Skip to content
The ConsciousLibrary

Chapter 5 of 56

· 5

यद्वोद्धव्य तवेदानीमात्मानात्मविवेष्वनम्‌ । तदुच्यते मया सभ्यक्ट्त्वात्मन्यबधारय ॥ ७२३ ॥ ~

मलाखिमेद.पलरक्तचमेत्वगाहयैर्धातुभिरेभिरन्वितम्‌ । पादोदवक्षोभुजपृष्ठमस्तकैरङ्घेपाङ्गैरपयुक्तमेतत्‌ ॥ ७९ ॥

मोहास्पदं स्थूरूमिती्यते षुशचै । नभोनभस्वदहनाम्बुभूमय

स्थूलानि च स्थूलशरीरहेतव । मात्रास्तदीया विषया भवन्ति

य पु मूढा विषयेषु बद्धा रागोरूपादोन खुदुदैमेन ।

आयान्ति नियाँन्त्यध ऊरध्व॑मुचे स्वकमेदूतेन जवेन नोता ॥ ७७ ॥

पश्चत्वमापु स्वगुणेन बद्धा । कुरद्धमातङ्गपतङ्गमीन-

दोषेण तीवो विषय ईष्णसपैविषादपि । विष निहन्ति भोक्तारः दष्टार चक्षुषाप्ययम्‌ ॥ ७९ ॥

विषयाश्ामहापाशाद्यो बिसुक्त खदुस्त्यजात्‌। स एव कर्पते मुक््यै नान्य षट्रारबेद्यपि ॥ ८० ॥

न्भवान्धिपार प्रतियावेमुयतान्‌ । आदाघ्रहो मजयतेऽन्तराले

विषयास्यग्र्ठो येन सुविरक्लयसिना हतः । स गच्छति मवाम्बोधे पार प्रत्युहवजिंत ॥ ८२ ॥

विषमविषयमा्गे गख्छतो.ऽनच्छबुद्धे ग्रतिपदमभिघातो गत्युरष्येष सिद्ध ।

हितस्ुजनगुरुक्तया गच्छत स्वस्य युक्त्या प्रभवति फरुसिद्धि सत्यमिस्येव विद्धि ॥ ८२ ॥

मोक्षस्य काडक्षा यदि चै तवारिति ल्यजात्तिदुरादधिषयान्विष यथा ।

पीयूषवत्तोषदयाक्षमा्जव- म्रदान्तिद्‌ान्तीभंज्ञ नित्यमादरात्‌ ॥ ८४ ॥

अलुश्चण यत्परिहत्य कत्य- मनाद्यविधारूतबन्धमोक्षणम्‌ ।

देह परार्थोऽयमस्रुष्य पोषणे य सञ्जते स स्वमनेन हन्ति ॥ ८५ ॥

हारीरपोषणाथीं सन्य आत्मान दिदश्चते । ग्राह दारुधिया धत्वा नदी ततु स इच्छति ॥ ८६ ॥

मोह प्व महदागरव्युसुमुक्षोर्वैपुरादिषु । मोहो विनिर्जितो येन स मुक्तिपदमदहेति ॥ ८७ ॥

मोह जहि महासृत्यु देददस्खुतादिषु । य जित्वा मुनयो यान्ति तद्धिष्णो परम पदम्‌ ॥ ८८ ॥

त्वड््ासरुधिरस्नाथुमेदोमजाधिसङुकम्‌ । पूणे मुल्लपुरीषाभ्या स्थूल निन्द्यमिद्‌ वपु ॥ ८२ ॥

पश्चीकतेभ्यो भूतेभ्य स्थूलेभ्य पूलेकमेणा । समुत्पक्नमिद्‌ स्थूल भोगायतनमात्मन । अवस्था जागरस्तस्य स्थूखाथोचुभवो यत ॥ ९० ॥

बाद्येन्दिथे स्थूरुपदाथैसेवा सकन्दनस्त्यादिविचिज्लरूपाम्‌ ।

करोति जीव स्वयमेतदात्मना तस्मात्परश्स्तिवेपुषोऽस्य जागरे ॥ ९१ ॥

सर्वाऽपि बाह्य ससार पुरुषस्य यदाश्रय । चिद्धि दे्मिद स्थूक गृहवद्रहमेधिन ॥ ९२॥

स्थूलस्य समवजरामरणानि ध्मा स्थौल्यादयो बहुविधा रिद्ुताद्यवस्था ।

वणोश्चमादिनियमा बहुधामया स्यु पूञजावमानबहुमानस्ुखा विरोषा ॥ ९२ ॥

बुद्धीन्द्रियाणि श्रवण त्वगक्षि घ्राण च जिह्वा विषयावयोधनात्‌। वाक्पाणिपादा गुदमप्युपस्थ कर्मेन्द्रियाणि प्रबणानि कर्मसु ॥ ९४॥

निगद्यतेऽन्त करण मनो धीं रदरृतिथित्तमिति स्वच्त्तिमि । मनस्तु सकल्पविकल्पनादिभि वुद्धि प्दाथौभ्यवसायधर्मत ॥ ९५ ॥

भअत्राभिमानादहमित्यहकृति स्वाथौमुसधानगुणेन चित्तम्‌ ॥ ९.६ ॥

Use the ← → keys to move between chapters.

· 5 · Upadeśasāhasrī (A Thousand Teachings) — Adi Shankara · The Conscious Library