Skip to content
The ConsciousLibrary

Chapter 16 of 56

· 16

ददइयस्याग्रहण कथ जु धटते देहात्मना तिष्ठतो बाह्याथोयुभवभरसक्तमनसस्तत्तत्किया कुर्वत ।

सन्यस्ताखिलधमैक्मविषयैर्नित्यात्मनिष्ठापै स्तच््वज्ञे करणीयमात्मनि सदानन्देच्छुमि्यैलत ॥

सा्वीत्म्यसिद्धये भिक्षो कवश्चवणकमण । समाधि विदधात्येषा चान्तो दान्त इति श्रुति ॥

आरूढददाक्तेरहमो विनाश कलै न शाक्य सहसापि पण्डितै ।

ये निर्विकर्पाख्यसमाधिनिश्चला- स्तानन्तरानन्तभवषा हि वासना ॥ २४ ॥

जहवुद्धयेव मोहिन्या योजयित्वावृतेबलात्‌ 1 विक्षेपदाक्ति पुरुष विक्षेपयति तद्गुणे ॥ ३४४॥

विक्षेपशाक्तिधिजयो विषमो विधातु मि देषमाधरणराक्तिनिवृस्यभवे । दण्डश्ययो स्फुरपयोजलवद्धिभागे नश्येत्तदावरणमात्मनि च स्वभावात्‌ ।

नि सदरायेन भवति परतिबन्धदुल्यो निक्षेपण न हि तदा यदि चेन्मरषार्थे ॥ २४५ ॥

सम्यग्विषेक स्फुटबोधजन्यो विमस्य इणग्दश्यपदाथेतत्वम्‌ । ङिनत्ति मायाङृतमोहबन्ध यस्माद्धिञुक्तस्य पुनन सखति ॥ ३४६॥

परावरेकत्वविवेकवहि दैहत्यविद्यागहन हछरोषम्‌ ।

किं स्यात्पुन ससरणस्य बीज मदैतभाव समुपेयुषोऽस्य ॥ २४७ ॥

मवरणस्य निच्युत्तिभैवति च सम्यक्पदाशथदश्रौनत । मिथ्यास्ञानविनादास्तद्रदविक्षेपजनितदु खनिचृत्ति ॥

एतज्चितय दष्ट सम्यग्रज्जस्वरूपविक्ञानात्‌ । तस्माद्रस्तुसतस्व ज्चातम्य बन्धमुक्तये विदुषा ॥

अयोऽभियोगाविव सत्समन्वया न्मत्रादिरूपेण विजुम्भते धी ।

तत्कायेमेतक्चितथ यतो खषा दृष्ट श्रमस्व्नमनोरथेषु ॥ २५० ॥

देहावसाना विषयाश्च सर्वे । क्षणेऽन्यथाभावषिन एष अत्मा

नित्याद्धयाखण्डविदेकरूपो बुद्धथादिसाक्षी सदसदिरुक्चषण ।

अहपदप्रलययलक्षिता्थं प्रयक्सदानन्दधन परात्मा ॥ २५२ ॥

निश्ित्य तत्व निजबोधदषटथा । ज्ञात्वा स्वमात्मानमखण्डबोध

अक्ञानहदयग्रन्थेर्निं होषविख्यस्तद्‌ा । समाधिनाविकद्पेन यदद्वितात्मददौनम्‌ ॥ ३५४७ ॥

त्वमहमिदमितीय कल्पना बुद्धिदोषा- त्ममवति परमात्मन्यद्वये निर्विंरोषे । परविरुक्तति समाधावस्य सर्वो विकस्पो विलयनमुपगच्छेद्स्तुतस्वावध्रस्या ॥ २५५ ॥

शान्तो दान्त परमुपरत क्षान्तियुक्त समाधि कुवैक्नित्य कलयति यति स्वख सबौत्मभावम्‌ ।

तेनाविद्यातिभिरजनितान्लाधु दर्ध्वा विकल्पा- नब्रह्माक्ृत्या निवसति सुख निष्क्रियो निर्विकल्प ॥

समाहिता थे प्रचिलाण्य बाह्य श्रोत्रादि चेत स्वमह चिदात्मनि । त प्य मुक्ता मवपार्ाबन्धै- नौन्ये तु पारोक्ष्यकथाभिधायिन ॥ २३५७ ॥

उपाधिभेदात्स्वयमेचव भिद्यते चोपाध्यपोहे स्वयम केवले । नस्मादुपाधेर्विलयाय बिद्धा- न्वसेत्सदाकटपसमाधिनिष्ठया ॥ ३५८ ॥

सति सक्तो नरो थाति सद्धाव शेकनिष्ठया । कीटको भ्रमर ध्यायन्भरमरत्वाय कर्पते ॥

क्रियान्तरासक्तिमपास्य कीटको ध्यायन्यथारि छलिभावभच्छति ।

तथैव योगी परमात्मतच्व ध्यात्वा समायाति तदेकनिष्ठया ॥ २६० ॥

अतीव सूक्ष्म परमात्मत न स्थूलदृष्ट्या प्रतिपच्तुमहेति । समाधिनात्यन्तसुसक्ष्मबत्या ज्ञातव्यमार्थैरतिद्यादबुद्धिमि ॥

त्यकत्वा मर स्वात्मगुण सश्च्छति । तथा भन सस्वरजस्तमोमल

Use the ← → keys to move between chapters.

· 16 · Upadeśasāhasrī (A Thousand Teachings) — Adi Shankara · The Conscious Library