Skip to content
The ConsciousLibrary

Chapter 3 of 26

· 3

भूतादीनां पादानां व्यपदिश्यमानानां छन्दस्यनुप-

प्राणधर्मेण प्रज्ञाधमण स्वधर्मेण च ब्रह्मण एव

पत्तेरपि बरह्मणः प्रकृतत्वम्‌ ० ~ आधारमर्यादयोरलछक्षणया. व्याख्यानेन प्रयभि- जासमर्थनम्‌ ८१ ११. प्रातदंनाधिकरणम्‌ ८२--९१ कौपीतकित्राह्यणगताया इन्द्रप्रतदनाख्यायिकाया विप्रयस्य प्रदशचनम्‌ ८ प्राणशब्देन वायुमातम्‌, देवता, जीवः, ब्रह्म वा अभिधीयते इति सांरचिककोरिचतुष्टयम्‌ ८२ मुख्यप्राणपक्षमनूव्र सूत्रमादाय प्राणो ब्रह्मेति प्रति- जलायाः, व्हमप्रतिपादनपरत्वेनेव पदानां समन्व- यद्ष्रिति हेतोश्च विभागः ८२ देवतापश्नस्य उत्थापनम्‌, तन्निरासश्च ८४ अहंकारवादस्य देव्रताछिङ्गस्य, गाल्रदष्टयोपदेश इति गतिप्रदशंनम्‌ ८६ जीवमुख्यप्राणलिङ्गै्बद्यपसत्वाक्षेपः... ८७ तिविधोपासनप्रसक्तावथंकत्वभङ्गात्‌, ब्रह्मिङ्ग- वशात्‌ प्राणकषब्दस्य ब्रह्मणि वृत्तेरन्यत्राश्चिताया द्रहापि संभवात्‌ परिहारः छ जीवमुख्यप्राणटिङ्घानां ब्रह्मण्यनाय्यासेन संगमनम्‌ ८९

एकमुपासनं चिविधमिह विवक्षितमिति ब्रत्तिका- रभतेन सूतस्य व्याख्यानम्‌ ~$ ९4

दवितीयः पादः-अस्पष्ब्रह्मलिङ्वाक्यानाभुपास्य- त्वेन ब्रह्मणि समन्वयः ९२- १७१

१. सवत्र प्रसिद्धघधिकरणम्‌, --- ९५१०४ पूर्वापजीवनेन `उत्तसोद्थाननिरूपणम्‌... ९५ सर्च ग्न्विदभिति कन्दोग्यवाक्ये शारीरो ब्रह्य

व्रा उप्रा्यत्वेनोपदिद्यते इति संचयः... ९५ शारीर इति पृवैपक्षः ५ 6 पूयपश्षे ^ सर्वै खल्विद्‌ं ब्रह्म ` इति वाक्यस्य श-

परविधिपरत्वसमर्थनम्‌ क स्यायस्त्यब्रह्मसंकीतंनयोर्जवि योजनम्‌... ९७

लघ्रुमप्यफटं रात्रिसललन्यायमुपेक्षय गुरुमपि सफ- छ विश्रजिन्न्यायमाश्रि्य परमेव ब्रह्मोपास्य-

भिति सिद्धान्तः... ९७ शरस्युपात्तसव्यसंकल्पत्वा दीनां ब्रह्यण्येवोपपन्तेः त- स्यैव उपास्यता 1,

मनोमयस्वादिजीवलिङ्गानां ब्रह्मण्युपपादनम्‌..- ९९ मनोमयत्वादीनां यथा बरह्मण्याज्ञस्यम्‌, तथा न

जीवे सत्यसतंकत्पत्वादीनामिति प्रतिपादनम्‌... ९९ कमेकर्वैव्यपदे शब्द मेदस्मतिभ्यः शारीरप्रतिप्रेधः १००

ताच्िकं एब भेदोऽत सून्रित इति भ्रमनिरासेन

अद्धेताविरोधसमर्थनम्‌., १०१ अर्भकौकस्त्वाणीयस्त्वयौजीवलिङ्गयोर्निचाय्यत्वपि- क्षतया अविरोधस्मर्थनम्‌... १०२

बरह्मणो ऽनिष्टसंभोगप्रािराङ्कायाः, सिथ्याज्ञानक- स्पितोपमोगेन सम्यग््ञानदृष्टवस्तुनोऽसंस्पशमुप- पाद्य निराकरणम्‌... १०३

° यस्य ब्रह्म चः इत्यादिकारक्रवाक्ये ओदनो. पसेचनसूचितः अत्ता किमिः, उत जीवः,

अथवा परमात्मेति संशयः... १०५ अनिः जीवो वा इति पक्षौ... १०५ उपलक्षितप्राणिनिकायमावात्तृस्वं परमात्मानमेव ग-

मयाते इति सिद्धान्तः... १०९५ कर्मफ़लमभृज्ञानेऽपि परमात्मनि संहर्वैत्वसंभवस्य

प्रकरणलिङ्गाम्यां च परमात्मनोऽतचुत्वसाधनम्‌... १०६

३. गुहाप्रविष्टाधिकरणम्‌ -.. १०६--११२ कटवस्स्यामेव ' ते पिबन्तो: इत्यादिवाक्ये क बुद्धिजीवौ निर्दिष्टो, उत जीवपरमात्मानौ दरति पक्षद्रयमुत्थाप्य फरमेदनिरूपणम्‌... १०६

उभयो मोक्तृत्वायोगेन संशयस्याक्षेपः,.. १०७ छत्रिन्यायेन वा, भयः क्रार्यति स करोत्येव ः

इति न्यायेन बा, करणे स्वातन्त्यविवक्षया वा

समाधानम्‌,,„„ १०७ बुद्धिक्षेतरज्ञाविति पक्षस्म समथनम्‌... १०८ संख्याश्रवणे समानस्वमवेष्वेव रोके प्रतीते; वि-

ज्ञानात्मपरमात्मनोरेव ग्रहणमिति सिद्धान्तः... १०८ गन्त्रगन्तव्यत्वमन्त्रमन्तव्यत्वविरोष्रणश्रवणस्य प्रक-

रणस्य च सिद्धान्तहेतुतया उपन्यासः..„ १०९ करत्वाचिन्तया ' द्वा सुपणा › इत्यादौ अस्य न्याव

स्यातिदेशः... ११० पैङ्िरहस्यव्राह्मणमवलम्न्य, ^द्वा सुपर्णा ` इत्यस्या

ऋचः, सच्यकषेतरक्ञयोरितरेतरस्भावाविवेकक्रत-

स्य॒ कर्तृत्वस्य मोक्तृत्वस्य च काल्पनिकतया

नेतनस्य क्षेवज्ञस्य ब्रह्मस्वभावताबोधने पय॑वसा-

नस्य निरूपणेन कृत्वाचिन्तोद्धारनम्‌... ११०

Use the ← → keys to move between chapters.

· 3 · Commentary on the Brahmasūtras — Adi Shankara · The Conscious Library