· 3

न ~ _ (~ _ =^ 4 € भ न श्वेतरक्तपीतादिवर्णोनिधाय साच्यते । न गुणेषु न भूतेषु विशेषण व्यवस्थिता ॥ २३॥

स्वसंवे्यस्वरूपा सा ट इया द्रिकद रिते: ।। २४ ॥

ययाकादास्तमो वापि ब्धा या नोपठभ्यते । पनपुंसकयोस्तुल्याप्यङ्गनासु विशिष्यते ॥ २५ ॥

प्रधानमिति यामाहूुयां शक्तिरिति कथ्यते । या युष्मानपि मां निलयमवष्टभ्यातिवतते ॥ २६ ॥

साहं यूयं तथेवान्यशद्ेयं तत्तु सा स्मृता । प्रख्ये ज्याप्यतते तस्यां चराचरमिदं जगत्‌ ॥ २७ |

1....विकरतिविङृतिं विशृतेरपि; 2... -स्थूखन्याप्त,..

सेव स्वां वेत्ति परमा तस्या नान्योऽस्ति वेदिता । सा तु काठात्मना सम्यड्येव ज्ञायते सदा ॥ २८ ॥

खवादिभ्रख्यान्तोऽयं कारः प्रस्तूयते श्यज । नखिनीपल्नसंहल्यां सृक्ष्मसूच्यभिवेधन ।।॥ २९ ॥

दके दले तुयः कारः स कालो छववाचकः । खवैस्तरुटिः स्यान्रंश्चद्धिः कलां तावन्ुटिं विदुः ॥ ३० ॥

काष्ठा तावका ज्ञेया तावत्काष्ठो निमेषकः । सोऽङ्कलिस्फोटतुल्यश्च मात्राष्टाभिस्तु तैः स्मृता ॥

कटेन यावता स्वीयो हस्तः खं जानुमण्डर्म्‌ । पर्येति मावा सा तुल्या सख्येकश्वासमात्रया ॥ ३२ ॥ षष्टयुन्तरेस्तु लिरशतेरनिश्वासेना डिका स्मृता । नाडिका सुहूतेः स्याल्िशद्धिस्तेरहर्मिशम्‌ ॥ ३३ ॥ त „९ न य, © (५, १ विशद्धिरप्यहोरवैमासो द्रादक्चमिस्तु तेः । संवत्सरो मानुषोऽयमहोरान्नं दिवोकसाम्‌ ॥ ३४ ॥ तथा दिव्यैरहोरत्रैश्चिरातेः षष्टिसंयुतैः ।

दिव्यः संवत्सये ज्ञेयो दिव्यैः संवत्सरस्तु तैः ।

[ =, @८ चः ऋ + ¢ भवदादशसाहसेर्भननेरेकं चतुयुगम्‌ । तैः सहस्रः शतानन्द तवेकं दिनमिष्यते । ३६ ॥

तावती तव रात्रिश्च कथिता काख्वदिभिः | क के, ७ ^~ श (=

तथा विघेरहोरात्रेस्तिरशद्धिमासमृच्छति ॥ ३७ ॥

(~^ = € ^+ € तथाविधेद्रोदरभिमासेरब्दस्तव स्मृतः 1 तथाविधानासब्दानां शतं त्वमपि जीवसि ।॥ ३८ ॥ तवायुमम निश्वासः कालेनैवं प्रचोद्यते । स जानाति विपाकांश्च तस्यां सम्यग्व्यवस्थितान्‌ ॥ सोऽन्वीक्ष्य त्वाटृञ्चामायुः परिपाकं प्रदास्यति । प्रकृतेश्च कचित्काखो विक्र्तिं प्रतिपादयत्‌ ॥ ४० ॥ सा तस्वसंज्ञा चिन्मात्रज्योतिषः संनिधेस्तथाः । विचिकीप्रुधेनी भूत्वा कचिदभ्येति बिन्दुताम्‌ ॥ ४९ ॥ काठेन भिद्यमानस्तु स बिन्दुभवति त्रिधा । स्थूखसूष््मपरत्वेन तस्य तरेविभ्यमिष्यते ॥ ४२ ॥ स बिन्दुनाद्बीजत्वभदन च निगयत । बिन्दोस्तस्माद्धियमानाद्रवोऽव्यक्तास्मको मवेत्‌ ।। ४३ ॥

स रवः श्रुतिसंपन्नेः शब्दब्रह्मेति कथ्यते । तद्विस्तारभ्रकासोऽयं यथा वक्ष्यामि सांप्रतम्‌ ॥ ४४ ॥ अव्यक्तादन्तरुदितविभेदगहनात्मकम्‌' । महन्नाम भवेन्ततवं महतोऽर्हकृतिस्तथा ।॥ ४५ ॥ भूतादिकवैकारिकतेजसमभेदक्रमादहंकारात्‌ । कालप्रेरितया गुणघोषयुजा खब्दसष्िरथ शक्या ॥ राब्दाग्योम स्पदोतस्तेन बायु- स्ताभ्यां रूपादर्धिरेते रसाच्च । ण्ञापर्त्वेभि्गन्धतोऽभूद्धराद्या भूताः पच्च स्युरणानांः करमेण ॥ ४७ ॥ खमपि सुषिरचिहमीरणः स्या- चटनपरः परिपाकवन्छशानुः । जखमपि रसवद्भना धरा ते सितरितिपाटल्श्चु्रषीतभासः ॥ ४८ ॥ ( क, क ॐ ( वर्तं व्य।ग्नो बिन्दुषट काञ्चित तद्धायोरमरेः स्वस्तिकोद्यशन्रिकोणम्‌ ।

1....चरिमदगहनात्मकन्‌; %,. अम्भांस्येभिन्धतो; 3. स्युगणोनाः.

अब्जोपेतार्धेन्दु मद्विम्बमाप्यं स्याद्यज्ञोयचातुरश्रं धरायाः ॥ ४९॥

निवृत्तिसज्ञा च तथा प्रतिष्ठा विद्याया शछान्तिसश्छान्यतीते । स्युः शक्तयः पच्च धरादिभूत- प्रोत्थाः कमान्नादकलादिभूताः ॥ ५० ॥

प्रथिवी तोयमधः कृ्ानुरूष्वम्‌ । पवनस्त्वथ प्गोऽपि मध्य

व्योन्नि मरुदत्र दह॒नस्तत्रापस्तासु संस्थिता प्रथिवी । सचराचरात्मकानि च तस्यां जातानि सवेभूतानि ॥

श्रोरत्वगक्षिजिद्वाघ्राणान्यपि चेन्द्रियाणि बुद्धेः स्युः| वाक्पाणिपाद्पायूपश्थानि च कमसंज्ञानि तथा ॥ ५३ ॥

वचनादाने सगती सविसगोनन्दको च सं्रोक्ताः । वागाद्यथाः समना बुद्धिरहंकारश्चित्तमपि करणम्‌ ॥

भूतेन्द्रयेन्द्रियार्थेरुदिष्टस्तत्तवपज्च विंशतिकः । ज्यानन्दृकेश्च तैरपि तत्त्वचतु्विरातिस्तथा प्रोक्ताः ॥ ५५ ॥।. करणेोपेतेरेतेस्तच्तवान्युक्तानि रदहितवचनायैः । भूतानीन्द्रियदशकं समनः प्रोक्तो विकारषोडश्कः ॥

अग्यक्तमहदहंकृतिभूतानि प्रकृतयः स्युरष्टौ च । तन्मात्राहकाराः समहान्तः प्रकृतिविकृतयः सप्र ॥ ५७ ॥

सत्वं रजस्तम इति संप्रोक्ताश्च त्रयोगुणास्तस्याः । तत्संबन्धाद्धिकृतेरमेदत्रितयेस्ततं जगत्सकरम्‌ ॥ ५८ ॥

देवाः सश्रुतयः स्वराः समरुतो टोकाश्च वेश्धानराः कालाः शक्तियुतास्िवगसहितास्तिसस्तथा वृत्तयः । नाङ्योऽन्यश्च जगन्रयेऽत्र नियतं यद्वस्तु संबध्यते विश्वेषां स्थितये चरन्त्यविरतं सूर्यन्दुवेश्वानराः ॥५९॥.

एष सगः समुत्पन्न इत्थं विश्वं प्रतीयते । विश्वप्रतीत्तो हि यतः प्रपच्चस्त्ववगम्यते ॥ ६० ॥ सब्दन्रद्यति यस्परोक्तं तदु देशः प्रवदते । अतः परमवाच्यं हि स्वसंबे्यस्वरूपतः ॥ ६१ ॥

१० पपश्चसार्‌ रब्दनरद्येति शब्दाबगस्यमथं विदुबुधाः । स्वतोऽथांनवबोधत्वाल्रोक्तो नेतादरश्यो रवः ॥ ६२ ॥ स तु सवत्र संस्यूता जते भूताकर पुनः ।