Skip to content
The ConsciousLibrary

Chapter 39 of 56

· 39

स्थितो दीपो यथायल्ञ प्राप्त सवं प्रकाशयेत्‌ । रान्दाद्याकारबुद्धीक्षे प्ाप्तास्तद्वत्पपश्यति ॥ ६ ॥

दारीरेन्द्रियसधात नत्मत्वेन गता धियम्‌ । नित्यात्मज्योतिषा दीप्ता विरिषन्ति सुखादय ॥ ७॥

रिरोवु खलादिनात्मान दु ख्यस्सीति हि पश्यति । द्रष्टान्यो दु खिनो दद्याद्रषटत्वाश्च न दु ख्यसौ । ८॥

ड खी स्याह ख्यहमानादू सिनो ददोनान्न वा । सहते. ङ्गादिभिर््ठादुखी दु खस्यनेव सं ॥

चश्चुषेत्कमेकतेप्य स्याश्चन्नानेकमेव तत्‌ । सहत च ततो नात्मा द षृत्वात्कमेता वजेन्‌ ॥ १० ॥

ज्ञानयल्लाद्यनेकत्वमात्मनोऽपि मत यदि) नैकञ्ञानगुणत्वान्तु ज्योतिवेत्तस्य कमता ॥ २ ॥

स्योतिषो द्योवक्त्वेऽपि यद्रन्नात्मप्रकादानम्‌ । मेदेऽप्येव समत्वारक्च आत्मान नैव पददयनि ॥

यदमी य पद्वार्थो न तस्थैचेयात्स क्मनाम्‌ | न ह्यात्मान दहव्यभिस्तथा नैव भकाक्रायेत्‌ ॥

पतेभैवात्मनान्मनो ग्रहो बुदर्निराङ्त । अश्योऽप्येव समत्वाद्धि मिभेदत्वाश्न युज्यने ॥

शूल्यतापि न युक्तैव बुद्धेरल्येन इश्यता । युक्तातो घटरब्तस्या प्राकरिसद्धेश्च विकल्पत ॥ १५॥

अविकल्प तदस्त्येव यत्पूव स्याद्धिकट्पन । विकट्पोत्पत्तिहेतुत्वाद्यद्यस्यैव तु कारणम्‌ ॥ १६ ॥

अज्ञान कल्पनाम्रूल ससारस्य नियामकम्‌ । हित्वात्मान पर बह्म विन्दान्मुक्त सदाभयम्‌ ॥

जाग्रत्स्वप्न तयोर्बीज सुषुप्ताख्य तमोमयम्‌ । अन्योन्यस्मिश्नसत्वाश्च नास्तीस्येतन्नय त्यजेत्‌ ॥

आत्मबुद्धिमनश्चश्चुरालोकाथोदिस्करात्‌ । भ्रान्ति खादात्मकर्मति क्रियाणः सनिपातत ॥

निमीरोन्मीलने खाने बायव्ये ते न चक्षुष । पकाशत्वान्मनस्येव बुद्धो न स्त प्रकाद्ात ॥

सकट्पाभ्यवसायौ तु मनोदुद्छोय॑था क्रमात्‌ । नेतरेतरधमत्व सवं चात्मनि कटिपतम्‌ ॥

स्थानावच्छेददष्ि स्यादिण्द्रियाणा तदात्मताम्‌ । गता धीस्ता हि पश्यश्जञो देहमात्र इवेश्ष्यते ॥ क्षणिक हि तदृद्यथै धर्ममाब् निरन्तरम्‌ । साददयादीपवत्तद्धीस्तच्छान्ति पुरुषाथंता ॥ २३ ॥

खाकारान्यावभास्य च येषा रूपादि विद्यते । येषा नास्ति ततश्चान्यत्पुवोसगति रुच्यते ॥ २७ ॥

बराह्याकारत्वतो क्षपे स्म्रयभाव सदा क्षणात्‌ । क्षणिकत्वाश्च सस्कार नेवाधत्ते कचित्तु धी ॥ २५॥

आधारस्याप्यसत्वाच्च तुल्यतानिर्निमित्तत । स्थाने वा क्षणिकत्वस्य हान स्यान्न तदिष्यते ॥ २६ ॥

शान्तेश्चायल्लसिद्धत्वात्साधनोक्तिरनर्थैका । एकैकसिन्समाप्तत्वाच्छान्तेरन्यानपेश्छता ॥ २७ ॥

अपेक्षा यदि भिक्षेऽपि परसतान इष्यताम्‌ । स्बीर्थं क्षणिके कस्मिस्तथाप्यन्यानपेक्षता ॥ २८ ॥

तुस्यकाछसखुद्धूतावितरेतस्योगिणौ । योगाच सस्छतो यस्तु सोऽन्य दीक्षितुमहेति ॥ २९ ॥

मुषाध्यासस्तु यत्र स्याक्तक्नाशस्तत्न नो मत । सर्वनाह्रो भवेधस्य मोक्ष कस्य फर वद्‌ ॥ ३० ॥

अस्ति वावर्स्वय नाम ज्ञान वात्मान्यदेव घा।

मावाभावक्षतस्तस्य नाभावस्त्वधिगम्यते ॥ ३१ ॥ 8! 14

येनाधिगम्यतेऽभावस्तत्सत्स्यात्तन्न चे्भबेत्‌ । भावामावानभिक्षत्व लोकस्य स्यान्न चेष्यते ॥ २२॥

सद सत्सदसश्येति विकल्पात्पाग्यदिष्यते । तदद्वैत समत्वात्त॒ नित्य चान्यद्धिकल्पितात्‌ ॥ ३३ ॥

विकल्पोढ्वतोऽसस्व स्व्रहश्यवदिष्यताम्‌। वैतस्य प्रागसच्वाश्च सद सच्वादिकट्पनात्‌ ॥ ३४ ॥

वानारम्भणद्ाख्श्च विकाराणा ह्यभावता | ख्रत्यो स मृत्युमिव्यदेमेम मायेति च स्ते ॥ ३५ ॥

Use the ← → keys to move between chapters.

· 39 · Upadeśasāhasrī (A Thousand Teachings) — Adi Shankara · The Conscious Library