· 9

VIR CLARISSIME,

Abs te peto demonstrationem eius, quod dicis; nempe quod anima non possit plura attributa Dei, quam extensionem et cogitationem percipere. Quod quidem licet evidenter videam, contrarium tamen ex schol. prop. 7. P. 2. ethices posse deduci, mihi videtur, forte non aliam ob causam, quam quia sensum huius schol. non satis recte percipio. Constitui ergo, haec qua ratione deducam, exponere, te, vir clarissime, obnixe rogans, ut mihi velis, ubicumque sensum tuum non recte assequor, solita tua humanitate sucurrere. 2. Ea autem sic sese habent. Quod, licet inde colligam, mundum utique unicum esse, id tamen exinde non minus quoque clarum est, eum ipsum infinitis modis expressum, ac proinde unamquamque rem singularem infinitis modis expressam esse. Unde videtur sequi, quod modificatio illa, quae mentem meam constituit, ac modificatio illa, quae corpus meum exprimit, licet una et eadem sit modificatio, ea tamen infinitis modis sit expressa, uno modo per cogitationem, altero per extensionem, tertio per attributum Dei mihi incognitum, atque sic porro in infinitum, quia infinita dantur attributa Dei, et ordo et connexio modificationum videtur esse eadem in omnibus. 3. Hinc iam quaestio oritur, quare mens, quae certam modificationem repraesentat et quae eadem modificatio non solum extensione, sed infinitis aliis modis est expressa; quare, inquam, tantum modificationem illam per extensionem expressam, hoc est, corpus humanum et nullam aliam expressionem per alia attributa percipiat? Sed tempus mihi non permittit, ut ea prolixius prosequar; forte haec dubia omnia crebrioribus meditationibus eximentur.

Londini d. 12. Augusti 1675.

E P I S T O L A LXVIII.

ARG. In hoc epistolae fragmento amicum ad ethic. P. 1. prop. 10. et P. 2. prop. 7. schol. delegat.

Nobilissimo ac doctissimo viro * * * * * * * [Ehrenfr. Walth. de Tschirnhaus]

B. D. S.

Responsio ad praecedentem.

NOBILISSIME VIR,

Ceterum, ad tuam obiectionem ut respondeam, dico, quod quamvis unaquaeque res infinitis modis expressa sit in infinito Dei intellectu, illae tamen infinitae ideae, quibus exprimitur, unam eandemque rei singularis mentem constituere nequeunt, sed infinitas; quandoquidem unaquaeque harum infinitarum idearum nullam connexionem cum invicem habent, ut in eodem schol. prop. 7. P. 2. ethic. explicui, et ex prop. 10. P. 1. patet. Ad haec si aliquantulum attendas, nihil difficultatis superesse videbis etc.

Hagae d. 18. Augusti 1675.

E P I S T O L A LXIX.

ARG. Auctor cupit erudiri, quomodo loci quidam epistolae de infinito (i.e. 29.) sint intelligendi.

Acutissimo atque doctissimo philosopho B. D. S.

* * * * * *

[Ehrenfr. Walth. de Tschirnhaus]

VIR CLARISSIME,

Primo difficulter admodum concipere queo, qui a priori corporum existentia demonstretur, quae motus et figuras habent; cum in extensione absolute rem considerando nil tale occurrat. Secundo erudiri abs te vellem, quomodo intelligendum sit, cuius meministi epistola de infinito 1) his verbis: Nec tamen concludunt, talia omnem numerum superare ex partium multitudine. Nam revera omnes mathematici mihi videntur circa talia infinita semper demonstrare, quod partium numerus sit tam magnus, ut omnem assignabilem numerum superent, et in exemplo de duobus circulis ibidem allato non hoc ipsum declarare videris, quod tamen susceperas. Ibi enim tantum ostendis 2), quod non hoc ipsum concludunt ex nimia spatii interpositi magnitudine et quod eius maximum et minimum non habeamus; sed non demonstras prout volebas, quod id non concludant ex partium multitudine etc. 1) Provocat ad ep. 29., ubi verba citata §. 12. leguntur. Br. 2) Vid. eiusdem ep. §. 13. Br.

D. 2. Maii 1676.

E P I S T O L A LXX.

ARG. Spinoza sententiam suam de infinito explanat.

Nobilissimo atque doctissimo viro * * * * * * * [Ehrenfr. Walth. de Tschirnhaus]

B. D. S.

Responsio ad praecedentem.

NOBILISSIME VIR,

Quod in epistola de infinito dixi *), quod partium infinitatem ex earum multitudine non concludant, hinc patet, quod, si ea ex earum multitudine concluderetur, non possemus maiorem partium multitudinem concipere, sed earum multitudo, quavis data, deberet esse maior; quod falsum est. Nam in toto spatio inter duos circulos diversa centra habentes duplo maiorem partium multitudinem concipimus, quam in eiusdem dimidio, et tamen partium numerus, tam dimidii, quam totius spatii omni assignabili numero maior est. 2. Porro ex extensione, ut eam Cartesius concipit, molem scilicet quiescentem, corporum existentiam demonstrare non tantum difficile; ut ais, sed omnino impossibile est. Materia enim quiescens, quantum in se est, in sua quiete perseverabit, nec ad motum concitabitur, nisi a causa potentiori externa; et hac de causa non dubitavi olim affirmare; rerum naturalium principia Cartesiana inutilia esse, ne dicam absurda.

) Vid ep. 29. §. 12. Br.

Hagae d. 5. Maii 1676.

E P I S T O L A LXXI.

ARG. Doceri desiderat, quomodo ex conceptu extensionis secundum Spinozae meditationes rerum varietas a priori possit ostendi.