Skip to content
The ConsciousLibrary

Chapter 6 of 55

· 6

अप्यव्यक्तं प्रख्पति यदा कुण्डटिनी तदा । मूङाधाराद्विसरति सुषुज्ना वेष्टनी यहुः ॥ ५२ ॥

तथा द्वादश्चपच्चाराद्धेदेन गुणयेत्कमात्‌ ॥ ५३ ॥ यदा ररिरोऽथ गुणयेत्तदा 'त्रिगुणिता विभुः । शक्तिः कामाभ्रिनादात्मा गूढमूर्तिः प्रतीयते ॥ ५४ ॥ तदा तां तारमिलयाहुरोमात्मेति बहुश्चुताः ।

तामेव शक्त नुवते हरे रात्मेति चापरे ॥ ५५ ॥

त्रिखोका सा तिमूरतिः सा त्रिरेखा सा विरिष्यते ॥५६॥

एतेषां तारणात्तारः शक्तिस्तद्भतञ्चक्तितः । यदा चतुधौ गुणिता सृष््मादिस्थानवाचिका ॥ ५७ ॥

वाचिका जाग्रदादीनां करणानां चसा तदा। यदा सा पच्च गुणिता पच्चपच्चविभेदिनी ॥ ५८ ॥

पच्वानामक्षराणां च बणोनां मरुतां तथा । गुणिता सा यदा षोढा कोरो्मिरसमेदिनी ॥ ५९ ॥

२४ भरपञ्चसारे तदा षड्गुणिताख्यस्य यन्त्रस्य च विभेदिनी । यदा सा सप्रगुणिता तारहृछखयोस्तदा ।॥ 8० ॥

भदेरहायैः शान्तान्तेर्भिद्यते सप्तभिः प्रथक्‌ । अकारश्चाप्युकारश्च मकारो बिन्दुरेव च ॥ ६१ ॥

नादः शक्तिश्च शान्तश्च तारभेदाः समीरिताः । | [+ [१ नम, हकाररफमायाश्च बन्दुनाद्‌ा तथव च || &२॥

शक्तिशान्तौ च संप्रोक्ता: राक्तेमेदाश्च सप्रधा । अङ्कभ्योऽस्यास्तु सप्रभ्यः सप्रधा भिद्यते जगत्‌ ॥ & ३ षे [+ [+ भ लोकाट्विद्रीपपातालसिन्धुग्रहसुनिस्वरेः ।

धाल्वादिभिस्तथान्येश्च सप्रसंख्याप्रमेदकेः । ६४ ॥

यदष्टधा सा गुणिता तदा प्रकृततिभेदिनी । अष्टाक्षरा हि वस्वास्ा मातृका मूतिभेदिनी ॥ &५ ॥

द्धा गुणिता नाडी मसोशादिविभेदिनी । द्वाद्श्यास्मिक्यपि यदा तदा राश्यकमूर्ियुक्‌ । ६£ ॥

मन्त्रं च द्वादश्चाणीख्यमभिधत्ते स्वरानपि । तत्संख्यं च तदा यन्तरं शक्तस्तद्रणितात्मकम्‌ ।। ६७ ॥

देवी तदात्मविनिवे्षितदिव्यभावा । सौषुन्नवत्मेसुषिरोदितनादसंगा-

इति श्रीमत्परमहसपरित्राजकाचार्य॑स्य श्रीगोविन्द भगवत्पूज्यपाद शिष्यस्य श्रीमच्छकरभगवतः कृतो

त एव स्युखिधा भूयः सोमेनाभित्िभागश्चः ॥ १ ॥ स्वराख्याः षोडदा प्रोक्ताः स्पशाहाः पञ्चविंशतिः । व्यापकाश्च दते स्युः सोमेनागन्यात्मकाः कमात्‌ ॥ २ ॥ एषु स्वरा हस्वदीधमेदेन द्विविधा मताः ।

पूर्वो हस्वः परो दीघो जिन्दुसगान्तिको चतौ ॥ ३॥ आदन्तस्वरषट्कस्य मध्यगं यच्वतुष्टयम । वणोनामागमधनेस्तन्नपुसकमीरितम्‌ ॥ ४ ॥

तच्चतुष्कं सुषुम्नास्थे कुयोट्राणेऽयनस्थितिम्‌ । दक्षोत्तरस्थ प्राणाख्य स्यातां दक्षोत्तरायणे ॥ ५, ॥ दक्षः सव्यस्थिते ूस्वदीघः पश्चोदयन्ति च । भूतभूतकलाभिस्तदुदयः प्रागुदी रितः ॥ ६ ॥ निन्दुसर्गो तु यौ प्रोक्त तौ सूयश्चशिनौ कमात्‌ । तयोविकारविस्तारः परस्तास्संप्रवक््यते ॥ ७ ॥

स्पर्ाख्या अपि ये वणीः पच्चपञच्चविभेदतः । भवन्ति पञच्चवगास्तदन्लय आत्मा रविः स्मृतः ॥ ८ ॥ चतु्धिंशतितच्त्वस्थास्तस्माद्रणांः परे कमात्‌ । तेन स्पञ्चाहयाः सौराः प्राणान्नीाम्बुखात्मकाः ॥ ९ ॥ व्यापकाय द्विवगोः स्युस्तथा पञच्चविभेदतः। राशीनागन्युस्थिता यस्मास्स्वरस्प्रग्व्यापकाक्षराः।॥ १० ॥ तनत्रिमेदसमुद्भूता अष्ट्निंशत्कखाः स्मृताः ।

ष, प, 9 य ् चतः [९ स्वरः साम्या: सश्युग्मः सारा यादयश्च बह्जाः ॥ ११॥ षोडशद्वादशदशसंख्याः स्युः करमशः कलाः । वर्णेभ्य एव तारस्य पच्वभेदेस्तु भूतगेः ॥ १२॥ स्वेगाश्च सञुखन्नाः पच्वाश्चत्संख्यकाः कटाः" । ताभ्य एव तु तावयः शक्तिमिरर्विष्णुमूतेयः ॥ १३ ॥ तावत्यो मादृभिः साधे तेभ्यः स्यू रद्रमूतैयः। तेभ्य एव तु पच्वाशस्स्युरोषधय हरिताः ॥ १४ ॥ याभिस्तु मन्त्रिणः सिद्धि प्राप्तुयुबाञ्छताथंदाम्‌ । अमृता मानदा पूषा तुष्टः पुष्टा रतच्रातः ॥ ९५ ॥

रारिनी चन्द्रिका कान्तिज्यस्स्ना श्रीः प्रीतिरङ्गना। पूणोपूणोगताकामद्‌ायिन्यः सस्वराः कटाः ॥ १६ ॥ तपिनी तापिनी धूसरा मरीची ञवालिनी रुचिः । सुषुम्नाभोगदाविश्चाबोधिनीधारिणीक्षमाः ॥ १७ ॥ ध्कामादया वसुदाः सौराः षडान्ता द्वादशेरिताः । धूम्राचिरूष्मा उ्वकिनी ज्वाछिनी विष्फुक्िङ्किनी ॥ १८ ॥ सुश्रीः सुरूपा कपिर; हव्यकव्यवहे अपि ।

याद्यणेयुक्ता वहयुस्था दद्ध धमप्रदाः कलाः ॥ १९ ॥ खष्टि ऋद्धिः स्मृतिर्मेधा कान्तिखक्ष्मीद्युतिः स्थिरा । स्थित्तिः सिद्धिरकारोत्थाः कटा दश्च समीरिताः ॥ २० ॥ अकारप्रमवा ब्ह्मजाताः स्युः सष्टये कलाः ।

जरा च पालिनी श्ान्तिरे्री रतिकामिके । २१॥

वरदा हादिनी प्रीतिरदीघो चोकारजाः कटाः | उकारभ्रभवा विष्णुजाताः स्युः सितय कटाः ॥ २२ ॥

तीक्ष्णा रौद्री भया निद्रा तन्द्री श्चुत्कोधिनीः क्रिया । उत्कारं चव सत्यश्च मकारष्षरजाः कखाः ॥ २३॥

1. प्रीतिरङ्गदा. ४. कभायाः ससुधाः सौय: षडान्ता कम- का; 4. क्रोधनी.

बिन्दारपि चतसः स्युः पीतश्चेतारुणाः सिताः ॥ २४ ॥ निवृत्तिश्च प्रतिष्ठा च विद्या शान्तिस्तथेव च ।

इन्धिका दीपिका चेव रेचका गोचिका परा ॥ २५ ॥

Use the ← → keys to move between chapters.

· 6 · Prapañcasāra Tantra (The Essence of Manifestation) — Adi Shankara · The Conscious Library