ παῖς καὶ νεανίσχος χαὶ ἀνὴρ καὶ γέρων ἐστίν). () gehört zu 5, 4.

λέγεται δὲ καὶ ὡς ἄλλος ein ὃ ψεύστας λόγος, ἄλλος δὲ ὃ ἀλαϑής, δια- φέρων τώὠώνυμα ζὥσπερ καὶ τὸ πρᾶγμαν" al yao τις ἐρωτάσαι τὼς λέγοντας, ὡς ὃ αὐτὸς λόγος εἴη ψεύστας καὶ ἀλαϑής, ὃν αὐτοὶ λέγοντι, πότερός ἐστιν" αἱ μὲν ψεύστας, δᾶλον ὅτι δίο ἐντί" add ἀλαϑής ἱ ἀποχρίναιτοῚ, χαὶ ψεύστας ὃ αὐτὸς οὗτος. καὶ ἀλαϑές τί ποκα εἶπεν ἢ ἐξεμαρτύρησε, καὶ wevdn ἄρα τὰ αὐτὰ ταῦτα. καὶ αἴ τινα ἄνδρα ἀλαϑῆ οἶδε, καὶ ψεύσταν τὸν αὐτόν. ἐχ δὲ τῶ λόγω λέγοντι ταῦτα, ὅτι γενομένω μὲν τῶ πράγματος ἀλαϑῆ τὸν λόγον (λέγομες), ἀγενήτω δὲ ψεύσταν. οὔχων διαφέρει ζαὐτῶν τὠώνυμα, ἀλλὰ τὸ

πρᾶγμα, ἐρωτήσαι δὲ χά τις) αὖϑις τὼς δικαστάς, ὅτι χρίνοντι" οὐ γὰρ πάρεντι τοῖς πράγμασιν. ὁμολογέοντι δὲ χαὶ αὐτοί, ὧι μὲν τὸ ψεῦδος ἀνα- μέμειχται, ψεύσταν ἠἤμεν, ὧι δὲ το ἀλαϑές, ἀλαϑῆ. τοῦτο δὲ ὅλον διαφέρει.

5. “ταὐτὰ τοὶ μαινόμενοι χαὶ τοὶ σωφρονοῦντες χαὶ τοὶ σοφοὶ χαὶ τοὶ ἀμαϑεῖς χαὶ λέγοντι χαὶ πράσσοντι. χαὶ πρᾶτον μὲν ὀνομάξοντι ταῦτά, γᾶν χαὶ ἄνϑρωπον χαὶ ἵππον καὶ πῦρ καὶ τάλλα πάντα. καὶ ποιέοντι ταὐτά, κάϑηνται χαὶ ἔσϑοντι χαὶ πίνοντι καὶ κατάχεινται, χαὶ τάλλα χαττωῦτο. χαὶ μὰν χαὲ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα χαὶ μέζον χαὶ μῆιόν ἐστι χαὶ πλέον καὶ ἔλασ- σον χαὶ βαρύτερον χαὶ χουφότερον. [οὕτω γάρ εἴη ταὐτὰ πάντα.] τὸ τά- λαντὸν ἐστι βαρύτερον τῆς μνᾶς, καὶ χουφότερον τῶν δύο ταλάντων᾽ τωὐτὸν ἄρα χαὶ χουφότερον χαὶ βαρύτερον. * * * [8. δ. 584, 89]. χαὶ ζώει ὃ αὐτὸς ἄνϑρωπος καὶ οὐ ζώει, χαὶ ταὐτὰ ἔστι χαὶ οὐκ ἔστι" τὰ γὰρ τῆιδε ὄντα ἐν τῆι Διβίαι οὐχ ἔστιν, οὐδέ γε τὰ ἐν dıßvau ἐν Κύπρωι. καὶ τάλλα χατὰ τὸν αὐτὸν λόγον. οὐχῶν χαὶ ἐντὲ τὰ πράγματα καὶ οὐχ ἐντί.᾿ τοὶ τῆνα λέγον- τες [τὼς μαινομένως χαὶ (τῶς σωφρονοῦντας χαὶ) τὼς σοφὼς καὶ τὼς ἀμα- ϑεῖς ταὐτὰ διαπράσσεσϑαι zul Atyer] χαὶ τἄλλα (τὰ) ἑπόμενα τῶι λόγωι, οὐχ ὀρϑῶς λέγοντι. εἰ γάρ τις αὐτὼς ἐρωτάσαι, ai διαφέρει μανία σωφροσύνης χαὶ σοφία ἀμαϑίας, φαντί [vai.] εὐ[Ὁ] γὰρ χαὶ ἐξ ὧν πράσσοντι ἑχάτεροι δᾶλοί ἐντι, ὡς ὁμολογησοῦντι. οὐχῶν αἱ ταὐτὰ πράσσοντι, καὶ τοὶ σοφοὶ μαί- γονται, χαὶ τοὶ μαινόμενοι σοφοί, καὶ πάντα συνταράσσονται. καὶ ἔπαχτέος ὃ λόγος, πότερον ὧν ἐν δέοντι τοὺ σωφρονοῦντες λέγοντι ἢ τοὶ μαινόμενοι. ἀλλὰ γάρ φαντι, ὡς ταὐτὰ μὲν λέγοντι, ὅταν τις αὐτὼς ἐρωτῆι᾽ ἀλλὰ τοὶ μὲν σοφοὶ ἐν τῶι δέοντι, τοὶ δὲ μαινόμενοι ὧι οὐ δεῖ" χαὶ τοῦτο λέγοντες δο- χοῦντι μιχρὸν ποτιϑῆναι [ὧι δεῖ καὶ un δεῖ], ὥστε μηχέτι τὸ αὐτὸ ἦμεν. ἐγὼ δὲ οὐ πράγματος τοσοῦτον ποτιτεϑέντος ἀλλοιοῦσϑαι δοχῶ τὰ πράγματα, ἀλλ᾽ ἁρμονίας διαλλαγείσης᾽ ὥσπερ Γλαῦχος᾽ καὶ ᾿γλαυκός᾽ καὶ ᾿'Ξάνϑος᾽ καὶ

Ἕ > Cm u > - > “ξανϑός᾽ zul ᾿Ξοῦϑος᾽ χαὶ “Eovdoc. ταῦτα μὲν τὴν ἁρμονίαν ἀλλάξαντα

διήνεικαν, τὰ δὲ μακρῶς καὶ βραχυτέρως ῥηϑέντα, 2 Τύρος᾽ καὶ τυρός", σάκος" χαὶ 'σακός᾽ ᾿ ἅτερα δὲ “γράμματα διαλλάξαντα᾽ ἱχάρτος᾽ zul ᾿χρατός ᾽[], ᾿ ὄνος χαὶ νόος. ἔπεὶ ὧν 00% ἀφαιρεϑέντος οὐδενὸς τοσοῦτον διαφέρει, τί δή, al τίς τι ποτιτίϑητι ἢ ἀφαιρεῖ; καὶ τοῦτο δείξω οἷόν ἐστιν. αἴ τις ἀπὸ τῶν δέχα ἕν ἀφέλοι (ἢ τοῖς ϑέχα ἕν ποτϑείην, οὐ ἘΣ ἔτι δέχα οὐδὲ ἕν ein, zul τἄλλα χατταῦτο. τὸ δὲ τὸν αὐτὸν ἄνϑρωπον zul ἦμεν καὶ μὴ ἦμεν, ἐρωτῶ" “τὶ τὰ πάντα ἔστιν; οὐχῶν αἴ τις μὴ φαίη nusv, ψεύδεται, {τὸ τὶ χαὶλ τα πάντα εἰπὼν ταὐτά. πάντα ὧν πήι ἐστι.

6. Περὶ τᾶς σοφίας καὶ τᾶς ἀρετᾶς, αἱ διδακτόν.

λέγεται δέ τις λόγος οὔτ᾽ ἀλαϑὴς οὔτε χενός" ὅτι ἄρα σοφία καὶ ἀρετὰ οὔτε διδαχτὸν εἴη οὔτε μαϑητόν. τοὶ δὲ ταῦτα λέγοντες ταῖσδε ἀποδείξεσι χρῶνται ὡς οὐχ οἷόν τε εἴη, αἴ (u) ἄλλωι napadolng, τοῦτο αὐτὸν ἔτι ἔχειν. μία μὲν δὴ αὗται. ἀλλὰ δέ, ὡς, αἱ διδαχτὸν ἦν, διδάσχαλοί χα ἀπο- δεδεγμένοι ἦν, ὡς τᾶς μωσιχᾶς. τρίτα δέ, ὡς τοὶ ἐν τᾶι Ἑλλάδι γενόμενοι σοφοὶ ἀνόρες [ta αὐτῶν τέχνα ἀν] ἐδίδαξάν χα τὼς φιλζτάτ)ως. τετάρτα δέ, ὅτι ἤδη τινὲς παρὰ σοφιστὰς ἐλϑόντες οὐδὲν ὠφέληϑεν. πέμπτα δέ, ὅτι πολλοὶ οὐ συγγενόμενοι σοφισταῖς ἄξιοι λόγω γεγένηνται. ἐγὼ δὲ χάρτα εὐήϑη νομίζω τόνδε τὸν λόγον. γινώσχω γὰρ τὼς διδασχάλως γράμματα δι- δάσχεν, τα ἅμα χαὶ αὐτὸς ἐπιστάμενος τυγχάνει, zal κιϑαριστὰς κιϑαρίζεν.

πρὸς δὲ τὰν δευτέραν ἀπόδειξιν, ὡς ἄρα οὐχ ἐντὶ διδάσχαλοι ἀποδεδεγμένοι, τί μὰν τοὶ σοφισταὶ διδάσκοντι ἄλλ᾽ ἢ σοφίαν καὶ ἀρετάν; [7] τί δὲ ᾿άναξα- γόρειοι καὶ Πυϑαγόρειοι ἦεν; τὸ δὲ τρίτον, ἐδίδαξε Πολύχλειτος τὸν υἱὸν ἀν- ὁριάντας ποιέν. καὶ al μέν τις μὴ ἐδίδαξε, οὐ σαμῆιον᾽" al δ᾽ εἷς τις ἐδί- δαξε, τεχμάριον ὅτι δυνατὸν ἐστι διδάξαι. τέταρτον δέ, al un τοι παρὰ [σοφῶν] σοφιστῶν σοφοὶ γίνονται" χαὶ γὰρ γράμματα πολλοὶ οὐχ ἔμαϑον μαϑόντες. ἔστι δέ τι καὶ φύσις, ἄι δή τις μὴ μαϑὼν παρὰ σοφιστᾶν ἱχα- νὸς ἐγένετο, εὐφυής γα γενόμενος, δαιδίως συναρπάξαι τὰ πολλὰ ὀλίγα μαϑών, παρ᾽ ὧνπερ καὶ τὠνύματα μανϑάνομεν᾽" χαὶ τούτων τῆνοι (μὲν) πλέον, τῆνοι (δ᾽ ) ἔλασσον, ὃ μὲν παρὰ πατρός, ὃ δὲ παρὰ ματρός. αἱ δέ τωι μὴ πιστόν ἐστι τὰ ὀνύματα μανϑάνειν ἁμέ, ἀλλ᾽ ἐπισταμένως ἅμα γίνεσϑαι, γνώτω ἐχ τῶνδε" αἴ τις εὐθὺς γενόμενον παιδίον ἐς Πέρσας ἀποπέμψαι καὶ τηνεῖ τρά- φοι, χωφὸν Ἑλλάδος φωγνᾶς, περσίξοι za’ χαὶ αἴ τις τηνόϑεν ἘΠ κομίξαι, ὁλλανίζοι χα. οὕτω μανϑάνομεν τὠνύματα, χαὶ τὼς διδασχάλως οὐχ ἰσαμες. 0% των λέλεχταί μοι ὃ λόγος, καὶ ἔχεις ἀρχὴν καὶ τέλος καὶ μέσα" χαὶ οὐ λέγω, ὡς διδαχτόν ἐστιν, ἀλλ᾽ οὐχ ἀποχρῶντί μοι τῆναι αἱ ἀποδείξεις.

Ἴ. λέγοντι δέ τινες τῶν δαμαγορούντων, ὡς χρὴ τὰς ἀρχὰς ἀπὸ χλάρω γίνεσϑαι, οὐ βέλτιστα ταῦτα νομίζοντες. αἰ γάρ τις αὐτὸν ἐρωτώιη [τὸν ταῦτα λέγοντα], τί δὴ σὺ τοῖς οἰχέταις οὐκ ἀπὸ χλήρω τὰ ἔργα προστάσσεις, ὅπως ὃ μὲν ζευγηλάτας, al κ᾿ ὀψοποιὸς λάχηι, ὀψοποιῆι, ὃ δὲ ὀψοποιὸς ζευ- γηλατῆι, χαὶ τἄλλα καττωὐτό; zul πῶς οὐ χαὶ τὼς χαλχῆας χαὶ τῶς σχυ- τῆας συναγαγόντες χαὶ τέχτονας καὶ χρυσοχόας διεχλαρώσαμεν χαὶ ἠναγχάσα- μεν, ἄν χ᾽ ἕχαστος λάχηι τέχναν ἐργάζεσϑαι, ἀλλὰ μὴ ἂν ἐπίσταται; τωΐ- τὸν δὲ zul ἐν ἀγῶσι τᾶς μωσιχᾶς διαχλαρῶσαι τὼς ἀγωνιστὰς χαὶ ὃ τι χ᾽ ἕχαστος [χα] λάχηι, ἀγωνίζεσθαι" αὐλητὰς κιϑαρίξει τυχὸν χαὶ κιϑαρωιδὸς αὐλήσει" χαὶ ἐν τῶι πολέμωι [τὼς] τοξότας καὶ [tws] ὁπλίτας ἱππασεῖται, ὃ δὲ ἱππεὺς τοξεύσει, ὥστε πᾶντες ἃ οὐκ ἐπίστανται οὐδὲ δύνανται, τοῦτο πρα- ξοῦντι. λέγοντι δὲ χαὶ ἀγαϑὸν ἦμεν χαὶ δαμοτιχὸν χάρτα" ἐγὼ ἥκιστα vo- μίζω δαμοτιχόν. ἔντι γὰρ ἐν ταῖς πόλεσι μισόδαμοι ἄνϑρωποι, ὧν αἴ χα τύχηι ὃ χύαμος, ἀπολοῦντι τὸν δᾶμον. ἀλλὰ χρὴ τὸν δᾶμον αὐτὸν ὁρῶντα αἱρεῖ- σϑαι πάντας τὼς εὔνως αὐτῶι χαὶ τὼς ἐπιτηδείως στραταγέν, ἁτέρως δὲ νο- μοφυλαχὲν᾽ καὶ τάλλα.

8. (To αὐτῶ) ἀνόρὸς καὶ τᾶς αὐτᾶς τέχνας νομίζω χατὰ βραχὺ τε δύνασϑαι διαλέγεσθαι, καὶ (τὰν) ἀλάϑειαν τῶν πραγμάτων ἐπίστασϑαι, καὶ δικάζζεν ἐπίστ)ασϑαι ὀρϑῶς, καὶ δαμαγορεῖν οἷόν τ᾽ ἦμεν, καὶ λόγων τέχνας ἐπίστασϑαι, καὶ περὲ φύσιος τῶν ἁπάντων ὡς τε ἔχει καὶ ὡς ἐγένετο, διδάσχεν. καὶ πρῶτον μὲν ὃ περὶ φύσιος τῶν ἁπάντων εἰδώς, πῶς οὐ δυνασεῖται; περὶ πάντων ὀρϑῶς καὶ {τὰν πόλιν dıdaoxev) πράσσεν; ἔτι. δὲ ὃ τὰς τέχνας τῶν λόγων εἰδὼς ἐπιστασεῖται καὶ neol πάντων ὀρϑῶς λέγεν. δεῖ γὰρ τὸν μέλ- λοντα ὀρϑῶς λέγειν, περὶ ὧν ἐπίσταται, neol τούτων λέγεν. πάντ᾽ ὧν [γὰρ] ἐπιστασεῖται. πάντων μὲν γὰρ τῶν λόγων τὰς τέχνας ἐπίσταται, τοὶ δὲ λόγοι πάντως περὶ πάντων τῶν ἐζόντων £vri). δεῖ δὲ ἐπίστασϑαι τὸν μέλλοντα ὀρϑῶς λέγεν, περὶ ὅτων χα λέγηι, (τὰ πράγματα), καὶ τὰ μὲν ἀγαϑὰ ὀρϑῶς διδάσχεν τὴν πόλιν πράσσεν, τὰ δὲ κακὰ {(πάντ)ως κωλύειν. εἰδὼς δὲ ταῦτα εἰδήσει χαὶ τὰ ἅτερα τούτων' πάντα γὰρ ἐπιστασεῖται" ἔστι γὰρ ταὐτὰ τῶν πάντων tive, (δ) δὲ ποτὶ τωὐτὸν τὰ δέοντα πράξει, αἱ χρή. xav

μὲν ἐπίστηται αυλέν, ἀεὶ δυνασεῖται αυλέν, αἴ κα δέηι τοῦτο πράσσεν. τὸν δὲ δικάζεσϑαι ἐπιστάμενον δεῖ τὸ δίχαιον ἐπίστασϑαι ὀρϑῶς, περὶ γὰρ τούτων ταὶ δίχαι. εἰδὼς δὲ τοῦτο, εἰδήσει χαὶ τὸ ὑπεναντίον αὐτῶι χαὶ τὰ ἅτερα (πάντα). δεῖ δὲ αὐτὸν χαὶ τὼς νόμως ἐπίστασϑαι πάντας" al τοίνυν τὰ πράγματα μὴ ἐπιστασεῖται, οὐδὲ τὼς νόμως. τὸν γὰρ ἐν μωσιχᾶι νόμον (ὡυτὸς ἐπίσταται, ὅσπερ χαὶ μωσικάν, ὃς δὲ μὴ μωσιχάν, οὐδὲ τὸν νόμον.

ὃς γα (μὰν) τὰν ἀλάϑειαν τῶν πραγμάτων ἐπίσταται, εὐπετὴς ὃ λόγος, Cru πάντα ἐπίσταται: ὡς δὲ (zul zara) βραχὺ δύναται { διαλέγεσϑαι, αἴ κα) den νιν ἐρωτώμενον ἀποχρίνεσϑαι, περὶ πάντων" οὐχῶν δεῖ νιν πάντ᾽ ἐπίστασϑαι.

9. μέγιστον δὲ zul χάλλιστον ἐξεύρημα εὕρηται μνάμα καὶ ἐς πάντα χρήσιμον, ἐς τὰν σοφίαν τε καὶ ἐς τὸν βίον. ἔστι δὲ τοῦτο (noarov)' ἐὰν προσέχηις τὸν νοῦν, (τὸν διὰ τούτω παρελϑὸν σοι ἃ γνώμα μᾶλλον αἰσϑη- σεῖται. δεύτερον δὲ μελετᾶν, & κα ἀχούσηις" τῶι γὰρ πολλάχις ταὐτὰ ἀκοῦσαι χαὶ εἶπαι ἐς μνάμαν παρεγένετο σύνολον ὃ ἔμαϑες. τρίτον ἃ κα ἀχούσηις ἐπὶ τὰ οἶδας χαταϑέσϑαι, οἷον τόδε᾽ δεῖ μεμνᾶσϑαι Χρύσιππον, κατϑέμεν ἐπὶ τὸν χρυσὸν καὶ τὸν ἵππον. ἄλλο Πυριλάμπη κατϑέμεν ἐπὶ (TO) πῦρ καὶ τὸ λάμπεν. τάδε μὲν περὶ τῶν ὀνυμάτων᾽ τὰ δὲ πράγματα οὕτως" περὶ ἀν- δρείας ἐπὶ τὸν "ἄρη χαὶ τὸν ᾿Αχιλλῆα, περὶ χαλχείας δὲ ἐπὲ τὸν Ἥφαιστον, περὶ δειλίας ἐπὶ τὸν Ἐπειόν.

(In den Hdss. lautet 587, 10—15: μέγιστον — εὕρηται ἐς τὸν βίον μνάμα — χρήσιμον ἐς φιλοσοφίαν TE χαὶ σοφίαν. ἔστι --- διὰ τούτων παρελ- ϑοῦσα γνώμα μᾶλλον αἰσϑησεῖται σύνολον ὃ ἔμαϑες. δευτέραν δὲ μελέταν, αἴ χα ἀχούσηις᾽" τὸ γὰρ --- παρεγένετο. τρίτον αἴ κα ἀκούσηις, ἔπειτα οἶδας κτλ.

ΤΉΛΙ 5. 8.7,37 1. αὐτοῦ. 8,22 8. 5. 568, 35.

Pyrnacoras SS. 26 (Z. vor ἢ. 1) 1. Ion [4 S. 231. 31] 5. 27 n.6,3 tilge περὶ — διαϑέσεως. Ebend.n. 7. Neben Aristoteles konnte auch auf An- drons Τρίπους [8. ὃ. 307, 28] verwiesen werden. S.28n.8 zu Aithalides vgl. S. 509, 30. 8.832 π. 19 806 παίζοντες — Φυσικόν war als Einlage aus anderer Quelle in () zu schliessen.

Hırpasos. 8.84 π. 1 5. Zus. z. Herakl. unten 2.30 8.35 ἢ. 12 vgl. Euseb. c. Marc. XXIV 746Mign.

XENOPHANES. Nach S. 47,4 einzuschieben: 33a. Sexr. Pyrrh. hypot. 1223ff. 6 περὶ ἑνὸς δογματίζων ἢ προχρίνων φαντασίαν φαντασίας ὅλως κατὰ πίστιν ἢ ἀπιστίαν περί τινος τῶν ἀδή- λων τοῦ δογματικοῦ γίνεται χαραχτῆρος, ὡς δηλοῖ καὶ ὃ Τίμων διὰ τῶν περὲ Ξενοφάνους αὐτῶι λεγομένων. ἐν πολλοῖς γὰρ αὐτὸν ἐπαινέσας [τὸν Ξενοφάνη»], ὡς xzal τοὺς Σίλλους αὐτῶι ἀναϑεῖναι, ἐποίησεν αὐτὸν ὀδυ- 00usvov καὶ λέγοντα [fr. 59 Diels]‘ ὡς zul ἐγὼν ὄφελον πυχινοῦ νόου ἀντιβολῆσαι ἀμφοτερόβλεπτος" δολίηι δ᾽ δδῶι ἐξαπατήϑην πρεσβυγενὴς ἔτ᾽ ἐὼν zul ἀμενϑήριστος ἁπάσης σχεπτοσύνης" ὅππηι γὰρ ἐμὸν νόον εἰρύσαιμι, 5 εἰς ὃν ταὐτό τε πᾶν ἀνελύετο" πᾶν δ᾽ ἐὸν αἰεὶ πάντηι ἀνελχόμενον μίαν εἰς φύσιν ἵσταϑ᾽ ὁμοίην. διὰ τοῦτο γοῦν καὶ “ὑπάτυφον᾽ αὐτὸν λέγει καὶ οὐ τέλειον ἄτυφον, δι᾿ ὧν φησι [fr. 60D.; 5. oben 11 A 1 S. 38, 2]. Ξεινοφάνης ὑπάτυφος, Ὁμηραπάτης ἐπικόπτης, εἰ τὸν ἀπ᾿ ἀνθρώπων ϑεὸν ἐπλάσατ᾽ ἢ ἰσον ἁπάντηι, (ἀτρεμῆ», ἀσχηϑῆ νοερώτερον ἠὲ νόημα. S.57 fr. 42 1. νέος. HERAKLEITos. Nach ὃ. 62, 5 einzuschieben: 1a. Su. Ἡράκχλειτος... τινὲς δὲ αὐτὸν ἔφασαν διαχοῦσαι Ξενοφάνους χαὶ Ἱππάσου τοῦ Πυϑαγορείου. ἦν δὲ ἐπὶ τῆς ξϑ ὀλυμπιάδος [504{1] ἐπὲ Δαρείου τοῦ Ὑστάσπου" χαὶ ἔγραψε πολλὰ ποιητιχῶς. Ebenda war’n. ὅ 415 C 4 5. 89, 33 zu stellen. S.67n.4a. Meine Bedenken gegen die Echtheit sind: 1. die ch neupythagoreischer Fälschung heraklitischer Worte, vgl. fr. 129; 2. die Thatsache, dass Anatolios neupytha- goreische Fälschungen alter ae enthält, die sich gerade auf die Sieben- zahl beziehen [Terpander p. 36Heiberg, vgl. 5. 232, 1ff.]; 3. grammatische

32.. ArcHyras. ὃ. 204,10. Hier war auch die fliegende Taube zu erwähnen,

Fehler wie σημείω als ionischer Dual und ἀϑανάτου μνήμης, wenn hier nicht Mvrjung verstanden werden soll (vgl. Philolaos A 13 S. 246, 20). Dann ist der Ausdruck nach der Analogie der pythagoreischen Kenningar [45 C 2 S. 289, 42] künstlich verdunkelt. S.69 fr. 13 vgl. fr. 37. S.73. Nach fr. 49 ist als neben fr. 12 möglicherweise selbständiges fr. zuzufügen:

49a. Hrracı. alleg. 24 (nach fr. 62 Anf.): ποταμοῖς τοῖς αὐτοῖς ἐμβαί- γομέν τε χαὶ οὐχ ἐμβαίνομεν᾽" εἶμέν τε χαὶ οὐχ εἶμεν. Vgl. Parm. 6, 8 S. 121. S. 75 fr. 63 ἐπανίστασϑαι] vgl. Hom. B 85(Eustath.).. S8.83,124 (deutsche Übers. 1. geratewohl S. 84 fr. 136 zu tilgen. Vgl. H. Schenkl Wien. S. B. 115 S. 484, 69. Ebenda fr. 137 statt Ant. B 8 1. oben 8. 63 n. 8. S. 89, 22 ]. πᾶσαν.

Erıc#armos. 8.91 nach A 10 zufügen: Hippobotos bei Diog. 1 42 abgedr. oben A 1 (8.9). Vgl. Wilamowitz Textgeschich. d. Lyr. (Abh. ἃ. G.G.d.W. 1900 8.24). 8.99 fr. 42 1. αὐτὸν.

EmPEDoKLES. $. 181, 11 χρημάτων] 1. σώματων, vgl. S. 531, 9. 5. 192 fr. 26ff. Vgl. v. Arnim Weltperioden bei Emp. Festschr. f. Gomperz 16ff. S.193 nach fr. 27 passt ein anonymer Vers des Plutarch c. princip. esse diss. 2 p. 777C, den Wilamowitz Herm. 37, 326 mit Recht d. Emp. zuweist: οὐ στάσις οὐδέ τε δῆρις ἀναίσιμος ἐν μελέεσσιν.

Weniger wahrscheinlich ist die Zuweisung von Plut. de rat. aud. p. 38F ἀχλειης aldnAog ὑπαὶ νεφέεσσι χεδάσϑη; der E. zugeschriebene Vers bei Philop. in Categ. p. 180, 23 Busse. gehört dem Apollonios Rhodios.

Prıtoraos. ὃ. 252,2 (deutsche Übers.) 1. Nete (E’). S. 255, 11. σαμαίνει.

die Gell. X 12,9 nach Favorin dem Pythagoreer zuschreibt. Freilich denkt man eher an den späteren Verf. Περὶ μηχανῆς (ὃ. 261,13), da der Mecha- nismus (Gegengewicht und Druckluft) an die Heronischen Automate er- innert. S. 264, 27. Die Figur (nach Bretschneider) ist nach moderner Weise zur Verdeutlichung der stereometrischen Lage konstruiert. AA und AA’ sind natürlich gleichlang zu denken. ANAXAGORAS. 8.811,13. Bei n. 33 ist zuzufügen die Stelle S. 39, 19. ÄRCHELAOS. ὃ. 8339, 4—6 war nach 338, 40 zu stellen. DEMOoRRITos. 9.404,13 re zu tilgen. Zum Parapegma des Demokr. ist S. 409, 2 zuzufügen:

1a. Vırr. IX 5,4 quae figurata conformataque sunt siderum in mundo simulacra [Sternbilder] natura divinaque mente designata, ut Democrito physico placuit, excposui, sed tantum ea, quorum ortus et occasus Possumus animadvertere et oculis contweri. 5. 425, 24 zuzufügen fr. 115a. Diog. I 22. 23 abgedr. 1, 1 (8.3, 2. 24). S. 434, 14 zuzufügen fr. 162a. Sext. VII 53 abgedr. 8. 523, 20. S. 460, 6 nach wird zuzufügen: ferner das der Übersetzung aus orientalischen Quellen, wie sie vor dem III. Jahrh. undenkbar ist, endlich S. 461, 35. Xeı- ρόχμηταὶ Zosimos, von dessen 28 Büchern Xnusvrıxa oder Χειρόχμητα

oder Ἰμούϑ (= Imhotep = Asklepios) an Theosebeia zahlreiche Bruchstücke syrisch erhalten sind (Berthelot Chimie au moyen äge II) erklärt im Prooem. des VIII. B. (ὃ. 239) das Wort richtig: „la sont exposes des arts nombreuz, de telle sorte que nous powvons y trower ces operations faites ἃ la main, ces experiences que l’on appelle Χειρότμητα (sic).“ Die gewöhnliche Erklärung (von E. H. F. Meyer) „Handfesten“ (nach S. 461, 2) ist sachlich und sprachlich unmöglich. Der Verf. der Gesch. d. Heilk. b. d. Gr. (Neu- burger-Pagel I 176), der „Handfestes“ übersetzt, missversteht den deutschen wie den griechischen Ausdruck.

. AnAxaArcHos. 8.479, 32. Zuzufügen als fr.2: Arr. V. Hist. IV 14 (abge-

. HeXATAIos. 8.483,41 χα] 1. χαὶ.. NAUSIPHANES. S. 487, 35 zufügen:

4. SEN. ep. 88,43 N. ait ex his quae videntur esse nihil magis esse quam non esse.

. Erimenioes. 8. 504,7. Über Bethe’s Zurückführung der Diodor’schen Ka-

pitel auf Epimenides (Herm. 24, 402) vgl. auch Leo Hesiodea Gott. 1894 S. 20ff., der nachweist, dass die umgestalteten Verse Hesiods, Opp. 111— 119, bei Diod. V 66, 6, aus der Epimenideischen Theogonie stammen. Ge- nau so verfährt der Verf. der Theogonie des Musaios, der wohl identisch ist, mit Eugamon und der Melampodie, 5. 67 B 6.7 (ὃ. 497). Daraus ergiebt sich die Abfassungszeit in Übereinstimmung mit S$. 503, 5, da Eugamon um 550 richtig angesetzt wird.

. Gorsıas. S. 527,10 1. Herodikos p. 448 Β. Vgl. S. 524, 18.

Die Seitenzahl steht in Klammern, vorher geht die Kapitelbezeichnung.

Aparıs 4,7 (27) 60 Β ὅ (481, 1). ' Amemıas 17 (108) 18 A 1 (108, 4). AGATHARcHos 46 A 39 (312, 6) 55 B | Ameıpssas 74 A 11 (514, 41).

(411, 14). 'Anykras 41, 2 (276, 35) 55 A 1 (867,5). AcarHon 76 A 1 (523, 38) Ο 1 (534, 38) AnacHarsıs 1 A 1 (5, 23. 8, 29. 34. 38).

77 A 2 (535, 14). Anaxacoras 1 A1(9,1) 2,1,7(14) Aczıs 45 A (278, 36). 8 τὺ δ᾽ 3A 10 (23) 20 (24) Aceıas 45 A (278, 34). ' 4,5(27) 11A1(89,20) 4(89) 84 AczsAarcnHos 45 A (278, 40). | (47) 478.E.(48) 5149) 2A Aczsıpamos 45 A (278, 40). | (65) 14A13(105) 18 A 10.11b.13 Acyuos 45 A (278, 36). ᾿ (111) 46(115) 47.58 (116) 204 8 Arerıos 45 A (279, 13). | (141) 5(144) 21 A1(156,36) 6.7 Aıcon 45 A (278, 33). ' (162) 37 (168) 44 (168) 46 (169, 9) Aıszas 45 A (278, 39). 52 (170,15) 69(172,23) 70173, 2)

Aıschyros der Tragiker 46 A 39 (312,6)| 81 (175, 46.48) 86 (176, 40) 86 (178, 91 (322,44) 76 A1(523,28) B24| 36) 29, 1-3 (289, 1171) 30,1 (241,2)

(534, 17) 88, 8 (584, 11). | 48 B (280, 15) 46 804-335) 47 A1 — der Mathematiker 30, 5 (241, 41). | 71835, 27{f.)- 2——4 (336, 15. 23.36) ὃ AxıkARros (Akicharos) 55 B 299 (459, 18. | (337, 25ff.)- 11 (838,6) 17 (838, 18)

460, 8ff.). 48, 1 (339,14) 49, 2. 3 (340, 7.15) 51 Axmonıvas 45 A (279, 10). | A 1 (841, 38) 5 (342,23) 8 (343, 12) Axron 21 A1(158,15) 3(161) B157| 20 (845, 86) 54 A 3 (857,15) 19 (861,

(227). | 27) B Vorbem. (364,21) Β 1 (364,25) AXKUSILADAS 45 A (279, 7). | 55 A 1 (865, 16ff. 366, 7. 367, 15. 23) Axusıaos 1 A1 (8,34. 38) 67 B14| 2.4.7 (369, 1. 15. 29. 31ff) 14:15

(498, 23) 73 (#10, 24—511, 5). (370, 16.28) 66 (381,30)? 70 (882, 11) AÄALEXAMENOS 19 A 14 (133). 91. 92 (384, 37.46) 135 (892,21) B5 ArıocHos 45 A (279, 1). (405, 2.6) 14(408, 30 vgl. 411, 16) Aıktas 45 A (278, 41). 57 A ὅ (418, 10) 11 (418, 80) 25 (474,

ALKIBIADES 76 Α1 (628, 8) 81 AA| 42) 84 (589, 34).

(564,2) 17(565,42) Β 4. 5 (567, 32ff.)| ANAxAGoREER 46 A 76 (320, 34) 48,6 ALKIMACHos 8,5 (85) 45 A (279, 13). (339, 39) 88, 6 (586, 2). Vgl. 5. 310, 6. ALKMAION 4, 7 (27) 14 (108—107) 21| AnaxarcHos 19 A 1 (130, 32) 46 B 24

A7T6(174) 81(175,46) 45 A (278, 37) (335, 19) 56, 1.2 (472,20) 57A1

B 5 (281,46.48) 46 A 36 (311,46) 54 (472, 31) 57 A 25 (474, 39) 59 (475,

A 5 (857,24) 77B3(539, 40). 27—479) 84 (5%, 8).

ALOPEKoSs 45 A (279, 1). ANnAXIMANDROS 1 A 18 (12) 2 (14-21)

8.4 1.2 (2 58) 11A1(88,7) 3 (89) 48 (48) 18 A1(108,3) 2(109) 3 (109) 20 A5(144) 21 A 1 (159, 24) 46 (169,8) 46 41 (312, 32) 61 (817, 48) 65 (318,25) 84 (321,34) 47 A 13 (338, 10) 50 (341, 6ff.) 51 A 10 (843, 20.23) 17 (344,3) 54 A 22 (361, 48) 55 B 15. (411,3).

ANAXIMENES 2, 13 (17) 17.(19) 28 (20) 3(21—26) 11.A 32 (46) 36. 37 (47) 13 B Vorbem. 6 (91) 14 A 11 (105) 18 A 3 (109) 38115) 20 A 5 (144) 21 A76 (174) 26 A6 (233,3) 46 A1 (304,2) 2(806, 36) 7807,21) 4 (312,21) 42(313,13) 48 (316, 37) 65 (318, 25) 85 (321,39) 88 (322, 11) 93 (323, 35) 47 A 13. 14. 17 (338, 10. 13:48) 50.340.531 43411 Ὁ 5 51. AM (341,33) 4 (342, 9) 8 (848,12) 55 A7 (869, 80).

AxnrtıpHon der Redner (v. Rhamnus) 76 A6(525,7) 78A13 (542,41) 79 A 13 (547, 17) vgl. 80 (550-560) 81 A 16 (565, 40).

— der Sophist 4, 15 (30) 81 A 19 (566, 7) (575,3).

AroıtogBex (Apollobeches) 55 B 300, 13 (463, 41. 464, 16).

ArorLovoros v. Kyzikos (Apollodotos) ὅδ B 4 (404, 16) 61, (484, 8---14) 63,3 (487, 41).

ARCHELAOS 2,17 (19) 29 (20) 11 A6 (38) 6 (39) 29 (45) 37 (47) 14 A 11 (105) 21.A 76 (174,22) 29,3 (239, 23) 46 A 7 (307, 21.28) 26 (310,18) 64 (318, 20) 98 (323, 36) 41 (335, 2—

339,6) 50 (340, 35) 55 A 1 (867, 23) 57 A 5 (473, 10) 84 (589, 35).

ArcHıLocHos 12 A 16 ὃ 128 (64) (73) 18 A16 (111) 798 9 (548, 42).

ArcHIPPos 4, 16 (31) 84 (260, 15—27) 45 A (279, 5; vgl. 279, 25).

Arcnyras 8,15 (36) 32 A 3 (243, 35) 6. 7 (244, 15.19) 68.10 (244, 15.19. 33.40) B11(253,7) 33,2 (259, 34) 35 (261— 274) 41,1 (276,33) 43,2 (278,2) 45 A (279,4) B(280, 18) D 7 (297, 32) 84 (589, 27).

ÄRIPHRADES, Schüler des Anaxagoras, 46 A 22 (310, 7).

ARISTEAS 4,7 (27) 45 A (278, 39) B 300, 13 (463, 35) 65 (488, 19).

ARISTEIDES Pythagoreer 34, 5 (260, 38) 45 A (279, 21).

ARISTOPHANES 18 B5 Lemm. (120) 24 229) 26 A 2 (232,24) 4503 (290, 11) 51 Ο 14853521 Ἐπ 5 232825 A3ff.) 5:77. A055. 1535 5 28) BEE (542, 1).

ARISTOTELES Stratege 411, Dreissigmann 19 A 11 (133).

Axıoristos 13 A 10 (91) vgl. 13 B Vor- bem. 6 (91) Sff. (95) 55 (101).

BABELYKA 45 A (279, 40). BAkcHYLIDES 25 A 4 (230, 14).

BarayınLos 7,2(83) 14B1 (106) vgl. Bathylaos 45 A (279, 17).

Boros 55 B 299. 300 (460, 12. 20. 8311.) 65 (488, 13—26). Ein jüngerer B.(?) 65 (488, 25).

Brormwos 5 (32) 7(33) 10,168) 14 B1(106) 21 A 1(156,27) 25 B (231, 6) 45 A (278,38. 279,37) 66 A1 (489, 16. 19).

CHarondas 45 A (279,30) 68 Β 8 (503, 21).

Cmivon 1A 1(8,33.37) 2 (9) 45 A 279,36) 81B 7 (568, 36).

CHRYSOoGonos 13 A 10; vgl. B Vorbem. (91).

(277, 12-28) 45 A (279,24) 5D7 (296, 27ff).. ᾿

— von Oa 46 A 15 (308,39) 77 A 17 | (537, 5). |

Damoragzs 45 A (279, 1). Darvaneus 45 A (279, 19). DEınArcHos, Pythagoreer, 8,5 (35) 45 A 279,13). Diels, Fragm. ἃ. Vorsokr.

DEMOKEDES 8,5 (35) 9 (87.39) 55 B 296 (459, 3).

ἘΝ ΠΡΟΣ 1 A1(3,2) 2,17(19) 3 A 20 (24) 4,6(27) 11A 37 (47) 14 A13(105) 18 A 11b (111) 32 (114) 44.45 (115) 41 (160) 19A2(131) B4(140) 20 A1(140) 5 (144) 21 A ὅ (102) 14 (163) 44 (168) 66 (171,

41) 69 (172,24) 10 (118,5) 82 (176) 90 (180, 38) 96 (181, 32) B 42 Lemm. (197) 29,3.7(239,23.37) 32 A2 (243, 34) 41,2 (276, 34) 45 Β 4 (280, 46) 46 A 1 (306,19) 4.5 (307, 4.11) 39 (312,7) 45 (315,18) 54 (317, 16) 11 (320, 38) 78—81 (321, 1ff.) 87. 88 (322, 2.11) 95. 96 (323, 4Tff.) Ὁ 116 (326,2) ὅ1 Α 28 (345, 44) 54. 55 (356—472. VII) 56, 1.2 (472,18, 23) 57 Α 1.5 (472, 28.38) 11(473,30) 22 (474,29) 59 A1(475,31) 62 Α 1. ὅ (484, 17.34) 63,2. 3 (481, 40ff.) 71 B 10 (509,35) 74A1(512,3.25) 2—4 (513, 9.) 15 (515,44) 22 (516, 31) Β 4 (619, 88) (520,38) 75 (528, 20) 77 A1(535,7) B1(537,38) 4 (540, 6) 80 B 44 (557, 3) 84 (589, 36ft.).

DEMOSTHENESs, Pythagoreer, 45 A (279, 22).

DıaGorAas 26 A 8 (233, 8) 55 A 10a (370,3) B(460, 24) 74 A 12 (515,5) 23 (516, 43).

DiaLrxeis, Verf. der sog. —, 74 A 22 (516, 31) (83, 580-587).

(20) 8.4 4(21) 11 (28) 38 (28) 11 Α 81 (41) 144 11. 12. 18 (106) 20 Α 9 ((41. 214 16 (14 2648

(233,3) 18. 11 (2384, 5.32) 29, 6 (289, 29) 46 61 (818, 35) 98 (828, 856) 38

115 (325, 45) 49, 3 (340, 16) 50 (340, 34. 341, 9.20) 51 (341, 30—355, 10) 54 A 3 (357, 15) 54 A 32 (363, 41).

DioGEnes v. Smyrna 56, 2 (472, 21) 57 A1(472,29) 5845,23) 59 Α 1 (475, 29).

Dioxtes 4,10 (29) 4,16 (81) 32 A4 (243,39) 39,1 (276, 5) 40 (276, 20 21) 45 A (279, 11; vgl. 279, 26).

DiorEiıtHues, Gegner des Anaxagoras, 46 A 17 (309, 12).

Dıormos 46 A 95 (323, 47) 55 A 55 (379,34) 55 A 111 (881, 41) 68 (487, 38—488, 4).

DROMORRITES (? = DEMOKRITOS) 55 B 301 (466, 29).

ECHEKRATES 4, 10 (29) 4,16 (31) 32 A 4 (243,39) 40 (276, 21—28) 45 A (279, ΠΟΙ

EKPHANTOos 38 (275, 20—40) 45 A (278, 34).

EmPpEDoKLES 1B1(14) 2,8(15) 2,9 (16) 4,5(27) 7,3(83) 11A1 (839,11) 5(39) 18(40) 21.25.26 (41) 47 (48) 49(48) 13 A4.6(90) 13 B Vorbem. 6(92) 14A2.3(103,14.29) 5(104, 5) 11. 18 (105) 18 A1(109,9) 2.4 (109) 18 A 9(110) 10.11.15 (111) 20 (112) 44—46 (115) 47.49 - 53 (116) Β 2 Lemm. (119) 19 A1 (130,13 vgl. 181, 16). 2:(131)7 7132) 20 A 2 (140) ὅ ((48-- 145) 14(147) 21 (155 — 228) 22,5 (228,11) 25 A 6 (230, 22) 32 B14(255,9) 35 A 2 (261,34) 38,3 (275,33) 45 A (279,2) D1(293, 18) 46 A 8(307,29) 48 (314, 27. 32) (317,10) 61 (811, 48) 41) 69 (819, 40) 88 (822, 9) (358, 26ff.) 24 (862, 30) 18) 66 (881,30) 135 (392,24) B 300,

10 (462,45) 18 (408, 38) 74 A 18 (516, 7) 76A2.3(524,15.26ff) B3(530, 45) 77B3(539,40) 81 A 23 (526, 32) 84 (589, 17 ff.).

ErIcHARrMmos 4 (19,32) 11 A8(39) 15 (40) 18 (89—108) 45 D1 (293, 20) 55 A 110 (888,38) ΤΊ Β 9 (541,9) 84 (89, 19).

ΕἸΡΙΜΕΝΙΡΕΒ 1 A1(8,28) 4,7(27) 11 Β 20 (54) 214 13 (462) 65 (488, 19) 68 (499— 505) 84 (590, 14ff.).

EuUPHRANOorR 32 AT (244, 19) 11) 43.2(278, 4).

Evriripes 12 A 1 (61,2) 4(62) 106 8 128 (64) 13B45b.46(99) 18 A 16 (111) 21 B66 (202) 46 A 1(305,15) 3.(807, 22) 21 (809,44) 33 (311,20) 62 (318, 6) 105.112 (325, 2.24) 2(336, 16) 51 C2 (354,29) 68 A4 (502,4) 1441 (512, 831.47) 74 A4 (513,35) Bi (518,18) ΤΊ A8(535,40) 78 Β 2 (644, 5) 81 B 10—25 (969---812,14) 32 (572, 41) 88 (ὅ80, 86) 2(538,1—4)?.

65. 68 (318, 26. | EuryMmEpon 45 A (279, 5).

55 A 4 (369, | Eurypmon 13 B 59 (102) 48 E 1 (802, 42)

Evrysos 33,2 (259, 30). | 4,19 (82) 8,7—9 (85) 12 (88-89) Evryros 4,10 (29) 31,3 (242,38) 32 A4 13 B Vorbem. 6 (91) 14 A 4 (104) (243,40) 5(244,11) 88 (59, 90 —| 11.12.15(10)) 18A11b(111) 38 260,13) 45 A (278,41. 279,3) 54A5 (115) 839 (115) 46 115) 19A1 (357, 24). (131,2) 3(131) 20A1(140) 21A8 EvraHosıon (?) 45 A (279, 23). (162) 29 (166,17) 62 (111) 76 (174,24) EuTHYKLEs 45 A (279, 23). 86 (176,41) 26 A 10 (233,26) 46 AA

Evraynos v. Tarent 45 A (279,6); =. £. (307,5) 50 (841,9) 52,4 89, 31) Evraysus a. Lokroi 45 A (279, 16);| 55 A 4 (869,16) 21 871,37) 84

s. Euruvxos. (374,40) 66 (381,30) B 124 (427, 24) EvxımHeos (?) 32 B 14 (255, 17). 158 (433,19) 286 (441,21) 60B9 | (482,37) 7T1B4(508,4) 74A22

GLAUKON 48, 1 (339, 10). (516,30) 84 (588, 29). Vgl. S. VIIL GLAukos (Pythagoreer?) 8, 12 (36). HERAKLITEER (Hoazxieiteioı) 121 ὃ 6

— v. Rhegium 4,6(27) 21 A1(155,| (59,31) 52.53 (855) Ἡρακλειτιστής 14) 55A1(366,23) 80A6(552,) 121 815 (61,23).

32; vgl. 561, 32). HERMoDoros v. Ephesos 12 A1 ὃ 2 (58,9) GLorıppos 45 A (279, 25). 12 B121 (82). GLykınos 45 A (279,2). Hermorımos 4,7 (27) 4,8 (28) 46A58

Goraıas 14A 2 (103,14) 21 A1(157,13)) (817, 34). 21 A 2 (161,25) 19 (164 55 A 6 | Hrrovıkos v. Selymbria 15,1(107) 414 (369,26) 10 (369,45) 74 A 26 (517,22) (338,25) 55A10 (369,45) vgl.77B11 B 6 (520, 6) 16 (525, 25 — 535, 3) (541,25) 18 Β 6 (542, 14). 1717 A1(535,7) 4.7.9 (535, 22. 37. 48) --- v. Leontinoi 76 A 2 (524, 18) 22 10 (536,4) B3(539,41) 18.412] (527,10) 84 (590, 22). (542, 37) 79 A 4 (545, 33) 81 A1|— v. Perinth 66 A 1 (489, 15). (563,4) 17 (565,46) 84 (5%, 22). Hesıopos 1 A18 (12) ΒΊ1 (44) 2,20 (19)

Gyrrıos 45 A (279, 15). 2,30(21) ὅ (82) 11A3(39) 18.19(40) ΒΊ11-- 18 (53) 12B40 (72) 57 (74)

HABROTELEIA 45 A (279, 38). 13A6(90) 13 A 9 und B Vorbem. 2 HABROTELES 45 A (279, 9. 38). (91) 15,1(107) 18 A1(109,9) 44 Haımon 45 A (278, 33). (115) B13 Lemm. (127) 20 A 5,15 HArRPALos, Astronom 70 Β 4 (506, 23). (143.145) 21.A3 (162) B 27 (193)

᾿ Heeesmamos(?), Lehrerd.Hippias79A1| 45D1 (29,37) 66A5 (490,8) 18 (545, 4). (491, 15) Β 2 (491, 38) 4 (492,3 HexaAraros v.Milet 2,6(15) 11A3(39)) 12 (498,18) 67B7(497,26) 19 (498,44) 12B40 (72) 55B15 (411,4). 73 (510, 29. 88.) 77 A 18 (537, 10)

— v. Abdera 55 Β 4 (404,15) 29a! B1(537,38) 79B6(548,30) 808 41 (415,22) 60. (480-484) 62 A3| (557,10) 84 (590, 16). (484,26) 2 (481,41) 71B11 (509, 39)| Hestıaros 45 A (279, 4).

84 (590, 10). Hikeras 32 A 1(243,21) 37 (275,11—18). HELANDRos 45 A (279, 9). ΗΙΡΡΑΙΟΒ —= Hıprasos 8, 6 (35). HELIKAON 45 A (279, 22). HıppArcHıpes 45 A (279, 22). Herranıkos 55 Β 18 (411,4) 66 B 13 | Hırrarcnos — Hırpasos 8,4 (34) 8,9

Herorıs 45 A (279, 25). Hıppasos 4, 19 (82) 7,3(83) 8 (84) HELOTHALES 4,19 (32) 13 A 8 (91). 12 A1a; vgl. 84 (588,8.31) 12A6

HeRAKLEITOs 1A 1 (8,28) 3A 11 (28) (62.63) 18. 40 (115) 21A1 (156, 21) 38 *

596 35. 22,1.1228,1) 45, 2 (277,42. 278, 2) 45 A (279,10) 50 (341,10). 5. Hırron.

74 A 5.9 (614, 8. 217) 26(517,28) B6 (520,6) 76B9 (525,36) TTAA (535, 23) 10(536,4) 79 (645-550).

HıproxrAtes v. Chios 1A11(11) 8,4 (34) 30 (241,1 — 242,27) 31,1(242,32) 45 B (280,17) 55*B 300,13 (463, 48) B 307 (468,11) © 2-6 (468, 37 ff.) 80 B 13 (554, 6).

— v. Kos 20 A 1 (140) 43 (168,43) 77(174,29) 26 A 14 (234, 15)? 47 A (338, 23) 512 (854, 11f. 3) 55 A 1 (367, 297) 2.4.10 (869, 7.19.44) 14 (370, 25) 105 (387,7) Β 134 (427,19) 298 (459,10) ᾿81 Β 42 (575,4).

ΗΙΡΡΟΝ 1A13 (11) 14A13 (105) 21 AA (162) 81 (176,8) 26 (232,20 — 286,11) 45 A (279,25) 50 (841,9) 51 Α 38 (342,7) = Hıppasos 8,10 (35).

Hıpponax = Hırpon 26 A 11 (233, 37)? 14 (234, 11. 15).

Homeros 1Α 11 (1) 12(11) 2,6 (15) 4,10 (29) 114 19 (40) 28 (41) 29 (45) B 10-13 (53) 12 A 16 ὃ 128 (64) 22(65): B42X73) 56 (74) -105.(81) 13 A6(90) 13B47(100) 18, 1 (101) 18A5(110) 44(115) 21 A1(157,1. 160,29) 15.(163) 22(165) B84(205) 158 (228) 2681 (23ὅ,β1) 4501 (292,37) 48,1—5 (339, 9ff.) 51A8 (343,5) δ5 Α 88 (374,16) 100 (386, 26) B 21—25 (412, 19) 298 (459, 10) 57 A 24 (474, 34) B (483, 25) 66 AA. 5 (490, 5. 8) (491,15) B2 (491, 37 ff.)

12 (498,13) 13 (494, 2) (497,18.22) 68 Β ὅ (503, 39)

60 A 1 (480, 5) | Korax 21 A 19 (164) 13 | Kranoos 45 A (279, 16). 4 (492,3) πάτερ (Herakliteer?) 12 A1$12 (61, 5). 67 BA | KrATESIKLEIA 45 A (279, 36). 71B5 Krarmos 26 A 2 (232, 29ff.).

(509,8) 72,1.2 (510,2ff.) (518,1f.) Β 9 (521,3) 78 A 13 (542, 43)

74 A 29. 30 76 B 25 (534,20) 79B 6.9 (548, 30.

39. 42) B 20 (549, 31 ff.) 81 B 50 (576, 2).

41 A 3 (336,28) 66 A 1 (489,5). ITALIKER—=PYTHAGOREER30, 35 (241,35). Iranaıos 45 A (278, 35).

— Hipponikos 8.74 A 11(514,36) 74 A 24 (516, 47) 77B 9 (541,10) 81 A 15 (565, 37).

Kerkors 5 (32) 11A19 (41) (231,5) 66 A 1 (489, 8).

Kremras 41 (276, 30 — 277,11) 45 A (279,8) D6 (295, 47) 7 (297, 22) 55 A 1 (867,5).

KıeogunLos 1 A1 (5,19. 8, 26. 33. 38) 24 (13).

Kreostratos 1A8 (10) 2,5 (15) (505, 33 — 506, 23).

Krartvuos 52 (355). | Krırıas 74 A 12 (515,5)

81 (562—577). Krıron 45 A (279, 20). Kroron, fingierter Pythagoreer (7) 4, 19

(32); vgl. 12 A 1 (61,4). Kyrox v. Kroton 4, 15. 16 (80)

Lasos 1.41 (8,39) 8,13 (36) (40) 67 B (499, 17).

Leukıppos 2,17 (19) ἘΠ ΑΙ (AT) 18 A8(110) 45 Β4 (280, 45). 46 A5 (307,11) 52 (811,11) 51. A ὅ (842, 24) 10 (343, 20.23) 28 (845,43) 54 (356—865) 55 A 1 (866,16) 2 (369,1) 33 (373,32) 38 (376,15) 40 (377,1. 5) 82 (384,1) Β 800, 18 (465,18) 56,1 (472, 18).

Los 1 A1(9,2) 13.A6 (90) (489,4) 67 A 4 (496, 23).

Lyxon 13 A1 (89) 44 (278, 14—28) 45 A (279,4).

Lysıs 4,16 (31) 19482): 8,4 (95) 32 A4a (244,4) 34 (260, 17—40).

76 A 1 (523,37) |Mamerkos 45B1(280,8) 198 12 (549,6). 80 Β 6 (553, 25) | Manproryros (?) 1A 19 (12).

Meuiıssos 11 A 28 (42, 97722) 30.31 (45) 49(48) 14-4 2(103,13) 18 A 13. 14 (111) 25(112) 26.27.29(113) 36 (114) 49(116) Β 8, 38ff. Lemm. (122) 19 A 1 (480,3) 23(135) 80 (137) 20 (140—155) 26 A1(232,20) 45 A (279,24) 464.81(812,38) 51A10 (343, 22) 54A5 (857,25) 56,1 (472,

ΜΈΝΟΝ, Pythagoreer, 4, 13 (29)(?) 45 A (278, 38).

— Gorgianer, 76 A 19 (526,36) B4 (530, 47 ff.).

METon d. Pythagoreer 8,5 85) 45 A (279, 14).

— d. Astronom 29, 9 (240,8) 55B14,1 (409, 1).

ΜΈΤΟΡΟΞ 8,2(34) 22,1(228,1) 45 A (279, 10).

METRODoRros v. Chios 2,18 (19) 11 A 33 $4(46) 41 (1158) 46 A 64 (318, 20) 90 (322,39) 55 A 2 (369,7) Β 304 (468,1) 56,1.2(472,19.22) 57 (472, 26—475,2%2) 59 A 1 (475,30). |

— der Isokratiker (identisch?) 57 A 1 (472, 32).

Mıron 4,18 (29) 4,14(80) 8,1 (87) 45 A (278,37.279,38) 55B1a (402,28).

Musaıos 15, 1 (107) 55 B 16. (411, 21 66 A 1 (489, 20) 10. 11 (490, 37. 42\ 13 (491,15) B4.5(492,3.8) 11 (493) 9) 67(496—499) 68 B 2 (503, 21)» 79 B 6 (548, 29).

Myıııas 45 A (278, 36. 279, 34). ΜΎΟΝΙΡΕΒ 43, 2 (278, 4).

NAUSIPHANES 54 A 2 (357,10) δ5 Β 4 (404,17) 57 A 1 (472,30) 62 (484, 15—487, 36) 63,2 (487,41) 84(590, 11).

Omoripes 1 A 17 (12) 29 (239, 15 — 240,46) 30,1 (241,3) 45 B (279, 16) 46 A 9 (307,33) 51 A8 (343, 10) 55 A 1 (866, 7. 367, 24).

ÖKKELos (Okellos) 35 A 1 (261, 9) A (279, 18. 35).

ONOMAKRITOS 66 A 1 (489, 8.9.20) B11 (493,7) 67 A ὅ (496, 32) B21 Vor- bem. (499, 13 ff.).

ÜRESTADAS 10, 2 (38) 11 A 1 (89, 21) 45 A 278, 39).

OrPHEUs 1 A1(9,2) Bi1(14) c.5(32) 7,4(83) 13 A 6(90) 15,1(107) 18 Α 20 (112) 21 A 23 (165) B 141 (224) 25 A2(231, 2) 55 Β 16 (411, 21) 66 (489—496) 67 A 1.7(496, 9. 37 ff.) B Vorbem. (497, 3) 14 (498,26) 19a

(499,3) 68 A 5a (502,10) 71 A 10 (508,10) 74A5(513,42) 76B25 (534,20) 79 Β 6 (548,29) 8188 (567, 28).

' ORPHIKER 4,1(26) 21 A 29 (166, 16) 66 (489-496) 71 Β 1 (509, 27).

Ostanzs 55 B 300, 12. 18 (463, 21ff. 464, 3. 9.16.20) 300, 15. 16 (464, 32) 300,17.18(465,2.5.13) 68A 52(502,10). |

PArRMENIDES 1B1 (14) (23) 11A2(39) 5(89) 18(40) 25. 26 (Al) 28 (44. 978b8) 30. 31 (45) 49 (48) 13 A4(90) 14 A 2 (103, 13) 13 (105) 18 (108—129) 19 A 1 (130, ΠῚ 2.4 (131) 7.10.11 (132£.) 12

(133) 15.21 (134) 21.23 (135) 20 A1(140) 5(144f.) 7(146) 9.12.14 (147) B6(150) 21A 1 (156, 28ff.)

5.7.9(162) 19 (164) 23.25 (165) 73 (173, 38) 81 (175,47) 86 (176, 39) 90 (180, 38) 95 (181,24) 96 (181, 32) B 27 (193) 67 (202) 25 A 6 (230, 24) 38, 3 (275,33) 45 A (279,3) Ὁ 1 (293, 18) 46 A 37 (312,3) 54 A 4 (357,18) 71 (358, 9.24) 8(859,6) 55 A 1 (867, 25) 55 A 42 (377, 26) 56, 1 (472, 18) 57 A11(473,29) 74 B1(519,14) 76 B1(528,26) ΤΊ Β 8 (639, 40) s0B1 (553, 12).

ΡΑΒΜΙΒΚΟΒ (Parmeniskos) 10 (38) A1(89,21) 45 A (278, 38).

Pausantas v. Akragas 21 A 1 (157, 25ff. 159, 81) 3(162) B1(182) 3(138).

Prrıanpros 1 A 1 (5, 20. 8, 28. 34. 38) 11 A 27 (41).

ῬΕΒΙΚΙΕΒ 19 A 4 (131) 17(134) 20 Α 2. 3(140f.) 46 A1.3(305,38. 800, 1. 10. 16.31.40) 13.15 (808, 22) 16—19 (809,11) 82 (811, 1) 74 A 10 (514, 30) 76A1(523,38) 2(524,16) 81 A 17 (525, 42).

ῬΕΤΕΟΝ v. Aegina 32 A 27 (249,27) 47 A (338, 24).

Phuanton4,10(29) 16(31) 32 A4(243, 39) 39,1(276,4) 40(276,20— 28) 45 A(279,27).

PHERERYDES von Syros 1 A 1 (8, 39)| Propıkos v. Keos 14 A 2 (108) 46 A 22

11(11) 4,7(27) 21 A 29 (166) A 10 (307, 35) (408, 24) 509).

Paıwıppos v. Opus 45 B2 (280, 31. 288, 20) 65B 14,1 (409, 1)

PhıLıstıon, Arzt, 21 A3(162,3) 45E1 (302, 42).

PHıtLoLAos 4,10 (29) 4,17(81) 21A1 (156, 13.22) 31,3 (242.8) 32, (243,9— 260, 13) 33,1 (259,26) 35 A 20 (267; 22) B(274,7.11) 45 A (279,3) 54 A5(357,24) ὅδΑ 1 (866. 28) B12 (408,21) 61,2 (484, 12) 1181 (581, 37) 4(540,5) 84 (ῦ89, 26).

PHıtLoxenos, Schüler des Anaxagoras, 46 A 22 (310, 6).

Prmriıas 41, 1 (276,31) 42 (277, 13— 28) 45 A (279,24) 45 D 7 (296, 27ff.).

Pmparos 21 A 26 (166) B 76 (203) (549, 13).

Poros 21 A 19 (164) 74 A 26 (517, 30) 76 A 2 (524,16) 78 A 6 (542,14).

Porykreıros, Bildhauer, 28 (237, 30— 239,14) 83, 6 (586, 3).

PoLYMmNnaAsTos 4,10 (29) 4,16 (81) 32 A4 (243, 39) 40(276,21) 45 A (279, 27).

16(30) 11 A 29(45) 25 B4 (231,23) 46 55 A 30 (373,13) Β 18 292 (415,22) 171 (606, 25 —

(310,4) 74A1 (512,1) 3 (513, 31) 12 (515,5) 26(517,26) B6 (520, 6) 76 A 24 (527,18) 77(855—541) 78 A 9(542,23)) 79 A 4(545,33) ΟἹ (550, 2).

Proros 31, 1 (242, 29) 41 (276, 32 — 277, 10) 45 Ὁ 7 (297, 22).

ProtAcoras 13 A 6 (90) 19 A 29 (137) 81,4 (248, ἢ 55 A 1 (861,29) 8.9 (369, 34.37.41) 118. 114 (888, 18. 23) Β 166 (438, 1) ὅ6,1 (412, 19) 57 A 22. 94 (414, 29. 81) Β 1 (475,10) 14 (11, 38 -523,18) 77A1(535,8) 10 (6860, 4) B3(539, 42) 18 Β 9 (542,23) 79 A7T(546,2) C1 (550,11).

Proxenos v. Sybaris 22, 1 (228, 1) A (279, 11).

— v. Poseidonia (identisch?) 45 Α (279, 17).

PyrrHon 45 A (279, 1) ὅθ A 1 (492, 20) 57 A 1 (472,30) B1(475,17) 59 A 2 (476,22) 62 A 2.3 (484, 19ff.).

PyrnuAcoras 1 A1 (4,6. 8,30.39. 9,3) τι 23,1(15,1) 4(26-82) 5(82) 7,183) 8,2—4(34) 8, 18 (86). 9,2 (37). 11A1(38,10) 2(39) τ 49 (48) BT (52) 12 B 40 (72) 129 (84) 15. ΑᾺ 428190). 71427123 (1037:1222) 18 A1(109,19) 4(110) 42.44 (115) 48.49(116) 19A2(131) 23(135) 20: A:14 1147) 0217 A271, (1564131 TE. 9851) 2(161,13) 5(162) 14 (163) 19 (164) 81(167,7) 60(171)- B115, 13.14 (216 g.E.) 129 (221) 135 (222) 136 (223) 141(224) 25 B2 (231,2) 4.231,26. 231) 229 27.7.0230,.17235) 30, 5 (242, 11.15) 32 A15 (247, 8) 23. 24 (248,7.19) B19 (257,6) 22 (259,2) 34,3(260.28) 35 A 5 (263,3) 13 (264,24) 38,3 (275,33) 43,2 (277, (32.36) 44,3 (278,21) 45 B1—3 (280. 11.27.38) 4.5(281,20.48) 1 (288, 30) 30.33 (287,18.43) 0 (291, 2)

D1.2(239, 14. 25) 6 (295,25. 296. 5) 8 (300,40) 9(301,5) 46 A 9. 10 (307, 32.36) 20(309,41) 93(33,37) 51 A 20 (345, 36) 54A5 (357,23) 55 A 1 (366,19) 18 (370,12) 33 (373,25) B 14 (408,30) 260 (418, 15ff.) 27 (414, 25) 299 (459, 16) 800, 10 (462, 45) 800, 18 (463, 38) 68 A 5a (502, 10) 71 A1 (606,80) 2.4.6 (507,7. 21. 38) B7(509,25) 74 Vorbem. 1 (511, 10) 84 (588, 5ff.).

PYTHAGOREER (Πυϑαγόρειοι, Πυϑαγορι- xoi, Πυϑαγορισταί, Ἰταλικοί, τοὶ περὶ τὰ μαϑήματα) 2,19 (49ὺ),ἑ 4 (26—38) 8,4 (34) 8,11 (8) 1448 (08, 25) 18.4.4. (409.110 10 (11 44 (115) 21 A 1 (160,11) 7 (162) 31 (166, 39) B.136..187 (223)7725.BX25055 22029710 (240,14) 30,5 (241,36) 32 A 1.4 (243.31.3) Aa) Tu (244,18.42) 14 (246,24ff.) 20 (247,44) 34 (248,19) B10 (253,3) 19 (257,3) 34,4 (260,34) 35 A4 (262,21) 17 (266, 21) B1 (268,16. 271,14. 374,10) 38,2 (275,30) 44,2 (278,17) 45 (278-303) 52,3 (355,21) 55 A1 (366,19) 120 (389,9) Β 300 (460, 34) 83, 6 (586,3). Vgl. überhaupt ce.5—10. 14—18. 21—44. c. 45. NS. ITALIKER.

Pyraopvoros 18 A5 (110) 194 4 (131) 11 (132) 39,1(276,6) 45 A (279, 29).

Rarx1ıB10s 45 A (279,1). Rnopıppos 45 A (278, 35).

Sımonipes 15,1(107) 16(108) 21 A1 (158,22) B157(227) 244 25 (517,9) 77 A 14 (536, 34. 38).

Sımos 43 (277, 30 — 278,12) 45 A (279,7).

SorrAtEs 1A1(6,19) 4,15(30) 18 (82) 12 A1$11.16 (61,1.20) 18A 5(110)

10b (111) 19A11.12.15 (188) 21 A 17(163) 24(229,13) 25A2(230,9) 46 A7 (307,25) 8 (811,44 47A1 (335, 8071) 2.3 (836,18.241£). 5.7 (337, 24.32) δῦ ΑἹ (366,4. 367, 27) 2 (368,38) B142 (429,17) 304 (467,47) 74 Vorbem.1 (511,11) 14 Α1 (512,18) 12 (515,18) 79. A 14 (547,198f.) 81 A1 (562,43) 4 (564, 2 ff.).

SoLon 1 A 1 (8, 32. 37) (41) 14A15 (105) 74 Vorbem.1 (511, 9) 81 A1 (562, 41) (564, 41ff.).

SOPHOKLES 14B5 (107) 18A 16 (111) 20 A2(140) 21 A14 (163) B 151 (226) 25 A 4 (230, 15) 46 A 91 (322, 44) 411 (338,38) 67 A 6 (496,36. 499,20) 77 B1 (537,39).

SosıBIos, Rivale des Anaxagoras 46 A 25 (310, 15).

SprwtHaros 35 A7 (263,9) 39,3 (276,15) 45 Ὁ 6 (295, 39).

24 (13) 11,27 46 A 1 (306, 6) 79 A11 (546,40) 2.3 (563, 28 ff.) 8

STESICHOROS 45 B (280, 9) 9 B12 (549, 7). STESIMBROTOS 48,1 (339,9) 72,1 (510,4).

STHENONIDAS 45 A (279, 16). Strartıos 45 A (279, 28). Syrros 45 A (278, 33).

Teısıas 21 A 19 (164) 76 AT (525, 15) (527,236) TTAT (535, 37) (541, 36).

TELAUGES 7,3 (83) 21A1 (156, 12.27. 160,32). 21A2 (161,13) 8 (162) B 155. 156 (227).

Tuauzs 1 (3—14) 2,2.6.9(15) 10 (16) 11.12 (17) 178) 209) 11A1 (38,10) 32(46) 36(47) B19 (54) 14 12 (105) 18 A 36 (114) 42 (115) 30A9(147) 26A4 (232,37) 6 (233,2) 30,2 (241,13) 37,2 (275,17) 88, 8 (275,33) 45 Β (280,4) 46 A5 (307,19) 18 (309,29) 80 (310,32) 68 (818, 15)

77 (320,43f.) 50 (341, 8) (408,29) 5TA12(473,32) 70A1 (505,38) 79 A 7 (548,35) 12 (549,7).

THEoporos v. Kyrene 8,4 (34) 30,1 (241,3) 31 (242,29 — 243,8) 32 A5 (244,10) 45 A (279,29. 280, 18).

— v. Byzanz 74 A 26 (517,18) 76 A 30 (528,7) 178 Δ 2 (541,37).

THRASYMACHos 21 A 19 (164) (517,35) 74B6 (520, 7) (528,5.11) 77.A 10 (536,4) (539,42) 78 (541—544).

THUKYDIpEs Oloros 8. 76 A 1 (523, 38) 78 A 12 (542,38) 79B10 (549,3) 80 Β 83. 86 (561,9.13) 81.A 17 (565, 43 ff.) 18. 20 (566, 3, 18).

Timaros 32 A 24 (248,22) 35 A 5 (263,3) 13 (264,21) 836 (275, 1—10) 40,3 (276,28) 45 A (278,34. 279,14).

55 B 14 | Weise, sieben 1A 1 (8,6. 8,10 — 9, 3)

1A 24.25 (18) 74 Vorbem. 1 (511,10) 81 Β 1 (568, 35).

XENOPHANES 1A 1 (8,22) Β1 (14) 2,17.27 19) 11 (88-589) 12A1 (59,16) 12 A 1a Zus. (588,30) B 40 (72) 188 Vorbem.6 (91) 17 (108) 18 A 1:(108,1.3:8.°109,9) 7 2:(109) 6-8 (110) 19(111) 22 (112) 36 (114) 9(116) 18B1 Lemm. (117) 19A2 (131) 1984 (440) 20A5 (145) 7(146) 9.14(147) 21A1 (156,31) 5(162) 20(164) 29(166) 218 89 (196) 54 Α4 (357,18) 8 (859,8) 55 B 14,1 (408,30) 68 A1 (500,21) 75 (523,23) 84 (588, 10ff.).

4,16 (31) 32 A4 (243,38) 39 (276, 1-18). — von Kyzikos (identisch mit obigem?)

XurnHos 23 (229, 15—19; vgl. 25 Α 1 (229,24) 3 (230,12).

Zenon v. Elea 11 A49(48) 18A2.4 (109) 5(10) 11b.12 (11) 19 (130—140) 20 A2(140) 5(145) 18. 14 (147) 21 A 1 (156, 34.40) 5 (162) 20 (164) 54A1(856,5) 4.5 (857, 19.20) 10 (359, 34) 55 A 1 (861, 26) 56,1 (472,18) 84 (589, 16).

ZoPYRos v. Heraklea 7,4 (33) (489, 13. 16. 21).

Die Vignette zeigt die Rückseite einer auf Samos geprägten Kupfermünze des Traianus in fast doppelter Vergrösserung. Das Prägbild ist nach zwei sich ergänzenden Exemplaren des Berliner und Londoner Cabinets gezeichnet und folgendermassen zu beschreiben:

Vs.: AVTOKPATQOP rechts; TPAIANOC..... links. Kopf des Traianus mit Lobeerkranz und Gewand rechtshin. Rs.: TIYOATOPHC rechts; CAMION links.

Sitzender bärtiger Pythagoras mit dem Mantel um den Unter- körper und über dem linken Oberarm auf einem Stuhl linkshin; in der Rechten ein Stäbchen, mit dem er an einem vor ihm auf einem Pfeiler liegenden Globus demonstriert; die Linke am Scepter.