· 8

संध्यक्षराः स्युञ्चत्वारो मन्त्राः साथंसाघकाः । लवभवैणयोव्येक्तिरुरोः सम्यक्‌ प्रहश्यतेः ॥ &४ ॥

बिन्दुसरगात्मनोव्यक्तिममसोरजपा वदेत्‌ । कण्ठात्त॒ निःसरन्सगेः प्रायोऽचामेकतः परः ॥ ६५ ॥

नश्वरः स्म एव स्यात्सोष्मा सप्राणकस्तु हः । स सगः शेषितः कण्ठे वायुनाकादिमीरयत्‌ ॥ ६६ ॥

सर्गस्पदनमत्रेण कं खरस्पशनात्तु खम्‌ । स्तोकगम्भीरसंस्पश्चोद्रधो डश वहितः ॥ ६७ ॥

ससर्गस्ताद्धगः सौष्म्यः शं च वगे च यं तथा | ऋटुरेफषकारांशच मूधेगो दन्तगस्तथा ॥ ६८ ॥

लछतवगेरसानोष्ठादुपूपध्मानसंज्ञकान्‌। दन्तोष्ठाभ्यां च वं तत्तत्थानगोऽणोन्समीरयेत्‌ ॥ ६९ ॥

हस्वाः पञ्च परे च संधिविरताः पच्चाथ बिन्द्रन्तिकाः कायाः प्राणहूताश्चभूुकखमया याद्याश्च श्ाणौन्तिकाः । दन्ताः षक्षृकसाः करमेण कथिता भूतात्मकास्ते प्रथ- क्तेस्तेः पच्चभिरेव वणदशकैः स्युः स्तम्मनाथा; क्रियाः ॥

उदद्रादिरुकाः कोणेसौ चतुथाणैकावसौवारः । दष्ठैव द्वितीयरक्षा बहेरदन्द्रयोनिकादिवषौः ॥ ७१ ॥

मरुतः कपोखबिन्दुकपशच्वमवणोः शौ तथा व्योश्नः । मनुषु परेष्वपि मन्त्री करोतु कर्माणि तस्य संसिध्ये ॥

स्तम्भनाद्यमथ पाथिवेरपा- मक्षरेश्च परिवषेणादिकम्‌ । दादशोषणसदाल्यतादिका- न्वहिनायुबियदुत्थितेश्वरेत्‌ ॥ ७३ ॥

दश्शभिदंशभिरमीभि- नेमोऽन्तिकेदेन्दशश्च बिन्दुयुतैः। योनिभष्ये कोण- त्रिक्तये मध्ये च संयजन्मन्री ॥ ७४ ॥

पू्वोक्ताद्टिन्दुमात्रारस्वयमथ रवतन्मान्नतामभ्युपेता- कारादीन्ब्यष्टकादीनपि तद्नुगतान्पच्चविंशत्तथैव । यदीन्संयुक्तधातूनपि गुणसदहितेः पच्वभूतेश्च ताभि. स्तन्मात्राभिव्येतीलय भ्रकृतिरथ हसंज्ञा भवेव्याप्य विश्वम्‌ ॥

श्रीमच्छंकरभगवतः कतो प्रपश्चसारे तृतीयः पटलः ॥

अथ व्यवस्थिते त्वेवमस्य शक्कित्वमिष्यते । कृतकस्य जगति सततं रूढसंस्थितेः ॥ १ ॥ भ्राणात्मकं हकाराख्यं बीजं तेन तदुद्भवा; ।

षडूमेयः स्यु रेफोत्था गुणाश्चत्वार एव च ॥ २॥ पवनाद्याः प्रथिव्यन्ताः सशयेश्च गुणे: सह । करणान्यपि चत्वारि सङ्कातश्चेतनेति च ॥ ३ ॥ ईकारस्य गुणाः प्रोक्ताः षडिति कमतो" बुधैः । ऊकारान्तास्त्रकाराद्याः षड्वणाः षड्भ्य एव तु ॥ ४ ॥ प्रभेदेभ्यः सयुदपन्ना हकारस्य महात्मनः । ऋकाराद्यास्तु चलवारो रेफोर्था तपराः स्मरताः ॥ ५॥ एकारादिविसगेन्तं वणानां षट्कमुद्रतम्‌ ।

येभ्यः संजज्ञिरेशेभ्यः स्वराः षोडश सवेगाः ।

तेभ्यो वणोन्तराः सर्वे ततो मूरमिदं विदुः ॥ ७ ॥

गतो वो बीजतामेष प्राणिष्वेव व्यवसितः ब्रह्माण्डं अस्तमेतेन व्याप्रस्थावरजङ्गमम्‌ ॥ ८ ॥

नादः प्राणश्च जीवश्च धोषश्चेयादि कथ्यते । एष पुंज्ीनियमितेङिङ्ग्च सनपुंसकेः ॥ ९ ॥ रेफो मायानीजमिति त्चिधा समभिधीयते । 1शक्तिः श्रीः संनतिः कान्तिृक्ष्मीर्मधा सरस्वती ॥ १०॥ क्षान्तिः पुष्टिः स्मरतिः शान्तिरियायैः स्वाथवाचकैः । नानाविकारतां प्रात्र: स्वैः सेभौवैर्विकस्पितेः ॥ ११ ॥ तामेनां कण्डरीत्येते सन्तो हृदयगां विदुः ।

सा रौति सततं देवी भृङ्गी संगीतकध्वनिः | १२१॥ आरति स्वेन भवेन पिण्डितां बहुधा विदुः । ण्डी सवेथा ज्ञेया सुषुन्नानुगतेव सा ॥ १३ ॥ चराचरस्य जगतो बीजत्वान्मूखमेव तत्‌ । मूढस्य बिन्दुयोगेन शतानन्द्‌ त्वदुद्धवः ॥ १४ ॥ रेफान्वितेकाराकारयोगादुत्पत्तिरेतयोः । हेकाराख्यो भवांस्तन हरिरित्येष शब्धते ॥ १५ ॥ 1. सक्तिप्रीः.

इरत्वमस्य तेनेव सर्वास्मत्वं ममापि च । अस्य बिन्दोः समुद्ूया तदन्तो हं स उच्यतेः ॥ १६ ॥

स हंकारः पुमान्प्रोक्तः स इति प्रकृतिः स्मृता । अजपेयं मता शक्तिस्तथा दश्चिणवामगा ॥ १७ ॥

बिन्दुदेक्षिणभागस्तु वामभागो विसगंकः । तेन दक्षिणवामाख्यौ मानोः पुंल्रीविशेषितो ।॥ १८ ॥

बिन्दुः पुरुष इत्युक्तो विसरः भरङृतिभेता । पुप्रकृयात्मको हंसस्तदात्मकमिदं जगत्‌ ॥ १९ ॥

पुरूपं सा विदित्वा स्वं सोऽहं भावसुपागता । स एष परमारमास्यो मनुरस्य महामनोः ।\ २० ॥

सकारं च हकारं च रोपयित्वा प्रयोजयेत्‌ । | संधि वै पूवैरूपाख्यं ततोऽसौ भ्रणवो भवेत्‌ ।॥ २१ ॥ ताराद्विमक्ताच्चरमांरतः स्यु- भूतानि खादीन्यथ मध्यमांशात्‌ । इनादितेजांसि च पूवेभागा- च्छब्दाः समस्ताः प्रभवन्ति रोके ॥ २२ ॥

1. तदन्तोऽसौ हमुच्यते, तदन्तः सोऽ्दयुच्यते; £. भागो

एवमेषा जगत्सूतिः सवितेयभिधीयते । यद्‌ "तदति सनैस्तन्तेश्वतुर्विशतिधा भिदाम्‌ ॥ २३ ॥ तद्वणेभिन्ना गायत्री गायकत्राणनाद्धवेत्‌ । सप्रम्रहात्मिका प्रोक्ता यदेयं सप्रभेदिनी ॥ २४॥ तदा स्वरेशः सूर्योऽयं कवर्गेशस्तु रोहितः । चवगेप्रभवः काव्यष्टवगंहुधसंभवः ॥ २५ ॥ तवरगो्थः सुरगुरः पवर्गोत्थः शनैश्चरः । यवर्गजोऽयं शीतांश्ुरिति सप्रयुणा स्यम्‌ ॥ २६॥ यथा स्वरेभ्यो नान्ये स्युवैणीः षड्गेभदिताः । तथा. सविनत्रनुस्यूतं गृहषट॒कं न संशयः ॥ २७॥ इति संटीनसूयरे वगेषदके तु षड्कणाः ।

कद ७ 9 $ कक (~ 9 (4 हृ्ेखेयं तथा यज्नं स्मयते स्पृतिकोविदैः ।। २८ ॥

सनेव्यप्रा हि सा राक्तिः राश्वद्धस्कररूपिणी । स्बभासा क्रमते यत्र तत्रास्या स्थितिरिष्यते ।। २९।}